Lodewijk Muns: Recent Episodes
Lodewijk Muns
Over de cris de Paris volgens Marcel Proust, Joseph Mainzer en Georges Kastner; volkskunde en muziektheorie ca. 1900, en de ventersroepen van Amsterdam.
Tot besluit de roep van de nachtwaker in London, Amsterdam en Leipzig, met een vergeten nachtwakersroep in Schumanns Symfonie nr. 1.
00:00 Intro00:36 Marcel Proust: vervlogen tijd02:11 Gregoriaans en opera11:35 Amsterdam: een prijsvraag (1906)18:05 Verloren erfgoed22:07 De roepen van de nachtwaker26:53 Schumanns Nachtwakersymfonie (1841)
Marchande de chiffons (voddenkoopvrouw). Bertall, La comédie de notre temps (1875)
Muziefragmenten:
07:55 Claude Debussy, Pelléas et Mélisande, Act 5 (Arkel). D. Ward, Covent Garden, P. Boulez. CBS (1970)11:29 Jean Péheu, Les cris parisiens: scène d’imitations 191? https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k127305d21:42, 22:57 Orlando Gibbons, The Cries of London. Theatre of Voices, P. Hillier, Fretwork. Harmonia Mundi (2006)23:28, 24:23 Richard Dering, The City Cries. Theatre of Voices, P. Hillier, Fretwork. Harmonia Mundi (2006)26:11 Richard Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, Act 2 sc. 5, R. Pape, Bayerisches Staatorchester, W. Sawallisch EMI 7390182 (1993)27:24, 32:35 Robert Schumann, Symfonie Nr. 1. The Hanover Band, R. Goodman. RCA 09026-61931-2 (1994)
Bronvermelding: zie aflevering 28.
Nog rond het midden van de 19e eeuw golden de cris de Paris vooral als ergerlijke herrie. Sinds die tijd is er echter een proces in gang waarin de ambulante straathandel wordt gereguleerd en gereduceerd. Tijdens dit proces, dat zich over enkele decennia voltrekt, worden de straatroepen juist met toenemende interesse beluisterd en beschreven.
Volgens Joseph Mainzer waren de roepen een elementaire vorm van volksmuziek; Jean-Georges Kastner zag erin muziek in het proces van ontstaan. Kastners artistieke ambitie was muzikaal vorm te geven aan ‘de stemmen van Parijs’. Niet zijn eigen compositie, maar de opera Louise van Gustave Charpentier kan gezien worden als de realisatie van die ambitie.
00:00 Intro00:52 Stadslawaai02:53 De 19e eeuw: van ergernis tot esthetiek08:42 Mainzer (1841): straatroepen als muziek11:54 Kastner (1857): Les voix de Paris18:50 Offenbach (1858): Koop hier je pleziertje, dames!23:35 Charpentier (1900): Louise
Marchande de plaisir (wafeltjesverkoopster) en haar roep (met een spottend kind op de achtergrond). Bertall, La comédie de notre temps (1875)
Muziekfragmenten
00:36, 04:29, 11:29 Jean Péheu, Les cris parisiens: scène d'imitations 191? https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k127305d07:07 Duncan MacLeod, The Cries of Columbia Road 201715:10, 16:41 Jean-Georges Kastner, Les voix de Paris. Ensemble Clément Janequin, D. Visse. L'écrit du cri. Harmonia mundi 200921:36 Jacques Offenbach, Mesdames de la Halle. M. Mesplé, J-Ph. Lafont a.o., Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo, Manuel Rosenthal. EMI 198323:19 Giacomo Puccini, La bohème. R.C.A. Victor Chorus, R.C.A. Victor Orchestra, Th. Beecham. EMI 195624:10, 27:05 Gustave Charpentier, Louise. I. Cotrubas, P. Domingo, Ambrosian Opera Chorus, New Philharmonia Orchestra, G. Prêtre. EMI 1976
Bronvermelding: zie aflevering 28.
Bij alles wat we zeggen is er de ‘toon’ waarop we het zeggen, oftewel de ‘spraakmelodie’. In die spraakmelodie ligt een duidelijke, maar beperkte analogie met de muziek. Willen we ons laten horen op grote afstand, dan roepen we. En daarmee komen we meer in de buurt van zingen.
Roepen had een essentiële rol in de ambulante straathandel of venterij. De ventersroepen waren een karakteristiek element van het straatklankbeeld van de grote steden. We hebben daarvan sinds de negentiende eeuw overblijfsels in de vorm van notenschrift. Een andere bron, die veel verder teruggaat, zijn de citaten van ventersroepen in gecomponeerde muziek.
Deze eerste van drie afleveringen gaat over de muzikaliteit van de spraakmelodie, de ‘speech-to-song illusion’, de roepen van venters als erfgoed en muzikaal materiaal, verse aardbeien (1250-1350), de Cris de Paris van Janequin (1530) en de Cries of London (1600 en 1974).
