Es gut bekannteschte Pennsylvanisch Deitsch Gedicht muss “Es alt Schulhaus an der Grick” vun Paare Henry Harbaugh sei. Der Harbaugh hot sell Gedicht in Aguscht vun 1861 gschriwwe. Es Gedicht iss in sei gut bekanntes Buch: “Harbaughs Harfe” vun 1870. Es Gedicht beschreibt es Lewe in en Ee-Schtubb Schulhaus aus em 19 Yaahrhunnert. Alles waar gut. Alles waar friedlich. Ich hab gedenkt es waar Zeit en neie “Schulhaus” Gedicht in unsere Mudderschprooch zu hawwe. Ich bin en Schulmeeschder iwwer 20 Yaahre schunn. Viel in der Schul iss gennert in die letschde 150 Yaahre. So do iss mei neie Beischteier zu unsere Literature.
En Daag in die Schul
Uffwache un mei Kuppche Kaffi hawwe
Pack mei Dinge un faahr zur Schul
Copies mache un alles fer der Daag vorbereide
Mach mei Waddefresse uff
Glocke glingt ‘Sis acht Uhr
Schtudents kumme in mei Schtubb rei
Mir saage “Guder Mariye” zu enanner
Ich froog eb sie ihre Schpiel geschdrowed gewunne hen
Ich froog eb sie viel Hausarewet ghatt hen
Mir verschpreche die Faahne
Mir heere zu die Bekanntmachinge
Ich seh wer heit net do iss
Ich saag alliepper ihre Notes rauszugriege
Mir fange aa mit Deitsche Grammar zu lanne
Mir schwetze mit neie Vocabulary
Sie mache Fehler
Mir lache
Die Dier brecht uff
En Schtudent mit en Flint schpringt nei
BANG BANG BANG
Greische
Chaos
Blut iwwerall
Kareper uff em Boddem
Der Schiesser schpringt naus un geht der Gang nunner
Meh Greische
Alarms gehne uff
Schmok glaart, Ohre ringe
Schtudents greische
Maege uffgerisse
Brischde uffgeblossen
Gsichder unerkenntbaar
Sirens
Greische
BANG BANG BANG
Meh Greische
Polis greische
Schtudents heile, rufe fer ihre Eldere
Ich schiddel, iss des Echt, iss des realli gschehe?
BANG BANG BANG BANG BANG BANG
“Er iss nunner!”
Greische
“Pennsylvaani Schtaats Polis!”
“Mir kumme!”
Paramedics schpringe nei
Sie bedecke die Kareper
Mir sin rausgenumme
Blut in die Geng
Blut uff die Wend
Blut uff die Boddem
Polis iwwerall
Der Schiesser, uff em Grund, dot
Mir sin drausse genumme
TV Cameras, Reporters, Polis, Feiermenner, EMTs, Helicopters
Iwwerall
Familye widdervereinicht
Ee Paar net
8 Dot
6 Schtudents, 2 Schulmeeschdern
15 verletzt
Gedenke un Bede unsere Weg gschickt
“Ich hab nimmi gedenkt ass so was do gschehe daet.”
Ferwas?
En Daag in der Schul
En Audio Klip:
The most well-known poem in Pennsylvania Dutch must be “The old schoolhouse on the creek” by the Reverend Henry Harbaugh. Harbaugh wrote the poem in August of 1861. The poem is found in his well-known book “Harbaugh’s Harp” from 1870. The poem describes life in a one-room schoolhouse in the 19th century. Everything was good. Everything was peaceful. I thought it was time for a new “schoolhouse” poem in our mother tongue. I am teacher for over 20 years. A lot in school has changed in the last 150 years. So, here is my new contribution to our literature.
A Day at School
Wake up and have my cup of coffee
Pack my things and drive to school
Make copies and prepare for the day
Turn on my computer
Bell rings. It’s 8:00
Students come in my room
We say good morning to each other
I ask if they won their game last night
I ask if they had a lot of homework in other classes
We pledge the flag
We listen to the announcements
I see who is not here today
I tell everyone to get out their notes
We start learning about German grammar
We talk using new vocabulary
They make mistakes
We laugh
Door busts open
A student with a gun runs ins
BANG BANG BANG
Screaming
Chaos
Blood everywhere
Bodies on the floor
Shooter runs out and down the hall
More screams
Alarms going off
Smoke clears, ears ringing
Students screaming
Stomachs torn open
Chests blown open
Faces unrecognizable
Sirens
Screams
Bang bang bang
More screams
Police shouting
Students crying, shouting for their parents
I’m shaking, is this real, did this really happen?
BANG BANG BANG BANG BANG BANG
“He’s down!”
Screaming
“Pennsylvania State Police!”
“We’re coming!”
Paramedics rush in
They cover the bodies
We are taken out
Blood in the hallway
Blood on the walls
Blood on the floors
Police everywhere
Shooter on the ground, dead
We are led outside
TV Camera, Reporters, Police, Firemen, EMTs, Helicopters
Everywhere
Families reunited
Some not
8 dead
6 students, 2 teachers
15 wounded
Thoughts and Prayers sent our way
“I never thought this would happen here.”
Why?
A day at school.
Mir Deitsche Leit gleiche zu singe un zu lache un deswege hemmer viel gude un luschdige Lieder uff Deitsch. Een devun iss “Ei du Zuschtand!” Die Melodie iss vun “O Susanna,” en gut bekanndes Lied uff Englisch. Unsre Version hot ken Susanna awwer en Till. Do sin die Wadde un die Refrain, so ass du es singe kannscht!
Ich hab gedraamt die anner Nacht, wie alles waar gans schtill.
Die Till die waar bei mir im Bett, un ich waar bei der Till.
Ich waar als net gewehnt gewest, wie ich waar yung un bleed,
Bei annre Leit im Bett zu sei, besonders bei de Meed.
Chorus:
Ei, du Zuschtand! Was waar mer des en Freed!
Bei annre Leit im Bett zu sei, besonders bei de Meed.
Ich waar ya arrig bang un bleed, un hab gezittert wie en Laab,
Un hab gewinscht un hab gewott, ich waer schunn in meim Graab.
Datt kennt ich immer ruhich sei, datt waer’s mir net verleed,
Datt hett ich doch bei Tschuudes Ruh vun denne verdollde Meed. – Chorus
Ich hab mich rumgedreht im Bett, un hab zu ihre gsaat:
“Ich will gaar nix zu duh hawwe mit dir; des saag ich graad.
Ich will nau schlofe, loss mich geh, un geh ins anner Bett!
Ich will gaar nix zu duh hawwe mit denne schlechde Meed.” – Chorus
Dann grickt die Till mich an der Hals, un losst mich nimmi geh.
Sell macht mich bees, un ich dapp rum un grick sie graad am Beh.
“Wann du net gehscht, dann nemm ich dich un schmeiss dich aus em Bett.
Ich will gaar nix zu duh hawwe mit denne schlechde Meed.” – Chorus
Die Till halt aa, saag sie zu mir, ich soll doch ruhich sei.
“Du bischt yo achtzeh Yaahre alt. Warum bischt du so schei?
Die mehnschde Buwe gehne yo schunn eifrich zu de Meed,
Wann sie ken fuffzeh Yaahr alt sin. Drum sin sie net so bleed.” – Chorus
“Kumm, dreh dich rum un guck mich aa, un geb du mir en Boss!
Du gleichscht mich gut, ich wees du duhscht. Kumm, schunnscht gebscht mir Verdruss.”
“Des duhn ich net”, saag ich zu ihr, “Ich wott schier liewer net;
Ich hass des arrig, gewiss ich duh, im Bett sei bei de Meed.” – Chrous
Ich wach uff… ‘S waar alles am mich schtill.
Es waar aa en Draam un aa ken liewi Till.
Die Deck hawwich im Aarem ghatt, gedrickt waar sie gans breed.