00:00 Intro00:36 Spreken, roepen, zingen02:13 Muzikale notatie04:01 Speech to Song Illusion09:21 Straatroepen16:35 Muzikale citaten18:28 Les cris de Paris20:02 Verse aardbeien (ca. 1260-1350)26:12 Janequin (1528)29:41 The cries of London (ca. 1610 en 1976)
Verkoper van brandhout en zijn roep. Les cris de Paris avec accompagnement de musique par Vathier (1822).
Muziekfragmenten
01:26 D. Auber, Les diamants de la couronne: Air et variations. Selma Kurz (1914) https://www.youtube.com/watch?v=d8RudRkvpqk03:51 Jean Péheu, Les cris parisiens: scène d'imitations (191?) https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k127305d04:35 Diana Deutsch, The sounds as they appear to you… https://deutsch.ucsd.edu/psychology/pages.php?i=21207:27 Lodewijk Muns, Noises (looped)08:27 Lodewijk Muns, Impromptu on Sometimes behave so strangely (piano)13:07 Duncan MacLeod, The Cries of Columbia Road (2017)14:39 Anonymous, Won't you buy my sweet blooming lavender. Janet Penfold. Songs of the Travelling People. Saydisc15:40, 18:07 Edward German, Who’ll buy my lavender. Grace Moore (1937)21:28, 22:51 Anonymous, On parole/A Paris/Frèse nouvele (Montpellier-Codex, ca 1250). Clemencic Consort, R. Clemencic. Motetus. Stradivarius STR 33398 (1996)24:32 Anonymous, Je commence/Et je feray/Soules viex (Ivrea Codex, ca. 1350). Les Musiciens De Saint-Julien. Je Voy Le Bon Tens Venir. Alpha 189 (2013)28:02 Clément Janequin, Les cris de Paris. Ensemble Clément Janequin, D. Visse. L'écrit du cri. Harmonia mundi (2009)30:34 Orlando Gibbons, The Cries of London. Theatre of Voices, P. Hillier, Fretwork. Harmonia Mundi (2006)33:19 John Cobb, These are the Cries of London Town. Deller Consort, A. Deller (1956). Vanguard Classics (1994)33:40, 35:14 Luciano Berio, The Cries of London. Swingle II (1976). Decca 425 620-2 (1990)
Over de Speech-to-Song Illusion, zie ook: Speech melody and the Speech-to_Song Illusion.
Over momenten in de opera dat spreken een sterker effect heeft dan zingen, over nachtmerries en de schreeuw als bron van muziek, Beethovens Fidelio, Wagners Parsifal, Schopenhauer, Hegel en Rousseau.
00:00 Intro00:36 Grensoverschrijding en randverschijnselen03: 17 Bliksemflits, bijlslag of koude douche?05:14 Beethoven: Fidelio12:44 Wagner en de getemde schreeuw19:15 Schreeuwend ontwaken22:29 Het helderziende onbewuste: Schopenhauer24:09 Kreten en interjecties: Hegel, Rousseau30:10 Zinnige nonsens
Muziekfragmenten:
01:13 G. Puccini: Tosca. Maria Callas, Tito Gobbi, La Scala, De Sabata. EMI 1953.05:14 L. van Beethoven: Fidelio, Ouverture, Chamber Orchestra of Europe, Harnoncourt, Teldec 1995.05:39 L. van Beethoven: Fidelio, Aria O wär ich schon, Ingeborg Hallstein, Gottlob Frick, Philharmonia Orchestra, Klemperer, Columbia 1962.07:48 L. van Beethoven: Fidelio, Nr. 14 Der Tod sei dir geschoren, Angela Denoke, Berliner Philharmoniker, Rattle, EMI 2003.11:12 L. van Beethoven: Fidelio, Nr. 14 Ach! Du bist gerettet! Margiono, Chamber Orchestra of Europe, Harnoncourt, Teldec 1995.13:47 R. Wagner: Tannhäuser, Act 1 Kehrst du nicht wieder, Birgit Nilsson, Wolfgang Windgassen, Deutsche Oper Berlin, Gerdes, DGG 1969.17:58 R. Wagner: Parsifal, Act 2 (scream). Christa Ludwig, Wiener Philharmoniker, Solti, Decca 1973.20:33 idem, Waltraut Meier, Berliner Philharmoniker, Barenboim, Teldec 1991.26:20 R. Wagner, Die Walküre, Act 3 Weh!, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, Haitink, EMI 2008.28:47 R. Wagner, Das Rheingold, Garstig glatter glitschriger Glimmer, Theo Adam, Symphonieorchester Des Bayerischen Rundfunks, Haitink, EMI 2008.29:17 R. Wagner, Das Rheingold, Weia waga, Julie Kaufman, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, Haitink, EMI 2008.30:20 R. Wagner, Der fliegende Holländer, Hohoje, Chor der Deutschen Staatsoper Berlin, Staatskapelle Berlin, Barenboim, Teldec 2002.31:00 R. Wagner, Tristan und Isolde, Ha he ha he, Margaret Price, Rundfunkchor Leipzig, Staatskapelle Dresden, Kleiber, DGG 1982.