Sell waar des alli aerschdi Mol, dass ich im Bett waar bei de Meed. – Chorus
Do iss en Audio Clip:
Un do iss en Video vun unsrem Freind, der Ben Rader! Er singt selles Lied in Deitschland im Yaahr 2020!
We Dutchies like to sing and laugh and that’s way we have a lot of good and funny songs in Dutch. One of those is “Oh my goodness!”The melody is from “Oh Susanna,” a well-known song in English. Our version doesn’t have a Susanna but it has a Till. Here are the words and the refrain so that you can sing it!
I dreamed the other night, how everything was completely quiet
Till, she was in bed with me, and I was with Till.
I had not been accustomed, when I was young and bashful,
to be in bed with other people, especially with the girls.
Chorus:
Oh, my goodness! What a joy that was for me!
To be in bed with other people, especially with the girls.
I was of course, very much afraid and bashful, and trembled like a leaf,
and wished and wished that I were already in my grave.
There I could always be quiet, there I would not be discouraged, there,
by Judas, I’d be sure not to be bothered by those darned girls. – Chorus
I turned around in bed and said to her:
“I don’t want to have anything to do with you,” I’ll say that right away.
“I want to sleep now. Let me go and go into the other bed!
I don’t want to have anything at all to do with these bad girls.” – Chorus
Then Till gets me by the neck and doesn’t let me go anymore.
That makes me angry, and I walk around and get her right by the leg.
“If you don’t go, then I’ll take you and throw you out of the bed.
I don’t want to have anything to do with these bad girls.” – Chorus
Till persists, she tells me that I am to be quiet.
“Why you’re eighteen years old. Why are you so bashful?
Most boys, you know, are already going eagerly to the girls
when they are not yet fifteen years old. For that reason they are not so bashful.” – Chorus
“Come, turn around and look at me and give me a kiss!
You like me well, I know you do. Come, otherwise you’ll make me feel badly.”
“That I won’t do,” I say to her, “I’d almost rather not;
I hate this very much, really I do, to be in bed with the girls.” – Chorus
I wake up…. everything was quiet around me.
It was a dream and also no dear Till.
The cover I had in my arm it was squeezed quite flat.
That was the very first time that I was in bed with the girls. – Chorus
Esse, wie wichdig iss Esse zu en Kuldur? Ich weess schunn, arrig wichdig. Fer uns Deitsche iss deitsche Esse en grosse Schtick vun uns. Denk mol draa, Pannhaas, Pissebett, Fastnachts, Seimaage, Sauergraut, Filse, Buweschenkel, Melassichriwwelboi, un Lattwarick un Schmierkaes. Fer mich muss Welschkannboi aa uff re Lischt sei.
‘Siss nau Tschulei un sell mehnt ass mir viel frische Gaardesache griege kenne: Tomaets, Peffer, Gummere, un Welschkann! Ich bin uff en Bauerei uffgewaxsne un mir hen allsfatt darrich der Summer frische Welschkann ghatt. Mei Mudder hot so gegliche Welschkann Bois zu mache un aa zu esse. Oft im Summer hot es en Welschkann Boi zum Owedesse gewwe. Waar es aa so fer eich?
Welschkannboi braucht net so viel Ingredients un es nemmt net lang zu rischde un aa net lang zu backe. Heit will ich der Reseet mei Familye mit eich mitdeele. Selle Reseet iss gut fer Vegetarians, awwer mer kann es aa mit Schpeck odder Eischder aa mache!
Ingredients:
3-4 weich gekochde Grummbiere – 2 Kuppche Welschkann – 1/4 Kuppche Millich – Boideeg – 2 gekochdes Oier – 3 Essleffel Budder (in 3 Schticke abgedeelt) – *Schpeck un Zwiwwele odder Eischder
Was du duhne musscht: In en Boideeg, schtell die Grummbiere (in gleene Vierecke gschnitte). Duh dei Welschkann dann drin (uff de Grummbiere). Schneid die Oier blettlich un leg sie uff die Welschkann. Geb die Millich aa drin. Schtell der Budder uff die Oier. Geb glee bissel Sals un Peffer dezu. Duh der Boideckel druff un schtech es mit en Gawwel. Back fer ee Schtunn bei 350 Graad odder bis es gold-braun iss.
Wann du es mit Schpeck macht, muss mer aerschd der Schpeck weich brode un ich misch des dann mit gekochde Zwiwwele un dann mit em Welschkann neiduh.
Do iss en Audio Klip:
Do iss en Video fer wie mer en Welschkann Boi mache kann:
Food, how important is food to a culture? I already know, very important. For us PA Dutch, Dutch food is a large part of who we are. Think about it, scrapple, dandelion, fastnachts, pig’s stomach, sauerkraut, potato filling, Buweschenkel, shoo fly pie, and apple butter and cottage cheese. For me, corn pie must be on that list.
Now it is July and that means that we can get a lot of fresh vegetables: tomatoes, peppers, cucumbers, and sweet corn! I grew up on a farm and we always had fresh sweet corn throughout the summer. My mother really liked to make corn pie and also to eat it. Often in the summer we would have a corn pie for supper. Was it the same for you?
Corn pie does not need a lot of ingredients and it doesn’t take to long to prepare or bake. Today I want to share my family’s recipe with you. This recipe is good for vegetarians, but one can also make it with bacon or oysters!
Ingredients: 3-4 soft cooked potatoes – 2 cups of sweet corn – 1/4 cup milk – pie dough – 2 hard boiled eggs – 3 tablespoons of butter (cut into three pieces) – * bacon and onions or oysters.
What you must do: in a pieshell, place the potatoes (cut into small cubes). Place your corn (on the potatoes). Cut the eggs into slices and lay them on top of the corn. Add the milk. Place the butter on top of the eggs. Add some salt and pepper. Place the pie crust top on and poke holes into it with a fork. Bake for one hour at 350 degrees or until it is golden brown.
If you want it with bacon, one must first fry the bacon and mix it with some cooked onions and then with the corn before placing into the pie shell.
Well am Munndaag waerrd es Tschulei sei un dihr wisst was sell mehnt: widder Zeit zu feiere! Uff em 4. Tschulei waerrd unser Land 248 Yaahre alt sei! Ya, as dihr schunn wisst, zerick im Yaahr 1776 hemmer uns “Macht’s gut” zu England un ihr Keenich gsaat! So selle Woch waerre mir viel Picnics un Partys hawwe. Ich glaab ee paar Biere waerre aa gedrunke. Un nadierlich gebt’s Feierwerks!
Der Thomas Jefferson un de annere Daadis vun unser Land in Tschulei 1776. Selle Babier hot alles aagfangt.Ich hab gedenkt ich waerr eich zwee Dinge gewwe um mit zu feiere. Yedes Kind do in Amerikaa muss ee Ding lanne: “Es Verschprechnis zum Faahne.” Mir fange yeder Schuldaag mit sell aa. Do iss es uff Deitsch:
Ich versprech gedrei zu sei, zu dem Faahne vun de Vereinigte Schtaaten vun Amerikaa un des Land, fer des es schteht; ee Land, unnich Gott, ewich vereinicht, mit Freiheit un Gerechtichkeit fer Alle.
Dihr alle wisst schunn unser National Anthem: The Star Spangled Banner. Ich hab nix gege selles Lied un ich sing es mit Schtolz. Awwer es gebt aa en anneres Lied, es aa arrig schee iss un hot eppes mit unsrem Land zu duh. Es Lied “Amerikaa” iss arrig gut unnich uns Deitsche bekannt. Die Melodie iss vun em Lied “My Country tis of the thee” es iss aa die gleiche Melodie zu em England sei National Anthem: “Gott Segnet der Keenich.” Fer uns Amerikaaner singe mir nadierlich “Gott segnet der Keenich” gaar net…mir bleiwe bei “My Country tis of thee.” Mir hen schunn lang nix meh zu duh mit re Englische Keenichliche Familye.