For sources and more extensive discussion, see Lodewijk Muns, Schopenhauer, Wagner (3): Screaming, Clairvoyant Dreams and Parsifal.
Zingen bij wijze van spreken is de regel, maar er zijn niet-uitzonderlijke uitzonderingen: wanneer zingen zingen voorstelt, of spreken spreken.
00:00 Intro00:36 Zingen bij wijze van zingen05:27 Orpheus18:34 Spreken bij wijze van spreken19:56 Melodrama22:18 Méhul: Ariodant
Muziekfragmenten:
02: 31, 09:36 W.A. Mozart. Le nozze di Figaro: arietta Voi che sapete. Cecilia Bartoli, Wiener Staatsopernchor, Wiener Philharmoniker, Claudio Abbado DGG 477 9124 (1995).06:27, 10:35 Chr. W. von Gluck, Orfeo ed Euridice: Deh placatevi. Bernarda Fink, RIAS Kammerchor, Freiburger Barockorchester, René Jacobs HMY2921742.43 (2014).13:38, 15:56 R. Wagner, Die Meistersinger von Nürnberg, Morgenlich leuchtend in rosigem Schein (Akte III). Ben Heppner, Chor der Bayerischen Staatsoper, Bayerisches Staatsorchester, Wolfgang Sawallisch EMI 7390182 (1993).20:53 Casablanca (film). Ingrid Bergman, Humphrey Bogart. Warner Brothers (1943).25:56 E.-N. Méhul, Ariodant: Quelle fureur barbare! Véronique Gens, Les Talens Lyriques, Christophe Rousset, Virgin 50999 070927 2 5 (2011).
Geselecteerde bronnen:
Abbate, Carolyn. Unsung Voices: Opera and Musical Narrative in the Nineteenth Century. Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1991.Betzwieser, Thomas. Sprechen und Singen: Ästhetik und Erscheinungsformen der Dialogoper. Springer-Verlag, 2016.Cone, Edward T. Music, a View from Delft : Selected Essays. Chicago : University of Chicago Press, 1989.Kühn, Ulrich. Sprech-Ton-Kunst: Musikalisches Sprechen und Formen des Melodrams im Schauspiel- und Musiktheater (1770-1933). Tübingen: Max Niemeyer, 2001.Marx, Adolf Bernhard. Gluck und die Oper. Berlin: Janke, 1863.Méhul, Etienne Nicolas, en François Benoît Hoffman. Ariodant: opéra en 3 actes. Paris: Imbault, 1811.
Een vervolg op aflevering 24, met een antwoord op de vraag: waarom zou je zingen als je ‘t kunt zeggen? Daarbij als voorbeeld de monoloog van Armide uit de gelijknamige opera van Lully, een meningsverschil tussen Rousseau en Rameau, en Glucks opera op hetzelfde libretto.
00:00 Intro00:36 Zingen alsof het gesproken is06:36 Absurde conventies10:21 De ideale eenheid van zingen en spreken12:56 Een land waar zingen de natuurlijke taal is18:25 Gezongen declamatie21:01 Lully: Armide (1686)28:26 Gluck: Armide (1777)37:25 Een tweede stem
Muziekfragmenten:
01:55 W.A. Mozart. Cosí fan tutte: Soave sia il vento (No. 10). Bernarda Fink, Véronique Gens, Pietro Spagnoli, Concerto Köln, René Jacobs. Harmonia Mundi HMC95 1663/5 (1999)08:13 G. Verdi. La Traviata: slot. Renata Scotto, Philharmonia Orchestra, Riccardo Muti EMI 2C 167-43 127/9 (1980)11:48 Jacopo Peri. L’Euridice. Françoise Masset, Les Arts Baroques, Mireille Podeur (1993) Maguelone MAG 358.41520:19 J.-B. Lully. Armide: Enfin il est en ma puissance (Akte II, scène 5, introductie). Les Talens Lyriques, Christophe Rousset. Tragédiennes. Virgin Classics – 00946 346762 2 9 (2006)21:42 J.-B. Lully. Armide: Enfin il est en ma puissance (Akte II, scène 5). Véronique Gens, Les Talens Lyriques, Christophe Rousset. Tragédiennes. Virgin Classics – 00946 346762 2 9 (2006)29:29 C.W. von Gluck. Armide: Enfin il est en ma puissance (Akte II, scène 5). Véronique Gens, Les Talens Lyriques, Christophe Rousset. Tragédiennes. Virgin Classics – 00946 346762 2 9 (2006)
Voornaamste bronnen:
Diderot, Denis, and Jean Baptiste Le Rond d’Alembert, eds. Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, ses arts et des métiers. A Paris: chez Briasson …, 1751-1780. Diderot, Denis, Jean Baptiste Le Rond d’Alembert, and Jean Baptiste René Robinet, eds. Supplément à l’Encyclopédie. Amsterdam: M.M. Rey, 1776.Felsenstein, Walter, and Joachim Herz. Musiktheater: Beiträge zur Methodik und zu Inszenierungskonzeptionen. 2. veränder. Aufl. Leipzig: Reclam, 1976.Rameau, Jean Philippe. Observations sur notre instinct pour la musique, et sur son principe […]. Paris: Prault, 1754. Rousseau, Jean-Jacques. Lettre sur la musique françoise. [s.l., s.n.] 1753. Wagner, Richard. Sämtliche Schriften und Dichtungen. Leipzig: Breitkopf & Härtel, C.F.W. Siegel (R. Linnemann), 1911.