Ich find die Wadde, die der gut bekannte Deitscher Schreiwer un Gedichter, der John Birmelin, gschriwwe hot so arrig schee. Die Wadde sin warricklich fer mich arrig mehningsvoll. Wann ich des Lied sing, fiehl ich mich arrig schtolz en Amerikaaner zu sei un aa en Deitscher zu sei. Generations vun meinre Familye hen do in Amerikaa gelebt. Ich hab Voreldere die fer unsere Unabhaengigskeit gefochdet hen un aa in em Birgergrieg gefochdet hen. Die hen in em Zwedde Welt Grieg gefochdet um Freiheit in re Welt zu bringe. Vielleicht iss es aa so mit eire Familye?
Mit Schtolz un Dankbaarkeit, kennt dihr sell scheenes Lied singe. Dihr kennt die Melodie, so geht drauss un singt es arrig laut. Loss mol dei Nochbere wisse ass du schtolz Deitsche zu sei bischt!
Amerikaa
Mei Land, ich sing vun dir
siess iss die Freiheit mir,
do will ich sei;
so wie die alde Leit,
so fiehl ich aa noch heit.
Sin dir zu yedre Zeit
immer gedrei.
Do iss en Audio Klip:
Well, on Monday it will be July and you know what that means: time again to celebrate! On the 4th of July our country will be 248 years old! Yes, as you already know, back in the year 1776 we said “Goodbye” to England and their king. So this week there will be many picnics and parties. I believe a few beers will also be had. And naturally there will also be fireworks!
I thought I would give you two things to celebrate with. Every child here in America has to learn one thing: “The Pledge of Allegiance to the Flag.” We begin every school day with it. Here it is in PA Dutch:
I pledge allegiance to the flag, of the United States of America and to the republic for which it stands, one nation, under God, indivisible with liberty and justice for all.
You all know our national anthem: The Star Spangled Banner. I have nothing against that song and I sing it with pride. But there is another song, that is really pretty and has something to do with our country. The song “America” is very well-known among us PA Dutch. The melody is from the song “My Country tis of thee” and it is also the same melody as England’s national anthem: “God Save the King.” For us Americans we naturally do not sing “God Save the King”, we prefer to stay with “My Country tis of thee.” For a long time now we have had nothing to do with the English royal family.
I find the words, that the well-known PA Dutch author and poet, John Birmelin, wrote to be so pretty. The words are truthfully very meaningful to me. When I sing this song, I feel proud to be an American and also a Pennsylvania Dutchman. Generations of my family have lived here in America. I have ancestors who fought for our independence and also in the Civil War. They fought in the second World War to bring freedom to the world. Maybe it is the same with your family?
With pride and thankfullness, you can sing this beautiful song. You know the melody, so go outside and sing it really loudly. Let your neighbors know that you are proud to be Dutch!
America
My country, I sing of thee
sweet is the freedom,
here is where I want to be;
just like the older people,
I feel the same way today.
To you in all times
I will always be faithful.
Ass viel vun eich schunn wisst, unsere PA Deitsche Gschicht geht dief in re Gschicht vun unsrem Land, Amerikaa. Awwer, hett dihr gewisst ass es viel PA Deitsche “Aerschde” gewwe? Ya, es gebt! Do iss en katze Lischt vun yuscht ee paar wichdiche PA Deitsche “Aerschde”.
Der aerschde Schwetzer vun em Haus, der Frederick Muhlenberg, waar erwaehlt uff em 1. Abrill, 1789, der Daag ass es Haus hot sich georganized mit dem Aafang vun re aerschde Congress.
Der aerschde Continental Geldhewwer waar der Michael Hillegas.
Im Yaahr 1688 der aerschde Versuch um Sklaverei wegzuschmeisse waare vun dem Francis Daniel Pastorius, dem Gerhard Hendricks, dem Dirck op den Graeff un dem Abraham op den Graeff gemacht.
PA Deitsche Soldaade waare mit de aerschde Troops dem George Washington bei Cambridge noch dem Schlacht vun Lexington zu dreffe un ihre Noochkumme waare mit de aerschde Soldaade Lincoln sei Uffruf im 1861 zu andwadde.
Der George Washington waar aerschd benaamt ass “Der Daadi vun seim Land” in en deitsche Kalenner gedrickt in Lancaster im 1779.
Die aerschde rechde Rechling vun dem Distance vun re Aerd zu re Sunn waar vun dem David Rittenhouse im 1769 gezaehlt.
Die Welt ihre aerschde Sunndaags Schul waar vun dem Ludwig Hocker in Ephrata gegrindt.
Wie dihr sehne kennt, hemmer viel uff was mer schtolz sei kenne. Die PA Deitsche waare do vun em Aafang aa un mir sin immernoh do. Gebt es eppes die vun re Lischt fehlt? Loss mich mol wisse in re Comment Section!
Do iss en Audio Klip:
As many of you already know, our PA Dutch history goes deep into the history of our country, America. But, did you know that there are many “firsts” that the PA Dutch did? Here is a short list of just a few important PA Dutch “Firsts”.
The first speaker of the house, Frederick Muhlenberg, was elected on the 1st of April, 1789, the day the House organized itself at the start of the 1st. Congress.
The first Continental treasurer was Michael Hillegas.
In 1688 the first effort in America to overthrow slavery was made by Francis Daniel Pastorius, Gerhard Hendricks, Dirck op den Graeff and Abraham op den Graeff.
PA Dutch soldiers were among the first troops to meet George Washington at Cambridge after the battle of Lexington and their descendants were among the first soldiers to answer Lincoln’s call in 1861.
George Washington was first called “Father of his Country” in a German almanac printed in Lancaster in 1779.
The first accurate calculation of the distance from the earth to the sun was made by David Rittenhouse in 1769.
The world’s first Sunday School was organized by Ludwig Hocker in Ephrata.
As you can see, we have a lot to be proud of. The PA Dutch were here from the beginning and we are still here. Is there something that is missing from the list? Let me know in the comment section!
Der 17. Matz iss en abbadicher Daag do in Amerikaa. Fer viel Amerikaanern iss der Daag en Feier fer Sankt Patrick. Es gebt viel Amerikaanern mit Irische Watzele, un fer die Irische Leit iss der Patrick arrig wichdich. Nau ich gleich irische Myusick, irisches Esse, un ich gleich Guinness zu drinke. Ich waar aa schunn in Irland gewest, un ich hab es so arrig gegliche. Ich will widder dathie reese.
St. Gertrude of Nevellis, anonymous Flemish painter, 1503Awwer ich bin Deitsch un net Irisch. Hoscht du gewusst ass der 17. Matz aa en wichdicher Daag fer uns Deitsche iss? Ya, es iss der Sankt Gertrude ihr Daag! Fer uns Deitsche waar un iss Sankt Gertrude en wichdicher Sankt.
Sankt Gertrude vun Nivelles (628 – 17. Matz 659) waar en Fraa die in Belgium gewuhnt hot. Sie waar en Glooschderfraa un hen ee paar Wunner geduh. Nooch ihr Dot waar sie geheilicht. Ihr Wunner waare:
Sie hot en Vision vun em waahre Licht vun Gott gsehne.
Schiffmenner, die in en schrecklicher Schtarem waare, hen zu Gertrude gebet un soball ass sie des geduh hen, iss der Schtarem aagebletzlich gschtoppt un alles waar schtill.
Die Gertrude iss der Patron Sankt vun Gaardner un Katze. Es iss an alde Tradition fer uns Deitsche unsere Zwiwwele un Arebse uff Sankt Gertrudes Daag zu blanse.
Do iss en Audio Klip:
The 17th of March is a special day here in America. For many Americans it is a day to celebrate Saint Patrick. There are many Americans with Irish heritage, and for the Irish, Patrick is very important. Now I like Irish music, Irish food and I like to drink Guinness. I was also in Ireland and really enjoyed it. I want to travel there again sometime.
But I am PA Dutch and not Irish. Did you know that the 17th of March is also an important day for us PA Dutch too? Yes, it is St. Gertrude’s Day! For us PA Dutch, St. Gertrude was and is an important saint.
Saint Gertrude of Nivelles (628 – 17. March 659) was a woman that lived in modern day Belgium. She was a nun and abbess and performed a few miracles. After her death she was sanctified. Her miracles were:
She saw a vision of the true light of God.
Sailors, who were caught in a terrible storm, prayed to Gertrude and as soon as they had done that the storm immediately subsided.
Gertrude is the patron saint of gardeners and cats. It is an old tradition for us PA Dutch to plant our onions and peas on Saint Gertrude’s Day.
‘Siss nau Hanning un es Yaahr un die Zeit gehne schtarrick vorbei. Wann die Zeit so laaft, denk ich oft uff die Zeit un wie alt ich, mei Familye, un mei Freinde sin. Awwer wie alt mer iss, iss yuscht en Nummer gell? Ich kenn Leit die iwwer 80 Yaahre alt sin, awwer sie behave sich wie sie 20 sei waerre. Un ich kenn leit die 40 sin awwer sie behave sich ass sie 70 sei waerre. Du weesscht graad was ich mehn…’siss yuscht en Nummer. Es gebt en gudi Gedicht iwwer selle Topic vun dem Ralph S. Funk (1889-1969). Er waar in Stockerton, Nordhampton Kaunty gebore. Schpeeder waar er en Civil Engineer fer verschiddliche Riggelwege. In sei Lewe hot er 331 Gedichte in re Mudderschprooch gschriwwe. Do iss sei Gedicht: “Wie alt bischt du?”
Wie alt bischt du?
Es iss en Eegenschaft der Sinn –
Wann all dei Draam vergesse sin
Un Hoffnung kalt;
Wann’d nimmi guckscht in Zukunft nei,
Un all dei Eifer iss verbei,
Dann bischt du alt.
Wann’d awwer’s Bescht aus Lewe grickscht,
Wann’d lache kannscht un freindlich bischt,
Wann’s Hatz Lieb halt;
Noh macht’s nix aus wie Yaahre gehn,
Wie oft Gebottsdaag vor dir schtehn –
Du bischt net alt!
Do iss en Audio Klip:
“Young vs Old” by LegalCan4801It is now February and the year and the time is going quickly by. When time goes like that, I often think about time and how old I, my family, and my friends are. But how old one is, is just a number, isn’t it? I know people that are over 80 years old but they behave like they were 20. Un ich kenn leit die 40 sin awwer behave sich ass sie 70 sei waerre. You know exactly what I mean….it is just a number. There is a good poem about that topic from Ralph S. Funk (1889-1969). He was born in Stockerton, Northampton county. Later he was a civil engineer for various railroads. In his lifetime he wrote 331 poems in our mouther tongue. Here is his poem: “How old are you?”
How old are you?
It is an attribute of the mind –
If you forget all your dreams
and hope is cold;
If you never look into the future,
And all of your zeal is gone,
Then you are old.
But if you get the best out of life,
If you laugh when you can and are friendly,
If you heart has love;
Now it doesn’t matter how years pass,
How often birthdays stood before you –
You are not old!
Halliches Nei Yaahr 2024 winsch ich eich. Es freeht mich arrig viel noch en Yaahr mit Deitsch zu schaffe. Un so, fang ich aa mit en dypisches Deitsche Nei Yaahrs Winsch. Sell waar vun dem Frank R. Brunner (1835-1908) gschriwwe.
‘Siss gut zu saage zu de Leit,
Ich winsch eich all en gudi Zeit
Im neie Yaahr, wu heit erschteht,
Un hoff’s watt niemand so verleed
Dass er vergesst zu danke Gott
Fer des, was Er uns gewwe hot;
Fer Gsundheit, Weisheit un Verschtand,
Fer all die Frichde vun dem Land;
Fer Regge, Sunneschein un Hitz,
Uns net gedroffe mit dem Blitz;
So viel Gesegnet mit Gsundheit,
Un uns behiedet gegge Schtreit.
Mer danke all dem Gott recht schee,
Un winsche, ‘s mecht uns immer so geh.
Mer danke aa de gude Leit,
Es hot sehr viel zu daere Zeit,
Die ihre Hend alsmol uffmache
Un gewwe aarme Leit viel Sache
Zu esse, drinke, un aa Gleeder,
Un Hols un Kohle fer kaldes Wedder;
Un dass sie denke, dass en yeder
Immer hot so en guder Pedder.
Ich winsch, dass gude Leit lang lewe,
Un dass sie immer reichlich gewwe
Zu denne, die es wohl aawende,
Un es net unneedich verschwende,
Zum Lewe gheert aa Schpaarsaamkeit,
Sowohl ass wie Wohldeedichkeit.
Ich winsch de Buwe un de Meed
Viel Glick un aa all recht viel Frehd;
Un dass sie schaffe un recht schpaare,
Dann kenne sie aa alsmol faahre,
Dabei sich rischde fer zu heire
Un net alleenich immer leire.
Deel wisse oft net was sie wolle
So Dummkepp soll der Beddel hole,
Wu schaffe hatt un schpaare Geld,
Un ken Familye in der Welt.
Des hawwich eich nau all gewinscht,
Un hoff ihr hett all viel Verdienscht,
Un dass ihr schafft mit neiem Mut,
Dass es eich all recht freehe duht,
Dass mir des neie Yaahr aadreede,
Un dass mer all duhn danke un beede
Fer des, was mir darrich’s Yaahr geniesse,
Un dass mir Gott niemols verdreisse.
Do iss en Audio Klip:
Happy New Year 2024 I wish to all of you. It gives me such joy to be able to work with our PA Dutch for another year. And so, I begin with a typical PA Dutch New Year’s Wish. This one was written by Frank R. Brunner (1835-1908).
It is good to say to the people,
I wish you all a good time
In the New Year that begins today,
And I hope no one gets so discouraged
That he forgets to thank God
For that which He has given us;
For health, wisdom and reason,
For all the fruits of the land;
For rain, sunshine and heat,
That we’re not hit by lightning;
So much blessed with health,
And protected from strife.
We all thank God right nicely,
And wish, it might always go that way for us.
We also thank the good people,
There are very many at this time,
Who open up their hands
And give poor people many things
To eat, drink, and also clothes,
And wood and coal for the cold weather;
So that they think that everyone
Always has such a good godfather.
I wish that good people live long,
And that they always richly give
To those who use it well,
And don’t waste it unnecessarily.
To life belongs also economy
As well as charity.
I wish the boys and the girls
Much luck and lots of happiness;
And that they work and rightly save,
Then they can sometimes drive,
And get ready to marry
And not always be alone.
Some don’t know what they want
Such dummies the devil should fetch,
Who work hard and save money
And have no family in the world.
This I have wished you all,
And hope you all have your desserts,
And that you work with renewed courage,
So that it makes you all right happy,
That we are starting this new year,
And that we all thank and pray
For that, which we enjoy through the year,
And that we never displease God.
Diesember mehnt viel Dinge zu uns in Pennsylvaania. Es bringt kaldes Wedder, vielleicht der aerschde Schnee un aa glee wennich Eis. Wind aus Kanadaa un lange Necht. Awwer es bringt aa Lichde un Grischtdaagsbeem un Gschenke. Un nadierlich, wer hot die Gschenke gebracht? Unser liewe Belsnickel hot’s geduh. Des Munet bring ich eich en Gedicht vun dem wohl bekannte Dichder, der John Birmelin (1873-1950).
Der Belsnickel
Am Grischtdaag do kummt als der Belsnickel bei
Was sin doch die Kinner so froh.
Mer schickt sie ins Bett, dann schloofe sie ei,
Un mariyets – do waar er schunn do.
Nau wann mol der Belsnickel epper vergesst,
Sell heess ich mol gaar net so schee;
Des waar widder eens vun de Aarme gewest,
O ya! Sell kann mer verschteh.