Over de menselijke stem, de spraakmelodie, het recitatief, en Jean Cocteaus La voix humaine als opera en gesproken drama.
00:00 Intro00:37 Het spreek-zingvermogen07:41 De spraakmelodie09:38 Vormen van betekenis13:01 Prosodie: tonen en glijders17:42 Iets ertussenin?19:39 Declamatie, recitatie, recitatief22:23 La voix humaine
Muziek- en geluidsfragmenten:02:17, 06:52 Luciano Berio. Sequenza III. Tony Arnold (2006) Naxos 8.557661-6303:29, 15:47, 26:25 Francis Poulenc. La voix humaine. Denise Duval (1959) Warner Classics 019029573810505:43 Roepende maki’s (lemuren) https://www.youtube.com/watch?v=4d3vFI5UpIc12:13 Wolfgang Amadeus Mozart. Kwartet in g KV 47816:26 Frédéric Chopin. Prélude op. 28 nr. 4 in e21:53 Jacopo Peri. L’Euridice. Françoise Masset, Les Arts Baroques, Mireille Podeur (1993) Maguelone MAG 358.41527:44 Gaby Morlay in La voix humaine (1955). Decca FMT 163622 http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb38075247b28:29 Anna Magnani in La voce umana (L’amore), Roberto Rossellini (1948). PSV7807 29:15 Ingrid Bergman in The Human Voice (1960). Caedmon Records-TC 1118*Lodewijk Muns, piano
Geciteerde tekst:A. Barker. Greek Musical Writings Vol. 2, Harmonic and Acoustic Theory. Cambridge 1989.S. Buckland and M. Chimènes, ed. Francis Poulenc: Music, Art and Literature. Aldershot 1999.J.F. Rochlitz. Blicke in das Gebiet der Künste und der praktischen Philosophie. Gotha 1796.
Over de onweerstaanbare effecten van Mendelssohns Frühlingslied, deuntjes die van de straat komen aanwaaien, en het nostalgisch modernisme van Charles Ives. Het onderwerp heeft aanknopingspunten met eerder besproken thema’s: citaat (5, 6), metamuziek (12), en Darling They’re Playing Our Tune (2).
00:00 Intro00:36 Herinnering, herhaling03:48 Muziek rond 190005:11 That Mesmerizing Mendelssohn Tune10:27 Herman, Let’s Dance That Beautiful Waltz13:06 The Song That Stole My Heart Away16:13 Ives: Memories24:05 Ives: Central Park in the DarkMuziekfragmenten:
02:46 Robert Schumann, Fantasie in C op. 1705:11 Irving Berlin, That Mesmerizing Mendelssohn Tune. Collins and Harlan. Victor 16472 (1910)07:19 Felix Mendelssohn Bartholdy, Lied ohne Worte op. 62 nr. 6, ‘Frühlingslied’11:13 Ted Snyder, Herman, let's dance that beautiful waltz. Ada Jones. Zonophone 5735 (ca. 1910).13:31 Nelson Kneass, Ben Bolt. John McCormack (1914/15). Naxos 8.11131514:48 Harry von Tilzer, The Song That Stole My Heart Away. Irving Gillette (= Henry Burr) (ca. 1916). Pathe B.501516:13 Charles Ives, Memories: B. Rather Sad19:11 Charles Ives, Memories: A. Very Pleasant. Julia Sophie Wagner, Steffen Schleiermacher. In The Alley: Songs And Chamber Music MDG 613 2178-2220:06 Charles Ives, Memories: B. Rather Sad. Zie voorgaande.23:36 Charles Moreland, My mother's old red shawl. Vernon Dalhart, Murray Kellner (violin), Carson Robison (guitar) (1926) Columbia 15062-D25:14 Charles Ives, Central park in the Dark. James Sinclair, Northern Sinfonia. Naxos 8.55908726:16 Joseph E. Howard and Ida Emerson, Hello, Ma Baby. 1923 Autopiano Player Piano. Player Piano Classics Vol 1. Carlisle Music Co.34:55 Maurice Ravel, Valses nobles et sentimentales37:13 Charles Ives, Frühlingslied (arr. Lodewijk Muns, compleet) *
*Lodewijk Muns, piano
Ca. 1897. Oorsrponkelijk op tekst van Heinrich Heine (Die blauen Frühlingsaugen), gepubl. in 114 Songs (1922) met tekst van William Wordsworth (I travelled among unknown men).
Bronvermelding:
J. P. Burkholder. All Made of Tunes: Charles Ives and the Uses of Musical Borrowing. New Haven etc.: Yale University Press, 1995.Ch. E. Ives. Memos. New York: Norton, 1972.Overige verwijzingen in: L. Muns. That Mesmerizing Mendelssohn Tune (blog).
Over muziek die muziek voorstelt zoals iemand die zich herinnert (bestaat er zoiets?). Aan de orde komen onder meer de beroemde flashback in de film Casablanca, Schumanns Carnaval, muzikale ‘souvenirs’ en ‘réminiscences’. Met een complete opname van Liszts (ietwat muffe?) etude Ricordanza. Het thema sluit aan bij de afleveringen 2 (Darling they’re playing our tune), 6 (Muzikale aanhalingstekens) en 19 (Metamuziek).
99:00 Intro00:35 Herinnerde muziek01:53 Flashback: Casablanca09:26 Herhaling en herinnering12:32 Schumann, alias Florestan18:03 Muzikale souvenirs23:29 Réminiscences25:23 Liszt: Ricordanza
Muziekfragmenten:
01:53 e.v. Casablanca (film). Ingrid Bergman, Humphrey Bogart. Warner Brothers 194311:03 Ludwig van Beethoven, An die ferne Geliebte. F. Wunderlich, H. Schmidt. Philips 420.852-212:41 Robert Schumann, Carnaval op. 9: Florestan17:15 Robert Schumann, Carnaval op. 9: Florestan. Ch. Rosen 1983 (bijlage bij The Romantic Generation, 1995)19:37 Clara Wieck, Souvenir de Vienne22:03 Michail Glinka, *Souvenir d'une mazurka27:09 Franz Liszt, Ricordanza. Etudes d'exécution transcendante No. 9 (compleet; slot volgens de versie in Lina Ramanns Liszt-Pädagogium, 1901, aanbevolen door Busoni in zijn editie van de etudes.)*
*Lodewijk Muns, piano
Bronvermelding:
L. Muns, Music Remembered – in Music (2).F. Busoni, Zum hundertsten Geburtstage Franz Liszt's: Sechs Klavier-Abende von Ferruccio Busoni [Berlin] 1911 (programmatoelichting).
Beyond the Bony Labyrinth · Songs with and without words What remains of a song if you ignore the lyrics? What makes a song without words a ‘song’? And why is singing without lyrics such a rare phenomenon? 00:00 Intro00:36 Casual listening07:53 Music as poetry10:53 The ‘song without words’19:06 Childish games25:36 The marginal existence of […]
The post Songs with and without words appeared first on Lodewijk Muns.
Over de vraag of en hoe muziek een verhaal kan ‘vertonen’ of vertellen. Met muziek van Debussy (prélude La sérénade interrompue), Liszt (Die Loreley) en Chopin (ballades). 00:00 Intro00:36 Fictie02:49 La sérénade interrompue10:00 ‘Programmamuziek’11:29 Kan muziek een verhaal vertellen?12:19 Die Loreley24:48 Een muzikale verteltoon?29:47 Chopins ballades35:39 De muzikale verteller Muziek: 02:55 C. Debussy, Prélude Livre […]
The post Muziek als fictie appeared first on Lodewijk Muns.
De pinksterpreek van dominee Jan Overheere had wat consternatie gewekt in de gemeente. Gesprekken tussen de dominee, ouderlingen en verontruste gemeentleden hadden weinig gedaan om de onrust weg te nemen. Voor sommigen leek het of hij de draad kwijt was; maar was het de draad van zijn betoog, of de draad van zijn geloof? Toen […]
The post Jozua 10:13 appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Musical Quotation Marks (2): Recital Robert Schumann, Fantasie in C op. 17, first and third movements 00:00 Intro00:39 (1) Durchhaus phantastisch und leidenschaftlich vorzutragen11:56 (3) Langsam getragen Lodewijk Muns, piano
The post Musical Quotation Marks (2): Schumann’s Fantasie op. 17, Recital appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Musical quotation marks 2 When is a musical idea simply a cliché, when a case of borrowing, and when a quotation? With Schumann’s Fantasie op. 17 as an interesting doubtful case of musical quotation. 00:00 Intro00:36 Reference and self-reference02:32 Patterns, idioms, schemas08:26 A doubtful case: Schumann’s Fantasie in C10:51 A […]
The post Musical Quotation Marks (2): Schumann’s Fantasie op. 17 appeared first on Lodewijk Muns.
Over abstracte en ‘absolute’ muziek, de auditieve kaleidoscoop van Eduard Hanslick, het oercontrapunt van Heinrich Schenker, en de fuga’s van Bach. 00:00 Intro00:36 Twee dogma’s04:56 Muziek zonder toevoegselen06:16 De auditieve kaleidoscoop08:40 ‘Kunst die met zichzelf speelt’13:03 Complementariteit: harmonie en contrapunt18:02 Die Kunst der Fuge24:42 Metacontrapunt27:55 Schenkers openbaring35:11 Bach: Preludium en fuga in F BWV 880 […]
The post De puurheid van polyfonie appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Musical Quotation Marks 1: I’ll hum it for you Quotation in music has much in common with quotation in language. Analytical philosophy can offer some insight here. In Bach’s Cantata BWV 158, Der Friede sei mit dir, we find an example of ‘musical quotation marks’. 00:00 Intro00:35 I’ll hum it […]
The post Musical Quotation Marks (1): I’ll hum it for you appeared first on Lodewijk Muns.
Niemand weet wat er precies was gebeurd met dominee Jan Overheere. Zo’n twintig jaar lang was hij een onopvallende, niet bijzonder geliefde maar gerespecteerde voorganger geweest in de PKN (Protestante Kerken in Nederland, niet te verwarren met KPN, voorheen PTT, of met de KNP, een vroegere Rooms-Katholieke politieke partij). Dat veranderde toen hij die pinksterzondag […]
The post Het pinksterwonder appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Metamusic: Recital Recital as a supplement to episode 5 on the theme of ‘metamusic’. With dance fantasies by Schubert-Liszt (Soirées de Vienne), Schumann (Papillons) and Ravel (Valses nobles et sentimentales). 00:00 Intro00:36 Spoken introduction03:36 F. Liszt, Soirees de Vienne: Valses-Caprices d’après Fr. Schubert. No. 6 (first version, 1852)10:07 R. Schumann, […]
The post Metamusic: Recital appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Metamusic: Music Representing Music A concert waltz is a waltz. But it is not a waltz for dancing. So is it still a waltz? It is a waltz that waltzes. It is a representation of a waltz, music that represents music, and an instance of what you might call ‘metamusic’. […]
The post Metamusic: Music Representing Music appeared first on Lodewijk Muns.
Recital als aanvulling op aflevering 18 over het thema ‘metamuziek’. Met dansfantasieën van Schubert-Liszt, Schumann en Ravel. Lodewijk Muns, piano
The post Metamuziek: recital appeared first on Lodewijk Muns.
Een concertwals is een wals. Maar het is geen wals om te dansen. Is het dan nog wel een wals? Het is een wals die zelf walst. Het is een voorstelling van een wals, muziek die muziek voorstelt, en een voorbeeld van wat je ‘metamuziek’ zou kunnen noemen. 00:00 Intro00:37 De zelf-walsende wals01:42 ‘Meta-’03:22 Muziek […]
The post Metamuziek: muziek die muziek voorstelt appeared first on Lodewijk Muns.
A concert waltz is a waltz. But it is not a waltz for dancing. So is it still a waltz? It is a waltz that waltzes. It is a representation of a waltz that not only has the rhythmical patterns typical of waltzes, but also evokes a wealth of movements and gestures. You can dance […]
The post On ‘Metamusic’ appeared first on Lodewijk Muns.
De activiteit van het spinnnen, de beweging en het geluid van het spinnewiel zijn veel voorkomende motieven in de muziek van de negentiende eeuw. Je kunt de vraag stellen hoe succesvol die muziek is als ‘voorstelling’ of ‘uitbeelding’ van het spinnen, en waarom. Maar ook: wat de sociaal-culturele context was waarin deze muzikale interesse is […]
The post Snorren en brommen: Muziek van het spinnewiel appeared first on Lodewijk Muns.
…and why people keep saying it is. Beyond the Bony Labyrinth · Why music is not a language… The slogan ‘music is a language’ is nonsense taken literally, but points to the fact that music does have important similarities with language. That analogy rests on the relationship between speech melody and music, and on the […]
The post Why music is not a language… appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · That Wild Waltz of Von Weber’s Involuntary encounters with an obstinate tune. The tune known as ‘Weber’s last musical thought’ is not by Carl Maria von Weber, but it is a curious piece of cultural history. With visits to Kierkegaard, E.A. Poe, and Debussy, and a rendition of Erik Satie’s […]
The post That wild waltz of Von Weber’s appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · Darling they're playing our tune DTPOT Music has a special ability to trigger memories. DTPOT was introduced more or less as a joke in music psychology, but is now a technical term. It is also an inexhaustible dramaturgical tool in film, opera, etc. 00:00 Intro00:35 Play it, Sam04:36 DTPOT06:33 Behaviourism10:39 […]
The post Darling, They’re Playing Our Tune (DTPOT) appeared first on Lodewijk Muns.
Beyond the Bony Labyrinth · How durable is classical music A preface to the series. Thoughts on the demise of classical music in contemporary culture. 00:00 Intro00:36 Five billion years05:03 Tunnel listening12:13 ‘Classical music’18:17 An accumulated past Music and sound fragments *Piano: Lodewijk Muns
The post How durable is classical music? appeared first on Lodewijk Muns.
Het vervolg op aflevering 14, met muzikale egodocumenten van Dowland en Froberger, zwartgalligheid en ‘zoete melancholie’, en de samenhang tussen melancholie, troost en schoonheid. 00:00 Intro35:11 Dowland: immer treurend04:45 Froberger: memento mori09:31 Zwartgalligheid en zoete melancholie14:50 Smelten en smachten: Burke21:04 Fatale gevoeligheid: Lacépède28:25 Melancholie en verlies Muziekfragmenten 02:42 J. Dowland, Semper Dowland semper dolens (piano*) […]
The post Melancholie (2): troost en schoonheid appeared first on Lodewijk Muns.
In this short recital, I play the two works by Emanuel Bach that I discussed in episode 14 of the podcast Voorbij de oren: the fantasia Bachs Empfindungen and the rondo Abschied von meinem Silbermannischen Claviere. This music was originally intended for the clavichord – “this solitary, melancholy and inexpressibly sweet instrument”, according to the […]
The post Music and Melancholy: Recital appeared first on Lodewijk Muns.
Recital rond het thema ‘muziek en melancholie’ met twee werken van C.P.E. Bach, besproken in aflevering 14, samen met J.S. Bachs Partita nr. 6 en L. Couperins Pavane.
The post Muziek en melancholie: recital appeared first on Lodewijk Muns.
Een eerste verkenning van het thema ‘muziek en melancholie’, met drie werken van C.P.E. Bach. ‘Gesprek tussen een sanguineus en een melancholicus’ is een experiment in ‘sprekende muziek’. Twee andere werken kunnen als melancholieke ‘egodocumenten’ beschouwd kunnen worden: de fantasie C.P.E. Bachs gevoelens (C.P. E. Bachs Empfindungen) en het Afscheid van mijn Silbermann-klavier. Deze zijn […]
The post Muziek en melancholie (1): Emanuel Bach appeared first on Lodewijk Muns.
Instrumental Recitative Following on from episode 12 of my podcast Voorbij de oren (in Dutch), I present here a short recital around the theme ‘instrumental recitative’. Most of the subject matter is discussed also in the blog essays Bach on the piano and Arioso dolente. With spoken short introductions in Dutch. Not on Spotify. Bach’s […]
The post Music that Speaks: Recital appeared first on Lodewijk Muns.
Thema’s: muziek en taal, citaat, herinnering.
Citeren in muziek heeft veel gemeen met citeren in de taal. De analytische filosofie kan daarbij enig inzicht bieden. In Bachs Cantate BWV 158, Der Friede sei mit dir, vinden we een voorbeeld van ‘muzikale aanhalingstekens’.
Voor een uitgebreide bespreking met literatuurverwijzingen: zie L. Muns, ‘Musical Quotation and the ‘Use-Mention’ Distinction’, 2019.
Muziek-/geluidsfragmenten:
- Casablanca (film). Ingrid Bergman, Dooley Wilson, Max Steiner. Warner Brothers 1943.
- O. Respighi, Impressioni brasiliane. Antal Dorati, London Symphony Orchestra. Fontana 1959?
- J.S. Bach, Cantate BWV 158 Der Friede sei mit dir. Stephan MacLeod, Gli Angeli Genève. Cantatas for Bass. Claves 2022.
Deze podcast wordt de luisteraars gratis aangeboden. Het maken ervan vergt wat inspiratie, veel enthousiaste arbeid, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je geïnteresseerd bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen.
Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.
A preface to the series. Thoughts on the demise o…
The post How durable is classical music? appeared first on Lodewijk Muns.
Topic: memory. The tune known as 'Weber's last mu…
The post That Wild Waltz of Von Weber’s appeared first on Lodewijk Muns.
Topic: memory. Music has a special ability to tri…
The post Darling, They’re Playing Our Tune (DTPOT) appeared first on Lodewijk Muns.
ENGLISH Over het maken van een podcast over klassieke muziek Beluister de gesproken versie. Pianomuziek: Lodewijk Muns. Al een aantal jaren plaats ik blogessays op deze website – het oudste over een muzikaal thema dateert uit 2014. Vaak, en in toenemende mate, vielen deze te lang uit en te academisch voor het blog-formaat, om nog […]
The post Voorbij de oren appeared first on Lodewijk Muns.
NEDERLANDS About Creating a Classical Music Podcast Listen to the audio version. With piano music by Lodewijk Muns. For a number of years, I have been posting blog essays on this website – the oldest on a musical topic dates back to 2014. Often, and increasingly, these turned out too long and too academic for […]
The post Beyond the Bony Labyrinth appeared first on Lodewijk Muns.
NEDERLANDS This is an excerpt from my article Purring and Whirring: Music of the Spinning Wheel. The subject suggested itself to me many years ago when I was sorting through a large quantity of 19th century music prints. It was the remains of the stock of a music shop, that had lain forgotten in an […]
The post Music of the Spinning Wheel appeared first on Lodewijk Muns.
ENGLISH Dit is een verkorte versie van mijn artikel Purring and Whirring: Music of the Spinning Wheel Het onderwerp kwam vele jaren geleden bij me op, toen ik als student-assistent een grote hoeveelheid 19e-eeuwse muziekdrukken moest sorteren. Het was het restant van de winkelvoorraad van de Utrechtse muziekhandel Rahr, die nadat de winkel rond 1950 […]
The post Muziek van het spinnewiel appeared first on Lodewijk Muns.
Tell me what you think, frankly. A satirical operetta about the mad world in which we’re living. Title: Catastrophe, exclamation mark. – I’m intrigued by the incongruity of ‘catastrophe’ and ‘operetta’. Go on. There is such a lack of good satire. Particularly in the world of classical music. Classical-contemporary. Classical music culture is conservative, on […]
The post Catastrophe! – An Operetta appeared first on Lodewijk Muns.
Playing the Chromatic Fantasia and Fugue The odd beginning of Bach’s Chromatic Fantasia and Fugue in D minor, BWV 903: scales up and down, brusque and brisk. Many pianists emphasize the brusqueness and briskness. Alternatively one may bring out the harmonic implications, the chords or arpeggio’s hidden in the scales. Every scale is an arpeggio, […]
The post Bach on the Piano appeared first on Lodewijk Muns.
Elitism Classical music has been considered the mainstay of ‘western’ musical culture from around 1770 till 1970. Its institutions – orchestras, opera houses, choirs, conservatoires – were mainly supported, albeit often poorly, by a culturally ambitious upper middle class, which since the late 18th century increasingly took over the role of cultural patronage from the […]
The post Elitism, Populism, and Classical Music (2) appeared first on Lodewijk Muns.
In 5,000,000,000 years, the sun will burn out. Considerably earlier, I suppose, our planet will have ceased to exist. It is still an unimaginable time span, and most likely beyond the existence of anything that we might recognize as ‘human’. So, no need to worry. Intuitively and irrationally, the thought sometimes does worry me. It’s […]
The post Elitism, Populism, and Classical Music (1) appeared first on Lodewijk Muns.
The Arioso dolente from Beethoven’s Piano Sonata op. 110 (which I discussed earlier) is an example of instrumental music that imitates a vocal genre. It is the pianist’s task to conjure an imaginary vocal-dramatic, but wordless monologue, the expression of the thoughts and feelings of some nameless and otherwise unidentified human being. Presumably these thoughts […]
The post Who’s ‘I’ in Music? appeared first on Lodewijk Muns.
… I had never noticed that little cinema in the back alley. It looked more like a shop, a liquor or tobacco store, but over the shop window there was a neon sign CINEMA Ω that was humming and crackling, and in the shop window there was a poster, DR CURSTON’s ULTIMATE EXPERIMENT it said, […]
The post The Music that Ate the Movie appeared first on Lodewijk Muns.
Music Representing Music The Arioso dolente (Klagender Gesang) from Beethoven’s Piano Sonata op. 110 in A-flat major represents what the words written over it indicate: a mournful song, or vocal lament. The listener will easily recognize its quasi-vocal qualities without help from the score. (Many have noted the arioso’s similarity with Es ist vollbracht from […]
The post Arioso dolente appeared first on Lodewijk Muns.
Notes on Music and Film (5) Silent Film and Soundtrack In 1932, two young and newlywed Polish artists produced a short silent film titled Europa. It has been hailed as the first notable film to emerge from the avant-garde in Poland. The filmmakers, Stefan and Franciszka Themerson, are best known as a writer and a […]
The post The Themersons’ Europa (1932) appeared first on Lodewijk Muns.
Music, particularly instrumental music, is “a speech in sounds (Klangrede) or language in tones (Tonsprache)”. With that often quoted, but somewhat ambiguous phrase, Johann Mattheson wanted to point out that music can make sense without a text; and particularly, it can and should evoke a particular emotion in the listeners. He elaborated this idea of […]
The post Music and the Art of Making Speeches appeared first on Lodewijk Muns.
[…] no one could be blamed for thinking that Anton Reiser was a dissolute, depraved young person who sold his school books, and instead of increasing his knowledge and taking advantage of the lessons of his teachers, read nothing but novels and comedies. Meanwhile, he completely neglected his appearance; since no one in the world […]
The post The Fiction Addiction appeared first on Lodewijk Muns.
Music Remembered – in Music (4) Songs With Words About Songs Without Them The song without words (Lied ohne Worte), as I’ve written before, is a bit of a paradox. It is made possible by the fact that a piece of wordless instrumental music can nevertheless be recognized as a song. Its singable, quasi-vocal melody […]
The post That Mesmerizing Mendelssohn Tune appeared first on Lodewijk Muns.
Notes on Music and Film (4) In a classical animated cartoon such as Tom and Jerry, action and music are closely coordinated. For this purpose, the images have been timed in advance to fit a steady beat – before there was any music. Watching the movie without sound, you may still be able to find […]
The post Rhythm for the Ears and for the Eyes appeared first on Lodewijk Muns.