Ken Schuh an de Fiess, ken Kohle im Haus,
Un hen aa schier gaar nix zu lewe;
Der Winder iss hatt, des findt mer wohl aus,
Die Aarme, die kumme denewe.
Grichtkindel iss kumme, waar selwer so aarm,
Sei Bett waar im Schtall uffem Schtroh;
Es bringt uns der Friede, un’s Hatz watt em waarm,
Was fiehle die Mensche so froh.
Un weesscht du vun Aarme, so schteh ne doch bei!
Es hot yo so viel in der Welt. –
Dann geht des Grischtkindel an dir net verbei,
Es bringt dir meh Glick wie dei Geld!
Ich winsch eich en scheener un gsegneter Grischtdaag. Meeg der Belnickel gut zu eich sei!
Do iss en Audio Klip:
December means many things to us in Pennsylvania. It brings cold weather, maybe the first snow and a little ice. Wind from Canada and long nights. But it also brings lights and Christmas trees and presents. And naturally, who brought those presents? Our dear Belsnickel did it. This month I bring you a poem from the well known poet, John Birmelin (1873-1950).
The Belsnickel
On Christmas the Belsnickel comes by,
How happy the children are then.
We send them to bed, then they fall asleep,
And in the morning – he was here already.
Now when once Belsnickel someone forgets,
I call that not very nice;
It was one of the poor people again,
Oh, yes, one can well understand that.
No shoes on their feet, no coal in the house,
And they hardly have anything to live on;
The winter is hard, one finds that our for sure,
And the poor people, they miss out.
The Christ Child came, was himself so poor,
His bed was in a stall on the straw;
He brings us peace and one’s heart gets so warm,
How happy the people feel.
And if you know of poor people, then help them out!
There are so many of them in the world. –
Then the Christ Child will not pass you by,
He’ll bring you more happiness than your money!
I wish all of you a beautiful and blessed Christmas. May the Belsnickel be good to you!
Nau sin mir widder in November, aye yummer iss sell Yaahr gschwint am geh, gell? Mei Kinner hen widder ihre Schpuckowed Kostumes weggeduh un der Disch schteht voll mit Kandi. Un nau misse mir zu dem naegschde Feierdaag kumme: Betdaag, odder Danksfescht. Ich gleich Danksfescht arrig viel. Ich hab neilich en Gedicht in en aldes Buch gefunne iwwer Betdaag un ich will es mit eich deele. Viel Gschpass bei lese!
Der Betdaag iss widder do – vun re Florence Baver (1912-1999)
Der Betdaag iss widder do,
Un es glabbert yo so
In der Kich;
Blendi Arewet fer mich.
Welschhaahne un lots vun Sache,
Muss ich nau reddi mache
In der Kich;
Es iss Gschpass fer mich.
Kuche un viel Boi,
Schtehne schunn in re Roi
In der Kich;
O, es schwitzt mich.
Die Kinner kumme all heem,
Will wedde sie achde widder es same
In der Kich;
Ei, es lechered mich.
Eb mir esse, duhne mir bede.
Schpeeder schwappe mir Reseede
In der Kich;
Blendi Harrlichkeit fer mich.
Der Betdaag kummt un geht,
Gude Werde gblonzed un gsaeht
In der Kich;
Es iss all so frehlich fer mich.
Ich winsch eich en scheene un gsegnete Danksfescht! Ess so viel wie meeglich!
Do iss en Audio Klip um es Deitsch zu heere:
Now we back in November, my goodness, this year is really going quickly, right? My kids have put their Halloween costumes away again and the table stands full with candy. And now we come to our next holiday: Thanksgiving. I like Thanksgiving a lot. Recently, I found a poem in an old book about Thanksgiving and I want to share it with all of you. Have fun reading it!
Thanksgiving is here again. By Florence Baver (1912-1999)
Thanksgiving is here again,
And there is so much noise
In the kitchen;
Lots of work for me.
Turkey and lots of other things,
I have to prepare now
In the kitchen;
It’s fun for me.
Cakes and lots of pies,
Already stand in a row
In the kitchen;
Oh, it makes me sweat.
The children all come home,
Want to bet that they will all act the same
In the kitchen;
Aye, it makes me smile.
Before we eat, we pray.
Later we swap recipes
In the kitchen;
Lots of joy for me.
Thanksgiving comes and goes,
Good things planted and sowed
In the kitchen;
It is all happiness for me.
I wish all of you a happy and blessed Thanksgiving! Eat as much as you can!
Alle Yaahr kummt es Kutztown Folk Fescht….es bescht un greescht Fescht fer “all things” Pennsylvaanisch Deitsch. Zum Glick hawwich die Meeglichkeit datt zu singe un dumme Schtories mit mei Partner, der Chris LaRose, vu verzaehle. Des Yaahr iss es Fescht vun der 1. bis zu der 9. Tschulei gewest. Es Wedder waar gut un es hot viel Leit uff de Fairgrounds gewwe.
Wann ich un der Chris net uff re Staetsch waare, sin mir darrich die Fairgrounds mit unser Camera un Microphone geloffe. Mir hen arrig nette Leit gedroffe, un ee paar devun hen gewollt uff de Camera zu sei. Mir hen so viel Footage grickt, ass ich hab gemisst es in fimf katze Videos zu schneide. Donunner sin die Links fer all die Videos.
Wann alles gut geht, waerre mir im 2024 widder uff em Fescht sei. Ich hoff ass du aa debei waerrscht. Wann ya, un du sehnscht uns mit unsre Camera, schtopp uns un saag “Guder Daag!”
Kutztown Folk Fescht Videos fer es Yaahr 2023:
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5
———————————————————————————————
Every year the Kutztown Folk Festival takes place…the best and largest festival for all things Pennsylvania Dutch. Luckily, I have the opportunity to sing and tell dumb stories with my partner, Chris LaRose. This year the festival was from the 1st until the 9th of July. The weather was good and there were a lot of people on the fairgrounds.
When Chris and I weren’t on the stage, we were walking around the fairgrounds with our camera and microphone. We met a lot of very nice people and a few of them wanted to be on camera. We got so much footage, that I had to cut it into five short videos. Below are the links for the all of the videos.
When everything goes well, we will be back at the festival in 2024. I hope that you will be there too. If so, and you see us with our camera, stop us and say, “Hello!”
Mir Pennsylvaanisch Deitsche sin glee wennich awwerglaawisch. Ok, vielleicht sin mir meh ass glee wennich. Wie ich en Kind waar hawwich oft Awwerglaawe vun mei Grosseldere gheert. Mannichmol waare sie unheemlich, die hawwich net geglaabt. Mannichmol waare sie recht gut, die hawwich geglaabt. Im 1915 hot der Dr. Edwin Miller Fogel es Buch, “Beliefs and … Continue reading Ee paar deitsche Awwerglaawe!
Es dutt mir leed ass ich zidder lang nix Neies gschriwwe hab. Ich bring so viel Zeit uff mei YouTube Channel un ihre Videos rum, ass ich net so viel Zeit iwwerich hab um eppes zu schreiwe. Awwer heit fix ich sell. ‘Sis Tschulei, manniche PA Deitsche Leit saage aa Yuli, un ich hab mei … Continue reading Tschulei, en Munet fer Gebottsdaage!
Guder Daag Blog Leser! Ich bin schtolz mit eich en ganz neies Gedicht zu deele. Neilich schaff ich uff en greessere Gedicht Project mit dem Michael Clay. Der Michael iss en geborener un erzoggener Deitscher vun re Susquehanna Rewwer Gegend. Nau wuhnt er in Virginia, awwer die deitsche Kuldur un der deitsche Geischt fliesst noch darrich sei Odre. Zamme hoffe mir en grosse Sammlung vun neie Gedichte in Englisch un Deitsch allebeed vorzubringe. All vun de Gedichte waerre unsere Kuldur un Schprooch unnersuche mit en Eidruck uff was nau am lewe iss. Ya, es waerrd Nucke zu unsre reiche Vergangeheit gewwe, awwer unser Focus waerrd uff heidesdaags sei. Do iss en Gedicht um dei Luschde zu wetze:
Mudderschprooch
Schwetzscht du noch selle wareme Schprooch
Die lang lang zerick gschwetzt waar?
Wann epper uff Kaffigraht gucke kennt,
Un seh sell Sunn gut aagenumme waar,
Un ass die Topsoil darr behaldet.
Wann Heemedde un Graabschtee noch Oscht
Um Nacht Lifdel zu fange, un zu fange gucke,
Die zwette kumme vun der Sunn?
Un yuuscht du noch selle Hexe Wadde
Die gude Zeeche bringe, wann du yuuscht
Rude um verschteckelte Wasser zu Finne, un
Dauch in erwickunge Rewwer?
Vielleicht schwetzscht du in Terms vun Watzle,
Schtemm un Zacke bei Versammlinge
Alliepper schwetze zamme, die
Trooscht vun en gewehnliche alde Zung,
Lang zerick geformt un weit weg.
Odder hoscht du die Wadde verlore, vun
Die Gedechtnis gefalle, vun dem Schelf
Wu du dei Freindschaft Schatze behalde.
Die mied waxe, die grohe Schtaab sammelt?
Hello blog readers! I am proud to share with all of you a brand new poem. I am currently working on a much larger poetry project with Michael Clay. Michael is a born and bred PA Dutchman from the Susquehanna River area. He know lives in Virginia but the Dutch culture and spirit still flow through his veins. Together we hope to produce a large collection of new poetry in both English and PA Dutch. All of the poems will explore our culture and language with an emphasis on what is living now. Yes, there will be nods to our rich past, but our focus will be on the current day. Here is a poem to whet your appetite:
Mudderschprooch – Mother Tongue
Do you speak that warm language still
That was spoken long, long ago?
When one could look at chicory,
And see that sun was well received,
And that the topsoil kept dry.
When homes and headstones faced eastward,
to catch night breezes, and to catch
The second coming of the Sun?
And do you still use those hex words
Which bring good omens, when you use
Rods to find hidden waters, and
Submerge in revival rivers?
Perhaps you speak in terms of roots,
Trunks and branches at gatherings
All speaking in unison, the
Comfort of the common old tongue,
Formed along ago, and far away.
Or have you lost the words, fallen
From your memory, from the shelf
Where you keep your kinship treasures,
Growing tired, gathering grey dust?
Do iss en Audio Clip in Deitsch – Here is an audio clip of the PA Dutch:
Liewer Belsnickel,
Wie bischt? Ich hoff as alles gut mit dir iss. Do iss mei Brief an dir fer seller Grischtdaag. Des Yaahr waar ich en arrig guder Bu. Ich hab all mei Rechninge zu rechte Zeit bezaahlt. Ich hab mei Taxes an die IRS bevor Abrill 15 gschickt. Ich hab im Friehyaahr un in Schpotyaahr abgschtimmt. Ich hab viel Zeit mit meinre Familye gebrocht. Ich waar en guder Mann zu meinre Fraa un en guder Daadi zu mei Kinner gewest. Was meh muss ich duh? Ich weess as normally schreiwe yuscht Kinner Briefe an dich awwer ich hab gedenkt as des Yaahr waerr ich es aa duh.
So nau do iss mei Winschlischt:
1 – En neie Motorcycle. Ya, ya, ich weess as ich schunn een hab, awwer zwee in die Gratsch waerre besser. Oh, un nadierlich meech ich en annere BMW hawwe, sei so gut, ken Harley!
2 – En neie Mandolin. Ich kennt arrig scheene Myusick schpiele wann ich en Gibson F Mandolin hett.
Ok. Ich weess es waerr vielleicht hatt die zwee Dinge zu bringe, so vielleicht soll ich en neie Lischt schreiwe. Do iss en Winschlischt fer unsere Welt un unseres Land in Blatz vun yuscht was ich paersehnlich will:
1 – An End zu der Grieg in Ukraine. Die Leit in die Ukraine hen lang genunk gelidde vun de Rockets un Schiesserei vun de Russe. ‘Sis Winder, kalt un Schnee, ihre Lewe misse zerick zu normal drehe. Kannscht du ee paar Wadde mit dem Putin schwetze? Vielleicht weesscht du graad was zu saage.
2 – An End zu Aarmut. Zu viele Familye lewwe un wuhne mit nix. Viele Kinner griege net genunk Esse un misse in en kaltes Haus schloofe. Bring Tschops un Geld zu de Leit die sie brauche.
3 – En Gfiehl vun Zammeheit in unseres Land. Amerikaa iss gschplitt. Mer iss entwedder Rot odder Bloh. Un mer darf net in de Mitt sei. Ich will en Land hawwe wu Leit mitenanner schwetze kenne. Zamme sin mir greftiger as vunenanner.
Nau datt iss aa en Lischt. Liewer Belsnickel, mach was du kannscht. Un wann mei Lischt zu viel iss, dann bring mir yuscht en Aarensch un ee paar Walniss.
Hallicher Grischtdaag,
Der Doug
15. December 2022
Dear Belsnickel,
How are you? I hope that everything is good. Here is my letter for this Christmas. This year I was a really good boy. I paid all of my bills on time. I sent in my taxes to the IRS before April 15th. I voted in both the spring and fall. I spent a lot of time with my family. I was good husband to my wife and a good dad to my children. What more do I have to do? I know that normally only kids write you a letter, but I thought that this year I would do one too.
So now here is my wish list:
1 – A new motorcycle. Yes, yes, I know that I already have one, but two in the garage would be better. Oh, and of course I would like another BMW, please no Harley!
2 – A new mandolin. I could play really great music if I had a Gibson F Mandolin.
Ok. I know that maybe those two things would be hard to bring, so maybe I should write a new list. Here is a Wish List for our world and country in place of just a list of things that I personally want:
1 – An end to the war in Ukraine. The people in Ukraine what suffered long enough from the rockets and shooting from the Russians. It is winter, cold and snow, their lives must return to normal. Can you speak a few words with Putin? Maybe you know exactly what to say.
2 – An end to poverty. Too many families live and survive with nothing. Many children do not get enough food and must sleep in a cold house. Bring jobs and money to the people that need them.
3 – A feeling of togetherness in our country. America is divided. One is either red or blue and one is not allowed to be in the middle. I want a county where people can talk with each other. Together we are stronger than apart.
Now there is a list. Dear Belsnickel, do what you can and when my list is too much, then just bring me an orange an a few walnuts.
Merry Christmas,
Doug
Do iss en Link alles zu heere! – Here is a link to listen to a recording of the post in PA Dutch!
Wie ich en Kind waar hot mei Grossmammi oft gebacke. Sie hot oft Kuchli, Boi, un Kuche gebacke. Alles was sie gebacke hot waar arrig appeditlich. Ihr Red Velvet Kuche waar die bescht in ganz Pennsylvaania! En annere Kuche, der sie oft gebacke hot, waar der Landis Kuche. Ich weess net ferwas es so genaamt … Continue reading Landis Kuche!
Alle Yaahr, die Pennsylvania German Cultural Heritage Center hot ihr Heemet Fescht im September. Des Yaahr waar es uff de 25. un es waar en wunnerbaar Daag. Es Wedder waar perfekt un viel Leit sin kumme um meh iwwer unsre Deitsche Kuldur un Schprooch zu lanne. Unser Freind, der Terry Berger, waar am backe in … Continue reading Heemet Fescht 2022!
Wann mer am End vun Lewe sin, was waerrd mer saage? Mir wisse net, sell iss fer schurr. Vielleicht hoscht du schunn driwwe gedenkt…was waerre mei letschde Wadde sei? Vielleicht hoscht du schunn gedenkt, “Ich will……..saage.” Awwer wann mer warricklich am End sin, es kennt sei ass mer nix saage kennt. Zum Glick gebt es … Continue reading Gut bekannte letschde Wadde!
Des Mol will ich eich “Schtorizeit” bringe. Erinnert dihr uff “Schtorizeit” in die Schul? Die Schulmeeschdern hot gsaat: “OK Kinner, hockt eich hie un mir waerre en Schtori heere.” Well, heit bin ich der Schulmeeschder un dihr seid die Kinner. Hockt eich hie un grickt eich reddi en Schtori zu heere. Die Schtori iss die … Continue reading Die Schtori vum Peter Haas!
As viel vun eich schunn wisst, bin ich en Hochdeitsch Schulmeeschder an en High Schul do in Pennsylvaania. Wie ich an die College waar, hawwich gemisst viel Hochdeitsche Gedichte zu lese. Eens vun mei Leibsdichter waar der Joseph Freiherr von Eichendorff (1788-1857). Er hot viel Gedichte, Schpiele, und Bicher gschriwwe. Fer des Blog Poscht hawwich … Continue reading Glee wennich von Eichendorff!
Die Pennsylvaanisch Deitsche hen viel Aawerglaawe iwwer Dod. En Bsucher zu Pennsylvaanisch Deitschland in de 18. un 19. Yaahrhunnert hett viele verschiddliche Saage gheert. Do sin ee paar: Wann du aerscht uff em Sunndaag grank bischt, dei Grankheit waerrd dodlich sei. Wann en Pickder vun re Wand runnerfallt, waerrd epper schtarewe. Wann en Grabb greizt … Continue reading Aazeeche vun Dod!
Yaahre zerick hot en Bauer ee Schitck Land kaaft un hot en Laayer dazu grickt fer sarye ass alles ganz richdich geduh waar. Wu es kumme iss fer der Laayer zu bezaahle, hot der Bauer sich verwunnert wie viel des koschde soll un hot sich ee bissel beglaagt. Noh hot der Laayer zu ihm gsaat: … Continue reading Zwee katze Schaerze!
Een unheemliche Gediere Saag die in die Bariye vun Pennsylaania fer viele Yaahre rumgeloffe waar, waar die Gschicht vun der Reefschlang. Verschiddliche Gschichde vun der Saag sin darrich ganz Amerikaa gfunne un aa in Australia, awwer die Saag waar abaddichlich schtarrick do in Pennsylvaania. Die mythical Schlang, so es gsaat waar, waar so lang wie … Continue reading Die Reefschlang
Pennsylvaanias Rewwere hen sunnerbaare Naame. Efders kumme die Naame vun de Insching un hen en arrig eefache Meening. Die Susquehanna iss een devun. Der Haernhuder Missionsbreddicher, der John Heckewelder, hot gedenkt ass der Naame iwwersetzt ass “der lange Reech Rewwer” odder der “grosse Bay Rewwer.” In die Algonquian Schprooch, meent es “schmierige Rewwer.” Der Lackawanna … Continue reading Pennsylvaania un ihre Rewwere!
Weesscht du ass es en gut bekannter Hiwwel in Nordhampton Kaunty gebt? Der Hiwwel hot en langi Gschicht un aa eene die arrig geheim iss! Hexenkopf Hiwwel iss zidder lange Zeit en Blatz mit viel supernatural Geweb gewest. Der Hiwwel iss sudlich vun Easton in Williams Taunschip. Nochdem Gschicht, viel verschiddliche Druppe vun Leit hen … Continue reading Hexenkopf Hiwwel!
En Bauer sei Fraa in Alburtis, Lechaa Kaunty, waar uff ihr Weg zu en Schtor in Millersschteddel ee Daag im Moi 1876. Sie hot en Kareb voll mit Budder un Oier zammegewickelt in etliche Dicher. Die Fraa hot gemisst newwich die Draenschpure vun de Eastern Pennsylvania Riggelweg laafe. Unbekannt zu ihr, en heisse Kohl vun … Continue reading Gebrode Oier in en Kareb!
Diesember 2021 Liewer Belsnickel, Ich hoff ass mei Brief dich gut findscht. Was fer en Yaahr, gell? Ich habe gedenkt ass 2020 hatt waar un dann hawwich gedenkt ass 2021 fer schurr besser sei waerrd. Ich hab gedenkt im 2021, Covid waerrd vorbei…ich hab net recht ghatt. Ya, die Grankheit iss noch do, un ass … Continue reading Liewer Belsnickel 2021!
Greis Yachde, aa as Gediere Faahrde bekannt sin, waare gewehnlich in viel Deele vun Pennsylvaania bis die 1830s. Die Yachde hen verwickelt as en Versammling vun so viele Yaeger wie meeglich. Die Yaeger waare dann in en grossem Greis in dem Busch ausgebreet. Die Yaeger daete die Gediere uff en Weg zu en geglaarde Blatz … Continue reading Die groosse Greis Yacht!
Monschders! Ungeheier! Schpucke! Geessmannsleit? Ya, du hoscht sell recht gelese. Im 1973 hen zwee Bauere in Lengeschder Kaunty en Geessmann gsehne. Die Bauere, die aa Brieder waare, waare drausse in een vun ihre Felder mit en Fuhr ass sie der Geessmann gsehne hen. Sie hen es so bschriwwe: so gross wie en Kuh, awwer es … Continue reading Der Geessmann vun Lengeschder!
Als P.T. Barnum sei reisende Serkes zu Yarrick Kaunty im Moi 1872 gebrocht hot, hot er in em Pennsylvania House Hotel in die Schteddel Yarrick gschloffe. In sei Drupp waare vier “echte” Menschenfresser aus Fiji. Sei Bekanntmachunge hot sie beschriwwe ass “die Vier Wilde Menschenfresser, Gfangene vun Grieg, loskaaft vun Keenich Thankembau vun Mr. Barnum … Continue reading Menschenfresser in dem Hotel!
Guder Daag Blog Leser. Wie ich frieher gsaat hab, bin ich en grosse “Alde Movie” Fan. Des Mol bring ich eich en gleene Quiz. Ich hab 20 gut bekannte Movie Quotes uff Deitsch iwwersetzt. Dihr misst ausfiggere welle Quote geht mit weller Movie. Gut Glick! Do sin die Movies: Titanic Terminator Star Wars Dirty Dancing … Continue reading Bekannte Movie Quotes!
“Die Barriye rufe un ich muss geh.” – der John Muir
In Tschulei sin ich un mei Familye uff en Hike gange. Mir duhne des oft weil es zu viel gude Hiking Peed darrich ganz Pennsylvaania gebt. Des Mol sin mir in Ricketts Glen Schtaat Park gehiked. Ricketts Glen liegt in Columbia, Luzerne un Sullivan Kaunties…graad in de Mitt vun de “Endlose Barriye.” Ricketts hot meh ass 13,000 Acker. Es hot en alt-gewex Busch un 24 genaamte Wasserfelle. Ya, du hoscht sell recht gelese, 24 Wasserfelle!
Schunn im Yaahr 1873 sin die Wasserfelle gut bekannt un Leit sin datthiekumme um sie zu sehne. Datt waar en Wattshaus vun dem R. Bruce Ricketts un deswege hot der Schtaat Park sei Naame. Der R. Bruce Ricketts iss im Yaahr 1913 gschtarewe un sei Kinner hen es Land zu Pennsylvaania verkaaft fer en Schtaat Park zu baue.
In de 1930s hot es en Movement gewwe um Ricketts Glen ass en National Park zu mache, awwer nix iss devun kumme. Es waar net bis 1944 ass der Park vollschder uff waar. Es gebt aa en Wasserloch: Lake Jean. Es gebt aa en Campingblatz, schwimme, fische, canoeing un kayaking. Im Winder kann mer Cross-Country Skiing duhe un eisfische. Ricketts Glen hot verhafdich zwee Glens: Glen Leigh un Glen Ganoga. Die zwee Glens kumme bei “Waters Meet” zamme…en guder Naame.
Eb uns European Leit datt kumme sin, waar viel Insching. Die Iroquois un Susquehannocks waare datt bis 1675 un dann die Shawnee un Lenape (odder Delaware) sin datt umgezoge. Sie hen datt gelebt bis die aerschde Europeans kumme sin.
Heitzudaage gebt es iwwer 26 Meils vun Hiking Peed. Der beschde Hiking Paad iss “der Falls Trail”. Sell laaft fer 7 Meils un geht an viel vun de Wasserfelle vorbei. Mer kann awwer en Shortcut mache un dann muss mer yuscht 3.5 Meils hike un mer kann schier gaar all die Wasserfelle sehne! Des iss was ich un mei Familye geduh hen. Mir hen bei Lake Rose geparkt un datt waar der Aafang vun dem Paad. Wann mer der Short Cut macht, hike mer darrich der Glen Leigh un der Glen Ganoga…graad wu die Wasserfelle sin.
Der greeschde Wasserfall im Park iss der “Ganoga Wasserfall.” Er iss 94 Fiess! Der Ozone Fall iss aa gross mit 60 Fiess. Mir hen viel Glick ghatt, es Wasser waar gut am fliesse. Wann mer newwe der Ganoga waar, waar es hatt zu heere weil es Wasser so laut waar.
Mer muss Acht gewwe, die Peed sin glee wennich hatt zu hike. Es gebt viel Dreppe un mannichmol iss der Paad arrig schmaal un abschissich. Awwer wann mer in zimmlich gude Schape iss, iss es net zu schlecht. Mei yunger Bu, der 6 Yaare alt iss, hot es heit gschafft! Es waar zimmlich heess der Daag ass mir datt waare, awwer in der Busch waar es kiehl un wann mer net zu weit Weg vun de Wasserfelle waare, kennte mer en gude Schpritz griege….aaah, erfrischend!
‘Sis allsfatt gut zerick in der Nadur zu sei. Ken Cell Phones, ken Druwwel, ken Schtress. Yuscht du un alles was Gott erschafft hot. Un en Bsuch bei Ricketts Glen hot viel Waert. Wann du glee bissel “Alleezeit” brauchscht, odder glee wennich Beem Zeit brauchscht, faahr mol noch Ricketts Glen Schtaat Park, du waerrscht net Sarri sei.
“In yeder Laaf mit Nadur grickt mer viel meh ass was mer sucht.” – der John Muir
Do sin ee paar Pickders vun unser Daag bei Ricketts Glen:
Do iss en Audio Klip:
Guder Daag Blog Leser! Des Mol bring ich widder eppes, die ich net selwer gschriwwe hab. Wann es zu Pennsylvaanisch Deitsche Dichder kummt, gebt’s nix besser ass der John Birmelin (1873-1950). Er waar un iss immernoh der Bescht. Sei Gedichte un Vaersch sin wie vun en annere Welt. So en gude Command vun unsre Schprooch hot er, sei Reim un Fiehl waar schier gaar fehlerfrei. Es gebt so viele Schticke die der Birmelin gschriwwe hot, un mer kann sie in viel verschiddliche Bicher finne.
Heit will ich yuscht ee Gedicht mit eich deele. Viel Gschpass bei lese!
Heiraadsdruwwel
“Ach Mudder, er iss doch so schee!
Ferwas soll ich net mit em geh?”
“Nau heer ee mol, mei liewes Kind!
Die Scheenichkeet vergeht so g’schwind;
Wann schunscht nix weiter an em iss,
Dann reit’s dich schpeeder, ganz gewiss.”
“Ach Mudder, er iss doch so reich!
Un wann ich ihm so arrig gleich?”
“Ya, wann sei alder Daadi schtarebt,
Dann hofft er ass er alles aerbt;
Doch wann der Ald viel Schulde hot,
Un gaar nix iwwerich bleiwe sott?”
“Ach Mudder, er iss doch so g’scheit!
Der weess viel meh wie unser Leit.”
“Un mehnscht du wann er en Laerning hett,
Ass des ihn besser mache sett?
So wie du bischt, so nemmt er dich,
Verleicht bis marriye schemmt er sich!”
“Ach Mudder, er iss doch so gut;
es iss nix ass er net fer mich dutt!”
“So geht’s mit dere Freierei!
Die Baerschtelcher sin arrig fei;
Un schpeeder, wann sie g’heiert sin,
Dann hockt die Fraa im Elend drin.”
“Un wann ich den net hawwe kann,
Dann will ich gaar ken annere Mann!”
“Ach liewes Kind, des glaawich dir!
Un graad so waar’s ee mol bei mir.
Dann geh du numme, geh in Friede,
Der liewe Gott soll dich behiede!”
Do iss en Audio Klip:
Guder Daag Blog Leser! Ass viel vun eich schunn wisst, bin ich Ludderaner. Am Sunndaag waar ich widder in die Karrich un mir warre am singe. Es Lied, es mir am singe waarre, waar “Gross iss dei Gedreilichkeit” – en gudes Lied. Uff de naegschde Blatt waar en annere Lied: “Gott, sei Bauerei iss all Schepfung.” Ich hab Gott un Bauerei gelese un hab graad en Verbinnung gemacht. Dann hawwich die Vaersch gelese…die Bilder die die Wadde gemacht hen, hen mich graad an uns Deitsche gedenkt. So ich hab mich vorgenumme es Lied uff Deitsch zu iwwersetze. Die Melodei vun em Lied iss “Harvest Gifts” gschriwwe vun dem Larry J. Long un die Wadde sin vun dem John Arlott gschriwwe. In es neie Ludderaner Liedbuch kann mer es Lied uff Blatt 734 finne.
Dem Gott sei Bauerei!
Gott, sei Bauerei iss all Schepfung,
nemm die Dankbaarkeit mir gewwe;
nemm die Bescht vun unsre Aerne,
die Kropps mir bauere,
so ass mir lewe daerfe.
Nemm unsre Blugerei, Kannerei, Schneiderei,
Hoffning un Bang vun Sunn un Regge,
All unsere Denke, Blanne, Waarde,
gezeidicht in des Obscht un Frucht.
All unsre Arewet, all unsre Lauer,
all unser Kalenner vun Acht
in die Kropps vun dei Schpefung,
Nemm, O Gott: sie sin unser Gebet.
En Bauerei iss so en wichdige Symbol fer uns Deitsche. Unsre Voreldere hen datt gelebt, gewuhnt, geschafft, un gebet. So wann ich des Lied gelese hab, hawwich gemisst es uff Deitsch zu iwwersetze. Mei Voreldere waare all Bauer un gut Grischtliche Leit. Des Lied iss en Lied fer sie.
Do iss en Audio Klip:
Guder Daag Blog Leser! Des Mol bring ich widder en Gedicht. Mannichmol schreib ich mei eegene Gedichte un mannichmol iwwersetze annere bekannte Gedicht in Deitsch. Des Mol hawwich en Gedicht vun dem Meister iwwersetzt. Welle Meister? Aye, der Goethe nadierlich. Yep, der gut bekannteschte Johann Wolfgang von Goethe…der Shakespeare vun Hochdeitsch. Frieher hawwich sei Erlkeenich iwwergesetzt. Heit hawwich uff sei Gedicht, Gefunden, gschafft. Viel Gschpass bei lese!
Gefunne
Ich bin im Busch gange
so fer mich hie,
un nix zu suche,
des waar mei Sinn.
Im Schadde hawwich gsehne
en Blummche schtehne
wie Schtanne glitzere,
wie Aagche schee.
Ich hab gewollt es breche,
Da saagt es fei:
Soll ich zum Welke
gebroche sei?
Ich hab gegrubbt
die Watzle aus,
zum Gaarde hawwich genumme
am hibsche Haus.
Un blanst es widder
am schtille Blatz;
Noh schtreisselt es alsfatt
un blieht so fatt.
Do iss en Audio Klip vun em Gedicht: