Redactie Radio Centraal: Recent Episodes
Redactie Radio Centraal, Antwerpen
Wie won bij de afschaffing van de opkomstplicht?
Cordon Sanitaire doorbroken?
In Antwerpen had N-VA genoeg aan Vooruit voor een coalitie, al is ze er nog niet
Het gesukkel met de federale coalitie
Paul Jambers maakt bioscoopfilm over De Wever
Grenscontroles en De Lijn schrapt opnieuw in zijn aanbod
Magistraten zouden tot 500 € minder pensioen krijgen
Hoe democratisch zijn de Amerikaanse verkiezingen?
Ghayat Almoudhoun over zijn gedicht ‘Wij’
Een stukje uit dat gedicht
We spraken met Kris Peeters over Spoortclub, een initiatief van een aantal treingebruikers in Herentals die zich afvroegen hoe ze het reizen met de trein een positieve impuls konden geven.
We spraken met Bine Liem en Natasja Holscher, jongerenvertegenwoordigers Biodiversiteit & Voedsel van de Nederlandse Nationale Jeugdraad. In die hoedanigheid ging Bine naar Colombia voor COP16, de VN-top over biodiversiteit in Cali. We spraken over de verwezenlijkingen van de top en wat er niet gelukt is.
Op 11 november 1918 eindigde de Grote Oorlog, die de allerlaatste zou zijn, maar die intussen als Eerste Wereldoorlog bekend staat. Naar aanleiding van de jaarlijkse herdenking van deze datum is er in De Studio een panelgesprek voorafgegaan door twee oorlogsgerelateerde documentaires. Jan Beddegenoodts, regisseur van één van deze twee documentaires, was bij ons in de studio.
Meer info over 11 november hier.
foto: IDF via wikipedia
“Hamasleiders gedood, polio-vaccinatie van start”, kopt de nieuwssite van de Vlaamse publieke zender vandaag.
De realiteit is dat met de uitschakeling van de Hamasleider de toestand in Gaza niet verbeterd is. Vooral voor Noord-Gaza is er dringend actie nodig van de internationale gemeenschap.
“Noordelijk Gaza is omsingeld en afgesloten van de buitenwereld. Voedsel en medicijnen geraken amper binnen.” zegt Ludo De Brabander van Vrede. “De afgelopen dagen is bijna alle civiele infrastructuur in Noord-Gaza vernietigd.”
“Israël communiceert dat de blokkade en aanval nodig zijn omdat Hamas opnieuw actief zou zijn in Noord-Gaza. De echte reden echter is dat Israël het noorden van Gaza etnisch wil zuiveren. Een tijd geleden werd een grote weg aangelegd die Noord- en Zuid-Gaza scheidt. In Noord-Gaza woonden (recentelijk nog) bijna vierhonderdduizend mensen. Nu wordt opgeroepen om het gebied te verlaten om het dan plat te leggen. Israëlische kolonisten, maar ook regeringsleden zoals Itamar Ben-Gvir, roepen steeds sterker op om het gebied klaar te maken voor kolonisatie. Volgens de kolonistenbeweging moet dit gebeuren voor heel Gaza. Dit is dus het eerste deel van die operatie. “
“Het lijkt erop dat dit ook aan de gang is in het zuiden van Libanon, waar volledige dorpen worden gedynamiteerd. Gedocumenteerde oorlogsmisdaden waar niets tegen gebeurt.”
RC: Ook niet door de Arabische landen …
Ludo De Brabander: “Inderdaad. Er is een soort defaitisme. Er is wel lokaal protest. Maar als we het over het ‘globale zuiden’ hebben dan is er wel degelijk protest. Er was in juli een VN-resolutie die stelde dat elke samenwerking met de Israëlische bezettingsmacht illegaal is. Ook België heeft die goedgekeurd maar handelt niet naar. Resoluties genoeg dus, maar het probleem zit bij de afdwinging. Inderdaad door de Arabische wereld, maar ook elders.”
RC: Hier bij ons is er ook medeplichtigheid van politici. Bijvoorbeeld Theo Francken die foutieve Israëlische propaganda verspreidt over steun van UNRWA voor Hamas.
LDB: “Een absolute schande dat dergelijke politici tegen alle internationale rechtsregels in een onverdedigbare zaak blijven verdedigen. Er zijn uitvoerig gedocumenteerde oorlogsmisdaden.”
RC: Het Wereldvoedselprogramma meldde deze week dat Israël honderdduizend ton (4000 vrachtwagens) voedselhulp tegenhoudt die aan de grens staan te wachten.
Is de blokkade van Noord-Gaza echt compleet? Dan sterven de mensen toch?
LDB: “Ja, maar dat is ook de bedoeling. De blokkering van de hulpkonvooien wordt al maanden aangeklaagd door de VN, maar er gebeurt niets. Het Humanitair Bureau van de VN, OCHA, documenteert dit elke dag en concludeert dat meer dan de helft van de bevolking zich in acute hongersnood bevindt. Dit is niet het gevolg van een natuurramp, maar omdat Israël het organiseert, met goedkeuring van het Westen. Israël wordt ook door de EU nog altijd behandeld als een normale staat.”
Israël wordt door de EU niet behandeld als een normale staat, maar als preferentieel partner, met bijvoorbeeld de deelname aan het Songfestival, Europees voetbal, en vooral het associatieakkoord.
LDB: “… en de onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’s, studenten die via Erasmus Plus naar Europa komen, de export van producten uit de nederzettingen die Europa zelf illegaal verklaard heeft, en ga zo maar door …”
RC: Een ander interessant rapport kwam afgelopen week van Forensic Architecture. Hun onderzoek concludeert dat 70% van het landbouwgebied in Gaza vernietigd is, evenals de helft van de waterbronnen en twee derde van de waterreservoirs. Dat er 31 bombardementen op hospitalen gebeurd zijn en dat 35 van de 36 hospitalen al minstens één maal de werking heeft moeten stilleggen wegens een aanval. Er is ook een onderzoek uitgevoerd dat vaststelde dat er sedert 2022 een enorme toename is van de Duitse wapenexport naar Israël.
Op den duur is het moeilijk om naar de berichtgeving over Gaza te blijven luisteren omdat het maar blijft doorgaan. Kan er iets gedaan worden om dit te stoppen?
LDB: ” De VSA hebben sedert de aanval van Hamas al voor 14 miljard aan wapens geleverd. Dat vertegenwoordigt 70% van de wapentoevoer naar Israël. De tweede grootste exporteur is inderdaad Duitsland, dat in 2023 voor meer dan 300 miljoen eruo aan licenties voor wapenexport naar Israël heeft goedgekeurd. Duitsland was er een tijd mee gestopt, maar is er sinds de zomer opnieuw mee gestart met de goedkeuring van meer dan 100 miljoen euro aan vergunningen. “
“We hebben als beweging al heel wat betogingen achter de rug om politieke druk te blijven uitoefenen. De laatste betoging in Brussel op 20 oktober was de grootste, met 70.000 mensen. Tot onze verbazing wordt dit zo goed als genegeerd in de media. Anderzijds zien we de laatste weken dan toch weer dat in de pers de ware aard van wat er gebeurt aan bod komt.”
“Die betogingen halen ook iets uit, zeker op lokaal vlak. In Gent zijn toch een aantal zaken beslist die in de richting gaan van wat we vragen. De betogingen zijn ook belangrijk voor de Palestijnen. Het gevoel dat ze niet alleen staan is belangrijk. ”
“Wat er moet gebeuren is ten eerste een militair embargo. In de twee richtingen, want jaar na jaar exporteert Israël meer wapens. Bijna 40% van de export gaat naar Europa, onder meer naar Duitsland. Die wapens worden in de markt gezet als zijnde ‘getest op het terrein’.”
“Ik hoop dat de ogen open gaan. De resolutie die ook door België gestemd werd, is duidelijk: er mag geen enkele medeplichtigheid zijn aan de kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever.”
RC: We willen het nog even over het begrip genocide hebben. Dat wordt in verband gebracht met de (georganiseerde) moord op een volledig volk. Dat is hier absoluut niet aan de gang. Waarom gaat het hier dan over een genocide?
LDB: “Er bestaat een conventie over genocide en daar zitten 5 criteria in. Het gaat over het intentioneel raken van een deel van of een volledige bevolking of een minderheidsgroep. Uit het rapport van maart door speciaal rapporteur Francesca Albanese van de VN over de Mensenrechten in de Palestijnse Gebieden blijkt duidelijk dat de criteria van de genocideconventie wel degelijk van toepassing zijn op wat er gebeurt in Gaza.”
“Wat China doet met de Oeigoeren is evenmin te vergelijken met de Shoah, toch vindt men het evident om in dat geval wel over een genocide te spreken.
Als je kijkt naar de systematiek van de aanvallen op alle civiele infrastructuur van Gaza, ziekenhuizen, scholen, de sluipschutters die kinderen neerschieten en dergelijke meer … Er zijn dagelijks oorlogsmisdaden, door de daders zelf gefilmd. Scholen en moskeeën die opgeblazen worden door juichende soldaten. Het gebeurt elke dag en is gedocumenteerd. Dit is een genocide. De VN-rapporten zijn overduidelijk. Wat moet er nog gebeuren om de politiek verantwoordelijken hier te laten beseffen dat dit niet kan? ”
Een paar maanden geleden werd het Europese Migratiepact goedgekeurd. We spraken met Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen ook over de losse ideeën die diverse leden van de Europese Unie daarnaast nog hebben om ‘iets te doen aan’ de 80% uitgeprocedeerde asielzoekers die toch in Europa blijven.
Afschaffingopkomstplicht
Ook de verkiezing van de burgemeester verloopt nu anders
Rome versus Moskou?
Hoe De Wever met lobbygroepen omgaat
De intocht van Keizer De Wever
Documenten met nog meer splitsingen gelekt
Gebakken reclame-lucht
Didier Eribon haalt uit naar de ouderenzorg (en de overheid)
Anne Appelbaum waarschuwt voor autocratische regimes
Jonathan Holslag over bureaucratische economie en vaklui
Hetpausbezoek
Zuhal Demir zal zelf wel kiezen wat haar bevalt
OL-A, de nieuwe partij van Erika Caluwaerts
De verstrengeling van de N-VA-schepenen van Stadsontwikkeling en devastgoedsector
Vlaamse landbouw de duurzaamste ter wereld? Forget it
Verlaging erfbelasting geen goed idee
Wat wel al zeker is
Diependaeleof Diepgedaelde?
Vlaamse regering toch voor de gemeenteraadsverkiezingen
Er is nog niet echt veel afgesproken
Warm en welvarend Vlaanderen? Alvast niet voor iedereen
Annick De Ridder: minister van Mobiliteit en de gevolgen voor het openbaarvervoer
Worden de forse investeringen in het openbaar vervoer goed ingezet?
Wel graag meer investeringen in vastgoed
We spraken met Hanne Van Herck over wat Trage Wegen vzw doet, en hoe dat sinds tien jaar geleden, toen we een special aan hen wijdden, geëvolueerd is. Dit naar aanleiding van hun jaarlijkse actiedagen, dit jaar op 19 en 20 oktober, waarbij overal in ons land lokale groepen iets doen rond ‘hun’ trage weg(en).
Regeringsvormingen stilgevallen
Plots bleek er een lichtpuntje
Speculeren over gevolgen van afschaffing stemplicht
Het is geen goed idee
En nu speculeren we zelf over een coalitie in de Koekenstad
Wat scheelt er toch aan ‘De Afspraak op vrijdag’?
Open VLD lijkt een vogel voor de kat. Voor CD&V oogt het niet beter
Moeten er niet meer vrouwelijke burgemeesters komen?
Maar dan liefst geen Els van Doesburg
Modal shift wordt voorlopig een slag in het water
Misbruik in de kerK
Moeizame regeringsvorming heeft 3 oorzaken
Van Langenhove is een lafaard
Tot mijn grote verbazing kon ik de jongste rubriek van Griet Vandermassen en MiaDoornaert wel smaken
Nederlandse regering al op apegapen
Nog een paar sprekende titels
Naar aanleiding van een bericht over het wegjagen van een groep Roma in Schaarbeek spraken we met Koen Geuts, betrokken bij de Roma-werking van De Foyer in Brussel.
Een gesprek met David van het team participatie stad Antwerpen, verantwoordelijk voor burgerbegroting, Tom Seerden van de Peperfabriek en Niek Everts van het Antwerps Straatsyndicaat.
Hoe inclusief is burgerparticipatie echt of welke drempels kunnen nog worden weggewerkt? En kan zo’n financiële boost aan burgerinitiatieven een scheef beleid rechttrekken of op z’n minst een beetje socialer maken?
De Peperfabriek biedt ondersteuning aan initiatieven rond etnisch-culturele diversiteit en maatschappelijke inclusie, duurzaamheid en klimaat, en rond sociale rechtvaardigheid. De activiteiten van en programmatie in de Peperfabriek gebeuren zoveel mogelijk in samenwerking met andere organisaties en burgerinitiatieven. Zo willen ze mondige en actieve burgers verenigen, maatschappelijke uitdagingen aankaarten en positieve, inspirerende alternatieven ontwikkelen. Ondertussen hebben ze al heel wat ervaring met de burgerbegroting. Ook nu dienden ze weer 6 diverse projecten in.
Eerder berichtte het Antwerps Straatsyndicaat enthousiast over de burgerbegroting van district Antwerpen. “Met de thema’s ´mensen helpen’, ‘mensen samenbrengen’ en ‘toegankelijke straten en pleinen’ kunnen we wel wat, … dachten we.”Eind juli, na een intensief proces van schrijven en bijschaven, verschenen “Lockers, een deurtje naar de toekomst” en “Sanitaire Stop” op de lijst van projecten waarvoor gekozen kan worden.Het bleek echter te vroeg victorie gekraaid. Het Antwerpse Districtscollege haalde 2 van de 3 projecten van de lijst. De reden? De grijze zone van bevoegdheidsverdelingen. De inrichting en de toegankelijkheid van de openbare ruimte is bevoegdheid van het district. Bloemen en planten, beugels voor fietsen, kan allemaal. Sanitair of lockers die een deurtje voor de toekomst kunnen zijn… daar gaat de stad over, niet het district, zo luidt het. Of is het toch vooral de doelgroep van dak- en thuislozen, waar deze initiatieven op inzetten, die wat moeilijk ligt?
Niek Everts: “Onze projecten zijn uitdrukkelijk met een participatieve insteek geschreven. We wilden met deze projecten zowel straatbewoners als omwonenden en andere passanten betrekken in het realiseren van een aangename en toegankelijke publieke ruimte voor iedereen. Maar we blijven hoopvol! We gaan door!De burgerbegroting heeft onze ‘werking’ wel geselecteerd. JE KAN DUS NOG STEEDS STEMMEN OP ONS ALS VERENIGINGEn … door op ons als vereniging te stemmen kunnen we onze slagkracht en creativiteit blijven versterken en is het deurtje naar de toekomst toch niet (helemaal) gesloten !
Foto Antwerps StraatsyndicaatHet Antwerps straatsyndicaat, een collectief voor en met straatbewoners in Antwerpen, blijft niet bij de pakken zitten na de koude douche die ze kregen toen hun project rond 24/7 toegankelijke lockers in de publieke ruimte geschrapt werd uit de burgerbegroting vanwege bevoegdheidsconflicten. Of is het misschien toch politieke onwil, net voor de gemeenteraadsverkiezingen ?
Eind juli, na een intensief proces van schrijven en bijschaven verschenen “Lockers, een deurtje naar de toekomst” en “Sanitaire Stop” op de lijst van projecten waarvoor gekozen kon worden voor de burgerbegroting 2024. Het Antwerps straatsyndicaat doorliep alle formaliteiten en werd een echte VZW om deze projecten ook effectief te kunnen realiseren.
En toen kwam de koude douche.
Het Antwerpse Districtscollege haalde beide projecten van de lijst. Reden? De grijze zone van bevoegdheidsverdelingen. Hoewel het inrichten van de publieke ruimte bevoegdheden zijn van het district, hangt het er blijkbaar van af voor welke doelgroep deze infrastructuur toegankelijk is.
Niek Everts: “Het klopt niet dat heel wat groepen wel een plaats krijgen binnen burgerparticipatie en een groep dak- en thuislozen niet. Als je van het item dak- en thuislozen een participatieproject maakt waarbij mensen met elkaar in gesprek gaan en in verbinding komen zijn er heel veel mogelijkheden. Als je daarentegen van bovenaf projecten dropt, creëer je ook angst. Angst is nooit een goede raadgever.”
Het Antwerps straatsyndicaat wil onderzoek doen naar de meerwaarde van publiek toegankelijke lockers 24/7 voor de gebruikers en voor de buurt. Daarnaast denken ze ook over het verwezenlijken van gratis toegankelijke toiletten en over diverse woonvormen. Binnenkort zetten ze de eerste krijtlijnen uit voor een Tonny-memorandum naar aanleiding van recent overleden ervaringsdeskundige Tonny Van Montfoort. Daarin zullen verschillende concrete voorstellen worden uitgewerkt die ten goede komen van dak- en thuislozen in samenwerking met een zo breed mogelijke groep actoren.
Om meer ruchtbaarheid te geven aan het initiatief rond toegankelijke lockers lanceerden Nick Thyson en Kristof Drieskens een nummer, de lockerlokker.
Niek: “Met het nemen van positieve initiatieven ten voordele van een groep die helaas nog te vaak met de vinger wordt gewezen proberen we het tij te keren.”
Op donderdag 19 september 2024 organiseert het Antwerps Platform Wonen ‘Kies voor een dak?!’ van 18u-21u op de rooftop Bar Arena in Deurne.
https://www.instagram.com/p/C_ipjY7MKXL/?igsh=N3JtZnh1enJqb24z
Ward De Blick (Saamo): “We voorzien een gevarieerd aanbod. Met interessante sprekers, gratis hapje en drankje, een sociaal-artistieke expo, een woonmarkt met lokale politici waarbij bezoekers de kans krijgen om in gesprek te gaan én muzikale performances van o.a Jokke Schreurs, rapper Pizza en Radio (z)Onderdak. Zo kan iedereen op 13 oktober op de partij stemmen die op vlak van wonen het best bij hen past! Inkom is gratis, reserveren is niet nodig.
Het Antwerps Platform Wonen bestaat uit SAAMO, CAW Antwerpen, Betonne Jeugd, Sociaal Wonen Antwerpen, STA-AN, Huurdersbond, Avansa, Violett, Radio (Z)onderdak & Vivas en organiseert deze avond in aanloop van de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 in kader van Ieder Stem Telt.
Foto actie Woonzaak Wapper 2024
Foto Leen, cercle d’Art des Travailleurs de Plantation Congolaise (Catpc),Oerol juni 2024
Nadia Nsayi “Nu keurt het Antwerps schepencollege (met N-VA op kop) een herdenking goed. Het is een stap vooruit dat openlijk erkenning wordt gegeven aan het koloniaal drama. Maar helaas stel ik vast dat het stadsbestuur de petitie voor een gedenkplaat op het museumplein voor het KMSKA (daar waar de Congolezen werden tentoongesteld op de wereldexpo van 1894) niet respecteert en kiest voor een gedenkplaat op het kerkhof Schoonselhof. Na vele interventies in de gemeenteraad hierover en acties aan het KMSKA is onze vraag genegeerd. “
Tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen heeft burgemeester Bart De Wever eindelijk aandacht voor deze koloniale tragedie in Antwerpen. Zijn woorden in het persbericht:
“Om ons heden te begrijpen, moeten we het verleden recht in de ogen kijken. Daarom is deze cenotaaf voor de Congolese overledenen in 1894 bijzonder nodig. Want zij maken onlosmakelijk deel uit van onze geschiedenis, en van onze stadsgemeenschap. De herinnering aan hun beklijvende verhaal wilden we levend houden op een waardige, serene en zichtbare plaats. In samenspraak met de Congolees-Antwerpse gemeenschap hebben we in het Schoonselhof nu een gepaste gedenkplaats gevonden. Deze cenotaaf zal alle Antwerpenaren aanspreken.”
Nadia “Door deze beslissing erkent de stad niet de plaats waar de koloniale tragedie plaatsvond en mist het de kans om van het zichtbare museumplein een plek van herinnering en herdenking te maken. Daarom is het belangrijk om het volgend stadsbestuur te overtuigen van een gedenkplaat op het museumplein.”
Eind juli belden we al met Tom Strerath, hoofd van de Duitse afdeling van de Captain Paul Watson Foundation, opgericht om de wettelijke bescherming van zeedieren met acties af te dwingen. Paul Watson was toen net in Groenland door de Deense politie op vraag van Japan in hechtenis genomen. Japan vroeg ook om zijn uitlevering.
Op 4 september kwam hij daar opnieuw voor. De klachten gaan over een actie uit 2010. Japan beweert dat daarbij een zeeman gewond werd. Uit filmmateriaal van de Foundation blijkt duidelijk dat dat niet zo was en dat de verwonding in scene gezet werd, maar het hof weigerde dit filmmateriaal te bekijken. Twee andere klachten gaan over het toebrengen van schade en het onwettig overschrijden van grenzen, vergrijpen die normaal gezien hooguit een boete zouden opleveren. Toch besliste het hof om zijn aanhouding te verlengen. Zijn eventuele uitlevering aan Japan wordt ook nog besproken. Op 2 oktober komt hij opnieuw voor.
Met de serie ‘Whale Wars’ vestigde de Captain Paul Watson Foundation internationaal de aandacht op de illegale walvisjacht van Japan. Deze situatie lijkt een repressieve maatregel die misbruik maakt van het internationaal opsporingssysteem van Interpol, in het leven geroepen om wereldwijd zware criminelen te kunnen terugvinden en aanhouden.
We belden deze keer met Lockhart MacLean, de kaptein die aan boord was toen Paul Watson opgepakt werd en daarnaast bedrijfsleider bij stichting.
Link naar vorig interview
Bouchez krijgt de zwarte piet
Twee verschillende democratieën? Vergeet het
Meerwaardebelasting bestaat in alle Europese landen behalve…
Onderhandelingen stonden nog nergens
Bouchez zou dan toch opening laten, maar moeten we hem geloven?
De plannen gefileerd: geen spek voor de bek van links
Over de haalbaarheid stelt men de verkeerde vragen
De visie van Nick Meynen
N-VA stelt Antwerpse lijst voor
Stichting Hippomobiel Erfgoed (niet om te lachen… of net wel)
Nog enkele opvallende titels
In onze studio: Claude, Lily en Roger van buurtgroep Allez Allée. Ze kwamen toelichting geven bij hun bezwaren tegen de huidige plannen voor de heraanleg van de statige Ter Rivierenlaan in Deurne. Na een bevraging onder de buurtbewoners in 2021 bleek immers dat het project een heel andere vorm had gekregen dan wat uit die bevraging was gebleken.
Meer info hier.
Delphine Lecompte over zelfcensuur
Many Voices, One Pride? Als de stem niet te afwijkend is
Burgemeester van Antwerpen juicht over de Pride – brengt geld in het bakje
Maar er is wel tegenstand
Waarom wel een Gay Pride en geen Straight Pride?
Is het een keuze?
Tommy Wieringa over Nederland als strontproducent
En over het kabinet Wilders
Regeringsonderhandelingen schieten niet op
Vertraging voor kleine kernreactoren
Hommeles in Oostende over zone 30
Omstreden column van H. Brusselmans doet nog steeds stof opwaaien
Dronken man rijdt drie mensen dood
Nog een paar titels
Even een terugblik op Zuhal Demir
En op De Wever
De oorlogstaal van De Wever in 2 berichten
Afgeven op asielzoekers om de echte problemen niet onder ogen te moeten zien
Verzet tegen MCDonalds
Brusselmans heeft het verkorven
En heeft een klacht aan zijn broek die door Unia wordt ondersteund
Oostende heeft plots geen hoogbouw meer nodig voor renovatie Thermae Palace
De blauwe familie in moeilijkheden
Variatie op Hitlergroet valt niet goed
Knijtenplaat in Tielrode
Met een rotvaart door het andere nieuws in 6 berichten
Bulgarije voert verbod in op ‘LGBTQIA-propaganda’
Ook bij ons is de tolerantie op de terugweg
De effecten van de Olympische Spelen op daklozen
Regularisatie van bouwovertredingen van Botanic Sanctuary hotel in Antwerpen
Behalve de toegekende vergunning voor de luchthaven van Deurne wil N-VA nu ookde heerschappij over de haven
Klimaatontregeling, klimaatontwrichting, klimaatverandering, klimaatopwarming?We voelen het aan den lijve.
Erwin Mortier over freedom of speech, wokeness, Me Too…
Met één hersencel mag je alles zeggen
Sinds vrijdag 2 augustus gelden in Europa specifieke regels voor het inzetten van kunstmatige intelligentie. In onze studio kwam Alexander Hoefmans toelichting geven. Hij was betrokken bij het uitwerken van dit nieuwe regelgevingskader als medewerker van het kabinet van Mathieu Michel, staatssecretaris voor o.a. digitalisering.
Biden stapt dan toch uit de presidentsrace
Regionale en nationale feestdagen: De Wever wil graag als Nederlander sterven
Vlaamse regeringsvorming: supersonisch snel?
De federale regeringsvorming baart nog meer zorgen
Marc Reynebeau ontmaskert de hypocrisie
President voor alle ingezetenen?
Luchthaven Deurne krijgt nieuwe omgevingsvergunning
De definitie van hittegolf volgens De Morgen
De 73-jarige marine activist Paul Watson was medeoprichter van Greenpeace, werd daar wegens te radicaal buitengestemd, richtte vervolgens Sea Shepherd op en werd op het moment dat de organisatie evolueerde naar minder actie en meer dialoog ook daar de deur gewezen. Om zeker te zijn dat dit niet meer zou gebeuren, noemde hij zijn volgende initiatief naar zichzelf: de Captain Paul Watson Foundation.
Op zondag 21 juli werd Paul Watson in Nuuk in Groenland gearresteerd door de Deense politie. Hij stond blijkbaar op de opsporingslijst van Interpol* en zit nu dus in Groenland gevangen. Japan heeft zo’n maand om eventueel om uitlevering te verzoeken. Het is nog maar de vraag of Denemarken daarop zal ingaan. Daarom wordt verwacht dat Japan dit verzoek niet of zo laat mogelijk zal indienen, om Paul Watson zo lang mogelijk op non actief te houden. Intussen wordt er door organisaties en naties druk uitgeoefend om hem vrij te laten of in ieder geval niet uit te leveren.
We belden hierover met Tom Strerath, die de Duitse afdeling van de organisatie leidt. Hij bevond zich op dat moment op de Faeröer-eilanden om zo nodig actie te ondernemen als daar weer een grootscheepse grienden-slachting van start zou gaan.
- Een ‘red notice’ is een verzoek om bijstand van een lid van Interpol aan de andere leden om de verblijfplaats van een gezochte persoon te achterhalen en zo mogelijk diens bewegingsvrijheid te beperken. Het is geen arrestatiebevel en het leidt niet automatisch tot een uitlevering.
Radiospecial over Sea Shepherd van 2014
Nabeschouwingen bij de Franse parlementsverkiezingen en de huidige politieke situatie in Frankrijk. We belden met journalist John Vandaele.
De Vlaamse droom van Maddens
Jonathan Holslag over de verloedering van kwaliteit en identiteit
Imam Khalid Benhaddou over de zwakte van Europa
De mislukte aanslag op Trump
Framing van de foto van die aanslag
CEO van Bpost ziet extra waarde in het postbedrijf
NMBS wordt door Unia en Testaankoop voor de rechter gedaagd
De digitale kloof
Veel kandidaat-voorzitters voor Open VLD
Smartphoneverbod?
De regeringsvormingen
Transparant bestuur?
Fortuinaangroei
Polen: abortus decriminaliseren mislukt
Victor Orban op ‘vredesmissie’?
Biovoeding onder vuur.
In 1947 vertrokken de Britten uit India, dat werd opgedeeld in wat we nu India noemen, en Pakistan. Dat bestond oorspronkelijk uit twee gescheiden delen: West-Pakistan, wat we nu Pakistan noemen, en Oost-Pakistan, nu Bangladesh. Oost-Pakistan werd door West-Pakistan stiefmoederlijk behandeld. Dat draaide uit op een bloedige onafhankelijkheidsoorlog. In 1971 was die onafhankelijkheid een feit.
Sindsdien kregen de vrijheidsstrijders, later hun kinderen, nog later hun kleinkinderen, als voordeel dat 30% van de overheidsjobs voor hen gereserveerd werden. Nog 26% werd later bij wijze van positieve discriminatie speciaal toebedeeld aan vrouwen, mensen uit achtergestelde gebieden, en gehandicapten. In een land met een hoge werkeloosheid en een heel jonge bevolking bracht deze situatie ontevredenheid met zich mee.
Tegen de voorbehouden 30% werd jaren geleden al fel geprotesteerd, tot in 2018 beslist werd dat dit systeem opgeheven moest worden. Onlangs meldde echter een hogere rechtbank dat dat niet zomaar kan. Daarop barstte het protest weer hevig los, met al vele doden en gewonden als gevolg tot dusver.
We spraken met Jef Van Hecken, die als coördinator voor de werkzaamheden van Wereldsolidariteit in Azië een aantal jaar in Bangladesh woonde, ook ten tijde van de rampzalig instorting van het complex Rana Plaza. Hij vertelde dat het momenteel onmogelijk is te volgen wat er verder gebeurt in het land omdat de overheid alle communicatiekanalen op non-actief heeft gezet.
De afgelopen tien maanden heeft het Israëlisch leger een tweehondertal gezondheidswerkers ontvoerd uit Gaza. Onder hen Ahmad Muhana, hoofd(arts) en vier collega’s van het door België ondersteund Al Awda-hospitaal in Djabalia. Niemand weet waar de gijzelaars vastgehouden worden.
Er loopt een petitie die de regering tot actie aanmaant. De bevoegde ministers Lahbib (buitenlandse zaken, MR) en Gennez (Ontwikkelingshulp, Vooruit) geven vooralsnog geen kik.
Meer achtergrond over de zaak door Victor De Roeck van Viva Salud, de Belgische organisatie die het Al Awda-ziekenhuis ondersteunt. Op 18 oktober 2023 spraken we met Ahmed Muhanna, die op 17 december ontvoerd werd.
Jean-Jacques Wondo Omanyundu, een Belg met Congolese roots, is gespecialiseerd in de analyse van militaire aangelegenheden. Hij woonde tot begin dit jaar met zijn gezin in Aalst. In februari werd hij door het nieuwe hoofd van de Congolese inlichtingendienst gevraagd als hoofdadviseur voor de binnen die dienst geplande hervormingen en verhuisde hij naar Kinshasa.
Een paar dagen na de poging tot staatsgreep van 19 mei werd hij opgepakt op verdenking van betrokkenheid daarbij. De enige ‘aanwijzing’ daarvoor is een in Brussel gemaakte foto uit 2016 (toen Kabila nog aan de macht was) waarop hij staat samen met Christian Malanga, opposant en leider van de mislukte staatsgreep van 19 mei. Sinds 22 mei zit Jean-Jacques Wondo in erbarmelijke omstandigheden vast. Hij moest al een paar keer voorkomen. Het is niet duidelijk of / wanneer hij vrij zou komen.
Nadia Nsayi kwam naar onze studio om deze zaak toe te lichten.
We overliepen samen met Denis Malcorps van Doel 2020 hun laatste nieuwbrief. Over de herbevolking van het dorp (ooit onteigende bewoners kunnen gradueel hun huizen terugkopen), de restauratie van huizen en schepen, onrust over een nieuwe ringweg, en diverse feestelijkheden, waaronder de jaarlijkse Scheldewijding.
Er valt nog genoeg te zeuren
Een gedachte van Josse De Pauw
Zwartrijders bij De Lijn
Werken mensen om te leven of leven ze om te werken?
Als je geld genoeg hebt, ga je (onder meer) shoppen
Ive Marx: waarom probeert men het geld te halen bij de armsten?
Stemrecht voor ouderen afschaffen?
Of moeten de regels in het algemeen veranderd worden?
Els Ampe vraagt de vernietiging van de resultaten van de verkiezingen
Uittredingsvergoedingen terecht onder vuur
In Frankrijk gaat het fout. In het V.K. krijgen de Tories een spectaculaire afstraffing
En in Nederland zou het kabinet al kunnen vallen voor het goed en wel begint te regeren
Extinction Rebellion Antwerpen voerde op vrijdag 28 juni een straatactie op de Handschoenmarkt om de aandacht te vestigen op de problematische aanwezigheid van cruiseschepen pal in ons stadscentrum. In hoe langer hoe meer steden wordt die aanwezigheid intussen beperkt of zelfs helemaal afgeschaft vanwege de impact op de luchtkwaliteit en dus de gezondheid van de omwonenden. We belden voor meer achtergrond met Ruth-Marie Henckens.
VRTpromoot extreemrechts
Regeringsvorming
Meningen over politici
Omkering van waarden: Jood op lijst Vlaams Belang
Een mening van John Irving
Opvallende, tegenstrijdige titels
Een terugblik over onze geweldige natie
Jan Peumans over Annick De Ridder
Een mening over Mark Rutte
Wij hebben 1 politicus per vierkante km of 1 per 369 inwoners
Ramptoerisme voor de overheid
Donkerblauwe Vande Reyde nieuwe voorzitter Open VLD?
Stapjes in de regeringsvorming
In Nederland gaat het ook niet vooruit
De idiote Europese regel tegen zwerfvuil
Sinds eind juni is het Maagdenhuis gesloten. Voorlopig krijgen er een paar socioculturele verenigingen plaats voor hun werking, en dient het als opslag tijdens de restauratie van het museum Mayer van den Bergh. Wat er daarna mee zal gebeuren, is onzeker. Meer uitleg kregen we van Dirk Luyten, gepassioneerd door de sociale geschiedenis van onze stad.
Inleidend verhaaltje over een andere vastgoedtoestand daar in de straat
Foto:RC
Drie jaar geleden stortte de school in aanbouw op het Nieuw Zuid in, met vijf doden en negen zwaargewonden tot gevolg. We bellen Niels Van den Houdt voor een stand van zaken.
De (familie van de) slachtoffers hebben nog altijd geen uitzicht op een vergoeding.
“Meer dan honderd firma’s waren actief op de werf van hoofdaannemer Democo en veel van de arbeiders waren onverzekerde schijnzelfstandigen, sommigen zelfs niet ingeschreven. Die riskeren niet vergoed te worden, ondanks beloftes gemaakt door Democo en de oproep door de Antwerpse burgemeester.”
“We vragen meer controles door en middelen voor de arbeidsinspectie, die Vlaamse bevoegdheid is. Er zijn op sectoraal niveau nu wel afspraken gemaakt om dat effectief te laten gebeuren.”
In mei kwam de overheid met een overkoepelend plan om de weerkerende wateroverlast omheen de Dender aan te pakken. We spraken over de problematiek en de mogelijke oplossingen hiervoor met Filip De Bodt van Climaxi.
In 2022 werd in de buurt en bij passanten een bevraging gehouden over wat er zou moeten/mogen/kunnen met een vernieuwd Astridplein. Mede op basis van de uitkomsten hiervan werden de criteria opgesteld waarnaar kandidaat-heraanleggers zich richtten bij het uitwerken van hun voorstellen. Nog tot en met morgen, zondag 23 juni, kunt u alhier de vier aldus ontstane ontwerpen bekijken en er commentaar op leveren. U kunt ook grasduinen in de vele, vele commentaren tot nog toe.
We spraken hierover met schepen voor o.a. het openbaar domein Erica Caluwaerts.
Facebook Bart De Wever 22/dec/’23
Het plan van het Antwerps stadsbestuur om Israëlische trottinettes/quads geleverd door een zionistische extremist te kopen, gaat (voorlopig ?) niet door.
Een gesprek met Frank Olbrechts van apache.be die de kat de bel aanbond.
Vanaf 26 juni gaat Meta (het bedrijf achter oa facebook, instagram en whatsapp) alles wat het op uw account aantreft gebruiken ‘om hun AI te trainen’, tenzij u hier uitdrukkelijk bezwaar tegen aantekent, én zij uw bezwaren gegegrond achten. We spraken hierover met Laura Claysvan Testaankoop. Verschillende consumentenbelangenverenigingen in Europa ondernamen al wettelijke stappen om deze nieuwe regel en de procedure eromheen aan te vechten.
De kiezerheeft de kaarten geschud
De contouren voor nieuwe regeringen zijn zichtbaar
Tenzij de gemeenteraadsverkiezingen nu al roet in het eten gooien
Het gaat on-Belgisch snel
Een beperkte terugblik: voornamelijk over V.B.
In Nederland gaat het dan weer on-Nederlands traag
Een aantal dingen uit het verleden tonen aan dat er niet echt veel verandert:in 6 delen
Een visie op ’t Stad (en op verbinding) van Raf Njotea
Kathleen Van Brempt
Met Kathleen van Brempt overlopen we het Vooruit-programma voor de Europese verkiezingen. Over de Green Deal, landbouw, defensie en diplomatie, euro-regelneverij en bureacratie, vetorecht,een Europa van de transfers, socio- industriel beleid, en migratie .
“Als er een overheid is die teveel regeltjes oplegt is het wel de Vlaamse regering. Veel meer dan Europa en niet omdat Vlaanderen door Europa gedwongen wordt.”
“Laat het duidelijk zijn: Ik ben voor een Europa van de transfers dat is niet alleen in het belang van de landen die geld ontvangen maar ook in ons belang.”
We beginnen met een terugblik op haar verwezenlijkingen als Vlaams minister van mobiliteit.
“Ik hoop vurig dat mijn partij opnieuw in de Vlaamse regering kan stappen om het mobiliteitsdebacle van de vorige regeringen op te lossen.”
Introotje
Nederlandse regeringsvorming
Proces Red Onze Kleiputten
Chris Janssens, half homo – meer mag niet van Vlaams Belang
Politieke kopstukken in ‘Het Conclaaf’: een eyeopener
Partijen schuiven allemaal op naar rechts
Tim ’S Jongers over armoede
Vlaanderen voor ons? Neen, voor de Russen en de Chinezen
Verschillende democratieën?
De Wever groot en betrouwbaar strateeg? Eerder een blaaskaak die lijdt aan zelfoverschatting
Veel voorstellen van de (extreem)rechtse kant, ondermijnen de rechtsstaat
Een trieste beschouwing als afsluiter
bron: groen.be
We hebben Thomas Jans en Bart Staes van Groen in de studio, respectievelijk plaats 2 en lijsttrekker op Europese lijst.
Bart Staes zat twintig jaar in het Europees parlement en geraakte in 2019 op de tweede plaats net niet verkozen. De peilingen wijzen erop dat het ook deze keer niet zal lukken maar Thomas Jans gelooft er nog in: “Vlaanderen heeft nu een zetel meer dan in 2019. Met de uitslag van vorige keer hebben we nu wél twee verkozenen. Groen scoort Europees ook sterker dan nationaal of regionaal.”
http://redactie.radiocentraal.org/2024/240601_ThomasJans_BartStaes_Groen.mp3RC: Je werkt nu op het kabinet van Petra De Sutter (nationaal minister van overheidsbedrijven). Wat doe je daar en hoe kom je op de Europese lijst terecht?
Thomas Jans: “Ik stond in 2019 ook al op de Europese lijst, als opvolger. Petra Was toen verkozen en is (anderhalf) jaar later minister geworden. Toen ben met haar meegegaan als adviseur Gelijke Kansen, ook voor de Europese dossiers. Ik volg ook de (federale) fractievergaderingen mee.”
RC: Hoe werk je je in voor het Europees niveau?
Thomas Jans: “De Europese wetgeving wordt niet alleen behandeld door de EU parlementairen maar ook door de Raad van Europese unie die bevolkt is door (vertegenwoordigers van) de regeringen van de lidstaten. Een deel van het werk van de federale regering bestaat erin de Europese dossiers voor te bereiden. Dus doe ik al voor een deel het werk van de Europese parlementsleden.”
RC: Sara Matthieu trekt de lijst. Ze is EU parlementslid geworden eind 2020, ter vervanging van Petra De Sutter. Waar heeft zij zich op toegelegd?
Thomas Jans: “Ze was lid van drie parlementaire commissies:
die van klimaat, natuur en milieu, de commissie bevoegd voor sociaal beleid en de commissie Handel. Ze heeft mee de richtlijn onderhandeld die werknemers beschermt tegen asbest. Er sterven jaarlijks 80.000 mensen in Europa door asbest. Die richtlijn verlaagt bijvoorbeeld de blootstellingslimiet.”
Bart Staes: “Er zijn Europese Richtlijnen en Verordeningen. Beide zijn bindend. Richtlijnen moeten door de lidstaten in eigen wetgeving gegoten worden terwijl verordeningen afspraken zijn tussen parlement en (de raad van) ministers van de lidstaten die onmiddelijk wettelijk van kracht zijn in alle lidstaten.”
Thomas Jans: “De ecodesign richlijn is een ander dossier van Sara Matthieu. Veel toestellen zijn niet te herstellen of onderdelen zijn niet te vervangen. Een stofzuiger bijvoorbeeld, of de batterij van en GSM. De ecosdesign richtlijn dwingt de producenten om hun producten zodanig te ontwerpen dat ze gemakkelijker kunnen hersteld worden, dat ze langer megaan en gemakkelijker te recycleren zijn. Recyclage is belangrijk omdat het ons minder afhankelijk maakt van het buitenland.”
RC: Moest je verkozen worden, ga je je dan op dezelfde dosiers focussen?
Thomas Jans: “We werken al tien jaar samen bij de Europese Groene partij. Ik heb me daar met sociale zaken en mensenrechten beziggehouden maar ook met zaken zoals killer robots. We houden ons beiden bezig met het sociale, zij focust op veder op klimaat en milieu, ik meer op mensenrechten en gelijke kansen.”
RC: Bart Staes, houd jij je nog met politiek bezig?
Bart Staes: “Jazeker, ik volg pers en vakbladen nog van zeer nabij. Ik heb me niet gedragen als een schoonvader tegenover mijn opvolgers, maar ze weten dat ze me altijd kunnen contacteren voor raad. Ik ben ook nog actief binnen de partij, daarom heeft ze me ook gevraagd om de lijst te duwen.”
RC: Hoe kijk je terug op de afgelopen legislatuur?
Bart Staes: “Zeer sterk gestart. De groenen, sociaal-democraten en christelijk volkspartij hebben de commissie gedwongen tot een Green Deal. Inderdaad, ook de chirsten democraten dus. De Green Deal kwam er heel snel maar in maart 2020 kwam Covid waar alle aandacht naartoe ging, naar de vaccins bijvoorbeeld. Het parlementair werk werd zwaar bemoeilijkt aangezien er niet meer kon vergaderd worden. Overleggen om meerderheden te zoeken en onderhandelen via een scherm lukt niet.”
“Eens die fase gepasseerd was is de commissie gekomen met een reeks voorstellen, bijvoorbeeld de Natuurherstelwet of het verminderen van het pesticidengebruik. Dat verliep eigenlijk vlot. Tot een tweetal jaar geleden de christen-democraten hun engagement introkken en de liberalen zich daar dan bij aansloten. Dat is onbegrijpelijk want de Green Deal en de industriële strategie geeft ons juist een voordeel, door de investeringen in zon, wind en in een duurzamer industrieel- en landbouw beleid. Dat is nu bedreigd en het is de inzet van deze verkiezingen om ervoor te zorgen dat de groene draad van de Green Deal opgenomen wordt.”
Bart Staes: “De Europese industriële strategie en een meer duurzaam landbouwbeleid zijn bedreigd doordat de christen -democraten en liberalen hun staart introkken. Dát is nu de inzet van de verkiezingen. “
“De klimaatcrisis is er al: de overstromingen in de Vesder streek, overstromingen in Brasilië, de droogte in Catalonië … Het Europees landbouwbeleid moet eindelijk in de goede richting gestuurd worden. Er was een hervorming. Sara Matthieu heeft daaraan meegewerkt maar heeft tegen het compromis gestemd ondat het ondermaats was: Er moet een ander landbouwbeleid komen. We stellen voor dat een bedrijf nooit meer dan 50 duizend euro’s aan subsidies zou ontvangen. De meeste vlaamse landbouwers ontvangen geen vijftigduizend euro’s. Die maatregel zou 13 miljard € opleveren, op een totaal budget van 58 miljard. Met dat geld kan je jonge landbouwers ondersteunen en dat is dringend nodig want 55% van de landbouwers is ouder dan 55 jaar. In veel gevallen is er geen opvolging omdat de volgende generatie geen toekomst ziet in de landbouw. We moeten ervoor zorgen dat jonge landbouwers toegang krijgen tot de landbouwgronden die gaan vrijkomen, niet de Colruyts en grote voedselgiganten.”
Thomas Jans: “De mensen zijn teleurgesteld omdat de Europese unie geen sociale bescherming biedt.”
EUROSCEPTICISME
RC: Groen is een voor een uitbreiding van de Europse bevoegdheden?
Thomas Jans: “Zeer zeker. We zijn altijd een pro-Europese partij geweest. Europa is momenteel nog geen sociale unie en net daarom wint het de harten van de mensen niet. Ik heb een jaar in Hongarije gewoond. Voordat Orban aan de macht kwam waren de mensen er groot voorstander van Europa maar dat is gekeerd omdat Europa geen sociale bescherming biedt.”
“Er kwamen Duitse bedrijven naar Hongarije die werk onder slechte omstandigheden aanboden. Het resultaat was bijvoorbeeld dat de Hongaren moeilijker op vakantie konden dan ervoor. Gaan Skiën in Slovakije, of een vakantie aan de Joegoslavische bijvoorbeeld kan niet meer omdat het te duur werd doordat de kosten stegen en de lonen niet volgden.”
“De mensen verwachtten meer van de Europese unie en wij ook.”
RC:De organisatie ‘Vlaams Belang’ wil dat de staten vetorecht hebben over iedere beslissing van de Europese Unie.
Thomas Jans: ” Het ‘Vlaams Belang’ wil het Europees parlement afschaffen. Wat democratisch is aan de Europese unie willen ze dus afschaffen. En ze willen inderdaad het vetorecht veralgemenen.”
RC: Het argument is waarschijnlijk dat het aan de parlementen van democratische lidstaten is om te beslissen, dus er is geen nood aan een Europees parlement.
Thomas Jans: ” Wij vinden de democratische Europese ruimte wel belangrijk en vinden trouwens dat het mogelijk moet zijn op op buitenlandse kandidaten te stemmen en omgekeerd.”
RC: Vlaanderen heeft maar 13 stemmen op 700, dus en verliezen we onze soevereiniteit.”
Thomas Jans: “De reden waarom in Europa de zaken soms de verkeerde richting uitgaan is juist het vetorecht van de lidstaten. Er worden heel veel goede zaken overeengekomen binnen het Europees parlement en dan moet er onderhandeld worden met de lidstaten die elk een vetorecht hebben. Net dat is niet democratisch.”
Bart Staes: “Het ‘Vlaams Belang’ wil gewoon de Europese Unie vernietigen. Met 27 regeringen die overal een veto op hebben zal er altijd wel één zijn die het zal gebruiken en dus kom je niet meer tot een beleid. Momenteel is er vetorecht over belastingen en buitenlands beleid. Wat zien we wat betreft het buitenlands beleid? Niet veel hé. Kijk maar naar de respons op wat er in Gaza gebeurt. Belastingsbeleid? Er is geen Europees belastingsbeleid, juist door die veto’s.”
RC: Waarom zou een Europees belastingsbeleid in het belang van Vlaanderen zijn?
Bart Staes: “De Volksunie, de voorganger van N-VA, is altijd een pro-Europese partij geweest; en was voor een Europa der volkeren. Groen zit in de Europese fractie van ‘Groenen en Vrije Alliantie’. De Europese Vrije Alliantie is de koepelvereniging die de Volksunie destijds mee heeft opgericht. De N-VA zat bij aanvang in een kartel met CD&V en kwam in 2009 apart op. Frieda Brepoels van N-VA was zeer actief in de milieucommissie en steunde een vrij progressief beleid. N-VA heeft toen vijf jaar in onze fractie gezeten.” (nvdr: na de verkiezingen van de neo-liberale Johan Van Overtveldt in 2014 stapte N-VA over naar de reactionaire ECR fractie met in zijn gelederen het Poolse PIS en extreem rechts uit Spanje (VOX), Holland en Zweden.)
“Als het ‘Vlaams Belang’ haar zin krijgt verdwijnt ook de democratische controle Want als er geen Europees palement meer is dan moet de controle gebeuren door de nationale parlementen. Ik stel vast dat er op dit moment geen controle is over wat de regeringen beslissen in verband met Europees beleid.”
Thomas Jans: “In het geval van België is het Europees beleid not redelijk breed gedragen. Hier bepalen de vice-premiers het standpunt, soms moeten de drie gewesten er ook bij betrokken worden. Het gevolg is wel dat we het soms niet over een standpunt eens geraken, bijvoorbeeeld omdat Vlaanderen het klimaatbeleid blokkeert. In sommige landen is het gewoon de bevoegde minister die het standpunt bepaalt. Het systeem verschilt dus van land tot land en daarom is het belangrijk dat het Europees parlement versterkt wordt.”
RC: Eurosceptici stellen dat Europa opnieuw een handelsblok moet worden en niets meer.
Thomas Jans: “Er zullen dan wel geen handelsbarrieres (invoerheffingen) zijn tussen bijvoorbeeld Spanje en Duitsland maar de regels zullen wel verschillen in beide landen. Het zal plezant worden om aan 27 regels te voldoen.”
Nvdr: Dit argument sluit aan bij het punt van Sophie in ‘t Veld dat verschillende regulering per land leidt tot een verzwakking van de Europese bedrijven ten opzichte van de Amerikaanse of Chinese multinationals en dat het plan Letta dit probeert te verhelpen.
Bart Staes: “De handelsverdragen met de VSA en Canada, TTIP en CETA, hebben we bestreden omdat er geen bindende normen waren in verband met eerlijke concurrentie, sociale bescherming. Het werd wel vernoemd maar was niet juridisch afdwingbaar. Sara Matthieu heeft meegewerkt aan de goedkeuring van een nieuw soort handelsverdrag (met Nieuw Zeeland) waarin die garanties wél staan. Daarom alleen al is een Europees parlement nuttig want het is door de strijd in het parlement dat die normen er gekomen zijn.”
Thomas Jans: “Extreem rechts wil de Green Deal afvoeren, terwijl het geen enkele zin heeft om klimaatbeleid per land apart aan te pakken.”
Thomas Jans: “De klimaatwetgeving is geen bedreiging voor onze economie, in tegendeel. We zullen eindigen met een economisch kerkhof als we geen beleid ontwikkelen zoals de VS en China doen. “
RC: De organisatie Vlaams Belang schrift dat ‘de Green Deal een bedreiging is voor onze economie en welvaart. Natuurherstel kan perfect op Vlaams niveau uitgevoerd worden’. Daar gaan ze nog en stapje verder dan N-VA. Eerder deze week zei ook Zuhal Demir dat ‘Europa’ teveel bureaucratische regels oplegt aan de boeren.
Thomas Jans:“N-VA, maar ook VLD en CD&V willen vooral treuzelen en op pauzeknoppen duwen. De Natuurherstelwet is essentieel om de klimaatverandering tegen te gaan maar ook voor de landbouw. “
“De klimaatwetgeving is geen bedreiging voor onze economie, in tegendeel. China en de VSA investeren volop in de industrie van de toekomst die klimaatneutraal en circulair is. We zullen eindigen met een economisch kerkhof als we dat ook niet doen. Er is een Sociaal Klimaatfonds dat echter veel te klein is. Dat moet verdubbeld worden om het mogelijk te maken voor de mensen om mee te gaan met de klimaattransitie. Niet idereen kan zijn huis renoveren. Het fonds moet ook dienen voor investeringen in openbaar vervoer, sociale woningen enzovoort.”
RC: Er is ook sprake van een Europees Investeringsfonds en een Stabiliteits en Groei Pakket (SGP). Groen heeft trouwens tegen een verordening verband met het SGP gestemd. Kathleen Van Brempt (Vooruit) en extreem rechts ook.
Thomas Jans: “Het gaat over verschillende zaken. Het SGP ‘stabiliteitspakket’ zijn de strenge begrotingsregels.”
RC: Het woord ‘pakket’ geeft aan dat het over een pakket aan steunmaatregels gaat.
Thomas Jans: “Dat is het dus helemaal niet, net het omgekeerde. We hebben tegengestemd maar het is toch goedgekeurd. Na de crisis van 2008 is er streng bespaard met sociale ellende tot gevolg. (nvdr: minder in België dan in de buurlanden omdat er minder sterk gesnoeid werd) Met die strenge begrotingsregels zal het voor ons niet mogelijk zijn om te doen wat China en de VS doen.”
RC: Hoe moet het dan wel? We zitten wel met een begrotingstekort van 5% van het BNP.
Thomas Jans: “We wilden dat er een uitzondering voorzien wordt voor investeringen in klimaat, duuurzaamheid en in sociale rechten omdat die op lange termijn opbrengen. Het SGP laadt dit dus niet toe. Daarom stellen we voor dat er twee fondsen komen: het Sociaal Klimaatfonds en het Europees Investeringsfonds. We hadden het al over het sociaal klimaatfonds. Het Investeringsfonds is bedoeld om de industrie van de toekomst uit te bouwen. Bijvoorbeeld een innovatief bedrijf zoals Soltech dat we deze week bezochten. Soltech maakt bouwmaterialen die energie opwekken. Nu geven we jaarlijks 400 miljard uit aan fossiele subsidies, dat is totale waanzin.”
Thomas Jans: “Overheidssubsidies moeten ge-europeaniseerd worden”
RC: Waarom moet Europa die innovatieve industrie ondersteunen. Kunnen we dat niet zelf?
Thomas Jans: “Omdat de begrotingsregels dat niet toelaten.”
RC: Er spelen twee elementen. Enerzijds die begrotingsregels, anderzijds het feit dat er een Europese pot nodig zou zijn, los van de begrotingsregels.
Bart Staes: ” De pot is nodig op Europees niveau omwille van de schaalgrote. Het is efficienter om samen te investeren in onderzoek en nieuwe industrieën.”
Thomas Jans: “… en om oneerlijke concurrentie te vermijden. Frankrijk en Duistland smijten momenteel met subsidies om bedrijven naar hun land te lokken. De EU is juist opgericht om dat niét te doen. Voor Antwerpen is dit van belang voor de haven en voor Umicore. Idem voor ArcelorMittal in Gent. Overheidssubsidies moeten ge-europeaniseerd worden om te zorgen voor solidariteit.”
RC: De stelling van Groen is dus dat het in het Vlaams belang is om dat Europees aan te pakken omdat het efficiënter is en om een concurrentienadeel te vermijden. Hoe moet dat budgettair? Het Investeringsfonds zou 1% van het BBP moeten bedragen, dat is evenveel als de huidige volledige EU begroting.
Thomas Jans: “Je moet het vergelijken met het Coronaherstelfonds dat een mix was van EU middelen en leningen.”
RC: Het Coronaherstelfonds was een eenmalige inspanning, het investeringsfonds zou jaarlijks ongeveer 150 miljard moeten ontvangen
Bart Staes: “De volgende vijf jaar zal de financiering van de Europse Unie moeten herzien worden. Nu gebeurt die vooral door bijdragen van de lidstaten en deels door heffingen en inkomsten van het emissiehandelsysteem. We gaan naar meer eigen inkomsten moeten gaan en de bijdragen van de lidstaten verminderen. Het zou ook mogelijk gemaakt moeten worden om de mensen op europese obligaties in te laten tekenen om zaken te financieren. Men wil dit nu al doen voor Oekraïne.”
RC: Ook daar is de organisatie ‘Vlaams Belang’ sterk tegen gekant.
Bart Staes: “Men moet beseffen dat Vlaanderen, en ook de grotere landen, de problemen van onze tijd niet alleen aankan.”
RC: Dus je moet en deel van je autonomie opgeven?
Bart Staes: ” Welke autonomie? Als onafhankelijk Vlaanderen heb je helemaal geen autonomie. Door samenwerking kan je autonomie verwerven, sterken worden, investeren en sociale normen opleggen.”
RC: De afgelopen legislatuur lag er ook een stemming over een Europees minimumloon op tafel. Extreem rechts heeft daar tegen gestemd, ook N-VA. Schaadt het Europees minimumloon onze competitiviteit niet?
Thomas Jans: “Het minimumloon moet ervoor zorgen dat mensen die werken ook genoeg verdienen om van te leven. De norm die goedgekeurd is legt geen vast bedrag op, wel een relatieve norm. N-VA en ‘ Vlaams Belang’ hebben tegengestemd, niet omdat het de competitiviteit zou schade maar gewoon omdat ze tegen sociale rechten zijn. Ze willen geen goed minimumloon voor mensen met lage lonen.”
TECHNOCRATISCH MONSTER
RC: Voor de organisatie ‘Vlaams Belang’ is de EU een technocratisch monster met 60.000 bureaucraten en 65 instellingen en agentschappen.
Thomas Jans: “Dat lijken heel veel ambtenaren maar dat is niet zo in vergekijking met de lidstaten. Europa is veel groter dan België maar het aantal ambtenaren ligt niet hoger.”
RC: We hebben de cijfers van de VSA even opgezocht. Dat is een federale staat dat ook een leger heeft van meer dan 1 miljoen militairen. Maar daarnaast stelt de VS-administratie ongeveer anderhalf miljoen ‘ bureaucraten’ tewerk.
Een ander punt is dat Groen de belastingen voor multinationals wil verhogen
Thomas Jans: “De OESO heeft enkele jaren geleden een minimumbelasting van 15% op bedrijfswinsten ingevoerd. Toch worden kleine bedrijven nog altijd zwaarder belast dan grote multinationals. Daarom kan die norm verder opgetrokken worden en dat zou een bron kunnen zijn van Europese middelen We hadden het eerder al over de fossiele subsidies en er is ook de fiscale fraude die voor België alleen al op ongeveer 10 miljard geschat wordt. Er moet ook aan een overwinstbelasting gedacht worden voor bedrijven die gigantische winsten maken.”
Bart Staes: ” Het is toch evident dat fiscale fraude Europees aangepakt wordt? Financiële optimalisatie gebeurt door multinationals. Die kunnen winsten parkeren waar ze willen om belastingen te ontwijken. Die strijd kan je als land niet winnen.”
RC: Momenteel is Johan Van Overtveldt (N-VA) coordinator van de begrotingscommissie (‘economische en monetaire zaken’). N-VA wijst erop dat in 2018 het Belgisch begrotingstekort tot 0,3% gezakt was maar dat was dankzij het schuiven door Van Overtveldt van uitgaven en inkomsten over begrotingsjaren. Terzelfdertijd heeft hij met zijn ‘taxshift’ een jaarlijks begrotingsgat geslagen van 4 miljard voor de jaren na zijn aftreden. Nu zit die man mee aan het stuur als het over Europese begrotingsregels gaat. Moet Groen niet meer focussen op zaken als begroting?
Thomas Jans: “Sara Matthieu zat niet in de begrotingscommissie maar de groene fractie is er wel vertegenwoordigt. Als kiezers niet het harde neo-liberaal beleid van Van Overtveldt willen dan stemmen ze best Groen zodat ze sterker staan in die commissies.”
Bart Staes: Een sterke groene fractie heeft er altijd voor gezorgd dat er stappen vooruit werden gezet. Sara was de voorbije legislatuur bezig met werkgelegenheidsbeleid en sociale zaken, ik was destijds bezig met fraude, Philip Lamberts is altijd met fiscaliteit en fraude geweest.”
RC: Wat kan je doen om als parlementslid meer aandacht te krijgen voor je werk?
Thomas Jans: “ We proberen de pers te betrekken. We zijn bijvoorbeeld bezig met een actie rond wonen. Daarover is een artikeltje in de Gazet van Antwerpen verschenen maar het gebeurt inderdaad vaak dat jounalisten niet geïnteresseerd zijn in zaken die we organiseren.”
“Ik doe ook veel deur aan deur bezoeken en vind dat ook belangrijk, net zoals contacten met het middenveld.”
Bart Staes: “Mijn stelling was destijds ‘500.000 kiezers, dat moet je verdienen elke dag’ zoals de leuze van de GB. Dat doe je door onder de mensen te komen. Ik ging drie-vier avonden per week de baan op en heb mijn persrelaties altijd goed verzorgd. De omstandigeheden waaronder Sara Matthieu gestart is waren moeilijk, tijdens Covid. Parlementslid zijn is een zaak van investeren: in kennis en in netwerken. Netwerken binnen de fractie en daarbuiten … en nu ook in sociale media.”
RC: ‘Wonen’ werd even vermeld. De partij Volt stelt voor om een Europese pot te maken voor investeringen in wonigen in steden.
Thomas Jans: “Er is een wooncrisis en er zijn lange wachtlijsten voor sociale woningen. Europa kan een aantal zaken doen. Het Sociaal Klimaatfonds zou kunnen gebruikt worden om groene investeringen in woningen te subsidiëren, ook om sociale woningen te bouwen. Europa zou ook stappen kunnen zetten om te helpen voorkomen dat er een woontekort ontstaat door een overmaat aan airbnb.”
Bart Staes: Er moet veel meer gewerkt worden aan conflictpreventie en diplomatie.
RC: Moet er een Europese minister van buitenlandse zaken komen. En wat met het idee van een Europees leger?
Thomas Jans: “Het vetorecht moet afgeschaft worden om een buitenlandbeleid mogelijk te maken. We zijn niet per se voor een groot Europees leger en denken in de eerste plaats aan meer Europese samenwerking. Alle legers doen nu hun eigen aankopen in bijvoorbeeld luchtdefensie of marine. We moeten gezamenlijke aankopen doen. “
Bart Staes: “Twee jaar geleden spendeerden de EU landen 270 miljard aan defensie, drie keer meer dan Rusland. Ondertussen zitten we al aan 300 miljard. En toch zijn de zwakker, omdat al die wapensystemen niet op elkaar zijn afgestemd, omdat er geen gezamenlijke visie is, omdat er verschillende tanks zijn met mortieren van verschillende groote. Laat ons daar eerst aan werken en het geld op een efficiëntere manier gebruiken. Er moet ook veel meer gewerkt worden aan conflictpreventie en diplomatie. De Russen zullen met diplomatie alleen niet uit Oekraïne vertrekken maar er liggen potentiële toekomstige conflicten op de loer en daar moet je nu in investeren. De EU zelf is de best geslaagde oefening in conflictpreventie.”
RC: In een interview noemde eerste minister Decroo democratie, de EU en de NAVO in vloeiende één zin alsof het één geheel is. En hoe moet het met de wapenindustrie? Een aantal Europese landen kopen hun wapens enkel bij de VS.
Bart Staes: “ We zijn niet tegen de NAVO.”
RC: Waarom niet? Het Warschaupact heeft zichzelf opgeheven, de NAVO blijft bestaan en staat onder de leiding van de VS die een veto recht hebben.
Bart Staes: “De Europes pijler van de NAVO moet versterkt worden.”
Thomas Jans: “Iedereen heeft binnen de NAVO in principe een vetorecht en als je wilt dat de Amerikanen niet alles bepalen dan moet de samenwerking verbeterd worden.”
RC: We vernamen dat de Duitse fractie van Volt niet wil samenwerken met joodse organisaties die kritisch zijn op wat Israël in Gaza aanricht. Bij de Duitse groenen hebben we ook standpunten gezien waarvan we ons afvragen wat jullie ervan denken
Bart Staes: “Dat is een probleem waar alle Duitste partijen mee zitten. Dat is het oorlogstrauma en onbegrijpelijk. We pakken dit aan binnen de groene beweging.”
Thomas Jans: “De Europese Groene Partij is een Europees samenwerkingsverband van de groenen, buiten de parlementaire fractie. Binnen de Europese Groene Partij hebben we het debat gevoerd en we zijn erin geslaagd om de Duiste Groenen het verst te doen opschuiven van alle Duitse partijen. Meer en meer stemmen binnen de Duitse Groenen nemen het nu op voor Palestina. “
We spraken met Marc Andries van Natuurpunt Antwerpen Stad naar aanleiding van de wereldprimeur van ‘onze’ slechtvalken. Eén jong had het nest vorig jaar niet verlaten en blijkt te helpen bij het voeden van de nieuwe lading jongen. We praatten verder over de eigenheid van de binnenstad als biotoop en de diverse activiteiten die op het programma staan.
Sophie in’t Veld/ Jasper Coosemans
Sophie in’t Veld en Jasper Coosemans zijn lijsttrekkers van respectievelijk de Europese en federale lijst voor de pro-Europa partij Volt.
Volt is niet welkom op het VRT Europees lijsttrekkers debat, reden te meer voor een uitgebreid gesprek.
Sophie In’t Veld werd in 2019 herkozen als Europees parlementslid voor D66 (Nederland), stapte in ’23 over naar Volt en woont al langer in Brussel.
Programma van Volt: Europees. Federaal
Jasper Coosemans: ““We zijn een frisse pan -Europese centrumpartij. Veel problemen zijn internationaal en vereisen een internationale, Europese, oplossing. Tegelijkertijd zijn we lokaal verankerd. “
Sophie in’t Veld: “We zullen na de verkiezingen zien bij wie we ons aansluiten. Ik hoop dat er een herschikking komt en er een progressieve, pro-Europese middenfractie ontstaat.”
https://redactie.radiocentraal.org/2024/240525_Volt_SophieintVeld_JasperCoosemans.mp3Het eerste thema van het gesprek is niet het partijprogramma maar het kiessysteem (vanaf minuut 6).
“De torenhoge muren van de (Vlaamse en Belgische) particratie waren een extra motivatie om te laten zien dat democratische vernieuwing broodnodig is.”
Daarna (vanaf 21′) over migratie:
“Minister Nicole De Moor (CD&V) legt 9000 gerechtelijke uitspraken naast zich neer. Het is essentieel dat het Europees parlement ervoor zorgt dat de wetten in verband met migratie door de staten gerespecteerd worden. “
Vanaf 34′ gaat het over het sociaal-economisch beleid. Onderwijs, openbaar vervoer, wonen… en over hoe de 27 verschillende belastingsystemen ervoor zorgen dat Europa wegzakt als economische grootmacht:
“Op dit moment wordt geen gesprek gevoerd over de wooncrisis maar zevenentwintig gesprekken op nationaal niveau.”
Landbouwbeleid komt aan bod na minuut 52 en vanaf 1h2′ hebben we het over de financiering van de plannen. Volt wil het budget van de EU verviervoudigen:
“Het genereren van middelen is niet het probleem. De vraag is waaraan het geld uitgegeven wordt. Het geld dat naar de staten terugvloeit zou beter in Europese projecten geïnvesteerd worden.”
.. en over de het versterken van de democratie:
“Van langs om meer worden achter gesloten deuren beslissingen genomen door een groepje regeringsleiders , met daarbij Orban, Meloni en andere boeven. Er is een federaal, supra-nationaal Europa nodig waarbij de burger rechtstreeks de leiders en richting bepaalt.”
We sluiten af met het geo-strategisch luik. Volt pleit voor een Europese minister van buitenlandse zaken en voor een Europees leger, maar laat dit wel ondergeschikt aan de NAVO.(1u11″)
HET SYSTEEM
RC: Volt heeft klacht ingediend tegen VRT, waarom?
Sophie in’t Veld: “We hebben meerdere klachten ingediend. Het systeem is er echt op gericht om politieke vernieuwing tegen te houden en nieuwkomers buiten te houden. Een voorbeeld: je moet handtekeningen verzamelen om te mogen meedoen (aan e verkiezingen) maar de website om die te registreren functioneert zodanig slecht dat we de helft van de handtekeningen verloren. Daarom hebben we klacht ingediend bij het bevoegd ministerie, twee keer. de eerste keer werd geantwoord dat het probleem bij de burgers lag die het blijkbaar niet goed begrepen hadden; de tweede keer was de respons dat als het ons niet aanstond we maar papieren formulieren moesten gebruiken. Daarna zei de ombudsman ons dat we de klacht naar het verkeerde loket hadden gestuurd …”
“De wil is er niet. Als je dan merkt hoeveel ongenoegen er is dan zou iedereen moeten openstaan voor het openbreken van het politiek bastion. Juist nu zou je een centrum-linkse midddenpartij als Volt moeten omarmen.”
“We hebben tegen VRT een kortgeding aangespannen omdat we niet mogen deelnemen aan het lijstrekkersdebat op 31 mei. De argumenten zijn willekeurig en achteraf bedacht. Bijvoorbeeld dat het decors al in februari gebouwd werd, dus nog voor de lijsten ingediend werden.”
“In Nederland wordt dit soort discussies ook gevoerd maar daar is er toch een wil om zoveel mogelijk stemmen aan het wood te laten komen, terwijl er hier vooral een vijandigheid is tegenover nieuwe partijen.”
Jasper Coosemans: “Men gaat er blijkbaar vanuit dat de nieuwe partijen in het parlement zitten om alles te blokkeren, maar dat is niet het geval. Volt wil een onvoorwaardelijk constructieve houding aannemen.”
“We pleiten voor een nationale Belgische kieskring. Het federaal parkement heeft bevoegdheden over gans het land, het is dus de logica zelve dat er één kieskring is.”
Sophie in’t Veld: “Er is een analogie met een Europese kieskring, waarvan de meeste Vlaamse partijen voortstander van zijn. Dat is ook het standpunt van het Europees parlement, weliswaar voor een zeer beperkt aantal zetels. Als je voorstander bent op Europees niveau dan moet je daar toch ook voorstander van zijn hier in België.”
ASIEL
RC: wat houdt jullie asielbeleid in?
Sophie in’t veld: “Er zijn nu regels waaraan niemand zich houdt. Staatssecretaris Nicole De Moor (CD&V) legt 9000 gerechtelijke uitspraken naast zich neer. Negen duizend! Die zegt gewoon ‘die regels staan me niet aan, ik voer ze niet uit’. En dat gebeurt elders ook.”
“Na acht jaar hebben we een pakket aangenomen. Ik heb dat niet met grote vreugde ondersteund want het is onderhandeld in een klimaat dat steeds meer door extreem rechts bepaald wordt. We moeten zien hoe het wordt uitvoerd. De Europese commissie handhaaft de wetten niet en kijkt weg als de nationale regeringen de wetten breken. Het Europees parlement moet er dus bovenop zitten en zorgen dat de commissie de wetten handhaafd.”
“Er zitten elementen in het pakket die mogelijks in strijd zijn met het internationaal recht maar anderzijds worden de rechten van kinderen op de vlucht beter beschermd. In politiek gaat het nooit over goed of kwaad, er zijn altijd dilemma’s.”
“Er worden smerige deals afsgesloten (met autoritaire regime’s die mensen mishandelen en zelfs de dood insturen). Commisie voorzitter Ursula von der Leyen is de kampioen hiervan en dat vind ik stuitend. Je hebt niet de keuze met wie je onderhandeld maar nu worden er zakken geld uitgedeeld aan dictators zonder controle, in naam van de Europese waarden. Op lange termijn hebben die deals trouwens geen impact, enkel de dictators en de smokkelaars hebben er baat bij. Het Europees parlement is te zwak geweest in het tot de orde roepen van de Europese commissie. “
“Het huidig beleid is het resultaat van een vrij hysterische, toxische discussie waartegen niemand zich durft te verzetten.”
“We zouden beter kijken naar het regelen van legale arbeidsmigratie, terwijl we schreeuwen naar arbeidskrachten. Het zijn heel vaak mensen met een opleiding die naar hier komen.”
RC: Europa subsidieert nog altijd massaal de export van landbouwproducten naar Afrika waar het grootste deel van de bevolking boer is. Die kunnen niet concurreren, verliezien dus hun inkomen en vluchten naar hier.
Sophie in’t Veld: “Inderdaad, maar er zijn ook andere factoren die spelen, zoals oorlog, vervolging en het feit dat er gewoon moreel corrupte regime’s zijn. En klimaatverandering natuurlijk.”
Jasper Coosemans: “Het westen schreeuwt om groene energie. In het zuiden zijn de omstandigheden goed die energie te genereren. Laat ons die industrie daar ontwikkelen als basis voor verdere ontwikkelen (van het zuiden).”
ONDERWIJS, WONEN, TREINEN en, BELASTINGSWAGENS
RC: Het sociaal economisch luik “Quality of Life” is het belangrijkste van het programma. Onderwijs, gelijke rechten, wonen, gezondheidszorg, inkomen, rechten van werknemers, minimumlonen …. Zijn dat wel Europese bevoegdheden?
Sophie in’t Veld: “Wat betreft minimumlonen wilden we geen vast bedrag vatleggen, maar een norm. Er is trouwens al veel Europese wetgeving, bijvoorbeeld over pensioenen, werknemers rechten, de beschikbarheid van, bevallingsverlof. Je kunt daar dus afspraken over maken want nu zijn er heel grote verschillen, zelfs binnen landen.”
RC: Betaalbaar wonen is een luik in jullie programma. Jullie voorzien een systeem van financiering van woningbouw in de steden vanuit en Europese pot.
Sophie in’t Veld: “Als er één probleem is dat in alle landen voorkomt is het wel het tekort op de woningmarkt, en daar zouden we dan geen Europees geld voor kunnen gebruiken? 37% van de begroting gaat naar landbouw, er gaat geld naar zaken die de klimaatproblematiek verslechteren.”
“Op dit moment wordt dit gesprek helemaal niet gevoerd op Europees niveau maar zevenentwintig keer op nationaal niveau.”
RC: Volt wil ook inzetten op treinverkeer. Bijvoorbeeld een Europees uniform platform voor het kopen van treintiketten. En ook op Belgisch niveau.
Jasper Coosemans: “Mobiliteit is een topprioriteit voor ons. We pleiten nationaal voor één tiket (voor NMBS, MIVB, De Lijn, TEC), meer investeringen in spoorinfrastructuur en voor de invoering van een jaarabbonnement van 250€. Als drie miljoen mensen het abonnement kopen dan evenaar je al de huidige inkomsten.”
“We kijken naar de firmawagens om de nodige investeringen te financieren. Die kosten jaarlijks 4 miljard. We willen de mensen niet in hun zakken gaan zitten maar we moeten erkennen dat een deel van het geld voor firmaauto’s en tankkaarten naar de olie-en gasindustrie gaat. We denken dat één miljard kan gevonden worden om in openbaar vervoer te investeren.”
RC: Volgens Wim Moesen in Knack deze week geeft België teveel uit een de NMBS en De Lijn. Hij is geen mobiliteisspecialist, wel gespecialiseerd in overheidsfinanciën. Verrassend want jullie zeggen dat we te weinig investeren in spoorweginfrastructuur.
Jasper Coosemans: “De cijfers van Moesen stelt zijn mij onbekend, wij steunen ons op een studie specifiek over overheidsinvesteringen in infrastructuur. Die toont dat we minder dan de helft investeren van bijvoorbeeld Frankrijk.”
FISCALITEIT
RC: Hoofstuk 4 van het Europees programma van Volt, goede jobs en gedeelde welvaart, is opvallend. Dit luik bevat zeer sociale elementen. Zo staat er ergens dat men de mensen zal stimuleren om zich bij vakbonden aan te (kunnen) sluiten.
Sophie in’t Veld: “Er zijn nog steeds grote verschillen tussen staten als het gaat over sociale rechten, en die moeten rechtgetrokken worden. Er komen ook nieuwe sectoren bij, bijvoorbeeld de platform-werkers.”
“Verder moeten we ook naar de economie zelf kijken. Europa is nog altijd een economische grootmacht, maar we wegen toch steeds minder door. Onlangs werd het ‘plan Letta‘ gepresenteerd om de interne markt nieuw leven in te blazen. We zitten nog altijd met 27 verschillende systemen. Dat belemmert in het bijzonder start-ups die willen groeien tot buiten de eigen grenzen, waardoor ze uiteindelijk opgekocht worden door Amerikanen of Chinezen. “
RC: De Europese politiek was toch zeer liberaal, gebaseerd op vrijhandel, het afbouwen van tarieven (en op het vrij verkeer van kapitaal en goederen). Is het probleem niet dat je uiteindelijk toch ook naar de fiscaliteit moet kijken, iets waarover de staten momenteel geen bevoegdheid hebben willen overdragen?
Sophie in’t Veld: “Absoluut. Er zijn twee obstakels: ten eerste de mythe van de nationale souvereiniteit. Alsof je in een digitale wereld als natiestaat daar nog grip op hebt. Ten tweede die fiscaliteit. Enkele jaren geleden was ik rapporteur voor een initiatief om een Europees pensioenspaarproduct op te zetten. Nu gelden er verschillende fiscale aftrekregels in alle landen. We stelden een unieke pan-Europese regeling voor. De nationale regeringen waren daarover woedend terwijl het voor de mensen een goede zaak zou zijn om de mogelijk te hebben om een potje op te bouwen als ze dat anders niet konden.”
“Door dat gebrek aan uniformisering zijn er geen Europese aanbieders, maar wel Amerikaanse die de markt betreden. Die zijn groot genoeg om met al die verschillende landelijke regels om te gaan, ze hebben er zelfs baat bij. Het zijn de kleinere bedijven en start-ups voor wie dit problematisch is.”
“Ik ben een voorstander van vrijhandel maar het moet wel op gelijke basis gebeuren. De Chinezen hebben toegang tot onze markt maar wij niet tot de Chinese. Er moeten correcties komen maar we mogen niet alles stopzetten zoals men in extreem-linkse hoek vraagt.”
LANDBOUW
RC: Tijdens de boerenprotesten werden er toch vragen gesteld bij het Mercosur handesverdrag. Waren die klachten over verschillende regels en het toelaten van producten van mindere kwaliteit niet terecht?
Sophie in’t Veld: ” Onze agro-industrie heeft nochtans veel baat gehad bij de wereldhandel.”
RC: Het was niet de agro-industrie die klaagde, eerder de kleine- en bio landbouwers.
Sophie in’t Veld: ” Dát is het probleem , niet de handel. De boerenlobby is al zeventig jaar één van de machtigste van alle. De landbouwesctor vertegenwoordigt 3% van de economie en krijgt 37% van de begroting. De boerenlobby heeft op schaalvergroting aangestuurd en vertegenwoordigt de eigen achterban niet meer, ze hebben niet meer dezelfde belangen. De boeren moeten met de vertegenwoordigende organisaties gaan praten.”
RC: In Vlaanderen zijn er kleinere landbouworganisaties (die naar een meer verantwoorde land streven) maar die zijn zelf ook lid van de Boerenbond en kunnen niet anders omdat ze de structuur die de Boerenbond aanbied nodig hebben. Terzelfdertijd heeft de Boerenbond belangen in de industriële (mest, chemie en granen-)sector. De Boerenbond zou moeten verplicht worden haar industriële belangen af te splitsen van haar sociale organisatie. De boeren behoren tot de armste bevolkingsgroepen.
Sophie in’t Veld: “De agro-industrie heeft ongelooflijk veel macht en blijft buiten schot. Ook toen ik bij D66 was heb ik altijd het landbouwbeleid ter discussie gesteld omdat het gericht was op meer meer meer, groter groter groter en meer subsidies. Dit is slecht voor boeren, klimaat, gezondheid en dierenwelzijn. Waarom blijven we hier in hemelsnaam mee doorgaan?”
RC: Wat stelt Volt voor? Als je de steun vermindert dan gaan de boeren die nu al bijna niets overhouden helemaal paniekeren.
Sophie in’t Veld: “Het gaat niet alleen over hoeveel je heeft maar ook over waaraan. Er is vooruitgang maar die is te traag. Met de Green Deal ging men in de goede richting. Dan kwamen de boerenprotesten en dan zie je dat Ursula van der Leyen haar man-op-de-maan project vergeten is. De groenen moeten van hun kant eerlijk durven zeggen dat de veestapel moet afgebouwd worden.”
Jasper Coosemans: “Het is ook belangrijk voor de boeren dat rechtszekerheid geboden wordt. Het veranderen van wetgeving kan ertoe leiden dat investeringen niet meer rendabel zijn. In dat geval mogen we mensen niet in de kou laten staan.”
DE FINANCIERING
RC: Het sociaal-economisch plan voor Europa van Volt kost bergen geld. Meer dan 500 miljard per jaar. Het totaal EU budget in jullie plan loopt op tot meer dan 700 miljard per jaar, (meer dan) 4 keer wat de EU nu uitgeeft. Hoe moet dat gefinancierd worden? Dit plan zal afgeschoten worden als ‘ onrealitisch’.
Sophie in’t Veld: “De huidige begroting beslaat 1% van het bruto nationaal product van de EU, nationale begrotingen zitten tegen de 50%. Zelfs bij een verhoging met een factor vier blijft het EU budget klein vergelijking met de nationale begrotingen.”
“Nu wordt Europes geld in nationale projecten gestoken. Die renderen minder dan Europese projecten in bijvoorbeeld infrastructuur, huisvesting of de digitale industrie.”
RC: Is een aanpassing van het Europes verdrag niet nodig om zo’n verschuiving van de budgetten mogelijk te maken?
Sophie in’t Veld: ” Ik denk het niet, neen. Europa kan eigen middelen heffen. De nationale regeringen staan op de rem. Europa heeft euro-obligaties uitgegeven tijdens corona die veel geld hebben opgebracht. Veel van dat geld blijft echter liggen omdat de staten het niet uitgegeven krijgen. De vraag is waaraan het geld uitgegeven wordt. Op dit moment vloeit er veel terug naar de staten. Er zou beter in Europese projecten geïnvesteerd worden.”
RC: Frankrijk trekt met subsidies private investeringen naar Duinkerke die anders naar de Belgische vestigingen in Umicore en ArcelorMittal (Sidmar) zouden gaan.
Sophie in’t Veld: “Frankrijk en Duitsland hebben het loslaten van de Europese subsidieregels tijdens covid aangegrepen om de andere lidstaten weg te concurreren via subbsidies die ze kunnen geven omdat ze diepere zakken hebben. Het resultaat is dat Europa als geheel verarmd wordt. Ook daarom moet de nationale staatssteun afgebouwd worden ten voordele van grote Europese projecten. “
“De staatsteun (door Frankrijk en Duitsland) moet door de commissie aangepakt worden. De Europese begroting is in handen van het Europees parlement en de lidstaten. De nationale regeringen hebben de neiging om aparte potjes te creëren buten de begroting om de controle weg te nemen van het parlement. Ontransparant en ondemocratisch. Dat gaat problemen geven als blijkt dat het geld slecht besteed is.”
“Die potjes moeten in de begroting ondergebracht worden en het parlement moet er zeggenschap over krijgen. De begroting moet ook jaarlijks herzien kunnen worden, in plaats van elke zeven jaar zoals nu het geval is. Door die zevenjarige versleuteling ligt de begroting nu al vast voor jaren na de verkiezingen. Je kunt dus als kandidaat bij de verkiezingen niet echt een plan voorleggen.”
DEMOCRATIE, BUITENLANDSE ZAKEN EN NAVO
RC: Hoe moet de democratie versterkt worden?
Sophie in’t Veld: “De EU heeft de laatste jaren stappen vooruit gezet. Van langs om meer worden beslissingen echter genomen door een groepje regeringsleiders in een koehandel achter gesloten deuren, weg van een democratische besluitvorming in het parlement. Die regeringsleiders, daar zitten nette mensen tussen, maar ook Victor Orban, Georgia Meloni, Robert Fico en andere figuren die wat mij betreft boeven zijn. Er is een federaal, supra-nationaal Europa nodig waarbij de burger rechtstreeks de leiders en richting bepaalt.”
RC: Volt wil een Europese minister van buitenlandse zaken en roept op tot de vorming van een Europees leger. Verassend (voor een pro-Europese partij) is wel dat jullie dat Europees leger ondergeschikt maken aan de NAVO die gecontroleerd wordt door de VSA.
Sophie in’t Veld: “Nu praten de lidstaten met aparte stem in de NAVO. Wij willen dat er met één stem kan gesproken worden. Daardoor krijgt Europa meer zeggenschap binnen de NAVO. “
RC: We zouden denken dat je als pro-Europese partij streeft naar (militaire) souvereiniteit en die niet delegeert aan de VS.
Sophie in’t Veld: “Ah neen, dat vind ik sterk gezegd.”
Jasper Coosemans: “Door nauwer samen te werken ga je meer gewicht in de schaal leggen tegenover de VS. Er valt wat te zeggen over de VS maar dat blijft toch één van de sterkste democratieën. “
RC: De (houding van ) Republikeinse partij momenteel is problematisch. Dit is toch een risicofactor?
Sophie in’t Velt: “Dan is de enige conclusie dat we uit de NAVO stappen. Als je dat niet wilt doen dan is het slimmer om de Europese tak te versterken.”
“Om af te sluiten wil ik nog iets ander zeggen over het geo-politieke: vijf jaar geleden kondigde von der Leyen aan dat de EU een geo-politieke unie zou worden. Ik steun de stappen die ze gezet heeft in verband met Oekraïne maar als het gaat over de situatie in het Midden -Oosten heeft ze een historische kans om de Europese Unie te verenigen en een rol te laten spelen gemist. Dit is dramatisch en moet de komende vijf jaar voorop staan in het buitenlands beleid.”
De katholieke universiteit van Leuven onderzocht hoe de Vlaamse Europarlementsleden presteerden gedurende de aflopende legislatuur. We bellen Lien Jansen, één van de onderzoekers. Het rapport geeft geen classement maar helpt de kiezer wel om te beslissen wie voor hem/haar/het de beste kandidaat is.
De studie geeft voor elk parlementslid de lijst van commissies waarin ze zetelden, hun parlementaire delegaties en een korte samenvattig van het uitgevoerd wetgevend werk. Verder werd een beoordeling gemaakt van hoe transparant ze waren met hun financiën en in hun contacten met drukkingsgroepen. Tenslotte is ook gekeken hoe er gestemd werd in bepaalde dossiers.
Lien Jansen: “Op basis van de activiteiten alleen is het moeilijk om te beoordelen hoe goed een parlementair is. Een kleine fractie, zoals ECR met N-VA, geeft bijvoorbeeld meer mogelijkheden om een rapport te schrijven dan een grotere fractie zoals de EVP waar CD&V in zit.”
RC: Toch zijn er heel grote verschillen. Filip De Man van de organisatie ‘Vlaams Belang’ heeft 25 amendementen ingediend, Kathleen Van Brempt 3812.
Lien Jansen: “Het algemeen beeld toont inderdaad aan dat Filip De Man één van de minst actieve parlementsleden was.”
RC: Jullie vroegen ook om een aantal vragen te beantwoorden: wat was het hoogtepunt /laagtepunt voor het Europees parlement en wat was het persoonlijk hoogtepunt.
Lien Jansen: “Gerolf Annemans,Filip De Man, Rudi Kennnes (PVDA) , Guy Verhofstadt en Bruno Tobback hebben niet geantwoord.”
RC: Verhofstadt was ook niet echt actief.. Heeft hij de afgelopen legislatuur zijn broek zitten verslijten in het Europees parlement?
Lien Jansens: “Het is duidelijk dat het zijn laatste mandaat was, een uitbol- mandaat. Hij heeft zich teruggeplooid op constitutionele zaken.”
RC: Laat ons even kijken hoe er gestemd werd in belangrijke dossiers. Opvallend bijvoorbeeld is dat Sara Matthieu van Groen tegen de Klimaatwet gestemd heeft, samen met de organisatie ‘ Vlaams Belang’.
Lien Janssen: “Matthieu stemde tegen omdat ze de wet niet ambitieus genoeg vond terwijl de ambitie ‘Vlaams Belang’ te ver ging. N-VA heeft zich onthouden, wat de partij trouwens bij veel stemmingen gedaan heeft en toont dat ze gewrongen zitten tussen euroscepticisme en engagement, met bijvoorbeeld Jan Van Overtveldt die voorzitter is van de begrotingscommissie die heel veel invloed heeft.”
(nvdr: Johan Van Overtveldt was als Belgisch minister van financiën -2014/2018- de architect van de ‘taxshift’, een ongedekte belastingsvermindering die in werking trad na zijn afscheid en een belangrijk element is van het huidig begrotingstekort.)
RC: Bij de stemming van het MFK (Meerjarig Financieel Kader) heeft hij zich onthouden. Hij is de sterke man van de begrotingscommissie maar als de stemming er komt stemt hij niet voor het compromis.
Lien Janssen:“Ik kan niet in zijn hoofd kijken maar dit wijst opnieuw op het spagaat tussen euroscepticisme en het mee willen bouwen.”
RC: Wat betreft de recovery and resiliance act was er een duidelijk onderscheid tussen (extreme) rechterzijde en de andere partijen. VB stemde tegen en N-VA onthield zich. Alle anderen stemden voor. Waarover gaat dit?
Lien Jansen: “Dat is het plan van de EU om de economie na de coronacrisis te ondersteunen: Een grote pot met geld gericht op klimaatactie en digitale transitie.”
RC: Waarom stemmen partijen die zichzelf nationalistisch noemen, uit een gebied dat amper boven de zeespiegel ligt, tegen de ondersteuning van klimaatactie?
Lien Jansen: “Ik vermoed dat ze vinden dat dit een overdracht is van macht aan Europa.”
RC: Er lag ook en stemming voor over het invoeren van een Europees minimumloon? De extreem-rechtse organisatie die zichzelf ‘Vlaams Belang’ noemt positioneert zich als sociaal (beschermer van de werkend de Vlaming). Toch stemde ze tegen het invoeren van minimumlonen.
Lien Jansen: “Momenteel is het vastleggen van een minimumloon een nationale bevoegdheid. ‘Vlaams Belang’ vindt blijkbaar niet dat de Europese Unie zich daarmee moet moeien.” (nvdr: door het uitblijven van minimumlonen in andere Europese landen moedigt de loonconcurrentie aan. Daardoor komen de lonen in Vlaanderen in concurrerende sectoren onder druk te staan)
RC: Jullie hebben ook naar transparantie gekeken.
Lien Jansen: “Enerzijds hebben we naar de financiële tramsparantie gekeken. De parlementsleden krijgen hoge onkostenvergoedingen en we gingen na hoe duidelijk ze daarover rapporteerden en gaven een score. Over’t algemeen scoorden de Vlaamse Europarlementsleden zeer slecht met amper drie die informatie vrijgaven: Cindy Fransen(CD&V) en Kathleen Van Brempt (Vooruit) waren zeer transparant. Sara Matthieu gaf minder gedetailleerde informatie. De rest gaf niets vrij.”
RC: Jullie bekeken ook hoe de parlementsleden hun contacten met lobbyisten rapporteerden.
Lien Jansen: “Zeven van de twaalf parlementsleden geven informatie hierover vrij. De volgende parlementsleden gaven geen informatie over hun contacten met lobbyisten: Assita Kanko (N-VA), Guy Verhofstadt (VLD) en alle leden van het VB (Tom Vandendriessche, Filip De Man en Gerolf Annemans).”
Links:
- Website KUL (Rapport EU parlementsleden)
- Rapport Europarlementsleden
- Lien Jansen’s voorkeurstemmen in 2018 (CD&V)
Radio Centraal trok opnieuw naar het kamp van de bezettersop de UA en liep er opnieuw Charlotte tegen het lijf. Dit keer in hetgezelschap van Bruno Verlaeckt, voorzitter van het Antwerps ABVV.
Radio Centraal sprak met professor Nathalie Vallet van de Antwerp Management School over de nieuwe organisatievorm die ontstaan is bij de bezetting van de Agora van de Universiteit Antwerpen, naar aanleiding van de oorlog op Gaza.
Eurosong leidde dit jaar tot heel wat commotie
Er werd gemanipuleerd tegen de sterren op en het kijkerspubliek mocht niets te weten komen over het protest
Volgens De Standaard is Trump een transvrouw
Aanslag op president Fico
Sjoemelt Hilde Vautmans en is ze toxisch?
Prestigieuze mannenclub laat dan toch vrouwen toe
De Nederlandse regeringsvorming: een soap
De koopkracht daalde voor de laagste inkomens en steeg voor de hoogste
Hendrik Vos over migratie
Chat GPT
100 Spaanse e-bussen voor De Lijn
G.L. Bouchez is een bully
Zo ziet Erwin Mortier de taak van de scholen
foto: RCIn 1920 schreef Paul Van Ostaeyen Bezette Stad. In 2024 ligt Gaza plat, maar is ook Antwerpen opnieuw een bezette stad. Radio Centraal trok naar het kamp in de Agora van de Universiteit Antwerpen en botste er op bezetters Charlotte en Lukas.
Bij een kabinetswissel is het in België gebruikelijk dat alle dossiers uit de lokalen verwijderd worden. Tot dan toe waren het bestuursdocumenten, maar daarna verdwijnen ze naar de minister of een kabinetsmedewerker in privé-beheer. Ze kunnen dan dus niet meer opgevraagd en ingekeken worden, zoals voorzien in de regels rond de openbaarheid van bestuur. Bij het failliet gaan van Sabena was het zo b.v. een hele klus om de historiek van het beheer door de overheid te reconstrueren.
Een bijkomend probleem is dat deze documenten heel wat privégegevens bevatten. Volgens het in 2016 in werking getreden AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming, beter bekend onder de Engelse afkorting GDPR) zouden die tenminste geanonimiseerd behoren te worden.
stRaten-Generaal diende bij het Vlaams Parlement een verzoekschrift in om deze gang van zaken te herbekijken. We belden met Peter Verhaeghe.
RC via copilot
Professor Steven Van Hecke (KU Leuven), politicoloog gespecialiseerd in Europese studies aan de Katholieke Universiteit van Leuven, bundelde zijn opiniestukken in het boek “het Kantelend(e) Continent”, met als ondertitel “Overleeft Europa de 21ste eeuw”.
“Europa moet een tandje bijsteken” stelt Van Hecke. “Er is nood aan meer solidariteit (tussen de lidstaten). Zowel extreem links als extreem rechts vinden dat er minder solidarteit moet zijn” aldus Van Hecke. In verband met ‘extreem links’ verwijst hij naar de tegenstand tegen de (her)bewapening.
Naar aanleiding van de komende vijf actiedagen van de vakbonden als protest tegen de voorstellen in het rapport van de ‘commissie van wijzen’ spraken we met Patrick Debruyn, directeur van een middelbare school in Brasschaat en syndicaal actief.
In onze studio: Steven Van de Putte, ex-stadsdichter van Deinze. Hij ging na zijn vier jaar stadsdichterschap op stap in Vlaanderen en Nederland, bezocht 17 stadsdichters, en publiceerde onlangs het boek ‘Iedereen stadsdichter’. Hij wil daarmee een handleiding aanbieden voor steden die een stadsdichter willen aanstellen en het warm water niet opnieuw willen uitvinden. We hadden het onder andere over de meerwaarde die zo’n stadsdichter bied, het belang van duidelijke afspraken, en vooral ook van het vrije woord.
Steven Van de Putte is in Antwerpen naar aanleiding van de presentatie van zijn boek nu maandagavond, in het kader van een avond ingericht door de Antwerpse stadsdichters in Filmhuis Klappei. Ze vertonen er de film Joan Baez I Am a Noise, waarna samen met Steven Van de Putte een nabespreking volgt over het (Antwerpse) Stadsdichterschap.
VRTregimezender?
Het Groeipakket is eigenlijk een Krimppakket
Bakfietsen in het verkeer
Graaiflatie – krimpflatie –beknippelflatie
Hoe de consument bedonderen: 5 trucjes
Onzin, wegens onmogelijk: De Wever wil 21 miljard besparen waarvan de helft inde sociale zekerheid
Nog meer (onmogelijke?) beloftes
Sigarettenpeuken zijn een doorn in het oog van Els van Doesburg, voor de restis ze blind
Bieke Purnelle stelt pertinente vragen n.a.v. 1 mei
Van het verleden met een link naar het heden:
1. Kris Peeters
2. Liesbeth Homans
3. Vlaams Belang.
4. Mia Doornaert
Het auto-brouwerijsyndroom
Theo werkt zich in de kijker, maar hij blijft een l . l
Francken wil een gevangenis in Kosovo voor veroordeelde illegalen
De anti-abortuswetgeving in de V.S. kan Trump zuur opbreken
De tramkeerlus in Deurne komt er
De openbare omroep VRT is op weg om een politieke staatszender te worden
Met deze slogan verzamelen zich donderdagavond om 19u een reeks progressieve actoren, inclusief de vakbonden, met hun aanhang op de Dageraadplaats om van daaruit te betogen als protest tegen de om 20u op de Stadswaag van start gaande jaarlijkes NSV-betoging (‘Vlaamse staat, jeugd staat paraat’). De twee betogingen komen mekaar dus niet tegen; toch zijn er voor alle zekerheid een interne ordedienst en politiebescherming voorzien.
In onze studio: Adrej Novak van LSP (Linkse Socialistische Partij), één van de mede-organisatoren.
wikicorporates.org/wiki/Transparency
De poging van Transparencia, een NGO die voor openbaarheid van bestuur ijvert, om deel te nemen aan de verkiezingen in juni is mislukt. Volgens Claude Archer van Transparencia is dit het gevolg van Kafkaiaanse toestanden rond Brusselse kieswetgeving en ook door politieke machinaties van de beleidspartijen, inclusief Ecolo en Groen, om Tranparencia te blokkeren.
Claude Archer: “We wilden de deelname aan de verkiezingen gebruiken als propagandamiddel om druk uit te oefenenen om de Wet op Openbaarheid van Bestuur onder de aandacht te brengen.”
Om te kunnen opkomen met een lijst voor het Nederlandstalig kiescollege moet je ofwel de steun krijgen van een persoon die al in het parlement zit, ofwel van 500 Nederlandstalige burgers. Dat laatste lukte niet omdat heel veel Nederlandstaligen in Brussel een Franstalige identiteitskaart hebben, waardoor hun steun niet aanvaard wordt. Volgens Archer heeft geen enkele Nederlandstalige partij de nodige burgerhandtekeningen gekregen.
Transparentia kreeg ook van geen enkele andere partij parlementaire steun.
Claude Archer: “Niet van N-VA, niet van Groen, twee parijen die zeggen dat ze voor openbaarheid van bestuur zijn.”
Volgens Archer is de verklaring dat N-VA en Groen in Brussel na de verkiezingen samen in de Brusselse regering gaan zetelen en nu dus al deals aan het maken zijn.
wikicorporates.org/wiki/Transparency
De Wet op Openbaarheid van Bestuur geeft burgers het recht om beleidsdocumenten op te vragen. Bestuurders blijven echter manieren vinden informatie niet te delen. Bovendien is de wet op Federaal niveau momenteel de speelbal geworden van een carrousel aan partij-politieke topbenoemingen, aldus Claude Archer van Transparencia, de NGO die strijdt tegen corruptie en zich bezig houdt met openbaarheid van bestuur .
Claude Archer: “Iedereen moet binnen de dertig dagen de opgevraagde overheidsdocumenten krijgen. Dat gebeurt niet altijd en dan kan men naar een ‘ beroepscommissie’ stappen om de geweigerde documenten toch te krijgen. Op federaal niveau is er een probleem omdat de beslissing van die commissie niet dwingend is. Zo weigert Frank Vandenbroucke al twee jaar om e-mail-verkeer over een contract van de distributie van corona-vaccins vrij te geven. Er zouden manipulaties gebeurd door zijn, onder leiding van Vivianne Henri, waardoor het Belgisch bedrijf Medista het contract onterecht niet zou gekregen hebben, ten voordelen van een Franse multinational. De Beroepscommissie heeft het verzoek om de mails vrij te geven bevestigd. Toch weigert Vandenbroucke; en dat kan hij omdat het advies niet bindend is.”
“Ook minister Annelies Verlinden weigert e-mailverkeer vrij te geven. In haar geval gaat het over het be-alert systeem.”
“Ecolo/Groen hebben hun belofte in verband met transparantie verraden en N-VA zorgt ervoor dat zijn eigen amendement niet kan gestemd worden.”
RC: In Vlaanderen is het advies van de Beroepscommissie wel bindend. Toch wordt ook hier in veel gevallen informatie niet vrijgegeven. Dat gebeurt nadat de Commissie met eigenaardige argumenten de weigering van de politieke bestuurders steunt, of met het argument van ‘vertrouwelijke commerciële informatie’.
Claude Archer; “In Vlaanderen is er ook een probleem omdat de beroepsinstantie er niet onafhankelijk is en uit ambtenaren bestaat die soms dezelfde zijn als zij die weigerden om de gevraagde documenten vrij te geven. In Wallonië is de wet op openbaarheid van bestuur wel goed geregeld, want daar is de beroepsinstantie onafhankelijk én is het advies bindend. Dat gebeurde door en wetsaanpassing onder druk van de acties van de gilets jaunes.”
“In de helft van de gevallen geeft het beroepsorgaan in Vlaanderen de overheid gelijk (in haar weigering om informatie te geven), hetgeen rampzalig is. Het gebrek aan onafhankelijkheid in Vlaanderen is echt een groot probleem.”
RC: Waarom is de zaak van de wet op openbaarheid van bestuur op federaal niveau nu weer in de aandacht?
CA: ” Bij het aantreden van de coalitie hadden Ecolo en Groen beloofd werk te maken van de versterking van de wet, maar dat is nooit gebeurd. We hebben dan geprobeerd het wetsvoorstel van Ecolo/Groen weer te laten indienen met de steun van N-VA en PVDA. Tot deze week heeft de volledige oppositie, van (de organisatie) Vlaams Belang tot PVDA, samen succesvol een wetsvoorstel geblokkeerd van minister Verlinden, dat het advies van de beroepscommissie nog altijd niet bindend maakte. Dat gebeurde door amendementen in te dienen om de adviesen bindend te maken. Dat moest dan voor advies naar de Raad van State, waardoor het wetsvoorstel een maand lang niet gestemd kon worden. Over een maand zal het te laat zijn omdat de kamer dan gesloten is wegens de verkiezingen. De amendering is dus de manier voor de oppositie om het slecht wetsvoorstel van minister Verlinden te blokkeren. Tot nu toe lukte dat telkens ….. tot gisteren.”
“N-VA heeft het amendement mee ingediend maar gisteren bleken er bij de stemming zes parlementsleden van N-VA afwezig te zijn. Ze waren er wel eerder tijdens de dag maar niet meer toen de stemming over het amendement moest gebeuren. Het is dus gewoon en strategie van N-VA om te doen uitschijnen dat ze voor bindende adviezen zijn (over openbaarheid van bestuur), maar ze houden parlementsleden thuis zodat het amendement niet kan gestemd worden. Gisteren heeft N-VA dus zijn eigen amendement niet gesteund! Dit is even erg als Ecolo/Groen die vier jaar geleden een wetsvoorstel indiende en het nog altijd niet gestemd heeft.”
“N-VA doet nu hetzelfde om zijn plaats in de volgende regering te verzekeren en heeft daarmee de andere oppositiepartijen verraden.”
RC: Waarom heeft Ecolo/Groen het eigen wetsvoorstel nooit ter stemming gebracht? Omdat ze het zelf eigenlijk niet wilden, of omdat bijvoorbeeld MR en Open-VLD er niet van wilden weten? Ecolo en Groen hebben ook op andere gebieden toegevingen gedaan. Denk maar aan de kernuitstap die (gedeeltelijk) teruggeschroefd is, of aan het uitblijven van actie tegen Israel, onder druk van MR en VLD.
CA: “Dat klopt, maar wat betreft de wet op openbaarheid van bestuur wordt het een beetje belachelijk omdat dezelfde partijen op gewestelijk niveau wel voor transparantie gestemd hebben.” (Niet in Vlaanderen aangezien de beroepscommissie er niet onafhankelijk is, nvdr)
“Eigenlijk moet dit gekaderd worden in de verdeling van internationale postjes die staat te gebeuren na de verkiezingen. MR wil een plaatsje voor Charles Michel bij de Europese Investeringsbank, Ecolo wil een plaats geven aan Isabelle Durand, CD&V wil Koen Geens een plaats geven aan het Europees Hof of een ander internationaal justitie-orgaan, Frank Vandebroucke wil Europees Commissaris worden. De Wet op Openbaarheid van Bestuur is dus het slachtoffer van het postje voor Isabelle Durand. ”
“Toch is er nog een kans dat het slecht voorstel van Verlinden geblokkeerd wordt, want er is volgende week nog een stemming. We hopen dat door maatschappelijke druk N-VA zijn houding nog verandert. De vraag is welke post N-VA krijgt, en we zullen zien of ze een excuus vinden om het eigen amendement niet te steunen.”
“We zien telkens dat partijen voor transparantie zijn zolang ze in de oppositie zitten. Eens ze aan de regering deelnemen, is de prioriteit weg. ”
Na vier jaar lang een relatief sterk milieubeleid gevoerd te hebben is de ‘von der Leyen-legislatuur’ aan het eindigen in mineur, met vooral initiatieven om eerder gemaakte plannen niet uit te voeren.
“Sedert een goed jaar zijn een aantal politici hun kar aan het keren, vooral in de lidstaten”, zegt Yelter Bollen van Bond Beter Leefmilieu.
“Het begon met de uitfasering van de verbrandingsmotoren, daarna werd de energiebelasting in de frigo gestopt en de pesticide-wetgeving. En dan was er natuurlijk de heisa rond de natuurherstelwet, die uiteindelijk niet werd goedgekeurd.”
“Er wordt gezegd dat de wetgeving ‘te streng’ is en dat er te veel ‘red tape’ is, maar niet uitgelegd waarover men het eigenlijk heeft. Die ‘red tape’ is er niet gekomen om bedrijven te pesten maar omdat er chemicaliën zijn die kanker veroorzaken, omdat industriële processen luchtvervuiling veroorzaakt, enzovoort. Het heeft ecologisch noch economisch zin om de milieuagenda in te slikken omdat de industrie momenteel in zwaar weer zit.”
“De regeringsleiders van de EU-lidstaten zijn aan het overleggen over de te voeren strategie tijdens de volgende EU-legislatuur. In een aantal kladversies van dat beleid, ontwikkeld onder leiding van Charles Michel, werd de Green Deal op het hakblok gelegd. Dat gebeurde niet expliciet maar de focus was concurrentiekracht, verminderen van ‘administratieve lasten’, besparing. Een ongeloofelijk mager beestje in vergelijking met de vorige strategische agenda. We denken wel dat het uiteindelijke plan beter zal zijn. ”
foto:RC
Er komt een bijkomende, snellere intercity-trein tussen Brussel en Amsterdam. Een gevolg is dat de binnenlandse dienstverlening tussen Brussel en Antwerpen daardoor zou afgebouwd worden wegens een gebrek aan spoorcapaciteit tussen Antwerpen en Mechelen. Volgens Trein Tram Bus kan dit vermeden worden.
Is het IC project een keuze van NMBS en NS voor het winstgevend internationaal treinverkeer ten nadele van de binnenlandse dienstverlening?
De nieuwe IC verbinding tussen Brussel en Amsterdam zou er 40 minuten minder lang over doen dan de huidige ‘Beneluxtrein’ die in de toekomst zal afgebouwd worden en niet meer verder lopen dan Rotterdam. De snellere trein zal niet stoppen in Berchem, Mechelen en twee van de drie Brusselse grote stations.
“Het kan niet zijn dat binnenlandse verbindingen moeten sneuvelen om een rijpad te vinden voor internationale lijnen. “
Radio Centraal: Is de nieuwe IC trein niet vooral bedoeld als aanvulling van de internationale Eurostar? Vooral die zit vol, meer dan de Beneluxtrein.
Peter Meukens (TTB): “Voor de Eurostar moet je reserveren terwijl dit voor de gewone IC niet nodig is . Het idee van de nieuwe IC is goed op zich: het pricipe zou minstens elk half uur en trein moeten zijn op de grote lijnen. Maar het is niet goed als het binnenlands aanbod daardoor veslechtert.”
“Wat er exact zal gebeuren is nog niet duidelijk gemaakt door NMBS en Infrabel maar we horen dat vanuit Mortsel nog slecht één trein per uur richting Antwerpen en Brussel zou gaan. Belangrijk is dat het ook onduidelijk is of de nieuwe IC trein wel nog zal kunnen gebruikt worden voor binnenlandse verplaatsingen.”
Noot in verband met de flexibiliteit van IC en Eurostar: de realiteit is dat NMBS/NS 50 tot 100% extra aanrekent voor een IC-ticket dat geen week op voorhand geboekt is en dat Eurostar tickets ook bij vertrek geboekt kunnen worden, als er nog plaats is.
RC: Dat de nieuwe IC verbinding niet voor binnenland gebruik zou mogen dienen lijkt te bevestigen dat ze inderdaad bedoeld is als aanvulling op de Eurostar.
Peter Meukens (TTB): “Dat klopt, maar dan niet geörganiseerd door Eurostar en ook niet aan dat tarief. En dat is ook een punt: het wordt onduidelijk welke trein met welk tiket genomen mag worden. NMBS participeert in Eurostar maar het aanbod van Eurostar valt buiten de eigen activiteiten van NMBS terwijl de nieuwe IC verbiding georganiseerd wordt door NMBS en NS. Er is weinig overleg tussen Eurostar enerzijds en NMBS/NS anderzijds. “
Noot: Thalys, dat de hogesnelheidslijn tussen Parijs en Amsterdam uitbaatte was in handen van SNCF en NMBS (70/30%). De fusie met Eurostar in 2023 heeft geleid tot de intrede van buitenlands kapitaal uit de VSA en Canada (samen 25%) en de verwatering van het belang van de nationale vervoersbedrijven. Het aandeel van NMBS in de hogesnelheidslijn tussen Brussel en Parijs is gezakt tot 18.5%.
RC: Is de oplossing voor het capaciteitsgebrek bij Eurostar niet gewoon dat er dubbeldekstreinen worden ingezet?
Peter Meukens (TTB):“Dat materieel heeft Eurostar op dit moment niet. Het beleid rond materieel van Eurostar is ook een punt maar onze bezorgdheid op korte termijn is vooral het binnenlands aanbod. Daar is momenteel al een probleem en het lijkt erop dat dit met de nieuwe IC lijn gaat verslechteren. Het kan niet zijn dat binnenlandse verbindingen moeten sneuvelen om een rijpad te vinden voor internationale lijnen.”
“De oplossing is eenvoudig: kies het juiste materieel. Uw punt dat Eurostar dubbeldekmaterieel moet inzetten klopt maar ook binnenlands moet het juiste materieel ingezet worden …. en integreer de binnenlandse lijnen in de internationale verbindingen.”
RC: TTB en Rover pleiten voor ‘een alternatief plan waarin de snelle IC naar Amsterdam de functies krijgt van een binnenlandse trein. Zonder stations over te slaan en met de 40 minuten tijdswinst’. Kan dat wel: Veertig minuten tijdswinst zonder haltes te schrappen?
Peter Meukens (TTB):“Een terechte vraag. Maar als je in Mechelen moet zijn en daarvoor moet je eerst overstappen naar een andere trein dan ben je uiteindelijk toch minstens even lang onderweg.”
“De oplossingen zijn technisch en moeilijk om even snel op de radio uit te leggen, maar wij zien mogelijkheden om met dienstregelingen te schuiven. We verwachten van NMBS en NS dat ze dat samen met ons willen bespreken. “
RC: Jullie persbericht dateert van 28 maart. Is er al een respons?
Peter Meukens (TTB):“Neen. Het enig uitzicht op een gesprek is de hoorzitting in de Kamercommissie Mobiliteit op 24 april. Daar mogen we ook spreken. We hopen dat de kamerleden zien dat dit een probleem.
RC: Er is een gebrek aan spoorcapaciteit tussen Mechelen en Antwerpen. Dat is de verantwoordelijkheid van Infrabel.
Peter Meukens (TTB):*“*Dit is een gevolg van verkeerde keuzes uit het verleden: in Vlaanderen heeft men ervoor gekozen om de hogesnelheidstrein op het gewoon spoor te laten rijden en niet zoals in Wallonië op een aparte lijn. Daardoor is er nu te weinig capaciteit. Er zijn oplossingen om daaraan te verhelpen maar die kan je niet van vandaag op morgen realiseren.”
“Er is nood aan het ontwikkelen van een totaalvisie: welke treinen moeten over de lijn rijden en hoe gaan we dat realiseren? Die manier van denken, vragen wat nodig is en dan infrastructuur plannen, is bijna volledig afwezig in ons land.”
RC: Was miniter Gilkinet (Ecolo) daar niet mee bezig?
Peter Meukens (TTB): “Jawel. De spoorvisie 2040 van Gilkinet gaat die richting uit maar het gaat zeer traag vooruit. Tot nu toe is er enkel een haalbaarheidsstudie gelanceerd.”
“Een groep burgerexperts heeft het zogenaamd ‘integrato’-plan gemaakt en het plan van Gilkinet is daarop gebaseerd. De bestelde studie moet nagaan of de voorstellen van Integrato haalbaar zijn. De resultaten van die studie zullen ten vroegste eind dit jaar bekend zijn. Ik zal blij zijn als ik nog mag meemaken dat de plannen in 2040 uitgevoerd zijn.”
RC: U zei dat de bestaande IC verbinding flexibel is, maar dit klopt niet helemaal: om hoge tarieven te vermijden moeten tiketten minstens dagen op voorhand aangekocht worden. Bovendien gelden tiketten, zoals voor Eurostar, enkel op specifieke treinen op bepaalde uren. Voor een annulatie wordt verder een excessief tarief van 5€ per rit aangerekend. Samengevat: NMBS en NS zijn bezig met het opdrijven van de tarieven op de lijn van Brussel naar Amsterdam.
Peter Meukens (TTB): “Inderdaad. Mogelijks kan je je heenreis vastleggen maar voor je terugreis is dat moeilijk. Treinen moeten dus flexibel kunnen gebruikt worden. Als je die flexibiliteit wegneemt dan voeg je een concurrentienadeel toe aan het openbaar vervoer aangezien de perceptie is dat de auto wel flexibel is.”
“We proberen die zaken ter sprake te brengen bij NMBS. Men luistert welwillend naar ons maar dat betekent niet dat er ook iets gebeurt.”
“Openbaar vervoer zou flexibel te gebruiken moeten zijn, met een helder en éénvoudig tariefsysteem. Het wordt ingewikkeld als je verschillende soorten treinen hebt tussen Antwerpen en Brussel. We kunnen toch niet van reizigers verwachten dat ze een halve dag studeren voor ze een reis boeken. ”
RC: Ook internationaal zien we die inflexibiliteit: In Duitsland bijvoorbeeld bieden Deutsche Bahn (DB) en Eurostar hogesnelheidsverbindingen maar als er uren vertraging zijn omdat een DB trein uitvalt dan je niet op de Eurostar-trein die dezelfde richting uitgaat. Is de gebruiker niet beter bescherm door de Europee wetgeving als het over luchtvaart gaat?
Peter Meukens (TTB): “De Europese wetgeving is niet duidelijk. In sommige gevallen zou het wel mogelijk moeten zijn om de trein van een andere firma te gebruiken maar de bedrijven zelf willen dat niet. Dat zou nochtans de logica zijn: elk uur is er een snelle trein naar Duitsland maar de ene keer is het een ICE van DB de andere keer een Eurostar-trein met verschillende tarieven en tiketten. Het resultaat is dat er de facto geen trein is elk uur, wat de trein als vervoersmiddel minder interessant maakt. “
RC: Beweegt er iets op dat vlak?
Peter Meukens (TTB): “Jawel. We maken ook deel uit van het European Passengers Platform (EPF) en brengen het daar ook ter sprake. “
RC: Klopt onze indruk dat het internationaal verkeer veel meer een (op winst gericht) commercieel model gerbuikt, terwijl het binnenlands vervoer nog een (meer op de gebruiker gericht) gesubsideerd model gebruikt? En hoe staat het met die liberalisering waarvan sprake was?
Peter Meukens (TTB): “Het risico bestaat dat al het internationaal verkeer naar private firma’s overgeheveld wordt. Binnen het Europees denken geldt de notie van openbare dienst enkel binnen de grenzen van een lidstaat. In de toekomst wil men ook die binnenlandse markt opentrekken. Of dat voor de reiziger een goede zaak is is maar de vraag. Ik heb nog niet vaak gezien dat reizigers kiezen uit een verschillend aanbod van spoorwegmaatschappijen waardoor de prijzen dalen. Dat wordt voor de reiziger ingewikkelder een duurder . Ik heb nooit begrepen waarom Europa de opdracht van de openbare dienst niet op Europees niveau defineert.”
RC: Past de trend om tiketten duurder te maken in een plan om de dienstverlening daarna te kunnen verkopen aan private investeerders?
Peter Meukens (TTB), ontwijkend: “De IC lijn Brussel-Amsterdam mag enkel op het binnenlands deel gesubsideerd worden. Dat maakt het ingewikkeld en zorgt ervoor dat een tiket van Antwerpen naar Breda bijzonder duur is.”
“Voor autoverkeer bestaan geen grenzen, wel voor treinverkeer: een treintiketje tussen Essen Rozendaal, acht kilometer, kost het dubbel van wat een tiket voor dezelfde afstand in België. Ik snap niet dat Europa die grenzen blijft benadrukken en de reizigers daarvoor laat betalen.”
U moestin het verleden al naar de pijpen van N-VA dansen
Recent deed Ben Weyts er nog een schepje bovenop
Zelfredzaamheid is het parool: maar ze werken dat wel zoveel mogelijk tegen
Mia Doornaert valt links en het wokisme aan
Hoe zat dat ook al weer met die Panama Papers?
Hoeveel kapitaal heb je nodig om je levensstandaard op peil te houden napensionering?
De Wever heeft voor Wallonië zijn mannetje gevonden
Rechter Jan Van den Berghe op pensioen
The king is back, bitches
Delaplace (VRT) blijft surplace
CM-voorzitter Luc Van Gorp over ouder worden
Het signaal van de kiezer
Gowie Meeusen, Gene Bervoets, Karl Eriksson (Foto: RC)
Eind jaren ’70 waren Plastik Bags actief in de Antwerpse Punk/New Wave scene. Het bleef bij één singeltje dat uitgebracht werd in ’81, na de split. Bjorn Eriksson, de zoon van Bags-gitarist Karl ging aan de slag met cassetjes teruggevonden uit de kelder en (re)construeerde er een dubbel LP uit die afgelopen dinsdag in De Studio voorgesteld werd.
Plastik Bags Gowie Meeusen, Gene Bervoets en Karl Erikson zijn tegast voor een licht chaotisch gesprek over onmoetingen in kampings , Spauwsel en nog wat meer. Meer info op de website.
Rechtsen extreemrechts tegen vermogensbelasting
Arm zijn moet je verdienen, elke dag
Waarom superrijken meer belastingen zouden moeten betalen
Paul De Grauwe geeft een tip aan Pierre Wunsch voor het helpen dempen van definanciële put van de overheid
Verkoop van pfas-vrije pannen levert geen windeieren op
362 volwassenen lieten zich in 2023 dopen
Waarom de bouw van nieuwe kerncentrales geen goed idee is
Doet De Wever het of doet hij het toch maar niet?
Eigen volk eerst of toch maar ‘Chinezen eerst’?
Klassenjustitie
Acid
Vlaams Belang gaat voor verklikkingsmaatschappij en vrije meningsuiting naareigen model
Foto: RC
Een Oosterweel-update met Peter Vermeulen van Ringland, dat op 14 februari zijn tiende verjaardag vierde.
Op 22 apil is er een nieuwe Horta-avond.
Peter Vermeulen: “De kranten staan de laatste jaren vol met negatieve berichtgeving over het openbaar vervoer: Besparingen, lijnen die geschrapt worden, personeelstekort enzovoort. Wij zijn blijven ijveren voor het openbaar vervoer en hebben het op de agenda gehouden. Dit heeft nu resultaat opgeleverd: het politiek stuurcomité, het (politiek, nvdr) orgaan dat de samenwerking tussen het stedelijk en Vlaams niveau coördineert, heeft beslist om prioriteit te geven aan vier projecten: 1) het voorstadsverkeer per trein, 2) de districtenlijnen, 3) de corridor naar het universitair ziekenhuis in het zuiden en 4) de corridor naar het oosten. Er is beslist om studies op te starten die eind dit jaar moeten afgewerkt zijn zodat de volgende (deel)regering het beleid verder kan ontwikkelen.”
“De districtenlijnen, bijvoorbeeld, zijn momenteel eerder een concept. Hoe gaan die juist lopen, welke routes, hoe afstemmen met de rest van het netwerk? Het voorstadsnet zal bestaat uit treinen die rijden op bestaande sporen. Berchem is aan vernieuwing toe, aan het Zuidstation wordt gewerkt, Luchtbal heeft echt wel een update nodig. We pleiten voor bijkomende stations zoals Schijnpoort en andere om Antwerpen bereikbaar te maken via frekwente treinen vanuit de regio tot 20-30 kilometer.”
RC: Het idee van het voorstadsnet is iets dat Manu Claeys, (destijds) actief bij stRaten Generaal, al 10 jaar geleden voorstelde (zie onze uitzending van 2012 )
Peter Vermeulen: “Er zijn veel zaken die al lang besproken worden. We zijn bijvoorbeeld ook bezig met gesprekken over een betere doorstroming en daar wordt al 30 jaar over gesproken. Het feit dat over die zaken nu samengewerkt wordt is cruciaal. “
“De modal shift kan niet op één dag verwezenlijkt worden. We hebben ze opgedeeld in vier belangrijke fasen. De regering heeft het concept van de basisbereikbaarheid naar voor geschoven, meer vraaggestuurd, gericht op de grote assen. We hebben voorgesteld op eerst en plan ‘ BAsisbetrouwebaarheid te ontwikkelen, om de wantoestanden die in de media komen te verhelpen. Dat is essentieel.
nvdr: de plannen rond Basisbereikbaarheid zijn gericht op het verbeteren van de rendabiliteit van De Lijn via een afbouw van de dienstverlening in zones waar het gebruik minder is, ten voordelen van een focus op meer rendabele lijnen, en is geen onderdeel van een strategische visie om de modal shift te verwezenlijken.
” De ambitie kan niet stoppen bij een herschikking van de bestaande lijnen, er is ook een uitbreiding nodig. Dan komen we dus bij die investeringsprogramma’s in nieuwe lijnen en spreken we over een horizon van 2035. We moeten dus kijken hoe we jaarlijks stappen vooruit kunnen zetten.”
“Aan één van de vier projecten wordt al gewerkt: De afwerking van de metrokoker Kerkstraat-Pothoekstraat zit in depijplijn en zal begin ’27 klaar zijn. Een ander dossier is metrokoker van de Meir naar Linkerover die heel dringend moet gerenoveerd worden. Dat wordt nu ingepland en zou kunnen afgewerkt zijn in ’26. Dit moet allemaal gecoördineerd worden en daarme zijn we nu gestart.”
RC: We hebben nog eens het Toekomstverbond ter hand genomen (kopie HIER). Dat document bevat een beschrijving van het overleg dat zal plaatsvinden. Er is sprake van de Regioraad, de Werkgemeenschap en het Antwerps Werkplatform, maar niet van het Politiek Stuurcomité dat je vermeldde. We krijgen de indruk dat de beslissingen genomen worden in dat Politiek Stuurcomité waar geen sprake van is in het Toekomstverbond. Het Toekomstverbond had een democratisch overleg voor ogen maar het lijkt erop dat de politici de zaken alleen beslissen.
PV: “Dat klopt zeker niet. Uiteindelijk nemen de politici de beslissing maar onder het Politiek Stuurcomité zit een ganse structuur waarin de burgerbewegingen ook aanwezig zijn en dát is essentieel. De nieuwe prioriteiten zijn daaruit gekomen. Het klopt dat de politiek beslist, maar die politieke beslissingen zijn wel gebaseerd op de samenwerking die door het Toekomstverbond samengekomen is.”
RC: “De Vlaamse regering stelt een meerjarig investeringsplan op dat steunt op vier assen” stelt het Toekomstverbond (dat dateert van maart 2017). Eén van die assen is de modal shift. Nu komt men wel met die voorstellen maar er is de afgelopen 7 jaar weinig prioriteit aan (de modal shift) gegeven.
RV: “We zijn de eersten om te zeggen dat het sneller moet gaan, maar er is de afgelopen zeven jaar wel degelijk iets gebeurd. Het fietsnetwerk bijvoorbeeld. Er is ook een Routeplan 2030 uitgetekend met ambities voor het openbaar vervoer. De zijn nog niet verwezenlijkt, maar laat ons eraan werken. “
RC: Op 16 maart ging Ringdag door.
RV: “De Ringdag was hartverwarmend: al de mensen die er waren aan de verschillende standen om uitleg te geven over de ringparken, de werkzaamheden linkeroever en de andere projecten van het Toekomstverbond. En daar komt dan meer dan duizend man op af. … Dat was zeven jaar geleden ondenkbaar. “
“De Ringdag ging vooral over de ring zelf, de ringparken en de stand van zaken, maar het thema modal shift was toch ook wel aanwezig.”
” De werken op Linkeroever zijn zo goed als klaar. De autosnelweg maar ook het Ringpark West. Als je ziet wat er aan fietspaden, ecoducten, verbindingen is aangelegd, om de leefbaarheid en de samenhang van de groene ruimten te verbeteren, terzelfdertijd bermen en schermen te bouwen om de overlast te verminderen, dan is dat een ongelooflijk vooruitgang. “
RC: Zaten die zaken niet in het oorspronkelijk project?
PV: “Vóór het toekomstverbond ging het alleen over infrastructuur, nu ook over leefbaarheid. De plannen voor infrastuctuur lagen klaar en de werken konden starten. Toen heeft men beslist om de projecten voor de leefbaarheid mee te realiseren en te integreren. Dat heeft heel veel energie gevraagd van alle partners, Lantis (BAM), ontwerpers, de betrokken gemeentes. ”
“Eén van de vorige Politieke Stuurcomité’s heeft beslist om alle ringparken in de Oosterweelwerf te integreren. Die moeten er dus ook zijn in 2030, samen met de infrastructuurwerken, niet erna. Dat is een geweldige stap vooruit. Voor de Ring Zuid staan we minder ver. Dat is het sluitstuk van het verhaal. Knoop Oost is het scharnier, dat is een moeilijke oefening waar we mee bezig zijn. We hebben onlangs besloten om samen een dossier op te stellen voor de volgen de regering. Dat moet een actualisatie worden van het Toekomstverbond. In dat stuk zullen de Ring Zuid en de modal shift prominent aanwezig moeten zijn. “
RC: Op alle prentjes die de overheid genereert staat heel veel groen. zie ik heel veel groen staan (bijvoorbeeld HIER) maar klopt dat wel? Zo zal de singel doorgetrokken worden door de Konijnewei. De baan voor het nieuw gerechtshof zal ontlast worden. Ze blijft wel bestaan en terzelfdertijd gaat er extra beton door de Konijnewei komen. Dan verliezen we toch een stuk groen.
PV: “Dit klopt helemaal niet. Nergens in Europa zal er zoveel groen bijkomen als hier in Antwerpen. Dankzij die infrastructuurwerken, door de overkappingen. Antwerpen Zuid wordt vernieuwd en daar worden de auto’s weggehaald.”
RC: Er wordt nieuwe ruitme gecreëerd maar er is toch een zorg dat er vooral vel hoogbouw zal bijkomen. Is er een risico dat het groen dat men nu aankondigt uiteindelijk hoogbouw wordt?
PV: “*Het is dom om geen ontwikkeling (in vastgoed, nvdr) te voorzien. Vanuit Ringland hebben we altijd gezegd dat 80% van de nieuwe ruimte groen moet zijn en 20% bebouwd kan worden. Men werkt nu aan het concept/het spoor van de ‘Ringstad’*. Dat gaat erom om op niveau van de agglomeratie na te gaan wat de impact is van de overkappingen en parken op de wijken errond, binnen en buiten de ring. Er wordt bekeken welke delen van de ring prioritair moeten overkapt worden omdat daar nood aan groen het hoogst is, Borgerhout bijvoorbeeld. Daar wordt ook gekeken welke ontwikkeling nodig is. De afgelopen dertig jaar hebben een aantal stukken van de stad zich met de rug naar de ring gekeerd. Als er een park komt is het de logica zelf dat dit gekeerd wordt. Het komt er wel op aan om een goed evenwicht te vinden. De stadsbouwmeester heeft het totaal aan stadsontwikkeling bestudeerd dat zou moeten gebeuren. Wij vinden dat het beter aan de ring gebeurt dan aan de rand van het stad. Het vinden van een goed evenwicht is echter een uitdaging.”
“De impact van de ringparken op de stad zal besproken worden op de volgende Horta-avond die op 22 april doorgaat. Zowel de modal shift als de groene nerven, die vormen de aanloop vanuit de kernstad en de randgemeenten naar de ring.
.
. .
Sinds een aantal jaar bestaat er voor alle gebruikers van riksja’s voor minder mobiele mensen een overkoepelend platform: ze gebruiken hetzelfde ‘wagenpark’, hetzelfde onderhouds- en herstelatelier, dezelfde groep vrijwilligers. We belden met buurtzorgmanager Thierry Severi van Zorgbedrijf Antwerpen over de recente aansluiting bij deze koepel van twee Antwerpse ‘zorgbuurten’, waarin geïntegreerd gewerkt wordt met diverse dienstverleners.
Foto: Herzi Pinki, via wikipedia,creative commons
Vrijdag 15 september organiseert de Women Life Freedom beweging op het Poelaertplein in Brussel (bij het justitiepaleis) een herdenkingsactie /mars, een jaar na de moord op Jina/Mahsa Amini. Volgens de Iraanse activiste Fariba Amerkhisi wil een anti-democratische stroming van aanhangers van het Sjah-regime, met politieke connecties in Vlaanderen, de beweging inpalmen.
Fariba Amirkhisi: “We proberen het regime nog altijd via revolutie omver te werpen en komen op voor rechten van vrouwen, minderheden, arbeiders en studenten. We zijn een internationale progressieve beweging en gaan in tegen nationalistische tendensen.”
“Naast de progressieve oppositie is er ook een reactionair ‘Make Iran Great Again’-kamp. Ze noemen zichzelf ‘nationalistisch’ maar ze zijn ook monarchistisch, neo-liberaal en tegen de rechten van de minderheden. Ze zijn actief in Iran maar vooral in het buitenland, waar ze zich in (extreem)rechtse kringen begeven. Op 20 februari organiseerden ze een betoging met de eis om de Iraanse Revolutionaire Garde op de Europese lijst van terroristische organisaties te laten zetten. De organisatoren brachten echter ook videoboodschappen van (ex-VSA-president) George Bush en John Bolton, die zelf betrokken waren bij staatsterrorisme. George Bush is verantwoordelijk voor de VS-invasies in Afghanistan en Irak. Op de manifestatie in februari hebben zij hun boodschap gebracht, waarbij ze de ‘Women Life Freedom’ beweging claimden.”
“Ook Theo Francken (N-VA) was erbij. De (rechtse Iraanse oppositie-) beweging heeft een nauwe band met N-VA. N-VA heeft zelfs de zoon van de laatste Shah uitgenodigd. (De krant ‘De Morgen’ van de bevriende DPG-groep interviewde Pahlavi en Theo Franken, nvdr). Rechts en extreemrechts in Iran smeden dus allianties met gelijkgezinden in Europa. “
Noot: John Bolton streeft sedert de jaren ’80 in verschillende overheidsfuncties voor de VSA een harde koloniale politiek na. Eind jaren ’60 was hij voorstander van de agressie tegen Vietnam (maar ontweek zelf zijn dienstplicht), in de jaren ’80 was hij betrokken bij de illegale wapenlevering in het kader van de contra-affaire, en meer recent pleitte hij voor het bombarderen van Iran.
In de berichtgeving over de manifestatie op 20 februari maakte de VRT geen melding van de boodschappen gebracht door Bush en Bolton.
Fariba Amirkhisi: “Ondertussen is in Iran zelf het massale straatprotest de kop ingedrukt. Toch zijn er nog altijd betogingen tegen het regime in Baloetjistan, en ook andere vormen van verzet in het Koerdisch gebied en elders in het land. Er zijn nog vrouwen die zonder hoofddoek op straat komen, ondanks de massale repressie die nog toegenomen is. Er wordt nu zelf tot arrestaties overgegaan als vermoed wordt dat er zou kunnen geprotesteerd worden.”
Hoes Pleinenplan
Luk Vanmaele doet het Antwerps Pleinenplan uit de doeken. Het plan toont hoe een hertekening van de mobiliteit binnen de Antwerpse ring er zou kunnen uitzien. “Het uitgangspunt is de leefbaarheid van de buurten.”
Vanmaele stelde het pleinenplan al in 2021 op met Maarten Vrebos van Stramien. Er was ook inbreng door Peter Vermeulen, bekend van Ringland. Kopie Pleinenplan HIER.
Luk Vanmaele: “Nog steeds wordt mobiliteit bekeken als een oefening met verkeersmodellen die zeggen hoeveel autoverker er nodig is. Wij keren de zaak om: wat kunnen de buurten aan? We kijken daarbij naar de breedte van de straten, het aantal bewoners enz… . Er wordt ook steeds gesproken over ‘parkeerproblemen’ terwijl er eigenlijk een ‘bereikbaarheidsprobleem’ is. De auto is één manier om een plaats te bereiken. ”
CLUSTERS
Het Pleinenplan ziet het verminderen van het autoverkeer in de wijken als cruciaal voor de leefbaarheid in de buurten. Terzelfdertijd is het niet de bedoeling om de auto uit het stadscentrum te verbannen, wel om het verkeer in de wijken te beperken tot wie er moet zijn. Dat kan gerealiseerd worden door knippen (blokkeringen) aan te brengen in de doorgaande straten van de stadswijken, waardoor doorgaand autoverkeer moet uitwijken naar hoofdassen buiten de wijken.
Het Pleinenplan ziet twee hoofdassen voor Antwerpen, de Leien en de Pantin – Moretuslei, die het centrum in drie ‘clusters’ indelen. In 2021 publiceerde de Vlaamse Bouwmeester een studie (‘Stratenclusters’) over werd al een studie uitgevoerd over het verbeteren van de mobiliteit via het ‘clusteren van wijken. Luk Vanmaele: “Het Antwerps stadsbestuur heeft aan de studie meegewerkt maar daarna beslist om geen verder onderzoek te doen.”
VERBONDEN PLEINEN
De leefbaarheid van de stad wordt ook bevorderd door plaatsen/pleinen waar mensen samenkomen te creëren en op te waarderen door ze met elkaar te verbinden. Luk Vanmaele:”Het zogenaamd ‘Spoorlint’ langs het ringspoor kan tot een grote corridor voor zwakke weggebruikers omgebouwd worden. Ook via Sinjoor, een concept van het stadsbestuur, doet dit.. Weliswaar vooral voor de toerist, veel minder voor de bewoners. Bovendien dreigt de geplande kaaientunnel op het einde van Via Sinjoor het tegenovergestelde te bereiken aangezien de tunnelsleuf de heraangelegde kaaienpromenade zal afschermen van de stad. Voor ons is de echte Via Sinjoor niet die promenade van de Suikerrui naar het station, maar de kaaien van de blauwe steen tot de gevels waar de auto’s (enkel) tegast zijn. ”
PARK &RIDE
Het verminderd autoverkeer moet mogelijk gemaakt worden door een combinatie van stadsrandparkings en openbaar vervoer om autoverkeer van bezoekers zo veel mogelijk buiten de stad te houden. Luk Vanmaele: “Er zijn nu al een aantal stadsrandparkings maar die zijn onderbenut en functioneren dus niet. Dat komt doordat de tram nemen vanaf en randparking voor een gezin duur is en omdat de prijzen voor de parkings in het stadscentrum nog te laag zijn. Over een aantal parkings in het centrum is de vraag ook of ze wel behouden moeten blijven als bezoekersparking. Vooral de parking onder de Groenplaats zou op korte termijn moet getransformerd worden voor bewoner-en fietsparking . “
(NO) SHIFT
Er is nog een lange weg te gaan in Antwerpen. Het Toekomstverbond van 2017 voorziet dat de auto maximaal 50% van de mobiliteit voor zich neemt on 2030. Dit wordt nu al gehaald in het stadscentrum, de verkeersregio zit er echter ver boven. “Buiten het centrum zitten we zeker nog aan 65% automobiliteit en is er ook geen verbetering te merken. Er is een mobiliteitsplan voor de regio met een ronkende visie dat tot acties moet leiden, maar in de praktijk gat dat zeer stroef en wordt er ondertussen bespaard op het openbaar vervoer.”
Opmerkelijk is dat er blijkbaar geen overeenstemming is hoe het aandeel van de auto in de mobiliteit van de Antwerpse regio moet gemeten worden. Luk Vanmaele: “In de vakwereld is er overeenstemming hoe het % autoverkeer moet berekend worden maar de politiek stelt de zaak soms rooskleuriger voor dan ze is.”
We bekijken met Luk Vanmaele een aantal specifieke straten/projecten uit het rapport: de kaaien, de Turnhoutse baan, de Nationalestraat, de Carnotstraat, de Markgravelei/Broederminstraat, de Generaal Lemanstraat. “Op termijn moet het mogelijk zijn om de Carnotsraat te knippen. De Markgravelei is nu een belangrijke doorgansgstraat die moet geknipt worden. We stellen voor om in de Generaal Lemanstraat (invalsweg E19) plaats te maken voor fietsers en de baan om te vormen tot twee maal één vak voor auto’s. Er was trouwens in 2012 al een plan voor heraanleg. Het was één van de eerste beslissingen van schepen Koen Kennis in 2013 om dat plan te schrappen. ”
GEEN ÉN, ÉN-BELEID
Luk Vanmaele: “We vragen nu vooral dat er door het stadsbestuur geluisterd wordt, dat er participatie is. Er worden stappen gezet in de richting die we aangeven: Tuinstraten, fietsstraten, woonerven bijvoorbeeld. We merken echter dat er geen duidelijke keuzes gemaakt worden. Het blijft een én én beleid waarbij vooral de auto niet gebruskeerd mag worden. Men durft bijvoorbeeld geenknip aan te brengen in huidige doorgansgstraten in de wijken, zoals de Markgravelei. “
“We hebben ons plan aan burgers en politieke partijen voorgesteld. Er is veel steun bij bewonersgroepen. Politiek zijn Vooruit en Groen zeer enthousiast. Ook coalitiepartijen Open-VLD en CD&V zijn positief (maar Vanmaele merkt vooralsnog geen druk van coalitiepartijen Open-VLD en CD&V op het stadsbestuur.) Met N-VA hadden we een beleefd gesprek. Ze hebben ons niet uitgescholden en ze vonden het plan degelijk werk. Terzelfdertijd maakten ze duidelijk dat ze niet de intentie hadden om er mee verder te gaan.”
We belden met Laura Clays van Testaankoop voor meer achtergrond bij de uitgifte van de laatste staatsbons. Ook het inkrimpen van het bankautomaten-netwerk kwam nog ter sprake.
In 2006 was er voor het eerst sprake van een nieuwe keerlus voor trams in Deurne, op de Boekenberglei. De plannen werden concreter vanaf 2017. Vanuit de buurt kwamen er heel wat opmerkingen over de veiligheid, het wegvallen van de wekelijkse markt, de kap van bomen … en, in een breder kader, het beleid van […]
Nieuwssite Apache kwam erop uit dat de grootvader van media- oligarch Christian Van Thillo in 1970 vierhonderd hectare van de Kalmthoutse Heide in Nederland en België opkocht. De geprivatiseerde natuurgebieden zijn niet, of slechts beperkt, toegangkelijk voor de bevolking. Bovendien is het niet alleen de weerstand van de landbouwsector maar ook die van de grootgrondbezitters […]
Zondag 3 september Van 13 tot 18 uur gaat voor de 11de maal het buurtfeest “Koffie met Koekjes” door in de Seefhoek. Rommelmark, infostanden, koekencompetitie, springkastelen, infostanden over o.a. het nieuw hospitaal, riksja-rijden, kans op een smartphone of kapperbeurt en … gratis koffie met koekskes. We bellen organisator Alexander Mc Intosh. “Het laagdrempelig feest wil […]
We nemen met Machteld De Ryck het programma van het Rafelfeest door, met onder andere go-carts, een kinderboerderij op wieltjes, hip-hop en crooners. Gratis toegang, inschrijven niet nodig, behalve voor de stoverij .
We belden met Tom Seerden van de Peperfabriek over de tweedaagse nu vrijdag en zaterdag in het teken van een conflictvrij kruispunt waar de Lange Leemstraat, Breughelstraat, Sint Vincentiusstraat, Isabellalei en ook een beetje Consciencestraat samenkomen. Vrijdag eindigt de maandelijkse Critical Mass, die zoals gewoonlijk op het Theaterplein start, bij de Peperfabriek, waar dan gegeten […]
We belden met Freddy De Pauw (Uitpers) over wat er in Niger en bij uitbreiding de hele Sahel- en Sahara-zone aan de hand is. In de gewone media komt er amper duiding bij de nuchtere geopolitieke belangen die achter ‘de bescherming van de veiligheid / democratie …’ zitten. Frankrijk, de VSA en ook Rusland willen […]
Waarom een nieuwe parkeerregeling in Antwerpen. De gevolgen van die regeling. Daarbovenop een krottig, knullig openbaar vervoer. Marnix Peeters over fiets- en andere terroristen. Danny Van Assche (Unizo) is pro digitaal statiegeld. Het INEOS-dossier kan duur uitvallen voor de overheid. Engie heeft een gunstige deal gesloten met de overheid. Nieuwe Europese bankbiljetten. Gulle subsidies voor […]
Een projectontwikkelaar wil een nieuw ‘Eco’golfterrein met congresruimte en luxehotel neerzetten op 120 hectaren die nu open ruimte zijn. Enkele milieuverenigingen en een buurtbewoner verzetten zich tegen het project. We bellen Ivan De Cleck van “Bescherm Bomen en Natuur”, dat samen met de andere milieuorganisaties Natuurpunt en Groen vzw de nietigverklaring van de vergunning die […]
Vlaamse begroting minder in evenwicht dan gedacht. Beschadiging van ‘Vooruit’. Italiaanse regering gaat ten strijde tegen LGBTQIA+ rechten. Het akkoord met Engie over de kerncentrales. De aanloop tot een belastinghervorming. De mislukking van de belastinghervorming. De groene transitie is té succesvol. Er is heel wat te doen rond genetisch gemanipuleerde organismes. Theo Francken en Zuhal […]
(De foto is van een metrostation in Stockholm (niet in Antwerpen dus) Een overzicht met een reeks korte berichten over de Britten, de cyberaanval waarmee Antwerpen te maken kreeg, Elon Musk, openbreken van voetpaden, verrechtsing in Europa, geen graaiflatie in België, op z’n Hollands uit de auto stappen, de natuurherstelwet, fonteinen op de Groenplaats, preventieve […]
… is de naam van een groepering van bezorgde burgers die sinds een paar jaar ijveren voor de stopzetting van de industriële activiteiten van Value Trading in de stationsbuurt. Naar aanleiding van een infoavond vorige maandag over de resultaten van een bodemonderzoek in de Jacob Jacobsstraat en omgeving spraken we met twee personen die in […]
We spraken met Els Traets van Violett naar aanleiding van de aangekondigde wetswijziging die werknemerscontracten voor sekswerkers mogelijk gaat maken.
Omdat de rubriek Het Nabije Westen meestal op donderdag wordt afgesloten, waarbij op vrijdag toch nog gepoogd wordt de laatste nieuwsjes (als die belangrijk genoeg worden geacht) mee te pikken, moest ik deze keer vooraf toch nog een paar aanvullingen geven. Moet de overheid stilaan de opvoeding van onze kinderen maar helemaal in eigen hand […]
Mia Doornaert liet haar licht schijnen over de zaak Sanda Dia. Het was geen groot licht. N-VA is borderline radicaal-rechts en borderline populistisch. Waar is Siegfried Bracke? De winnaars van de verkiezingen worden nu al gemaakt in de media. Waarom wordt Tom Van Grieken eigenlijk geïnterviewd door Riadh Bahri? Vlaams Belang als verdediger van homorechten? […]
We belden met Peter Renard, één van de buurtbewoners in de diamantwijk die naar de Raad van State stapten nadat de stad een nieuw RUP goedkeurde dat toeliet de bouwplannen aan de Pelikaanstraat drastisch uit te breiden. Ook de diamantsector is het niet eens met de plannen zoals ze nu voorliggen De vereniging Buren voor […]
Tot 8 oktober gaat in het park hof ter Saksen in Beveren opnieuw de tweejaarlijkse beeldententoonstelling “Beeldig Hof ter Saksen” door. Deze keer gecureerd door Stief Desmet onder de titel “Parklife”. De expo wordt georganiseerd door het Bevers cultureel centrum Ter Vesten in samenwerking met de dienst Natuurontwikkeling. “De keuze van de kunstwerken hebben we […]
De UNRWA, doet een dringende oproep naar de VN lidstaten voor extra fondsen want het geld is op. De organisatie werd in 1949 opgericht om te zorgen voor gezondheidszorg, voedsel en onderwijs voor de Palestijnse vluchtelingen die in 1947 hun land zijn ontvlucht. Ludo De Brabander van Vrede vzw geeft achtergrond. We vragen hem waarom […]
Het Oekraïense ambassade in Wenen zet lokale instanties onder druk om zich te distanciëren van een vredesconferentie. We bellen met Ludo De Brabander van Vrede die ter plaatse is. Ludo De Brabander: “De bedoeling van de conferenties is om voorstellen te formuleren om uit de oorlog te geraken. In workshops worden verschillende thema’s bediscussieerd en […]
Emmanuel Macron trekt ten strijde tegen de “décivilisation”, de ont-beschaving of de ontaarding. Voor Freddy De Pauw, actief bij Uitpers en woonachtig in Frankrijk, is het een poging van de Franse president om extreem rechts op eigen terrein te verslaan die gedoemd is om te falen. Freddy De Pauw: “De aankondiging van Macron om ten […]
Na niet minder dan vijf verkiezingen in twee jaar tijd heeft Bulgarije eindelijk een regering. Min of meer… “De regering kwam er onder druk van de EU en de VSA” zegt en schrijft Freddy De Pauw van Uitpers. “Het gaat om een technocratenregering, gesteund door de twee grote partijen de liberalen en de conservatieven (die […]
De uitspraak in het proces over de dood vanSanda Dia doet nogal wat stof opwaaien. Het is niet evident om klaar te zien:de reacties gaan alle kanten op, al zijn ze over het vonnis overwegend negatief.
En we gaan nog even door over de geldverspilling rond consultancy.
Hecht niet teveel waarde aan wat economen beweren. Het is niet mijn eerstewaarschuwing.
Het gaat niet goed met De Lijn. Al is dat niet echt verwonderlijk.
En toch is er goed nieuws over De Lijn, al blijkt zelfs dat relatief.
Bart De Wever kreeg de Pim Fortuyn-prijs. Of dat een eer is, mag betwijfeldworden. Maar BDW toonde zich in zijn toespraak van zijn meest negatieve kant.
In de uitsmijter gaat het over de gemiste onderwerpen.
foto: RC
Het conflict bij Delhaize mondde uit op blokkeringsacties door het personeel en deurwaarders met dwangbevelen. Guy Tegenbosch, journalist op rust, adviseert bij Radio 1 (VRT) de vakbonden om “een voorbeeld te nemen aan het overlegmodel van de meer noordelijke landen in plaats van de verouderde pseudorevolutionaire Franse methodes te blijven gebruiken”.
We hebben Peter Veltmans (ACOD, Financiën de studio voor een gesprek over Delhaize en de arbeidsverhoudingen in het algemeen.
“Dat het Hollands polderoverleg veel groei gecreëerd heeft valt te betwisten en het heeft zeker de positie van de vakbonden verzwakt.”
” De nieuwe ‘zelfstandige’ uitbaters zullen niets te zeggen hebben over de bevoorradingsroute, het productaanbod enzovoort. Ze bepalen de kost van inkoop niet en evenmin de verkoopprijs van de producten. De enige hefboom die die nieuwe, relatief kleine, zelfstandige heeft zijn de loon en arbeidsvoorwaarden van het personeel. Alles blijft zoals het was ….. behalve het statuut van het personeel. Delhaize haalt dus een truuk uit om de arbeidsvoorwaarden te omzeilen.”
Volgens Guy Tegenbosch is het probleem dat patronaat en vakbonden niet meer met elkander praten. Vroeger deden ze dat wel omdat de overheid een zak geld op tafel legde waardoor een compromis kon gevonden worden. Nu is dat geld er niet meer.
Voor Peter Veltmans speelt er meer: “Om te onderhandelen moet je met twee zijn die het willen doen. De werkgevers zijn van langs om minder geneigd zijn om tot een compromis te geraken omdat ze een sterke positie zitten. Dáárdoor komen er steeds minder akkoorden tot stand in de overlegorganen. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met de loonblokkeringswet die verhindert dat betekenisvolle akkoorden kunnen gesloten worden..”
“De zaken zouden er waarschijnlijk anders voor staan moesten de vakbonden evenveel in de media aan het woord komen als Stijn Baert”
“De stelling dat we beter ‘het noorden’ zouden volgen doet me glimlachen. In Nederland heeft met het ‘poldermodel’ gelanceerd. Iedereen zou water in de wijn doen met stabiliteit en groei als resultaat. Ik betwijfel dat de positieve resultaten er echt zijn maar het heeft bovendien de vakbonden verzwakt. Als het resultaat (van dat overleg) is dat onze slagkracht wegsmelt, wat levert het ons dan op? Bovendien vragen de mensen zich dan af of het wel nut heeft om zich aan te sluiten bij een vakbond. Dat is wat in Holland gebeurd is. En (jaren later) krijgen we nu allerhande stakingen die losbreken onafhankelijk van de vakbonden. “
“Tegenbosch overdrijft de tegenstelling tussen Vlaanderen en Wallonië als het over stakinsgbereidheid gaat. Zeker tot in de jaren ’80 zijn een aantal grote stakingen in Vlaanderen uitgebroken, niet in Wallonië. De verschillen die we nu zien hebben te maken met hoe de publieke opinie door de media gevormd word. De klassenstrijd wordt in de media gevoerd door de werkgevers. In Vlaanderen vermeld de pers stakingen bij bedrijven amper, in Franstalig België is het voorpaginanieuws. “
“Het verschil tussen Vlaanderen en Wallonië heeft ook te maken met de latere industrialisering van Vlaanderen. De Franstalige heersende klasse heeft ervaring met distructieve stakingsacties op grote schaal en beseft dat de zaak in haar aangezicht kan ontploffen als men ze laat escaleren. Daardoor is men meer geneigd tot overleg. De nieuwere Vlaamse bourgeoisie heeft die ervaring niet en vraagt zich af waarom vakbonden met veel egards moeten behandeld als ze toch niet veel impact hebben. “
“Tegenbosch heeft ergens een punt als hij zegt dat het stakinsgrecht niet bedreigd is maar heeft ook niet helemaal gelijk. Het stakingsrecht staat namelijk niet in wetgeving gedefinieerd maar is het resultaat van een berg juridische praktijk door de arbeidsrechtbanken. Nu zien we dat de patroons in toenemende mate naar de correctionele rechtbanken stappen om hun gelijk te halen en verboden uit te vaardigen tegen stakerspiketten, niet naar de arbeidsrechtbanken. Daarmee wordt de jurispredentie omzeild.”
“Minister Vincent Van Quickenborne werkt nu aan een wet die bepaalt dat mensen die zich ‘baldadig’ gedragen hebben tijdens een actie gedurende drie tot zes jaar aan geen enkele actie of demonstratie zouden mogen deelnemen. De actievoerders van greenpeace die de site van Fluxys hebben betreden zouden onder die wet gedurende zes jaar verboden worden om aan het even welke actie deel te nemen. Op 7 juni gaan we tegen die wet protesteren. “
” De burgerlijk rechtbanken hebben niets te zoeken in sociale conflicten en die zouden hun bevoegdheden om tussen te komen in sociale conflicten moeten ontnomen worden. Het is aan arbeidsrechtbanken om hierin tussen te komen. “
“Om voor onze visie draagvlak te creëren moeten we meer propaganda-inspanningen doen. In Vlaanderen stellen we vast dat er een neiging is om wat ‘links’ of syndicaal is negatief of niet in de media te brengen. De zaken zouden er waarschijnlijk anders voor staan moesten we evenveel aan het woord komen als Stijn Baert.”
“De vakbondsverantoodelijken zijn gepokt en gemazeld in het overleg dat er een afstand onstaat met de werkvloer. Dat verklaard mogelijks waarom sommige vakbondsverantwoordelijke niet assertoef genoeg zijn. “
lamoncloa.gob.es via wikipedia, GFDL
De Spaanse coalitieregering van Pedro Sánchez heeft goed werk verrricht, toch werden de sociaal-democratische en linkse regeringspartijen afgestraft bij de afgelopen verkiezingen. Vincent Scheltiens legt uit wat er gebeurd is.
Redactietijd nam twee deelnemers mee van de protestactie op de Groenplaats naar de studio, naar aanleiding van het vonnis in de zaak Sanda Dia. Rupina en Jos over racisme en klassenjustitie en wat daar aan te doen.
De afgelopen regeerperiode spendeerde de Vlaamse regering 1,5 miljard euro aan consultancybedrijven.
Taalwetten verhinderen de logische aanpassing van plaatsnamen op verkeersborden.
Logica: Engelse aanduidingen zouden daarentegen niet strijdig zijn met de taalwetten?
Extreemrechts in Vlaamse en Waalse media.
Op de Vlaamse omroep is er nauwelijks aandacht voor nieuws uit Wallonië.
Samenwoners zijn nog altijd de dupe.
Professor De Grauwe veegt de vloer aan met de houding van de banken over de rente op spaartegoeden.
Kabinetten en belangenvermenging.
Dragqueens onder vuur.
Waarom we Conner Rousseau maar beter in de gaten houden.
Een hele rits onderwerpen moesten we laten liggen.
Jean Jacques Dessalines, één van de onafhankelijkheidsstrijders van Haïti Bij bendegeweld zijn in Haïti de afgelopen twee jaar meer dan 700 mensen gedood en meer dan 100 vrouwen verkracht, zo meldt het Réseau National de Défense des Droits Humains (RNDDH). Het ras le bol van de bevolking vertaalt zich inmiddels in lynchpartijen. Die hebben – zonder enige vorm van proces – intussen meer dan 100 vermeende bendeleden het leven gekost. We spreken met Els Hortensius van de Coordination Europe Haïti (COEH) over de situatie in het land.
Terwijl het tekort aan voedselveiligheid stilaan dramatische proporties aanneemt, spreken sommigen over toestanden die te vergelijken zijn met een burgeroorlog. De internationale gemeenschap blijft inmiddels de de facto eerste minister Ariel Henry steunen, die aan de macht kwam na de moord op president Jovenel Moïse. Diplomaten leggen de focus op verkiezingen als oplossing voor de problemen, maar als mensen nauwelijks de straat op durven om naar de winkel te gaan, hoe kan je dan verkiezingen organiseren? Er bestaan andere initiatieven, zoals het Akkoord van Montana, gedragen door een breed spectrum van bewegingen en middenveldorganisaties die een transitie op gang willen brengen; maar die worden door de internationale gemeenschap niet serieus genomen.
In augustus hadden we Luc, Paula en Vera van AXI vzw in onze studio te gast naar aanleiding van een crowdfunding voor de aanschaf van extra riksja’s voor hun initiatief voor minder mobiele medemensen. Vandaag belden we met Luc voor een update.
Er zijn inderdaad vier extra riksja’s aangeschaft kunnen worden, wat het totale ‘wagenpark’ nu op zestien brengt. Er zijn vrijwilligers bijgekomen, het eigen atelier voor onderhoud en reparaties is ingericht, er is een nieuwe website gekomen, en AXI vzw komt ook heel regelmatig naar buiten met eigen evenementjes of door aanwezig te zijn op die van andere.
Vorig interview alhier.
Luchthaven Deurne100 jaar geleden werd op een stuk grasveld in Deurne een nieuw vliegveld in gebruik genomen dat we vandaag kennen als Antwerp International Airport. De startbaan van het vliegveld werd tijdens de tweede wereldoorlog verhard door de Duitse bezetters en recent verlengd voor grotere vliegtuigen. Maar niet iedereen is blij met de luchthaven, laat staan met de uitbreiding.
We spreken met Ellys van der Taelen van Doe Deurne Dicht, een groep burgers die niet vies zijn van een ludieke actie. Ze werken samen met andere burgerbewegingen die pleiten voor het sluiten van de Antwerpse luchthaven. De eerste grote uitbreiding kwam er onder de Duitsters, “maar het is altijd ingkleurd gebleven als een park. Dat is belangrijk voor ons.” Zo werd in 1963 gesteld dat éénmaal de autostrade naar Zaventem klaar was, de luchthaven van Antwerpen kon sluiten. In de jaren zeventig maakte Deurne zelfs nog reclame met ‘Wonen aan het park’.
Sinds de jaren negentig zien we echter significante investeringen. Het werd een prestigeproject. “Er zijn bijna 7000 privéjets per jaar en nog geen 1000 commerciële vluchten per jaar. (…) Als je kijkt naar de Business terminal, die is er pas in 2015 gekomen. (…) Per euro omzet die de luchthaven van Deurne zelf doet wordt er drie euro subsidie ingegooid. Subsidies zijn natuurlijk ons belastinggeld. Dat is dus 75% die door ons gefinancierd wordt. En als je dan kijkt naar de mensen die daar profijt bij hebben, dan zijn dat met name rijke mensen (…)”
Terwijl later deze week flessen ontkurkt worden op het stadhuis tijdens een gesloten receptie gaat Doe Deurne Dicht haar eigen geweldloze actie voeren op de Grote Markt. Ze vouwen tijdens deze actie van burgerlijke ongehoorzaamheid papieren privéjets en laten die uit protest tegen de luchthaven over de Grote Markt vliegen.
VRT 1 gehackt door Sporza
De uitstoot moet naar beneden. Het Vlaamse gewest ligt dwars.
Het Bpost-debacle volgens Audry Hanard, voorzitter van de raad van bestuur.
Duiding bij De Stemming verzwijgt cruciale zaken.
Over de belastingen is er minder controverse.
België schijnt het helemaal zo slecht niet te doen, getuige diverse krantenkoppen.
Verwarrend? Het is maar hoe je ernaar kijkt. De partijen bestrijden elkaar, niet bekommerd om het welzijn van de bevolking.
Dure consultancy-bedrijven drijven de kost voor de overheid op.
CD&V heeft heel wat boter op het hoofd: WhoCares.
Jo Van Deurzen valt (zogezegd) uit de lucht.
Michel Sandel over ‘woke’.
Luc Tuymans over ‘woke’.
België tweede op rainbow-index.
Maar met de acceptatie zit het niet goed: kijk maar naar de boycot van een restaurant en de commentaren op de rainbowtrein.
Meerdere onderwerpen moesten weer blijven liggen.
Bieke Purnelle gelooft niet in de peilingen: zij zet u met beide voeten terug op de grond.
Ghelamco-arena, Gent, foto: Paul Hermans, GFDL
Apache wijst op belangenvermenging van stadsbouwmeester Christian Rapp in het kader van een Antwerps vastgoeddossier.
Achter het centraal station staat een nieuw vastgoedproject in de planning op de ‘Copernicus’-site. Ook dit project is niet onbesproken, nadat het stadsbestuur opnieuw de bouwvoorschriften heeft versoepeld om de projectontwikkelaar, deze keer Ghelamco, tegemoet te komen. Stadsbouwmeester Christian Rapp gaat een coördinerende rol spelen tussen de stad en Ghelamco. De afgelopen week meldde Apache dat de stadsbouwmeester via zijn architectenbureau Rapp+Rapp ook bij Ghelamco op de loonlijst staat.
We eindigen met een ander onderzoek van Tom Cochez, waaruit blijkt dat Antwerpse vastgoedprojecten bijna nooit afgekeurd worden. Tegen een weigering van een bouwvergunning kan beroep aangetekend worden bij de provincie. De deputatie (het politiek bestuur van de provincie), onder leiding van Luc Lemmens (N-VA), kan de weigering bevestigen of toch een goedkeuring geven. Tom Cochez: “De provincie Antwerpen blijkt op zeer bizarre wijze uit de band te springen en er wordt heel coulant omgesprongen met bouwaanvragen: heel vaak zal de provincie toch vergunnen wat de stad weigerde. Beroep tegen door de stad wel vergunde aanvragen, vooral door omwonenden, wordt door de provincie Antwerpen veel vaker dan elders afgewezen. Het eindresultaat is dat bouwaanvragen uiteindelijk heel vaak goedgekeurd worden, meer dan elders in Vlaanderen.”
“Het verwerpen van bezwaren is niet het gevolg van het feit dat er in de stad Antwerpen sneller bezwaar zou aangetekend worden tegen bouwvergunningen, want dat gebeurt in Gent meer frequent. ”
“Er circuleren verhalen, die echter niet bevestigd zijn, dat er een akkoord zou bestaan tussen stad en provincie waarbij de stad eerst de aanvraag weigert waarna de provincie die beslissing terugdraait.”
De afgelopen weken kwam een stroom van onthullingen naar boven rond de facturatie aan de overheid voor de door BPost bewezen diensten, Vooral de prijsafspraken gemaakt rond de gesubsidieerde krantenbedeling waren voer voor discussie.
Wat echter afwezig bleef in het media- en politiek debat was de betrokkenheid van de mediagroepen zelf (DPG, Mediahuis, Roularta).
Tom Cochez (Apache): “De 700 miljoen euro (over vier jaar) voor de krantenverdeling is een indirecte subsidie voor de uitgevers. Mogelijks werd door BPost te veel aangerekend, maar of dat zo is weten we niet, want het contract tussen BPost en de uitgevers wordt geheim gehouden.”
Alleen de inhoud van het contract tussen BPost en de mediabedrijven zou kunnen aantonen of er te veel geld gegeven is aan BPost . Maar dat contract blijft achter slot ‘om de commerciële belangen van de bedrijven niet te schaden.‘
“Nadat concurrent PPP zich teruggetrokken had, was BPost de enige die een bod deed op het overheidscontract voor de krantenbedeling. Door het gebrek aan concurrentie kon BPost dus de prijs zetten. De terugtrekking van PPP gebeurde nadat DPG en Mediahuis een klein deel van de bedeling aan PPP hadden toegekend onder voorwaarde dat PPP zich zou terugtrekken uit de aanbestedingsprocedure. Dat is frauduleus gedrag, en daar wordt nauwelijks over gesproken. De focus is het politiek luik, de ontslagen bij BPost enzovoort. Allemaal relevant, maar ondertussen vraagt niemand wie achter de frauduleuze deal zit. Dat de media niet schrijven over de fraude waar hun eigenaars zelf bij betrokken zijn, is niet verrassend. De VRT zou ook een rol kunnen spelen, maar je merkt dat er koudwatervrees is om tegen de schenen van de concurrentie te trappen, ook al wegens de politieke lading. Ik zie geen directe politieke beïnvloeding (van de VRT), maar je merkt wel dat er een vorm van (zelf)censuur is. Politici zijn, ondanks de sociale media, nog altijd in belangrijke mate afhankelijk van de klassieke media. Je neemt dus een risico als je de mediabazen zwaar voor het hoofd stoot.”
“De geheimhouding van het contract tussen de mediabedrijven en BPost illustreert dit. We proberen het al bijna vijftien jaar openbaar te maken en dat lukt maar niet. Politiek is men niet geneigd om daar transparantie over te verschaffen. Het argument dat gegeven wordt is dat vrijgave van de deals de commerciële belangen van de mediabedrijven zou schaden. Terwijl alleen de inhoud van dat contract kan aantonen hoe de 170 miljoen euro besteed worden. Dat argument is dus moeilijk te verdedigen in een democratie.”
“Merk ook op dat er in Nederland geen subsidies gaan naar de mediabedrijven voor de bedeling van kranten en tijdschriften. De Nederlanders zijn trouwens woest dat dit hier wel gebeurt, want het is dankzij dat geld dat de Belgische mediabedrijven de Nederlandse markt hebben kunnen overnemen.”
Alwetende economen in hunhemd gezet.
De kroning van Charles III doet de economie krimpen.
De War on Drugs is niet wat u denkt.
Het nieuws meldt dat Remco Evenepoel is gevallen. Dat wordt bevestigd door eenreporter ter plaatse.
De Stemming: ontluisterend voor de politiek.
Bpost en de andere schandalen: partijen staan elkaar naar het leven.
Digitaal statiegeld? Niet om mee te lachen. Kandidaten doen vermoeden rijzendat er weer vriendjespolitiek mee gemoeid is.
De Canon van Vlaanderen: om te lachen of net niet?
Niet mijn Canon.
En wat hebben we nog gemist?
Op 14 mei, de 75ste verjaardag van de Nakba, stelden Eitan Bronstein Aparicio en Eléonore Nerza Bronstein de Engelse vertaling voor van hun boek Nakba, The Struggle to Decolonize Israel. We spraken met Eitan Bronstein over zijn vormingswerk rond de Nakba in Israël, en het initiatief De-Colonizer.
.
Alarmerende berichten overhet klimaat.
Onze regeringen zien de urgentie ervan niet.
De farma-industrie is een lucratieve business.
Europa gaat proberen de kosten daarvan te drukken.
Seriële spermadonor.
De basisbaan en kinderen verplicht naar de crèche: Rousseau werkt zich in dekijker.
Eén wordt VRT 1. Het gaat gepaard met tonnen gebakken lucht.
Herrie over een illegale rave-party.
De negatieve framing van de PVDA/PTB.
Georges-Louis Bouchez gaat af.
Boekencensuur.
Wijze (?) lessen van een private bankier.
Graaiflatie wakkerde de inflatie aan.
DeSantis wil Disney op de knieën.
Milieuovertredingen luchthaven Deurne
Nieuwe bouwcode in Antwerpen.
De uitsmijter is gewijd aan twee processen.
PVDA wordt in de media altijd populistischgenoemd. Voor extreemrechts is men doorgaans liever. Meerdere voorbeelden tonendat aan.
We leggen Ahold-Delhaize nog maar eens over de knie.
Ruben Mooijman verdedigde kinderarbeid.
De pensioenschandalen en reacties daarop onder meer van Peter De Roover.
Stoere taal van Vincent Van Quickenborne.
En hoe zit het ondertussen met de cyberaanval op Antwerpen, en de omstredenbouwdossiers, en de deal met Engie?
De gevaren van PFOS en het gebrek aan daadkracht van de overheid.
Leugens in de Wetstraat en elders: de affaire Schlitz.
De sportverslaggeving bij de VRT op de korrel genomen.
En de ongelijkheid in België is veel groter dan gedacht.
Groen herbront.
Enkele uitsmijters met onder meer een mogelijk nieuwe bankcrisis en hetBpost-schandaal.
(Negishi LNG terminal -foto: Σ64, via wikipedia)
Europa beleeft een ongeziene investeringsgolf in installaties om vloeibaar aardgas te importeren. Volgens Greenpeace gaat wat nu gebeurt verder dan een streven naar onafhakelijkheid van Russisch gas en is de slinger doorgeslagen. We bellen met Mathieu Soete.
In een nieuw rapport stelt de milieuorganisatie dat teveel aardgas-importcapaciteit aanlegd wordt. De verklaring is enerzijds de druk door de Europese aardgassector en anderzijds politieke druk uit de VSA, met als doel de Europese afhankelijkheid van gas in stand te houden.
In 2021 verbruikte Europa 515 miljard kubieke meter (m3) aardgas. De eigen productie beperkt is tot 195 miljard m3, gebeurt vooral in Noorwegen en het VK en zit in dalende lijn. (BP Statistical Review, 2022). Het jaarlijks gastekort van meer dan 300 miljard m3 wordt vooral gedicht door invoer via pijplijn en verder door import van vloeibaar aardgas (LNG), 95 miljard m3 in 2021. Ongeveer 150 miljard m3 gas stroomde jaarlijks van Rusland per pijplijn de EU binnen. In 2023 zijn de Russische gasleveringen tot een fractie hiervan terugggevallen.
Terzelfdertijd zit de (schalie)gasproductie in de VSA sedert 2005 in de lift. Het jaarlijk tekort van 100 miljard m3 aardgas werd omgebogen tot een overschot van dezelfde grootte orde en dit ondanks de toename in eigen verbruik door de gedeeltelijk omschakeling van de elektriciteitsproductie van kolen naar gas. De VSA weten als het ware geen weg met hun gas en hadden hun onvrede over de Duitse plannen voor bijkomende import uit Rusland via de Nordstream-pijplijnen al te kennen gegeven, waarbij weliswaar geen commerciële argumenten aangehaald werden.
Greenpeace meldt in haar rapport dat 8 Europese LNG importhavens in aanbouw zijn en dat er plannen ontwikkeld worden voor 38 bijkomende terminals, samen goed voor bijna 230 miljard m3 aan jaarlijkse importcapaciteit. Volgens de milieuirganisatie gaan de plannen veel verder dan de nood aan vervangcapaciteit voor Russisch gas de Europese plannen voor LNG importcapaciteit en wordt voorbijgegaan dat het gasverbruik na 2030 drastisch moet afgebouwd worden, niet enkel het verbruik aan Rusisch gas.
Links: Greenpeace rapport: 1) volledig (Engels), 2) Samenvatting (Nl)
Nog nooit zo’n grote achterstand inasieldossiers.
En nog maar eens hoe de strijd tegen woke politiek misbruikt wordt.
Opgelet met sommige uitspraken van N-VA.
Hoe grond gebruikt wordt voor verrijking.
Sommigen zijn voor volledige digitalisering van het geld.
Spreekverbod voor journalisten van de VRT.
De schandalen met eigen verloning en pensioenen van politici stapelen zich op.
Minder coulant is men voor pensioenen van gewone werknemers.
Wie verdient het meest bij Ahold-Delhaize: werknemers of aandeelhouders?
Rusthuizen mogen geen winst meer maken op de zorg.
Vlaanderen loopt achterop in het milieupeloton.
De uitsmijter met het vierde hoofdpijndossier voor CD&V.
Coca-Cola haalt frisdrankautomaten weg uit middelbare scholen. De commentaren op sociale media slaan nergens op.
De Wever gebruikt woke om het niet over ernstige zaken te hebben.
Dat wordt bewezen door de door VB uitgelokte rel rond de aanstelling van Dalilla Hermans als cultuurintendant in Gent. Bart De Wever pikt daar wat graag op in.
Hans Leenders schreef daarover een vernietigende commentaar.
Veiligheid in de zoo uitgetest: een ramp
Grondstoffenhandelaars verdienen miljarden. Maar de gewone man moet blijven inleveren.
Gemiste zaken deze week.
(foto: RC)
Jaarlijks bekijkt het Rekenhof de financiering van het Oosterweelproject. Vorig jaar was de toezichthouder zeer kritisch en dit jaar is het niet anders.
We nemen het verslag van het rekenhof door, samen met Katrin Van den Troost van Climaxi . (Rekenhofverslag van 2022 HIER)
Het Oosterweelproject zoals afgesproken in het Toekomstverbond bestaat uit vier onderdelen: 1) het rondmaken van de Antwerpse ring met een nieuwe tunnel onder de Schelde en aansluiting op de ring, 2) het Haventracé om het verkeer op de ring te verminderen door de aanleg van de A102, 3) een reeks maatregels voor de Modal Shift en 4) de Overkapping van de ring.
Meer Lenen aan Hogere Rentevoeten
Voor het rondmaken van de ring doet overheidsbedrijf BAM/Lantis een budgettaire planning en opvolging. De Vlaamse overheid zal geld lenen aan BAM/Lantis die dan de lening zal terugbetalen met de ontvangen tolgelden van de drie Antwerpse tunnels. Daar wijst het rekenhof op een eerste probleem: de geschatte kost van dit onderdeel van het Oosterweelproject is op één jaar tijd met 1,2 miljard € gestegen, van 4,2 miljard € tot 5,4 miljard €. Nog een grotere impact is er door gestegen interesten die moeten betald worden op die hogere lening, tengevolge van de hogere rentevoeten, waardoor bijna 2,5 miljard € méér aan rente zal moeten terugbetaald worden.
Rijkeningrekenen
Voormalig actievoerder Many Claeys, nu in de raad van bestuur van BAM/Lantis maakt zich geen zorgen, “omdat we zien dat het vrachtverkeer nog altijd toeneemt”. Om die extra kost te finanicieren zullen de tolgelden ook verhoogd worden en BAM gaat er dus ook vanuit dat het verkeer verder zal toenemen. Het optimisme van Claeys lijkt in tegenspraak met de realiteit: “Voor de Kennedytunnel neemt Lantis aan dat het verkeer er zal stijgen met 2,5% per jaar” stelt het rapport van het Rekenhof (p17) , terwijl de Kennedytunnel al lang op zijn capaciteitslimiet zit en het Oosterweelproject het verkeer door de Kennedytunnel net zou doen dalen. Het Rekenhof wijst er ook op dat de impact van de hogere toltarieven op het verkeer door de tunnels niet in rekening gebracht is. Opmerkelijk want Manu Claeys zelf wees destijds steeds op het belang van het gebruik van verkeersmodellen en de impact van toltarieven op de verkeerstromen.
Verder merkt het rekenhof op dat het financieel model uitgaat van een jaarlijkse groei van het aantal personenwagens van 0,15% (p17), in tegenspraak met de beloofde modal shift die het autoverkeer zou doen verminderen. Van een aantal andere aannames in het financieel model stelt het Rekenhof dat de basis onduidelijk is.
Kort samengevat zegt het Rekenhof dat de Vlaamse overheid (BAM/Lantis en de regering) zich rijk rekenen.
Dividend
En er is meer: Tot vorig jaar werd verwacht dat de tolinkomsten na verloop van tijd hoger zouden zijn dan de afbetalingen van de lening. Daardoor zou het mogelijk zijn voor Bam/Lantis om een dividend uit te keren aan de Vlaamse overheid. Tegen 2080 zou in totaal 12 miljard € aan dividend uitgekeerd zijn, een inkomt die dan zou kunnen gebruikt worden voor andere projecten.
Door de gestegen investerings-en rentekosten is dit dividend volgens de meest recente berekeningen echter zo goed als helemaal verdampt. “Lantis zal pas in 2079 een dividend kunnen uitkeren.” (p43)
5 miljard
Als de tolopbrengsten niet volstaan om de kosten van de nieuwe autosnelweg te dekken dan zal het verschil moeten bijgelegd door de Vlaamse overheid. Daarmee is echter nog niets gezegd over de andere onderdelen van het Toekomstverbond: het Haventracé, de Modal Shift en de Overkapping van de ring.
Daarover concludeert het Rekenhof dat “de belasting voor de algemene uitgavenbegroting op basis van de zeer voorlopige ramingen al kan worden ingeschat op minstens 5 miljard euro.”
Inderdaad, de kost voor het Haventracé wordt op 2,4 miljard geschat, de kosten van de Modal Shift en de eerste fase van de overkapping elk op 1,6 miljard €. De schattingen van de kosten voor het Haventracé en de Modal Shift maatregels zijn .Over het Haventracé zegt het rekenhof dat “de informatie in de voortgangsrapportage door BAM beperkt is en nauwelijks informatie over voortgang en kostprijs geeft. ”
Voor de eerste fase van de overkapping is een gedeeltelijke financiering voorzien via het ‘overkappingsfonds’ waarin jaarlijks 55 miljoen € gestort wordt. Onvoldoende volgens het Rekenhof omdat aan dit tempo “een volledige opbouw 25 à 30 jaar in beslag zal nemen”, terwijl er wel plannen zijn om in 2026 met de werkzaamheden te starten aan de noordelijke ring.
Overkapping fase 2
De eerste fase zal slechts tot de overkapping van een klein deel van de ring leiden (1,5 km), BAM/Lantis en de Vlaamse regering hebben het over ‘leefbaarheidsprojecten’. In het Toekomstverbond van maart 2017 engageerden de partijen zich er wel degelijk toe om naar een volledige overkapping te streven. In de voortgangsrapportage wordt de verdere overkapping niet vermeld.
Katrin Van den Troost: “Bij de afsluiting van het Toekostverbond in 2017 was het sluiten van de ring het sluitstuk van het Oosterweelproject. Wat we nu zien is dat de prioriteit omgekeerd is: men is bezig met die tunnel en de rest wordt op de lange baan geschoven wordt. Het wordt steeds duidelijker dat dit allen over een auto-project gaat, niet over een leefbaarheidsproject en zeker niet over een saneringsproject. Kan je er nog vertrouwen in hebben dat de Vlaamse overheid zal uitvoeren wat ze zegt te zullen uitvoeren?”
PFAS
BAM/Lantis voorziet om 300 miljoen € tolgeld te gebruiken voor kosten gerelateerd aan de PFAS/PFOS -vervuiling. Katrin Van den Troost: “Er zou anderhalf miljard kunnen verhaald worden bij 3M maar dat geld is er nog niet. Minister Demir heeft in januari al een aanmaning moeten sturen naar 3M. Demir heeft stoere taal gesproken toen de publieke opinie op de zaak gericht was maar in de praktijk is het geld er nog niet. “
foto: Erik Holmén , Nordic Museum, via wikipedia
De reportage van Pano (VRT) bevestigde norgmaals de tekorten in de kinderopvang. De oorzaken zijn divers maar om het probleem op te lossen is volgens Lutgard Vrints van De Gezinsbond toch vooral meer geld nodig. Om meer plaatsen te creëren én om het beroep op te waarderen.
Er is wel degelijk een tekort aan opvang personeel. Het tekort komt volgens De Gezinsbond vooraldoor de onderwaardering -en onderbetaling- van het beroep. Lutgard Vrints: “De kwalificatienorm van het personeel verder naar beneden halen leidt tot een vicieuse cirkel en zal niet werken“. Om dat pro-forma op te lossen is de lat lager gelegd door het maximaal aantal kinderen per begeleider te verhogen tot negen, wat een stuk meer is dan in onze buurlanden.
Het probleem is dubbel en zit ook aan de vraagkant (naar personeel): Formeel staat er geen limiet op het aantal plaatsen in de kinderopvang, in de praktijk echter wel door dat de Vlaamse overheid het budget voor kinderopvang limiteert. Er is geen open enveloppe zoals in het onderwijs: Als het budget opgebruikt is kunnen geen plaatsen voor kinderopvang bijgecreërd worden, zelfs al is er personeel.
De oorzaak van de malaise is een gevolg van enerzijds de trend van afbouw van dienstverlening door de overheid (om belastingen te kunnnen verlagen) en anderzijds de gestegen vraag naar kinderopvang door de toegenomen aanwezigheid van de vrouwen op de arbeidsmarkt.
“Al meer dan tien jaar gaat de overheid met de kaasschaaf over de werkingsmiddelen van de Vlaamse instellingen. Er wordt op efficiëntiewinsten gerekend, niet geïndexeerd, enzovoort… De prestatiefinanciering sedert 2014 heeft ook niet geholpen. Doordat de basisfinanciering afgebouwd werd is er een druk om tot aan de limiet te gaan met het aantal kinderen per begeleider.“
De Vlaamse overheid heeft het budget voor kinderopvang onlangs verhoogd. Een goede stap voorwaarts die echter slechts een gedeeltelijke inhaalbeweging zal toelaten, aldus De Gezinsbond.
De samengang van kinderopvang met het kleuteronderwijs lijkt De Gezinsbond een heel goed idee. “Dit heeft enorm veel voordelen: de overgang naar de kleuterschool wordt voor de kinderen veel gemakkelijker en het zou de werking van beide niveau’s versterken. De systemen zijn nu volledig gescheiden, dus het zou organisatorisch wel een omwenteling zijn.”
Opgepastvoor aprilvissen.
Jong Groen pleegde een onvoorzichtige tweet.
Politieke dynastieën in ons land.
Statiegeld? Een nog ingewikkeldere methode wordt uitgetest. Maar wordt het ooitook ingevoerd?
Greenwashing zal moeilijker worden.
De letterlijk vliegende auto van Sofian Kiyine.
Is de David van Michelangelo pornografie?
Geen erfbelasting op vastgoed voor rijken.
Onwettige pensioenbonussen bewust gecamoufleerd.
En tot slot: nog 3 korte uitsmijters.
Hoe denken rijken over zichzelf en de economie?
Over graaiende banken.
Ahold kannibaliseert Delhaize met Albert Heijn.
Partijdotaties al lang onder vuur. Gaat er iets veranderen?
Bracke is moreel-ethisch een dief.
Bij de begrotingscontrole zijn de gepensioneerden opnieuw de klos.
Cultuur in Antwerpen is gericht op prestige en toerisme.
Advocaten in de zaak Sanda Dia vinden studentendopen top.
Waarom het kapitalistisch systeem niet deugt.
Waarom alles bij De Lijn zolang duurt.
Infrastructuurwerken kosten altijd veel meer dan begroot. Bij Oosterweelswingen de kosten de pan uit.
Cocaïneverbruik onder De Wever sterk gestegen.
Geweld tegen LGBTQIA+-mensen neemt sterk toe.
Tot overmaat van ramp gaan recht(s)geaarde holebi’s de ‘afwijkende’ queersbestrijden.
Actie End Fossil Gent (foto: EFG)
UGent moet 22 miljoen besparen, meldt Apache op 20 maart, een gevolg van stijgende kosten en onderfinanciering door de Vlaamse overheid.
Dat zal onder andere gebeuren door het privatiseren van een aantal diensten. Ook het schrappen van het Green Office ligt op tafel, “een plek waar personeel en studenten het duurzaamheidsbeleid vorm geven en versterken “.
Op 24 maart huldigde UGent Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese commissie, voor zijn engagement voor een klimaatbeleid “omdat UGent duurzaamheid hoog in het vaandel draagt“. De ironie ontging End Fossil Gent niet. Dat zette een actie op tegen “het Eredoctoraat in de hypocrisie aan de UGent.” We spreken met Gijs van EFG.
bron: https://www.ugent.be/nl/univgent/eredoctoraten-dies-natalis
Op dinsdag 18 maart wordt er samen met de vakbond actie gevoerd tegen de besparingen, in mei wordt een bezetting gepland .
Jean Jacques DessalinesIn het kader van Black History Month duiken we met Koen Bogaert (Ugent) in de koloniale en anti-koloniale geschiedenis. Daarbij kan je niet rond de Haïtiaanse revolutie (1791-1804) die weliswaar minder aandacht krijgt in onze geschiedschrijving dan Franse en Amerikaanse revoluties, maar volgens Bogaert minstens zo belangrijk is. In zijn boek In het spoor van Fanon (EPO, 2023) beschrijft Bogaert op een zeer toegankelijke manier hoe men trachtte kolonialisme, onderdrukking en slavernij in de geschiedenis te normaliseren. En toch bestond er altijd verzet tegen dat kolonialisme, tegen de onderdrukking en de slavernij. Verzet dat eeuwen geleden uitmondde in de Haïtiaanse revolutie die dekoloniale denkers wereldwijd inspireerde en blijft inspireren.
In de introductie (deel 1) hebben we het kort over Frantz Fanon. Hij is een Frans Martinicaanse psycholoog die in de jaren 50-60 betrokken raakte bij de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd. Zijn boek Les damnés de la terre had een belangrijke invloed op het panafrikanisme en de dekoloniseringsstrijd. Zijn intellectuele zoektocht brengt hem terug naar de Haïtiaanse revolutie.
In deel 2 bekijken we het belang van verhalen in de geschiedenis. Volgens de Haïtiaanse antropoloog Michel Rolph Trouillot betekent geschiedenis 2 zaken : enerzijds wat gebeurd is, anderzijds wat we zeggen dat er gebeurd is. Geschiedschrijving (verhalen) draait grotendeels op wie de macht heeft verhalen te vertellen. Zo wordt kolonialisme verantwoord als een beschavingsmissie, een ontwikkelingsmissie. Later in de geschiedenis tracht men een diverse groep onderdrukten onderling te verdelen op basis van de uitvinding van “ras”. Dit was een instrument om het gezamelijk verzet van de onderdrukten te breken, de klassenstrijd een halt toe te roepen.
Hoe het kolonialisme en kapitalisme onderling met mekaar verbonden zijn horen we in deel 3. De organisatie van arbeid, het controleren van grote groepen arbeiders, het ploegensysteem vinden hun oorsprong op de koloniale plantages. Bovendien begon de productie de consumptie te bepalen: suiker, thee, koffie en tabak werden zo goederen voor massaconsumptie.
Wat de term raciaal kapitalisme inhoudt leren we in deel 4. Ook de constructie van “ras” zorgde immers voor een waardecreatie waarbij bepaalde mensen, land en grondstoffen goedkoop werden omdat ze als minderwaardig beschouwd werden. De racialisering van de arbeid zorgt ervoor dat die goedkoop wordt en ontwikkeling op mondiale schaal mogelijk wordt.
Nog in deel 4 horen we dat één van de rijkste kolonies Saint Domingue was, het huidige Haïti. Tot slaaf gemaakte mensen gingen al langer in verzet tegen de terreur van het koloniale systeem en de slavernij op de plantages, maar vanaf 1791 wordt de beweging revolutionair en leidt uiteindelijk tot de onafhankelijkheid in 1804.
“Op het moment dat die Haïtiaanse revolutie plaatsvindt, is dat een hot topic in Europa. Pas daarna schrijft men dat terug uit de geschiedenis : op het moment dat men er in geslaagd is om het gevaar Haïti terug te onderdrukken en die onafhankelijke staat internationaal onschadelijk te maken door een zware blokkade, zware herstelbetalingen die ze werden opgelegd”.
De naam Toussaint Louverture wordt alom geassocieerd met de Haïtiaanse revolutie. Maar het is Jean Jacques Dessalines die de idealen van de revolutie radicaler maakt en zo de onafhankelijkheid bewerkstelligt. Bovendien ondergraaft hij het dominante discours van de koloniale machten: ieder burger van Haïti wordt in de grondwet van 1805 als zwart beschouwd. Zwart sloeg niet meer op kleur, maar op politieke loyauteit aan de idealen en principes van de revolutie.
Tot slot bespreken we in het 5e en laatste deel kort hoe inspirerend de Haïtiaanse revolutie was. Ideeën over gelijkheid van mensen, rechtvaardigheid en vrijheid hebben een andere betekenis gekregen door die revolutie. Het is belangrijk dat te erkennen, stelt Bogaert. Hoewel de Haîtiaanse revolutionairen, net als Fanon, vertrekken vanuit zwarte onderdrukking die gebaseerd is op racialisering en hun uitbuiting, nemen ze wel iedereen mee in hun idealen en hun strijd.
Schoonheids- en gezondheidstips: krantenen tijdschriften staan er geregeld vol mee.
De Morgen heeft het over pigmentvlekken en wat er aan te doen.
Pas op voor emo-eten, maar daarnaast moet u ook op uw ademhaling letten.
Het stikstofdossier opgelost? Wij geloven er niets van.
Het deugdelijk staatsmanschap van Jan Jambon doorprikt.
N-VA sociaal? Liesbeth Homans en Matthias Diependaele bewijzen hettegenovergestelde.
Graaimeester Siegfried Bracke laat zijn ware gezicht zien.
De verslaggeving over het proces Sandra Dia lijkt meer op sensatiezucht enroept ook wraakzucht op.
Banken zijn ook graaiers.
Ode aan de vrouw van Koen Geens? Om te lachen.
Dijkbreuk in politiek Nederland. Wie zit er achter BBB?
In Frankrijk dreigt een regeringscrisis rond de pensioenhervorming.
Verschillende uitsmijters. De belangrijkste? Nabila Ait Daoud, schepen vanCultuur in Antwerpen, heeft weer toegeslagen.
We hadden het er al eerder over: SammyMahdi wil CD&V als ouderenpartij in de markt zetten, maar dat is eenrisico.
Hij heeft echter nog een extra uitweg: het stikstofdossier en dus de boeren.
Toch gebruikt hij de verkeerde argumenten in het stikstofdossier.
Maar laten we eens focussen op het echte gevaar: De Wever en N-VA.
Extra pensioen bovenop een begrensd pensioen? Het kan voor een bepaalde elite.
Ook de christelijke vakbond ACV springt losjes om met de regels rond SWT.
De belastinghervorming van Vincent Van Peteghem krijgt forse tegenwind van Jean-LouisBouchez.
En dan hebben we al zeker nog minstens 7 punten gemist: die krijgt u op eendrafje.
Alles is tegenwoordig ‘breaking news’. Dusook dat er (voorlopig?) geen partij komt van Dyab Abou Jajah, Rik Torfs, DavidD’Hooghe en Karel Van Eetvelt. Gelukkig!
Zonne-geo-engineering door een soort zonnewering in de ruimte aan te brengen?De moeilijkheden zullen niet te overzien zijn.
En De Lijn, daarin bijgestaan door de Vlaamse overheid, gooit met gemakmiljoenen euro’s over de balk.
Deze keer moet ook Joël De Ceulaer, senior-writer van De Morgen, eraan geloven.
De commotie rond aanpassingen van de boeken van Roald Dahl zijn op zijn minstcontroversieel.
We hebben veel moeten laten liggen dezeweek.
Even Het Nabije Westen situeren.
De Europese Commissie is een rechtszaak gestart tegen de Hongaarse antihomowet.
Jeugdauteur Pim Lammers schreef een verkeerd verhaal en krijgt nudoodsbedreigingen.
Er komt geen regenboogzebrapad in Sint-Pieters-Woluwe.
Overmatige belangstelling voor extreemrechts en rechts op VRT.
Mia Doornaert zondigt tegen eigen principes en bij ‘fatshaming’ kijkt ze alleennaar ‘the rich, the famous and the royals’.
ACV-voorzitter Marc Leemans is geen voorstander van de ‘sociale index’. Ik vinddat hij de bescherming van de sociale zekerheid verkeerd aanpakt.
De grote lijnen waarmee N-VA naar de verkiezingen wil, zijn bekend. Ze zijnallesbehalve verrassend.
Niets geraakt nog opgelost. Om de migratiecrisis aan te pakken wil men een muurrond Europa. Hendrik Vos waarschuwt.
De boeren hebben het altijd gedaan.
Tussentaal: ja of neen?
De belastingaangifte wordt genderneutraal gemaakt.
Big Oil wordt niet aangepakt op hun woekerwinsten.
Open VLD geen voorstander van taxshift.
Tickets voor muziekfestivals zijn pokkeduur. Bij Pukkelpop kan je ze voortaangespreid betalen.
Op 11 februari werd in een park inCheshire (UK) Brianna Ghey vermoord, een 16 jarige trans meisje. Radio Centraalsprak met Jules Van Der Linden, mede organisator van de herdenking dieafgelopen vrijdag gehouden werd onder de Rainbow Bridge op de Draakplaats inAntwerpen.
Met Jules hebben we het overbedreiging die personen uit de LGBTQ+ gemeenschap ervaren hier en elders. Demoord op Brianna is zeker geen alleenstaand geval. Maar de dreiging komt somsook uit meer onverwachte hoeken.
We belden met Erik Vranken, woordvoerder van het Koerdisch Instituut in Brussel, over de aardbeving in het noorden van Syrië en het zuiden van Turkije, Koerdisch gebied dus. De hulp die via de centrale regimes verloopt, lijkt de gebieden waar die regimes het moeilijk mee hebben niet altijd te bereiken. In Syrië heet deze regio Rojava en heeft een de facto autonome status, met een eigen beleid. Daarbinnen is vooral de organisatie de Koerdische Halve Rode Maan actief, een lokale versie van het Rode Kruis.
Inleiding
Lydia Peeters, minister van Mobiliteit, wordt gewogen en veel te lichtbevonden.
De charme van luchthaven Deurne, volgens de minister.
De luchtvervuiling valt best mee, volgens de minister.
Met de omgevingsvergunning komt dat wel goed, volgens de minister.
De landingsrechten zijn te laag, de uitbater bepaald die, maar de minister gaatpraten.
Bij sluiting dreigt werkloosheid voor 1000 mensen. Zou het?
Maar naast de luchthaven komt nu ook nog een luchtvaartpretpark.
De toegankelijkheid van de luchthaven is niet best. Dat wordt door Koen Gebrekaan Kennis betwist.
Om af te sluiten geeft Nick Meynen zijn visie.
Om de prijs van energie te kunnen moduleren (manipuleren?) voert de regeringaccijnzen in.
Het capaciteitstarief is nog een middel om de prijs te verhogen.
Een opbod bij de politieke partijen voor het openhouden van zoveel mogelijkkerncentrales.
De aardbeving die Turkije en Syrië zo zwaar trof.
Test met stiltewagons in treinen.
Vuurtoren Lange Nelle en de parvenu’s van de woontorens vlakbij.
Commerciële rusthuizen buiten bewoners én personeel uit.
Het wordt tijd dat Bart De Wever werk maakt van wat mensen echt bezighoudt.
Gevaarlijk puberjongetje V.L. krijgt best niet te veel aandacht.
Wat hebben we onder meer nog niet behandeld?
De Markgrave, een vzw die allerlei diensten aanbiedt voor blinde en slechtziende mensen, had vorige week iets te vieren: het activiteitencentrum bestond 25 jaar. We spraken met medewerkster Claudia Maes en met Hajar, een bezoekster van het centrum, die eerder bij De Markgrave een opleiding volgde.
Maandagavond vertoont De Markgrave in Filmhuis Klappei de film In het donker gezien, met, via een extra stel luidssprekers, voor de hele zaal hoorbaar de audiodescriptie voor blinden / slechtzienden die je via een speciale app normaal discreet met een oortje beluistert. Na de film zijn er wat inleefmogelijkheden, waaronder een verduisterde foyer.
Zie ook het filmpje Obstakelvrij.
De nieuwjaarsrecepties leverden niet veel inhoudelijks op. We overlopen de partijen en delen hier en daar een sneer uit: Open VLD, MR, Vlaams Belang, N-VA, Vooruit, PS, De Vlaamse regering: niemand ontsnapt en hier en daar klinkt een gepaste sneer.
Groen ontbrak: maar hun nieuwjaarsreceptie gaat dan ook vandaag pas door.
Een voorstel tot nationaliteitsexamen zegt iets over de richting die CD&C uit wil.
Het Nederlands van De Lijn is ondermaats.
Maar ook het Nederlands van de minister-president van Vlaanderen is maar middelmatig.
Met de groei van zonne-energie loopt Vlaanderen achter.
De Vlaamse regering en de N-VA blijven geloven in Ben Weyts.
De zorg privatiseren is al een tijdje de dada van N-VA.
De Lijn slaagt er niet in een autonoom busje op te zetten.
Hét probleem van Vlaanderen volgens Jef Verschueren.
De uitsmijter vertelt hoeveel onderwerpen onze aandacht nog verdienen.
Alexander De Croo is voor wat energie betreft rijp voor ‘taking back control’.
Ondertussen gaat er van alles fout: wachtlijsten voor ADHD, de psycholoog en in de wzc loopt het ook niet goed
En dan moet je nog luisteren naar de theorieën over rijkdom en armoede. Hij denkt ook nog altijd dat het trickle down effect echt werkt.
Bart De Wever krijgt nog eens een veeg uit de pan.
Sammy Mahdi heeft ‘de oudere’ ontdekt.
Allerlei voorstellen om de aanslagen in Antwerpen een halt toe te roepen, zetten geen zoden aan de dijk.
Ik heb me omgeschoold tot professioneel beroepskankeraar op het openbaar vervoer: De Lijn moet er nog maar eens aan geloven.
De regionale luchthavens hebben recht op 2 kritische berichten.
Verschrikkelijke krantentitels.
De schepen van immobiliteit van Antwerpen wil fietsers en steppers verleiden om soms af te stappen.
En dan was er tot slot ook nog ons meesterbrein, minister van Onderwijs Ben Weyts.
Andrej Babiš. foto: David Sedlecký via wikipedia
Vandaag gaat de eerste ronde door van de presidentsverkiezingen in Tsjechië. De belangrijkste kandidaat is voormalig premier Andrej Babiš, een olgigarch die zijn fortuin bouwde door middel van dubieuse constructies en zakenmanoeuvres waar het gerecht zich op stuk beet.
Toch is de man nog heel populair. “Dat is een fenomeen dat zich in veel landen van het voormalig oostblok voordoet. Iemand die het gemaakt heeft in het bedrijfleven kan rekenen op veel steun. Vooral bij mensen die lid van de communistische partij geweest zijn. Ze hebben een verstoord beeld over de vrije markt en het kapitalisme”, aldus Fred Stroobants vanuit Praag .
“Naast Andrej Babiš maken Petr Pavel, een voormalige generaal, en Danuše Nerudová, rector van een universiteit in Brno, kans om de tweede ronde te halen.” Het presidentschap is protocolair maar toch niet helemaal want de president benoemt premier en ministers.
“De vrijspraak van Babiš vermoeden dat er geen rechtstaat is in Tsjechië, mar daar moet je toch mee opletten. Tsjechië kan niet vergeleken worden met Hongarije of Polen: de zaak was zodanig complex dat Babiš hier waarschijnlijk ook zou vrijgesproken zijn, Tsjechië zijn er ook nog onafhankelijke media.”
“Met zijn kandidatuur is het de bedoeling van Babiš vooral om stokken in de wielen te steken van de progressief-liberale regering.”
Post scriptum: Enkele uren na het gesprek blijkt dat Babiš en Pavel doorgaan naar de tweede ronde die op 27 en 28 januari doorgaan. Babiš (35,0%) is de sterke man op het platte land, Pavel, die nog net iets meer haalt (35,4%), wint vooral in de steden. Danuše Nerudová is wel derde mar krijgt net geen 14% en haalt de tweede ronde niet.
Bron: FB pagina Fariba Amirkhisi
We bellen Fariba Amirkhisi een Iraanse activiste voor vrouwenrechten van de ‘Woman Life Freedom’ beweging.
Fariba Amirkhisi: “Na drie maanden opstand is de repressie nog erger en bloediger geworden. De mensen komen minder op straat dan een maand geleden maar her en der zijn er stakingen en demonstraties. Voor de gevangenissen bijvoorbeeld, ter ondersteuning van de 1.500 mensen die opgepakt werden en ervan beschuldigd worden om ‘oorlog te voeren tegen god’. Ook de zaak van Olivier Vandecasteele, veroordeelt tot 40 jaar gevangenis en 74 zweepslagen toont aan wat er gebeurt. “
“Er zijn twee provincies waar straatprotesten voor vrijheid en vrouwenrechten aanhouden: Koerdistan en Baloetsjistan, respectievelijk in het westen en het oosten van het land. Er zijn ook nog protesten in Teheran maar dan op kleinere schaal, ‘s avonds en niet op straat. Mensen protesteren vanuit hun vensters thuis, tegen het regime, tegen Khamenei. Ook op de universiteiten zijn er nog protesten en er zijn ook nog kleine arbeidersstakingen. “
En nu?
“De zaken veranderen in Iran, vooral bij de mensen. Ze willen niet meer horen van hervormingen maar willen dat er komaf gemaakt wordt met het islamitisch regime. Voor de eerste keer in Iran en in het Midden Oosten zijn het de vrouwen die het voortouw nemen. Het regime waarvan het onderdrukken van de vrouwen een fundament is heeft haar legitimiteit verloren. “
“De zaak kan verschillende kanten uitgaan. Er is een rechtse oppositie van monarchisten die proberen met de steun van het westen het regime omver te werpen. Ik denk dat de mensen die de revolutie nu voeren meer kans maken (om het te halen). Ze hebben echter geen partij en dat is een zwakte. Tijdens de dictatuur van de Shaj waren politieke partijen niet toegelaten en daarna is dat zo gebleven. Het voordeel daarvan is dat het regime niet weet wie de leiders zijn van de beweging maar het is dus ook wel een nadeel als er geen leiders zijn. We proberen steun te geven aan de revolutionaire groepen in Iran zodat ze zich kunnen organiseren. Dat is hetgeen de meeste kans heeft om tot fundamentele veranderingen te komen.”
“Met ‘revolutionaire groepen’ bedoel ik de vrouwenbewegingen, de minderheidsgroepen in Baloetsjistan en Koerdistan, LGBTQ mensen en ook arbeiders. Die groepen werken niet direct samen met elkaar maar anderzijds organiseren ze soms wel samen bepaalde manifestaties.”
Buitenland
“We willen geen steun van buitenlandse staten en politieke partijen en vinden ook dat sancties en militaire interventies geen goede keuzes zijn. We vragen solidariteit van de internationale progressieve organisaties. Het protest tegen de hoofdoekplicht is onze zaak en we gaan extreem rechts onze slogans niet slagen gebruiken tegen alle moslims. In België probeert N-VA de monarchistische oppositie in Iran te steunen. Maar die zijn tegen de rechten van vrouwen en minderheden. Hun slogan is “Make Iran great again”. Als we het over N-VA hebben spreken we vooral over Darya Safari en Theo Francken die meegedaan hebben aan (royalistische) betogingen. Neen, extreem rechts in Europa vertegenwoordigt ons niet.”
Jonathan van Radio Centraal is vandaag op de algemene vergadering van NewB. Het coöperatief bankproject is mislukt, toch werpt NewB de handdoek niet in de ring:
De coöperatie blijft bestaan maar zal de activiteit grotendeels beperken tot het verdelen van verzekeringen (van Monceau) en producten van VdK-bank (bankrekeningen- kaarten, beleggingsfondsen… ).
Jonathan haalt Koen De vidts van NewB erbij voor tekst en uitleg.
Het zat NewB niet mee toen de bankactiviteiten eindelijk gelanceerd werden midden 2020; met een lage rentestand en Corona. De coöperatie slaagde er echter amper in om klanten te werven bij de eigen coöperaten: bijna twee jaar na de start had de bank slechts twintigduizend klanten terwijl er honderduizend coöperaten waren. Op winst werd de eerste jaren niet gerekend maar door het gebrek aan rekeningen en de lage rente waren de verliezen groter verwacht. De Nationale Bank eiste dan ook een kapitaalsverhoging die NewB niet rond kreeg met als gevolg is dat NewB haar banklicentie kwijt speelt. Toch gooit de coörperate de handdoek niet in de ring. Op de algemene vergadering stapte Radio Centraal collega Jonathan naar Koen De Vidts van NewB voor tekts en uitleg.
VdK
Koen de Vidts: “NewB zal een (zelfstandig) agentschap worden van VdK. Dat vraagt en aanpassing van de statuten die moeten goedgekeurd worden door de coöperaten, vandaar de algemene vergadering. “
“VdK wordt geen aandeelhouder van NewB. Nadat duidelijk was dat de bankactiviteiten moesten stoppen heeft NewB gekeken hoe het mogelijk zou zijn om toch nog een maatschappelijke impact te hebben in de bankwereld. Dat doen we door samen te gaan met de op één meest duurzame bank van het land. NewB kan ook wegen op het duuzaamheids- en ethisch beleid van VdK. We hebben geen blokkeringsmogelijkheid maar hebben inspraak en kunnen voorstellen doen. We blijven wel de criteria bepalen van wat in het NewB fonds zit (het etisch beleggingsfonds van NewB dat blijft bestaan, nvdr). Doordat we de banklicentie kwijt zijn kunnen we niet te hoog van de toren blazen maar er zijn afspraken gemaakt dat we op termijn een plaats in de raad van bestuur zullen krijgen als we een bepaald marktaandeel behalen.”
“Op 1 februari worden de bankproducten van NewB getransferreerd naar VdK. Ergens tussen maart en eind mei worden de rekeninghouders gecontacteerd voor een vlotte omzettig naar een VdK rekening en kaart.”
“De beleggingsfondsen die VdK verdeelt zijn allemaal minstens artikel 8, sommige artikel 9. De écht duurzame fondsen zijn artikel 9 fondsen, daarvan heeft VdK er slechts één van en daar zal nu het NewB fonds bijkomen.”
“We hadden 20.000 klanten verworven op een dik jaar tijd. Dat was eigenlijk een goed resultaat maar werd bij de poging tot kapitaalsverhoging gepercpieerd als te weinig, de institutionele investeerders hadden op meer gerekend. De Belg is zeer honkvast als het over zijn bank gaat en de omstandigheden waren moeilijk. We hebben waarschijnlijk wel fouten gemaakt maar hebben ons vooral gericht op de goede afhandeling van de situatie waarin we zitten.”
De coöperanten?
Koen de Vidts: “We hopen dat de coöperanten klant worden. De coöperanten die niet meewillen in het verhaal kunnen vanaf 1 februari aangeven dat ze uit de het kapitaal willen stappen maar er is wel al heel veel van het kapitaal opgebruikt. Het boekjaar zal dit jaar afgesloten worden als de banklicentie teruggegeven wordt, waarschijnlijk eind mei. Dan wordt bepaald hoeveel kapitaal er overblijft en zal de waarde bepaald. (nvdr: Tijdens een algemene vergadering werd door het bestuur van NewB gesteld dat de netto-waarde van de aandelen oorsponkelijk 20 €, op niet veel meer dan 3 € geschat werd). Er jaarlijks een evaluatie van het het kapitaal van NewB en dat zal ook in de toekomst de waarde bepalen van de aandelen. Door de samenwerking met VdK vallen heel wat kosten weg. Het nieuw businessplan is qua winstgevendheid in lijn met het oorspronkelijk businessplan, alleen kunnen we meer zelfstandig bepalen welke producten we verkopen.”
Erik De Bruyn (r) en Peter Veltmans (l)
We hebben Eric De Bruyn in de studio om het te hebben over zijn boek “Levenslang Links“. Toen hij in 2007 een gooi deed naar het voorzitterschap van sp.a (Vooruit) had De Bruyn al 30 jaar links engagement op de teller staan; zijn verhaal is dus veel rijker dan dit ene moment.
Een gesprek over, onder andere, foute familie, wapentransporten, partijpolitiek en die van de sociaal-democratie in het bijzonder, de klein-linkse biotoop, PVDA en woke.
We haalden Peter Veltmans (SAP, ACOD) erbij, hij schreef een uitgebreide bespreking van “Levenslang Links”.
RC: Waarom dit boek?
Erik De Bruyn: “Naar aanleiding van 100 jaar Rusissche revolutie wilde ik een balans opmaken van het Marxistisch engagement en had ik een manuscript geschreven. Ik vroeg Uitgeverij Vrijdag of die dat wilden publiceren. Karl Drabbe was positief maar anderen zagen het niet zitten. Later, nadat Karl zijn eigen uitgeverij had gestart heeft hij me gevraagd om het project opnieuw op te nemen en toen ben ik van een wit blad herbegonnen. Met dit boek als resultaat.
RC: Is het resultaat zoals je het in 2017 had gepland?
EDB: “Helemaal niet. Het oorspronkelijk manuscript huppelde op twee benen: Enerzijds was het autobiografisch, anderzijds was het een theoretische analyse van de Russische revolutie en mei ’68. Het was dus niet coherent en daarom is het eindresultaat eerder biografisch geworden.”
https://redactie.radiocentraal.org/2023/230107_ErikDeBruyn.mp3RC: Komt er nog een boek met Peter Veltmans over de Russische revolutie?
EDB: “Waarom niet, maar je moet ook een uitgever vinden. Er zijn rond 2017 wel boeken gepubliceerd over de Russische revolutie maar blijkbaar verkiest men Angelsaksische en Franse auteurs.”
Peter Veltmans:“Er is ook een gebrek aan linkse uitgeverijen. Er is wel een bekende Belgische linkse uitgeverij (EPO, nvdr) maar zodra je kritiek hebt op het Stalinisme ben je er niet meer welkom. Dat is echt wel een probleem.”
EDB: “In mijn boek ‘ Rooddruk voor een nieuw socialisme‘ uit 2009 had ik een hoofdstuk geschreven over de erfenis van de Rusische revolutie en het bestaande socialisme in Europa. Dat is helemaal geschrapt door EPO.”
RC: Ondanks je links parcours was je familie langs vaders zijde aanhanger van extreem rechts.
EDB: “Ik heb tijdens de Corona-lockdowns een (onuitgegeven, nvdr) roman geschreven die daarover gaat en een hoofdstuk van het manuscript in ‘Levenslang Links’ hernomen. Mijn grootvader langs vaders zijde was in de jaren ’30 een kleine zelfstandig, onafhankelijk kleermaker, die weggeconcurreerd werd door de opkomende confectie-industrie en daardoor aangesproken werd door het nationaal-socialisme. Hij is lid geworden van het VNV. Zijn oudste zoon, mijn nonkel Jos, is heel ver meegegaan in de collaboratie en is zelfs in Oekraïne geweest als vrachwagenchauffeur voor het Duits leger. Dezelfde afdeling die mensen die weigerden te gaan werken in Duitsland uit hun bed haalde in het Turnhoutse. Hij is daarvoor kort na de oorlog geëxecuteerd. “
“Op een bepaald moment heeft mijn vader dat allemaal uit de doeken gedaan. Dat was schrijnend maar ook boeiend want hij was in 1944, na de bevrijding, noodgedwongen met mijn grootvader gevlucht naar Duitsland. Het relaas dat hij gaf over de laatste maanden van het Derde Rijk waren adembenemend. Voor alle duidelijkheid: mijn vader heeft daar afstand van genomen en is onder mijn invloed zelfs lid geworden van de BSP.”
RC: De titel van het boek zou ‘Uranium’ geworden zijn, waarmee je aangeeft dat je grootvader of nonkel betrokken zouden geweest zijn bij uraniumtransporten voor de Nazi’s.
EDB: “Dat is wat bij de haren getrokken. Mijn nonkel zat in de logistieke afdeling van het Duits leger maar in het boek geef ik daar een draai aan. De plot springt over en weer tussen heden en verleden en gaat over een uraniumsmokkel die start vanuit illegaal gedolven uranium uit Katanga, Congo, die via malafide Libanese handelaars in Iran terechtkomt. Die connecties zijn dan weer gelieerd aan historische connecties tussen Duitse en Iraanse Nazi’s tijdens de tweede wereldoorlog. Er was in Iran destijds effectief sympathie voor Nazi Duistland omdat het land gecoloniseerd werd door de Britten. Uit die historische achtergrond heb ik dus een thriller gedistilleerd.”
RC: Het verhaal over uraniumantransporten doet denken aan hoe je de Amerikaanse wapentransporten via Antwerpen voor de Amerikaanse invasie in Irak aan het licht bracht.
EDB: “Begin van de jaren ’00 was ik milieu-inspecteur (voor de stad, nvdr). Ik stel op een bepaald moment vast dat er een illegale trafiek is van afval naar Afrika. Toen stelde ik me voor dat die schepen als ze terugkeerde naar Europa een andere illegale lading krijgen, bijvoorbeeld uranium. Dat was de inspiratie van het boek ‘Uranium’.”
“In september 2001 waren de aanslagen in New York. Er moest een schuldige gevonden worden en de VSA wezen naar Saddam Hoessein. Dat regime was heel repressief, net zoals andere in de regio. Het was echter vooral een regime dat de oliebronnen in eigen handen hield. De genationaliseerde olie-industrie was een doorn in het oog van de VSA. De VS hebben de Britten en enkele andere landen dan kunnen overhalen om Irak binnen te vallen zonder goedkeuring van de VN, met het argument dat Irak massavernietigingswapens aan het ontwikkelen was. Een leugen. Het was er alleen om te doen om het regime omver te werpen. Omdat veel wapens in Duistland opgeslagen lagen kreeg je in 2002 en 2003 via Antwerpen een stroom van Amerikaanse wapentransporten naar de Perzische golf . Ik kwam veel in de haven en zag op een bepaald moment die treinen en vrachtwagens met militair materieel. Dat gebeurde allemaal in het grootste geheim en ik heb dat dus in de openbaarheid gebracht.”
RC: Wat hebben die acties opgeleverd? Deze week kwam trouwens het nieuws dat we 60 miljoen € ‘krijgen’ van Europa om onze (spoor)wegen aan te passen om zwaar oorlogsmateriaal uit de VS te kunnen transporteren.
EDB: “We hebben 1000 jongeren op de been gekregen om protesteren, we zijn ook door minister Louis Michel ontvangen maar uiteindelijk heeft het weinig opgeleverd. Michel zei ook niet gelukkig te zijn met de gang van zaken maar dat het niet anders kon omdat we sedert het einde van de tweede wereldoorlog door een verdrag verplicht zijn om wapentransporten van de VSA over ons grondgebied toe te laten. Er is ondertussen niets gebeurd: dat pact bestaat nog altijd en de Europese Unie legt nu dus inderdaad zelfs 60 miljoen € belastingsgeld op tafel om de infrastructuur voor die transporten te versterken. “
RC: Je gaat rond 1978 naar de universiteit en komt terecht in het protest tegen de verdubbeling van het inschrijvingsgeld. Hoe ben je je aan de linkerzijde gaan engageren? Dat lijkt niet vanzelfsprekend gezien de eerder rechtse achtergrond van je familie.
EDB: “Dat klopt niet. Langs moederszijds was mijn grootvader een socialist. Hij was lid van de vakbond, de partij en had een abonnement op de Volksgazet. Die viel dagelijks in de bus, het Palieterke maar wekelijks. Toch onstonds mijn affiniteit met socialisme en communisme niet door mijn grootvader. Die heeft het me zelfs zeer kwalijk genomen dat ik op een bepaald moment reclame maakte voor communisten in plaats van socialisten. Mijn fascinatie voor het communisme was al op mijn 12-13de ontstaan via een voorliefde voor aardrijkskunde: Ik zag de Soviët-Unie op de wereldkaart en ontdekte hoe alles daar anders georganiseerd was. Heel puberaal, maar ik vond de beelden van de lanen van Moskou met allemaal dezelfde auto’s zeer fascinerend: ‘Eigenlijk is het toch een goed idee en veel efficiënter om één model van een bescheiden auto te ontwikkelen in plaats van al die verschillende merken zoals in het Westen. Dat is toch veel goedkoper en zal iedereen toelaten om een auto te hebben. Dat communisme is toch zo dom nog niet.’, dacht ik. Zo ben ik me dus voor het communisme gaan interesseren. Op de scholen waren jongerenorganisaties prominent aanwezig, RAL, AMADA, KPB.”
“Ik had me dus communist verklaard en wilde me aansluiten bij de communistische jongeren. Ik koop hun krantje en vul het strookje in waarin ik meld meer te willen weten. Maar krijg dan geen enkele respons… Een tijde later staat in het universiteitsrestaurant een grote stand van de Actief Linkse Studenten, de studentenorganisatie van de sociaal-democratie. Ik heb me dus bij de ALS aangesloten. Het waren dan wel geen communisten maar het overwicht van de rechterzijde was te groot om niets te doen en ik zou binnen de BPS, die dus niet radicaal genoeg was, wel mijn gedacht zeggen. Toen bleek dat binnen de BSP al een Trotskistische stroming aanwezig was, namelijk Vonk, en zo ben ik daarin gerold. Op dat moment had Vonk zelfs de controle over de ALS overgenomen.”
RC: Dat brengt ons bij de verschillende stromingen ter linkerzijde. Hoe zit dat eigenlijk in elkaar? Wat is het verschil tussen Trotskisme, Maoïsme en Stalinisme?
Peter Veltmans: “Dat moet historisch gesitueerd worden en dat bepaalt het verschil. De Russische revolutie probeert na 1917 een nieuwe samenleving tot stand te brengen. In moeilijk omstandigheden na de eerste wereldoorlog en een vernietigende burgeroorlog. Bovendien sterft Lenin waardoor een machtsstrijd onsttaat die gewonnen wordt door een stroming rond Stalin die een zeer autoritair, patriarchaal, paternalistisch en nationalistisch idee heeft over hoe de Soviët Unie er bovenop moet komen. Dat model wordt zeer dictatoriaal opgelegd. Er was oppositie die zich kristaliseerde rond Trotski die ook stond voor een radicaal maar toch meer democratische en vooral meer internationalistische aanpak. Het Stalinisme heeft zich gefocust op het eigen land terwijl dat volgens de Trotskisten niet mogelijk is: ‘ de vrijheid moet er zijn voor alle volkeren’. Dat is nog altijd het verschil tussen wat men Maoïsten noemt en de Trotskisten.”
RC: En wat is Maoïsme dan?
PV: “Buiten de verwachting van Stalin kwam er toch nog een tweede revolutie, in China. Dat leidde na verloop van tijd tot spanningen. China heeft zijn eigen variant op het Stalinisme georganiseerd, het Maoïsme, en past dat nog altijd toe. “
RC: En hoe zit het dan met Cuba?
PV: “Cuba is een apart geval. De revolutie in Cuba werd niet geïnspireerd door het Marxisme, wel eerder door een nationalistisch anti-imperialisme. Als gevolg het isolement van Cuba door de VSA heeft het Cubaans leiderschap zich gericht tot de enig mogelijke bondgenoot destijds, de Soviët-Unie, waardoor ze zich een aantal attributen van het Marxisme eigen gemaakt hebben. Initieel werden de Trotskisten ook in Cuba vervolgd. Na de val van de Soviët-Unie zijn ze daar ook soepeler in geworden.”
RC: Je zat dus met Vonk binnen de sociaal-democratie, Erik De Bruyn, en die relatie verliep niet altijd vlot. Ze werd je in 1985 op het matje geroepen bij de schepen van onderwijs Jos Van Elewyck.
Erik De Bruyn: “Ik was na mijn universitaire opleiding in Brussel teruggekeerd naar Antwerpen. Vonk volgde de strategie van het Entrisme. Het Entrisme was geconcipierd door de trotskisten als tijdelijke taktiek om in een periode van zwakte in de traditionele organisaties, de sociaal democratische partij en de vakbond, tijdelijk te gaan werken als Trotskist en die te beïnvloeden. In Groot-Brittanië waren een aantal bewegingen daarmee bezig. Dat is te verklaren door het kiesstelsel daar waarbij de winnaar alles krijgt. Het gevolg is een tweepartijstelsel en een concentratie van al wat links is binnen Labour. De sterkste vleugel was de Militant Tendency met een internationale organisatie, the Committee for a Workers’ International (CWT). Via Yves Miroir, gemeenteraadslid van de SP in Oostende, hadden die voet aan wal gekregen in Vonk. De orders kwamen uit Engeland waar de strategie bepaald werden. Ik moest dus regelmatig naar Londen om instructies te ontvangen.”
RC: Dat klinkt niet toch niet zo democratisch-Trotskistisch als de orders allemaal centraal in Londen genomen worden?
EDB: “Het Democratisch Centralisme loopt op twee poten, hé. Democratie en centralisme.” (lacht)”
RC: “Ok, leg eerst maar verder uit wat Entrisme is en daarna het Democratisch Centralisme”
EDB: “Bij het Entrimse ga je dus als een soort koekoek je organisatie opbouwen in een ander nest. Ted Grant, de grote idioloog van die winkel zei altijd ‘ Als de klassenstrijd opflakkert gaan de arbeiders eerst via hun traditonele organisaties, de vakbond en de sociaal-democratie, ageren. We moeten daar dus ook zijn en onze er revolutionaire krachten opbouwen’. “
“Ik werd dus lid van de jongsocialisten in Antwerpen . Niet zonder succes want ik werd verkozen tot voorzitter van de lokale afdeling, de grootste van de Jongsocialisten. Ik stond op het punt dat ook te worden van de federatie, het arrondisement Antwerpen en dat was het moment dat ik op het matje geroepen door Jos Van Elewyck, samen met Bob Cools de sterkhouders van de Antwerpse SP afdeling. Van Elewyck deelde heel brutaal en autoritair mee dat het met mij gedaan was binnen de sociaal democratie. Enkele weken later werd ik buitengesmeten. “
RC: En wat was zijn probleem?
EDB: “Het probleem was dat ik lid was Vonk. Niet geheel ten onrechte. Er was wel tendensrecht, je mocht dus afwijkende programmapunten aanhangen, maar wij waren een partij in de partij. We hadden onze eigen ‘celvergaderingen’, ons eigen Centraal Comité, onze eigen congressen. Statutair was dat niet toegelaten binnen de SP. In 1964 was er al het Onverenigbaarheidscongres geweest waarbij onze voorgangers toen uit de partij gegooid waren. Een aantal mensen had zich als tendens geherstructureerd binnen de sociaal democratie, met het blad ‘Links‘. De anderen zijn dus vertrokken en hebben dan de RAL opgericht die later de SAP geworden is.”
RC: Had Van Elewyck dan geen gelijk?
EDB: “Louter statutair had hij inderdaad gelijk.”
RC: Dat een partij binnen de partij niet kan volgens de partijstatuten is niet onlogisch of ondemocratisch, zolang binnen de partij beslissingen op een democratische manier genomen worden.
EDB: “Inderdaad. Maar dat was niet zo, en dat is nog altijd niet het geval. In geen enkele partij trouwens. Wij waren een club van militanten maar aan de top van de partij zit ook en club die de beslissingen neemt in een parallel circuit. “
RC: Zijn we daarmee aanbeland bij het Democratisch Centralisme?
EDB: “Democratisch Centralisme wordt tegenwoordig nogal snel geassocieerd met communisme maar elke grote politieke partij is tot op zekere hoogte democratisch centralistisch: je kiest afgevaardigden die naar een hoger niveau van de organisatie gaan. Dat gaat zo verder tot je bij een centraal orgaan/comité commit uitkomt dat dan democratische discussies voert tussen de afgevaardigden uit de verschillende secties. Dan wordt meerderheid tegen minderheid een standpunt ingenomen dat het partijstandpunt wordt tot nader order. Het punt is dat dit systeem snel geperverteerd kan worden. Fracties binnen het centraal comité kunnen de beslissingen naar hun hand zetten waardoor er niet veel overschiet van de democratische besluitvorming.”
Peter Veltmans: “Er valt weinig aan te merken op het concept van democratisch centralisme. Je moet het standpunt van een organisatie in een samenleving met één stem kunnen verdedigen. Maar je moet dit beschouwen als en dialectisch proces, terwijl men dit veelal herleidt tot een monolitich proces. Dialectisch betekent dat het voortdurend in beweging is: de leidende groep moet constant zichzelf bevragen en interageren. Als je echter met een leiding zit die het heel leuk vindt om aan de leiding te zitten dan ontstaat nogal snel de neiging om die interactie te beperken of zelfs onmogelijk te maken, zoals bijvoorbeeld bij de Stalinistische organisaties het geval is. Maar ook bij de Trotskisten is de toepassing van het pricipe soms heel problematisch: ofwel leidt het tot voortdurende scheuringen van groepen die vinden dat hun mening niet aan bod komt, ofwel leidt het tot parnanoia bij de leiding die splitsingen wil vermijden, wat paradoxal genoeg tot nog meer splitsingen kan leiden. Het komt erop aan om op een volwassen manier met het evenwicht democratie/centralisme om te springen.”
RC: Het incident met Van Elewyck dateert van 1985. Erik De Bruyn, je was toen ‘vrijgestelde’ en werkte heel hard voor Vonk tegen een zeer klein loon maar tegen het einde van het decennium kwam daar een eind aan.
Erik De Bruyn: “In ’89 viel de muur en er was grote verdeeldheid over de oorzaken en hoe het verder moest. Die discussie brak ook los binnen de Trostkistische Committee for a Workers’ International (CWT). Er werden verwijten over en weer gegooid waardoor de internationale organisatie uit elkaar viel uit en ook de nationale secties. Toen wilde ik ermee stoppen. “
RC: Over die periode schrijf je dat ‘ de instabiliteit in Oost Europa voor het Westen in geen geval mocht uitmonden in een democratisering van het socialisme.’ (p125) Leg dat eens uit?
EDB: “We, Trotskisten, hadden de jaren vóór de val van de muur al een analyse gemaakt en zagen twee mogelijkheden voor de verdere evolutie van Oost-Europa. Ofwel zou er een terugval naar het kapitalisme komen ofwel zou er een politieke revolutie komen waarbij de centralistisch/stalinistische geleide planeconomie zou gedemocratiseerd worden. Dat laatste scenario was niet zo onwaarschijnlijk want in 1956 was er al een poging in die richting geweest in Hongarije, ook in Tsjechoslowakije in 1968. Het idee van het democratisch socialisme is dat sleutelsectoren van de economie democratisch moeten bestuurd worden door de gemeenschap in plaats van door private maatschappijen. Ook vandaag is dat een heel actueel debat, zoals de moeilijke onderhandelingen met Engie aantonen. Dat basisprincipe van het communisme, de overheidscontrole van de sleutelectoren, wordt gekoppeld aan een democratische besluitvorming die er tijdens het Stalinisme niet was. Alle pogingen in Oost-Europa waren door de Soviët-Unie onderdrukt. “
“Als de democratische protestbeweging in Oost-Duistland op gang komt is de slogan ‘ wir sind das Volk’. Sluipend verandert dat naar ‘wir sind ein Volk’ en wordt de boodschap dat er een ‘hereniging’ met West Duistland moet komen, met de bondsmark als gemeenschappelijke munt. Het is die stroming die het gehaald heeft, mede door de actieve inmenging van het Westen. De zaak is dus niet gekanteld richting politieke revolutie maar richting restauratie van het kapitalisme. Wij probeerden ook de zaak te beïnvloeden maar hadden niet de middelen van de grote Westerse politieke partijen.”
RC: Je schrijft ook dat er geen enkel verband is tussen democratie en kapitalisme (p156), iets dat tegenwoordig regelmatig als een vanzelfsprekendheid geponeerd wordt. Je stelt zelf de vraag of een sociaal progressief beleid in het Westen wel getolereerd wordt.
EDB: “Daar verwijs ik naar bijvoorbeeld Rusland na 1917 en Cuba na 1959 maar ook Chili, Venezuela of Griekenland meer recent. Griekenland en Venezuela zijn voorbeelden waarbij volgens de spelregels van de burgelijke parlementaire democratie een partij aan de macht komt die zegt dat ze het anders gaat aanpakken. Dat is dan niet naar de zin van de financiële organismen (het IMF, de ratingbureau’s en de Wereldbank) en de machtscentra. Bijgevolg kom je in een isolement terecht waardoor je naar een oorlogseconomie moet overschakelen. Je kunt niet meer importeren en exporteren met onvrede bij de bevolking tot gevolg waardoor je ertoe gedwongen wordt je autoritair op te stellen. Het gevolg is ofwel automatisch een degeneratie tot een autoritair system, ofwel een capitulatie, zoals in het geval van Griekenland (in 2015).”
“Ik ben heel pessimistisch geworden. Peter zei dat het evenwicht tussen democratie en centralisme een grote maturiteit vraagt. Ik vrees dat dat niet gegeven is aan de mensen. Bovendien dringt de tijd: we zitten met de klimaatopwarming en de ineenstoring van de biodiversiteit en kunnen dus de cycli van tragedie gevolgd door grap, zoals Marx het stelt, niet blijven herhalen. De bobijn is bijna op. Ik ben daarom geneigd om compromissen te sluiten om toch nog een paar meubels te redden, zo pessimistisch ben ik geworden…”
RC: Je moeten het nog over je worp naar het voorzitterschap van sp.a hebben in 2007. De aanloop was de oprichting van ‘sp.a-rood’ in 2005
EDB: “Dat was een reactie op het Generatiepact. De opvatting die nog altijd opgang maakt en compleet fout is dat je langer moet werken om de pensioenen betaalbaar te houden. Moest de lengte van de carriere bepalend zijn voor de betaalbaarheid van de pensioenen dan zouden ze in Indië heel hoge penisioenen moeten hebben. Neen, wat telt is de productiviteit van de arbeid. “
“Het conflict over het generatiepact was de botsing in 2005 tussen de syndicale vleugel en de meerderheid van de partij die in de regering zat. De syndicale zijde was verbrokkeld en die hebben we met sp.a Rood verenigd. Sp.a Rood was geen partij binnen de partij maar een echte tendens, een opiniestroming.”
“Het initiatief van sp.a Rood slaat aan en in 2007 verliest sp.a dan de verkiezingen, onder andere door het generatiepact. Voorzitter Johan Vandelanotte gooit de handdoek in de ring maar maakt de fout om een opvolgster naar voor te schuiven, Caroline Gennez. Dit vonden we ontoelaatbaar, stalinisme. Er moest toch een tegenkandidaat zijn? In onze naiviteit belden we naar Daniël Termont met de vraag of hij geen tegenkandidaat wilde zijn, maar dat wilde hij natuurlijk niet. We beslisten dan maar om iemand uit de eigen rangen naar voor te schuiven en dat werd ik. Dat heeft een enorm succes gehad want het was een niet zo simpel proces in twee stappen. Eerst moest je de de steun krijgen van een aantal afdelingen met samen minstens 5000 leden, verspreid over minstens drie provincies. Pas dan kon je naar de tweede ronde gaan.”
“Het zag er niet naar uit dat we die tweede ronde gingen halen, tot op een ledenvergadering van sp.a in het Zuiderpershuis. De gevestigde lichamen van de sociaal-democratie dachten dat ze de stemming voor Caroline Gennez gingen winnen met de vingers in de neus. Nadat de micro dichtgedraaid was heb ik daar toch nog een speech gegeven die begeesterend genoeg was en me 60% van de stemmen opleverde. Doordat ik de afdeling Antwerpen gewonnen had kon ik door naar de tweede ronde. “
“Onze baseline was ‘naar links en dan vooruit’. De booschap was dat het partijprogramma duidelijker en linkser moest zijn om vooruit te geraken. We verzetten ons tegen de derde weg die gepropageerd werd door Frank Vandenbroucke die de mostaard gehaald uit het Engeland van Tony Blair. We stelden dat we naar de oorspronkelijke doelstellingen en het oorspronkelijk programma van de sociaal-democratie terug moesten, een links reformistisch programma. Ik heb toen de nationalisatie van de energiesector voorgesteld. Een standpunt waar de partijleiding niet achter stond. Blijkbaar waren er echter veel partijmilitanten die zich wel in ons programma herkenden.”
RC: Uiteindelijk haalde je bijna 34% van de stemmen, een groot succes. Na dat resultaat vroeg je om ook deel te kunnen nemen aan het bestuur van de partij. Wat was de respons?
EDB: ” Dat dat allemaal niet kon wegens statutaire procedures.”
RC: In je boek beschrijf je een debat in Leuven waarna partijgenoot Bruno Tobback met de concurerende politici vriendschappelijk samen aan de toog gaat hangen maar jou totaal negeert.
EDB: “Inderdaad. Ik werd toen echt beschouwd als een nestbevuiler. Niet alleen door de sociaal-democraten trouwens, ook door de andere partijen. Ik herinner me nog dat tijdens een ander debat waaraan ik deelnam Bart De Wever (N-VA) begon te fulmineren dat ik de nestbevuiler was van de sociaal- democratie en bij uitbreiding van de ganse politieke kaste. Het was not done dat je een rol ging spelen in de nationale politiek zonder dat je daarvoor gevraagd was door een partijleiding. Ze hoopten allemaal dat in hun partij geen ongeleid projectiel zou naar boven schieten. Er was echt een vicerale haat van de politieke kaste tegen De Bruyn. Na dat debat in Leuven heb ik dat dus fysiek mogen ondervinden: Alle partijvertegenwoordigers stonden inderdaad samen aan de toog met hun rug naar mij.”
Peter Veltmans: ” Het heeft er natuurlijk ook mee te maken dat alle anderen het over één ding hartsgrondig wél eens waren: namelijk de Neoliberale Concensus. Daar staan ze allemaal achter en dat mag je niet in de war sturen.“
Erik De Bruyn: “Ja, inderdaad.”
RC: Je bent zeer kritisch over PVDA. Enerzijds heb je de werking van die partij en anderzijds het programma, idiologisch. Is de kritiek op beide aspecten? Je ziet met lede ogen aan hoe de linker zijde opgeslorpt wordt door PVDA.
Erik De Bruyn: “Als het over de werking gaat: dat Raoul Hedebouw de volgende voorzitter zou worden stond al een half jaar op in de mainstream media te lezen. Ik denk niet dat er meerdere kandidaten waren. Dat vind ik al een autoritair trekje en een teken aan de wand.”
RC: Uiteindelijk werd bij sp.a Caroline Gennez ook op een gelijkaardige manier naar voren geschoven. En dan hebben we het nog niet over het voorzitterschap van Bart De Wever. (Noot: In 2021 probeerde N-VA zelfs de verkiezingen van de protocolaire ondervoorzitter te framen als een toonbeeld van haar democratische werking)
Erik De Bruyn: “Inderdaad, maar als ik dat gedrag problematisch vindt dan kan ik toch niet naar de PVDA stappen waar het nog erger gesteld is? Je kunt van de liberalen zeggen wat je wilt maar ze houden al jaren voorzittersverkiezingen met meerdere kandidaten. Bij de sociaal democraten was het aan het beteren maar bij de laatste verkiezingen was het ook alleen Conner Rousseau dat de klok sloeg.”
RC: Je kritiek gaat over het feit dat werking van PVDA sektarisch is. Je geeft een voorbeeld in je boek van hoe PVDA een actie probeert te kapen.
EDB: “De boodschap van PVDA is altijd dat enkel de PVDA soelaas kan brengen. Stelt er zich een probleem, dan is de boodshap dat iedereen faalt: de overheid en alle andere partijen. Alleen PVDA staat op de bres voor de gewone mens… Zeer sektarisch.”
“Na de overstromingen in de Vesdervallei zijn ze gaan helpen, heel nobel, maar ze waren niet de enige, ik ben ook gaan helpen en er zijn nog duizenden mensen gaan helpen. Maar PVDA toetert dat zij helpen en dat niemand anders het doet. Hetzelfde met de Covid pandemie… Elk probleem wordt ook geïdiologiseerd en is koren op de molen in de strijd tegen het systeem.”
RC: Peter Veltmans, je bent ondanks je Trotskistische achtergrond, toch op de PVDA lijst gaan staan.
Peter Veltmans: “Al drie keer. Wel altijd heel duidelijk als onafhankelijke met eigen propagandamateriaal en ordewoorden.”
RC: Een soort Entrisme binnen de PVDA?
PV: “Helemaal niet. We staan gewoon naast, tegenover als je wilt, en hopenlijk in debat met PVDA. Met succes trouwens: 1800 voorkeurstemmen voor de lokale lijst in Antwerpen.”
“Volgens mij is het probleem van PVDA niet idiologie of methode maar de strategie. Wat is de strategie naar de macht? Wel, de PVDA volgt dezelfde strategie als die van de sociaal democratie aan het einde van de negentiende eeuw: ‘laten we een Zuil bouwen, een tegensamenleving binnen de bestaande kapitalistische ordening’. Alleen zijn in de tweede helft van de twintigste eeuw de zuilen verdampt. De strategie van PVDA om een zuil op te bouwen zal uitdraaien op een zuiltje dat zich eerder isoleert van de samneleving, in plaats van een tegenmacht te vormen.”
“De echte politieke successen van PVDA komen er als ze die (zuilen)politiek niet toepassen. Bijvoorbeeld de middelen die ze hebben losgekregen voor de zorgsector, een geweldige overwinning. Net als de campagne voor de verhoging van het minimumpensioen tot 1.500 €: eerst overgenomen door de vakbonden en daarna door bijna alle politieke partijen. Een derde voorbeeld dat nog niet succesvolg afgerond is maar zeer belangrijk zou kunnen worden is het wetsvoorstel Hedebouw-Goblet. De loonblokkeringswet van 1996 die verhindert dat de lonen stijgen is een groot probleem. Raoul Hedebouw heeft samen wijlen Marc Goblet van de PS (en ABVV) een wetsvoorstel ingediend (om de loonnorm niet langer bindend te maken), ondanks de tegenkanting van de PS. “
RC: Is het niet de PS die hier uit zijn zuil getreden is, eerder dan PVDA?
PV: “Neen. Het voorstel komt van Hedebouw, maar hij heeft Goblet ervan kunnen overtuigen om de menig van de vakbonden te vertolken.”
Erik De Bruyn: “Al goed dat de PVDA miltanten er niet in geslaagd zijn Goblet te overtuigen zich bij de PVDA aan te sluiten, anders zou het intitatief ook niet gelukt zijn.”
“Want dat proberen ze altijd: ‘sp.a rood en Vonk dat heeft geen zin! Sluit je aan bij de PVDA!’. Maar als elke linkse militant van de sociaal-democratie zich aansluit bij PVDA dan staat er op den duur een Berlijnse muur tussen de PVDA en de sociaal democratie en krijg je een geïsoleerde kracht. Ik noem de PVDA een steriliseerbokaal voor linkse stemmen. Je trekt een hoop stemmen naar je toe maar er gebeurt niets met die stemmen dus is dit ultiem slecht voor de links/rechts krachtverhouding in de samenleving. Dat is de rol die de PVDA speelt.”
Peter Veltmans: ” Ik begrijp de analyse van Erik, maar ondertussen staat PVDA er wel met die kiezers en de vraag is hoe we daarmee omgaan. Volgens mij moeten we hen meetrekken in éénheidsinitiatieven, liefst zo groot mogelijke, om hen uit de zuilstrategie los te wrikken. Ik denk dat ze dat uiteidelijk ook zullen moeten doen: als PVDA bij de volgende verkiezingen in Wallonië zodanig veel stemmen haalt dat ze incontournable worden, zoals de peilingen voorspellen, dan gaan ze toch moeten zeggen hoe ze die macht gaan invullen.”
PS: Ik zie momenteel ook op Antwerps niveau weinig samenwerking tussen PVDA en de andere (democratische) oppositiepartijen.
Peter Veltmans: “Met eenheidsstrategie bedoel ik niet zozeer samenwerking, maar een aanpak met ordewoorden waar de bevolking achter kan staan.”
PS: Erik De Bruyn, je stekt in je boek dat PVDA overgenomenis door Woke, ook Groen. Wat is Woke en waarom is die invloed zo sterk?
Erik De Bruyn: “Woke is een heel monumentaal hoofdstuk op zich waarop ik het met Peter later nog eens (meer uitgbreid) op wil terugkomen. Peter zegt dat ik van woke een amalgaam maak. Ik heb dat amalgaam niet gemaakt, dat is gemaakt aan elite-universiteiten in Californië in de VSA. Het gaat over Marxistische ideeën die de oceaan zijn overgestoken naar de VS, daar in een incubator in dure elitaire universiteiten zijn gemixt met andere begrippen, inzichten en fenomenen en nu als en soort lachspiegel naar hier teruggekomen zijn onder de vorm van Woke.”
” Kort door de bocht gesteld ziet woke een hele reeks andere breuklijnen in de samenleving dan de klassentgenstellingen. Bijvoorbeeld breuklijnen tussen ‘mainstream seksualiteit’ en minderheidsgroepen. Dat wordt heel sterk geïdiologiseerd wordt, wat ik verschrikkelijk vindt. De tegenstelling tussen de verschillende religies, tussen culturen, tussen mannen en vrouwen …. Dat introduceert een ongelooflijk verdelend discours binnen de linkerzijde, met gigantische gevolgen. Kijk maar naar de saga vorig jaar binnen Les Verts en Nupes met Sandrine Rousseau,, een zelfverklaarde ‘ecofeministe’ . Ze zegt dat je moet stoppen met vlees eten. Ik eet al 30 jaar geen vlees maar volgens Rouseau moet je niet stoppen met vlees eten omdat het slecht is voor het klimaat maar omdat dat een symbool is van toxische mannelijkheid. Wel, met zulke stellingen ben je niet bezig met het vormen van een internationale van activisten maar wel met een ongelooflijke interne strijd. Het resultaat was dat iedereen elkaar de kop insloeg: een voorzitter werd gecontesteerd omdat hij zijn vrouw in het verleden ooit zou geslagen hebben, een volgende kandidaat zou een ex lief geterrorisseerd hebben, enzovoort…. Het was echt bijltjesdag, Robespierre…”
RC: Bart De Wever is nu bezig met een ronde over woke. Zit je daar op één lijn met hem?
EDB: “Helemaal niet! Woke zit veel meer op een lijn met De Wever want ze geven hem de pap in de mond. Het verschil tussen wat De Wever doe en mij is dat hij denkt dat woke een aanval is op de Vlaamse eigenheid. Mon oeil! Woke is een aanval op het universalisme, het humanisme, op de wetenschap. Dat heeft met Vlaams zijn niets te maken.”
Peter Veltmans: “Op ben akkoord dat er een ontsporing is in identitair denken. Maar die reactie slaat door. Er stond onlangs een analyse van een Oekraïnse socioloog in de New Left Review waarin hij zegt dat identiteitspolitiek een groot probleem vorm voor de Oekraïnse natie. Hij stelt dat we weer terug moeten doen zoals tijdens de jaren zestig, toen de bevrijdingsbewegingen van de zwarten en vrouwen ingebed waren in een universeel kader. Dat is nu niet het geval volgens hem. Maar hij vergist zich als hij denkt dat dat in de jaren zestig anders was. Malcolm-X was in het begin ook zeer indentitair en alleen geïinteresseerd in de bevrijding van de zwarte natie. De rest kon hem eigenlijk niets bommen. Ook een deel van het radicaal feminisme was ook alleen bezig met zelfemancipatie. Het is pas door de inbreng van, onder andere Marxistische, denkers in die bewegingen dat de zaak meer opengetrokken werd en ingebed raakte in een breder emancipatorissch streven.”
“We moeten dus niet proberen om met de uitwassen (van woke) in debat te gaan, dat heeft geen zin. Wel met de mensen die op een oprechte manier opkomen tegen hun eigen onderdrukking om ze proberen bijeen te brengen in een internationale van activisten.”
Zijn er lichtpuntjes voor de nabije toekomst?
Bart De Wever klaagt. Hoewel zogenaamd bekommerd om de ‘onderkant’ van de samenleving, blijkt dat nochtans niet uit zijn daden.
‘Het Verhaal van Vlaanderen’ werd door de Vlaamse nationalisten rijkelijk van subsidies voorzien.
Tom Waes; veelverdiener en de presentator van ‘Het Verhaal van Vlaanderen, is dat waard. Althans volgens hemzelf.
Regionale luchthavens mogen uitbreiden want privéjets boomen. Het verlies is voor de belastingbetaler.
Er is nog geen akkoord over het verder openhouden van kerncentrales.
Darts: een sport die plots ook al tv-waardig is.
‘Influencer’ Andrew Tate (36) krijgt op zijn donder van een 19-jarig meisje.
Paus-emeritus Benedictus XVI is dood: veel woorden maken we er niet aan vuil.
Stagneert de autosector? Of toch niet?
Houtkachels zijn een pest.
Het volgende onderwerp is al achterhaald.
Israël bakt het met zijn nieuwe regering wel erg bruin.
We doen niet aan overzichtjes, maarwe halen wel een oude koe uit de gracht.
Het aantal verplichte controles, keuringen, nazichten stijgt explosief. Debijhorende kosten ook.
Ik ben niet de enige die Bart De Wever een elitaire lapzwans vindt.
Kamal Kharmach haalt uit naar de overheid die haar tijd voornamelijk verspiltaan symbooldossiers.
De digitalisering van de banksector leidt tot gigantische stijgingen van hetaantal digitale betalingen, maar er is een keerzijde.
Nog een oude koe uit 2016, waarin Thomas Van Rompuy de babyboomgeneratie metalle zonden Israël’s belaadt, maar wij dienen hem van antwoord.
Er komt een wel zeer origineel systeem van statiegeld in Vlaanderen, zo goedals zeker tot mislukken gedoemd.
Foute en dure keuzes maken? Onze regeringen draaien er hun hand niet voor om:de uitbreiding van de luchthaven van Deurne is er zo één.
Frankrijk springt helemaal anders om met wegwerpverpakkingen.
Wat te denken over de cyberaanval op Antwerpen en vooral over wat Bart De Wever daarover vertelt.
557 GB buitgemaakt. Cyberveiligheid werd niet ernstig genoeg genomen. Dat vindt ook Jeroen Olyslaegers.
Kamal Kharmach vindt onze politici incompetent: geen wonder met 86 regeringen…
Van Quickenborne wil het groeipakket verminderen voor minderjarige relschoppers.
En De Lijn blijft onze favoriete schietschijf.
Riskeert de crimineel-ontoerekenbare Donald Trump eindelijk vervolging?
30 procent van land en zeeën beschermen tegen 2030? Onmogelijk met wat voorligt.
Elon Musk moet opstappen als CEO van Twitter (als hij de uitslag van zijn poll volgt).
Incompetente politici? Laten we eens kijken naar Jo Brouns.
Brouns wordt als minister van Landbouw geconfronteerd met het stikstofprobleem: een oplossing zal er allicht onder zijn bewind niet komen.
Een nieuw prijsplafond voor gas wordt wellicht nooit ingezet.
Een akkoord met Engie tegen het einde van dit jaar? Zo goed als onmogelijk.
De Congocommissie baarde nog minder dan een muis, eigenlijk zelfs helemaal niets.
En de zoektocht naar een toilet is in Antwerpen een ware helletocht.
Pietje de Leugenaar is inwerkelijkheid Bartje De Leugenaar. Meerdere voorbeelden tonen dat aan.
Uit een interview met Bartje De Leugenaar blijkt ook zijn ideologischesuperioriteit, tenminste volgens hemzelf.
Heeft Alexander De Croo nu wel of niet gelogen over de goedkeuring van debegroting?
Antwerpen werd het slachtoffer van een cyberaanval. De gevolgen zijn niet teoverzien.
De Europese Unie is midscheeps getroffen door een gigantischcorruptieschandaal.
Anderzijds hebben de Europese lidstaten een akkoord bereikt over eenminimumbelasting van 15 procent voor multinationals.
De nieuwe dienstregeling van de NMBS is belangrijk nieuws op de VRT, evenalseen naamaanpassing van het station Charleroi-Zuid.
Over de oorlog in Oekraïne is de informatie na 290 dagen nogal summier.
Eerlijkheid en consequentie zijn volgens Gaea Schoeters de potgrond voorbasisvertrouwen. Zij stelt zich een aantal pertinente vragen n.a.v. Qatargate.
Op 31 december wordt 48.be gelanceerd, een lokaal ontwikkelde sociaal netwerk met grote ambities. We hebben initiatiefnemer Jelle Debusscher tegast in de studio.
“48 is een soort Facebook maar dan met privacy-opties. Het wordt tijd dat de gebruikers hun data in handen kunnen nemen. Het moet mogelijk zijn dat mensen zelf kunnen bepalen of en aan wie ze hun data verkopen. “
Regering-De Croo boekt succesje. Of lijkt het alleen maar zo? Fernand Huts in ‘De Afspraak’: waarom betaalt hij graag een premie van 750 €?Fernand Huts in ‘De Afspraak’: worden de subsidies van zijn zonnepanelen echt teruggedraaid? Fernand Huts in ‘De Afspraak’: en zijn ‘bewerking’ van de boerentoren, komt die er echt?Het spoor is er al […]
Tom Seerden woonde voor de tweede keer de jaarlijkse klimaattop bij. Hij vertelt over het belangrijkste positieve punt: in de slottekst kwam dat er compensatie moet komen voor de grote slachtoffers van de klimaatverandering, helaas zonder veel concrete invulling. En dan het grote pijnpunt: er staat nog steeds niet in de slottekst dat fossiele brandstoffen […]
Het onderzoeksschip Simon Steven van het Vlaams Instituut voor de Zee is vanuit Oostende de Schelde opgevaren en ligt aangemeerd aan de Napoleonkaai bij het eilandje. Morgen 27 november kan het van 10 tot 17 uur gratis bezocht worden. Het VLIZ doet onderzoek naar klimaatwijziging en plasticvervuiling. Bart De Smet van het VLIZ licht verder […]
We wagen ons aan een commentaar op de berichtgeving over de oorlog die Rusland ontketende. Maar wie beheerste het nieuws als niemand anders: Elon Musk en dat is niet zonder risico’s. Nog maar eens over de op stapel staande belastinghervorming en hoe die er zou moeten uitzien volgens sommige partijen. Het gaat niet goed met […]
Lena, één van de medeoprichters van T-Buddy, vertelt over dit project. Daarbij worden ervaringsdeskundige & opgeleide mensen gekoppeld aan wie nog aan het begin staat van de ontdekking / aanvaarding van het anders zijn dan de binaire gendernorm en de daarmee gepaard gaande sociale, medische, juridische … veranderingen.
Honderd jaar geleden kwamen Benito Mussolini aan de macht na een mars van duizenden fascisten naar Rome. Vandaag is extreemrechts opnieuw aan zet, wereldwijd. We hebben historicus Vincent Scheltiens in de studio voor achtergrond en analyse. Iedere extreemrechtse beweging heeft haar eigen specificiteit, maar er zijn toch vooral veel punten van overeenstemming tussen alle extreemrechtse […]
Al meer dan veertig jaar wordt het loodgehalte in het bloed van de kinderen nabij de Umicore-site opgevolgd. Nu zal een breder onderzoek starten bij 13-14-jarigen. Ook bij mensen die verder van Umicore wonen wordt niet alleen naar lood gekeken. Elly Den Hond en Vera Nelen van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne leggen uit wat […]
Komt aan de carrousel in Downing Street 10 nu een einde? Bieke Purnelle hekelt in een bittere column het asielbeleid. Wij maken u daar deelachtig van. De Morgen laat u beter leven. Althans dat beweren zij in een wekelijkse omzendbrief én jammer genoeg ook in de krant. U hoort hiervan twee staaltjes. Nummer één is […]
Een aantal milieuorganisaties, waaronder Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt, sloten een akkoord met de Vlaamse overheid over de aanpak van de PFAS-vervuiling rond de 3M-site. Grondrecht, Greenpeace en Thomas Goorden, de partijen die bij de Raad van State een procedure opstartten tegen de Oosterweelwerken in de vervuilde zone, stapten daar echter niet in mee. We […]
Een aantal milieuorganisaties waaronder Bond Beter Leefmilieu (BBL) sloten een akkoord met de Vlaamse overheid over de aanpak van de PFAS-vervuiling rond de 3M-site. We spreken met Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu. Benjamin Clarysse: “Het belangrijkste in dit akkoord is de verbeterde werfaanpak. Nu gaat dit wettelijk en transparant gebeuren. De Oosterweelwerken zullen de […]
We belden met Frank Van Houtte van de actiegroep Red Onze Kleiputten, die door opzoekwerk rond de geplande werken in dit natuurgebied de hele PFOS/PFAS-zaak aan het rollen bracht. Kort: het ‘masterplan sanering Kleiputten Terhagen’ voorzag in de ontbossing van 55 ha natuurgebied, waarna daar 4,5 miljoen kubieke meter Oosterweelgrond gedumpt zou worden. Volgens de […]
Het openbaar vervoer: het blijft een bron van ellende, vooral ook omdat de verantwoordelijke overheden het al jarenlang kapot besparen. Een beter voorbeeld daarvan dan het Antwerpse openbaar vervoer is niet te vinden. In Antwerpen is Koen Kennis – terecht – de kop van Jut. En Open VLD wil De Lijn vervangen door een Antwerps […]
In januari 2021 spraken we met Terry Collingsworth van International Rights Advocates (IRA) naar aanleiding van een rechtszaak die ze hadden aangespannen tegen 5 Big Tech bedrijven [Apple, Alphabet (moederbedrijf van Google), Dell, Microsoft en Tesla]. In 2019 legden ze een 79-pagina tellende aanklacht neer waarin de gruwelijke arbeidsomstandigheden worden beschreven die gepaard gaan met […]
Drie mensen in de studio om het over deze zaak te hebben, plus als intro een kort interview vanop de actie bij het stadhuis. We spraken met Niel Staes, gemeenteraadslid (Groen), en studenten Tibbe Walckiers en Sem Wouters.
Het is tegenwoordig altijd wat meewarig lachen met kerkjurist Rik Torfs. We hebben een oplossing voor het falende openbaar vervoer. Is een ‘niet- of half-indexering’ nu een besparing of geef je daardoor gewoon minder uit? De inspanningen van de Vlaamse Overheid zijn ‘krachtig’, tot je ze van naderbij bekijkt. Is Sammy Mahdi de redding voor […]
We hebben schepen Tom Meeuws in de studio voor een gesprek over de warmtenetten die uitgerold worden. Een onderbelicht megaproject dat wat impact en omvang nochtans naast Oosterweel en de heraanleg van de kaaien staat en de belangrijkste pijler is van het Antwerps klimaatbeleid. In juni stemde de gemeenteraad het routeplan voor 2030 (“Roadmap 2030”). De stad […]
Meteen de beuk erin. Mahdi hield voet bij stuk over de indexering van de kinderbijslag, tot hij merkte dat hij alleen stond. Nochtans vinden armoede experts dat die indexering de meest logische weg is. Wat we zelf doen, doen we helemaal niet: een lijstje. De normalisering van extreemrechts wordt door de media in de hand […]
In onze studio: Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Naar aanleiding van hun jaarlijkse sponsorloop, dit jaar op 25 september in Antwerpen, praatten we met hem bij over de huidige stand van het opvang- en regularisatiebeleid in ons land. Onthutsend feit: meer dan 1% van de wereldbevolking is momenteel vluchteling, en dat aantal groeit jaarlijks aan.
We spraken met Peter Terryn over de campagne Wij betalen niet, een reactie op de verwachte spectaculaire stijging van de energiefacturen.
In juli en augustus wordt met steun van de burgerbegroting wekelijks op zondagnamiddag op drie pleintjes in de Brederodewijk achtereenvolgens telkens een half uur poëzie en kleinkunst gebracht. Een gesprek met Gust Peeters, de organisator. 21 augustus Nieuwstadt / Jan Ducheyne. 28 augustus: Stroom / Runa Svetlikova Locatie: 14u: Solvynsstraat/Miraeusstraat , 15u: Fransenplaats, 16u: Zuidervelodroom
In juli ging de Guatemalteekse president Giammattei op bezoek bij de Oekraïense president Zelensky. “Het bezoek leverde niet echt veel op“, stelt Guido De Schrijver, maar dat was waarschijnlijk ook niet echt de bedoeling. Guatemala heeft een bewogen politieke geschiedenis. Enkele jaren na de omverwerping van de democratische president Jacobo Árbenz, met steun van de […]
In onze studio: Luc, Paula en Vera, die vertellen over het nog jonge initiatief Riksjarijden van AXI vzw. Daarbij worden met tot nog toe 12 riksja’s door vrijwilligers minder mobiele mensen vervoerd. Het idee is dat verschillende centra – woonzorgcentra, buurthuizen … – één ‘wagenpark’ delen, zodat ze niet allemaal apart voor rollend materiaal, de […]
De middenstand van de wijk rond de Diepestraat straat is de intimidatie en overlast door drugdealers beu en liet haar ongenoegen blijken in de media. Het stadsbestuur wijst naar het beleid van de Europese staten maar er worden vragen gesteld bij het door de stad gevoerd politiebeleid. Karen Maes, gemeenteraadslid van oppositiepartij Groen, stelt dat het stadsbestuur wel […]
30 juli is in 2013 door de VN uitgeroepen tot internationale dag tegen mensenhandel. Dit jaar komt het thema uitgebreid in onze media aanbod naar aanleiding van een spectaculair concreet geval: de ontdekking dat op de werf van Borealis in onze Antwerpse haven 55 slachtoffers van mensenhandel aan het werk waren. We belden met Klaus […]
Meer dan een jaar geleden werd de Haïtiaanse president vermoord. Het ging al bijzonder slecht in Haïti, maar sinds de moord gaat het van kwaad naar erger. Het onderzoek op de moord op de president is inmiddels aan z’n vijfde onderzoeksrechter toe en gaat geen kant op. Meer dan 300 mensen stierven sinds 7 juli […]
Achttien Nederlandse boerenorganisaties hebben een langetermijnvisie met tien actiepunten overhandigd aan de minister van landbouw. Het plan voorziet meer steun aan lokale productie en minder gerichtheid op industriële landbouw. Het Boerenforum roept de sector op om eenzelfde omslag ook hier in België/Vlaanderen te ondersteunen. Wim Moyaert: “Ook in Vlaanderen moet de boer weer een eerlijke […]
We belden met Denis Malcorps van Doel 2020 over het geplande dance festival in de oude Doelse dorpskern in september. Alhoewel het merendeel van de bewoners en de booteigenaars van de kleine jachthaven dat festival helemaal niet zien zitten, en het ook niet strookt met het recent afgesloten Verbond voor de Toekomst dat Doel weer […]
Op de tweejaarlijkse NAVO-top in Madrid, eind juni, werd een Nieuw Strategisch Concept goedgekeurd. China en Rusland worden expliciet rivalen genoemd, en de NAVO herbevestigt de focus op atoomwapens. Ludo De Brabander (Vrede vzw): “De NAVO zegt dat ze ontwapening bepleit maar de NAVO-lidstaten hebben de militaire budgetten nog nooit zo verhoogd als nu. Het […]
Op 24 juni vielen tientallen doden toen een grote groep vluchtelingen over de grensmuur rond Melilla probeerde te klimmen. Deze tragedie heeft ook een geostrategische achtergrond. De grensmuur scheidt de Spaanse enclave van Marokko. Beelden tonen tientallen, mees levenloze lichamen met errond zwaarbewapende politie die vooral wil verhinderen dat iemand zou ontkomen, niet om de […]
Na drie verkiezingen kwam er in Bulgarije een pro-Europees bestuur, maar de coalitieregering van Kiril Petkov heeft een vertrouwensmotie in juni niet overleefd door onenigheid rond het EU-lidmaatschap van Noord-Macedonië. Ook de situatie in Oekraïne zorgt voor spanningen. De val komt er nadat de partij van zanger Salvi Trifonov haar steun opzegde. Ook hier spelen […]
Nupes, de nieuwe linkse coalitie in Frankrijk, scoorde sterk in de Franse parlementsverkiezingen van 12 en 17 juni. Toch ziet Freddy De Pauw van Uitpers vooral een overwinning van extreem rechts. “Er was in de peilingen sprake van 180-190 zetels voor links. Zelf dachten ze minstens zoveel te halen als het blok rond Macron. Het is […]
DPG-media, bestuurd door oligarch Christian Van Thillo, boert goed. De afgelopen tien jaar werd 300 miljoen aan dividenden uitgekeerd en de trend is stijgend, dit jaar alleen al 80 miljoen . DPG-media, de voormalige Persgroep, bezit Het Laatste Nieuws, VTM, De Morgen, Humo, Dag Allemaal en ook een aantal kranten in Nederland, waar inmiddels meer omzet […]
Erik Van der Paal, de voormalige projectontwikkelaar die probeerde nieuwssite Apache.be het zwijgen op te leggen, moet Apache een boete betalen. In 2017 ging het bijna voltallige Antwerps schepencollege in sterrenrestaurant Het Fornuis de verjaardag vieren van projectontwikkelaar Erik Van der Paal. Net daarvoor had Van der Paal enkele grote projecten vergund gekregen van hetzelfde […]
Enerzijds waren er in gans het land lokale verkiezingen. Anderzijds, en op de lange termijn politiek belangrijker, werd ook het Noord-Iers parlement verkozen. Een terugblik op de verkiezingen van 5 mei in het Verenigd Koninkrijk met Kevin De Laet (van Babelonië). “De lokale verkiezingen draaiden uit op een nederlaag voor de conservatieven. De brexit-partijen komen […]
Na een persbericht van de PVDA vorige week over het falend Vlaams beleid in verband met sociale woningbouw trok ook Groen enkele dagen geleden aan de alarmbel over de toestand in Antwerpen. Ondanks de lange wachtlijsten heeft het stadsbestuur bij haar aantreden geen engagement gemaakt om sociale woningen bij te bouwen. Nu blijkt het sociaal […]
De prijs van tarwe is gestegen tot $ 420 per ton, van minder dan $ 200 per ton twee jaar geleden, en niet enkel door de oorlog in Oekraïne. Een overzicht van de wereldwijde graanproductie, -handel en -consumptie, met als belangrijkste bronnen reportages van France Culture en Le Monde Diplomatique. Oekraïne is een belangrijke graanexporteur […]
Hoe moet het verder met de subsidies die lidstaten geven aan de elektriciteitsproducenten voor de CO2-uitstoot die hun elektriciteitsverbruik veroorzaakt? Terwijl de groene en progressieve fracties de subsidiëring van de CO2-uitstoot willen afvoeren, stellen de EVP (Christendemocraten) en enkele kleinere fracties voor dat de landen zouden verplicht worden om de broeikasgasuitstoot te subsidiëren, aldus milieuorganisatie Wise Nederland. […]
Het Zoekend Hert is het Antwerps huis dat sedert 2009 filosofische lezingen organiseert. Oorspronkelijk in het pand op de Koninklijkelaan in Berchem, tijdens de corona-crisis uit nood digitaal. Op 1 mei is er een gesprek van Frank Stappaerts met Eric Corijn over Antonio Gramci. We hebben Eddy Strauven van Het Zoeken Hert in de studio, […]
Het lijkt erop dat de Taliban het land minder onder controle hebben dan tijdens hun eerste bestuursperiode (1996-2001). Regelmatig vinden aanslagen plaats, en niet alleen tegen mensen of instellingen die niet goed liggen bij de Taliban. Wie is verantwoordelijk? Lailuma Sadid, de Afghaanse journaliste die nu in Brussel woont, hamert op de harde repressie door […]
De Buildrager, het iconisch standbeeld van een Antwerpse dokwerker door Constantin Meunier, keert terug naar de Grote Markt. “De Buildrager is de ‘patroonheilige’ van de vijfduizend resterende havenarbeiders”, zegt Danny Nevelsteen die 36 jaar aan de Antwerpse dokken gewerkt heeft. “Tijdens de renovatie van het stadhuis was de Buildrager opeens verdwenen. Hij bleek verhuisd te […]
De vorige weken begon Turkije een nieuw lucht- en grondoffensief in buurland Irak, operation ‘claw lock’. De NAVO, waarvan Turkije lid is, zwijgt over de militaire invallen. “Turkije zegt dit te doen om een grote militaire actie van de Koerdische organisatie PKK te voorkomen”, aldus Ludo De Brabander (Vrede vzw). “Dit kadert binnen het neo-Ottomaans […]
Er is een einde gekomen aan de gespannen relatieve rust in Oost-Jeruzalem met de nieuwe inval van het Israëlisch bezettingsleger in het Al Aqsa complex in Oost-Jeruzalem (Palestina). De aanval kwam er nadat er rellen uitgebroken waren als gevolg van provocaties door extreem-rechtse zionistische organisaties die genieten van bescherming door de Israëlisch overheid. We bellen […]
Jaarlijks bekijkt het Rekenhof de financiering van het Oosterweelproject. Tijdens de zitting in het Vlaams Parlement van 24 maart was het hof niet mals voor de Vlaamse en Antwerpse overheden: de werken voor de aanleg van de nieuwe autosnelweg naar Antwerpen zijn gebudgetteerd en gefinancierd, maar na vijf jaar is er nog altijd geen duidelijke budgetterig […]
Frankrijk is politiek verdeeld: bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen stemde ongeveer een derde extreem rechts, een derde rechts en het resterend derde op de centrum- tot extreem-linkse kandidaten. Freddy De Pauw van Uitpers.be fileerde het stemgedrag en zag opvallende en verrassende trends. Zo varieert het kiespubliek van extreem rechts zeer sterk. In het […]
Het Antwerps stadsbestuur heeft de regels vastgelegd voor de heraanleg van de wijk aan de Pelikaanstraat. “Meer aandacht voor wonen en een flexibele invulling”, communiceert de stad. “We wapenen ons tegen de gevolgen van klimaatverandering en er komen groene hoven”. Volgens oppositiepartij Groen is het plan gemaakt op maat van de projectontwikkelaar Cordeel zelf en houdt […]
Activisten en burgers startten in 2014 een rechtzaak tegen de Belgische overheden om die te verplichten de klimaatwijziging meer doortastend aan te pakken. In juni 2021 werden de klagers in het gelijk gesteld. Toch komt er een nieuwe rechtzaak. Pas in 2023, maar toch sneller dan verwacht, zegt Francesca Vanthielen van Klimaatzaak. Francesca Vanthielen: “Vorig jaar […]
**De heraanleg van de Antwerpse kaaien is volop aan de gang en daarbij valt vooral de gedaanteverwisseling van de voormalige parkeerzone op. Minder bekend is dat ook de kaaiweg zal aangepakt worden.
Bewonersgroep Kaailink vreest dat het stadsbestuur zich niet aan eerder gemaakte afspraken wil houden en de doorgang van autoverkeer als prioriteit stelt. In een petitie wordt opgeroepen om van de kaaien geen expresweg te maken.**
Iris Vandewalle van Kaailink legt uit: “In 2008 is een Participatiecharter afgesloten tussen de stad en en een aantal burger- en middenstandsverenigingen, waarin afgesproken werd om de kaaiweg verkeersluw te maken zodat de stad weer verbonden zou worden met de Schelde.”
Plannen
Tijdens een voorstelling over de heraanleg van de kaaien in januari wilde schepen Annick De Ridder niets kwijt over wat met de kaaiweg zal gebeuren, behalve dat ‘opties onderzocht worden’.
Iris Vandewalle: “Midden vorig jaar gingen we op zoek naar plannen en we vonden er enkel met tunnels. Zo was er een variant met een tunnelsleuf van 800 meter ter hoogte van het Steen en de Suikerrui, en een andere met een sleuf van 200 meter. Informeel horen we dat de 800-meter-sleuf afgevoerd is en dat verder gewerkt wordt aan het 200-meter-scenario. Die versie overkapt de Via Sinjoor (het shopping/wandel-tracé van het Centraal station naar Schelde, nvdr) voor de toeristen, maar is geen connectie voor de Antwerpenaars naar de Schelde. Tenzij we allemaal aan de Suikerrui oversteken …”
“Dit plan is helemaal in tegenspraak met het Participatiecharter dat het autoverkeer beperkte tot bestemmingsverkeer en dat ook vrachtwagens zou weren. Destijds hebben heel veel mensen deelgenomen aan de participatiemomenten rond de aanleg van de kaaien. We vonden dus dat we dit opnieuw onder de aandacht moesten brengen. Als de mensen over een tunnel horen spreken, denken ze dat dit een goede oplossing is, omdat ze er vanuit gaan dat het over de ganse kaailengte gaat. Maar dat is dus niet het geval. Een tunnelsleuf van tweehonderd meter is een heel ander verhaal.”
Bestuursakkoord: Verkeersluwe tunnel
“De ondertunneling met sleuf staat in het Antwerps bestuursakkoord. Op 11 januari werd elke vraag over de heraanleg van de kaaiweg aan de kant geschoven. Het argument was ‘we zijn er nog over aan het praten’. Als we niet bij de heraanleg betrokken worden valt het te vrezen dat er iets zal aangelegd worden waar de burger helemaal niet achter staat.”
Bestuurakkoord Antwerpen, Artikel 9
nvdr: Artikel 157 van het Bestuursakkoord heeft het inderdaad over ‘ondertunneling van het autoverkeer tussen Suikerrui en Steenplein’. In Artikel 9 staat echter ook dat het centrum autoluwer zal gemaakt worden, er er wordt verwezen naar de kaaien.
” We willen dat de participatie terug gestart wordt, en een échte participatie, waarbij heel veel burgers hun zeg kunnen doen. Wij hebben die vraag schriftelijk aan het stadsbestuur gesteld. De enige reactie die we tot nu toe krijgen is ‘dat ze ermee bezig zijn’. Er is niet gezegd hoelang ze ermee bezig zullen zijn, en ook niet wanneer er over zal gecommuniceerd worden. Ooit waren er plannen om een tram aan te leggen langs de kaaien, maar over een tram wordt helemaal niets gezegd.”
Modal Shift
“Het stadsbestuur moet beseffen wat het aan het doen is. De aanleg van de sleuf is ook in tegenspraak met de modal shift die men zegt na te streven. Men legt randparkings aan, maar we krijgen signalen dat die leeg staan. Met dit plan met de tunnelsleuf zullen de randparkings verder leeg blijven staan. Dit past ook helemaal niet in het Klimaatplan van de stad. De plannen die we hebben gezien tonen ook vrachtwagens op de kaaiweg, maar details kennen we niet, omdat we de informatie niet krijgen van het stadsbestuur. De enige goede oplossing is een autoluw bovengronds scenario.”
nvdr: Eind 2014 zei schepen Rob Van de velde al dat het de bedoeling was om uitzonderlijk – zwaar – vervoer over de Antwerpse kaaien te laten rijden om de ring te ontlasten.
fairfin.be
Het tweejaarlijks ‘Bankwijzer‘-rapport over het investeringsbeleid van de Belgische banken is uit. De kleinere spelers doen het veel beter dan de Belgische grootbanken.
Jozef Vandermeulen van FairFin, dat de Bankwijzer opstelt: “Het geld op onze rekeningen staat niet stil en wordt door de banken geïnvesteerd en er worden projecten mee gefinancierd. Het beleid van de banken is dus belangrijk. FairFin beoordeelt dat beleid op tien thema’s: op transparantie, klimaatbeleid, respect voor mensen- en arbeidsrechten, gendergelijkheid enzovoort.”
Klein is fijn
Jozef Vandermeulen: “De vier grootbanken (KBC, Belfius, ING en BNP Paribas) doen het iets beter dan in de vorige editie, maar het kan nog veel beter. Ze beginnen wel te erkennen dat ze iets aan hun beleid moeten doen, maar het blijft vaag. Als het erop aankomt worden er geen knopen doorgehakt en blijven ze bijvoorbeeld steenkoolprojecten financieren.”
“De kleinere banken nemen het voortouw: VdK bank, bijvoorbeeld, heeft haar beleid herzien en heeft besloten alle fossiele brandstoffen uit te sluiten. Ook Argenta scoort goed. Kleinere banken investeren meer lokaal en voeren daardoor een strenger beleid. De grootbanken zelf stellen dat het voor hen moeilijker is om een ethisch beleid te voeren, maar ze hebben veel meer middelen, mensen en ook macht om eisen te stellen, dus is het eigenlijk gemakkelijker voor hen. Door hun grotere impact op de maatschappij hebben ze ook veel meer verantwoordelijkheid en zou men dus net van hen een strenger beleid mogen verwachten.”
NewB
Nieuwkomer coöperatieve bank NewB scoort goed en staat op de tweede plaats, na de ethische bank Triodos (die niet alle bankdiensten aanbiedt). Toch scoort NewB, die zich ook als ethische bank positioneert, niet systematisch beter dan Argenta en VdK.
Jozef Vandermeulen: “Het beleid van NewB is nog niet in alle details uitgewerkt. We vragen duidelijke regels, specificaties en rode lijnen. NewB heeft nog niet de tijd gehad om alles tot in de puntjes uit te werken terwijl Triodos al veertig jaar bezig is. De score van 70% voor NewB is dus wel degelijk heel goed.”
FairFin vraagt meer overheidsregulering. Jozef Vermeulen: “De grootbanken blijven schadelijke investeringen doen omdat dat meer rendeert op de korte termijn. Winsten van duurzame en kosten van schadelijke investeringen zijn meer iets van de langere termijn. Er zijn dwingende maatregels van de overheden, ook de Europese, nodig om dat investeringsgedrag bij te sturen. Investeren in fossiele brandstoffen zeer duur maken, bijvoorbeeld, banken verplichten om de volledige productieketen van de bedrijven te checken, om strenge regels aan te houden in verband met corruptie en transparantie, enzovoort.”
Erik Boon en Patrick De Cock (foto:RC)
Het Reuzenhuis landt in Antwerpen. Van 11 tot 22 maart kan je als volwassene op de Nieuw Zurenborg-site ervaren hoe de wereld er voor een driejarige uitziet. Zo worden ouders bewust gemaakt van veiligheidsrisico’s thuis.
Erik Boon van de Gezinsbond die het initiatief nam en en Patrick De Cock van het antigifcentrum zijn te gast in de studio en doen het allemaal uit de doeken.
foto: voice of America via wikipedia (public domain)
We bellen UGent-professor Sven Biscop over de oorlog in Oekraїne, drie dagen na de Russische inval. Hij is gespecialiseerd in internationale politiek en defensie.
“De Europese legers moeten ineengeschoven worden. Vernippering en geldverspilling moeten eruit”
Sven Biscop: “De meeste analisten hadden wel een Russische militaire actie verwacht, maar dachten dat die zich zou beperken tot het oosten van het land. ”
RC: Zijn we nu teruggekatapulteerd naar (pre-perestrojka) 1985?
Sven Biscop: “Ja, doordat de relaties met Rusland tot een minimum zullen teruggeschroefd worden. We zullen meer moeten investeren in onze eigen defensie. Anderzijds is dit geen terugkeer naar de koude oorlog zoals in 1985 omdat we nu ook China, en in feite ook de Europese Unie, hebben als onafhankelijke spelers. Het huidige dispuut is niet bepalend voor alles wat er in de wereld gebeurt, zoals dat vroeger wel zou geweest zijn.”
RC: De economische banden met Rusland zijn toch ook veel sterker dan ze destijds waren? De handel met de EU bedraagt 80 miljard euro per jaar, ondanks de sancties. 35 van de bedrijven van de Franse beursindex zijn actief in Rusland en 500 Franse bedrijven stellen er 160 duizend mensen te werk.
SB: “Inderdaad. Destijds was de Sovjet-Unie ontkoppeld van de (kapitalistische) wereldeconomie (via de Comecon, nvdr), behalve op het vlak van energie. Nu is de Russische economie meer verweven met de rest van de gemondialiseerde economie, maar toch veel minder dan bijvoorbeeld China. Het gevolg van die toegenomen verwevenheid is dat de sancties ook ons pijn zullen doen.”
RC: Er wordt vooral gesproken over gas en aardolie, maar Oekraïne is ook sterk verbonden met de ‘Europese waardeketen’ en meer specifiek het Duits economisch systeem, door de levering van goedkope arbeidskrachten, al dan niet indirect via Polen. Hoe zal zich dat uitspelen?
SB: “Het hangt ervan af wat Poetin nastreeft. Wil hij gans Oekraïne in handen krijgen of een stuk in het oosten bezetten? Dat zal bepalen hoeveel mensen naar het buitenland zullen vluchten. Die vlucht naar het westen is een kost voor ons, maar we moeten die solidariteit wel opbrengen, vind ik.”
“Ik denk dat de Russen geconcludeerd hebben dat ze kunnen winnen door permanente instabiliteit te creëren. De Chinezen, die meer focussen op economie, willen juist stabiliteit”
RC: Poetin zei op ‘regime change’ uit te zijn. Zal het voor hem dan niet volstaan dat er een meer Russisch gezinde regering aan de macht komt?
SB: “De vraag is of dat een optie is. Niemand in Oekraïne zal zo’n regime steunen, dus er zou permanente Russische aanwezigheid noodzakelijk zijn.”
RC: Als dat niet lukt dan kan een stuk van het land in het oosten bezet worden met de steun van de Russisch sprekende lokale bevolking?
SB: “Dat is een mogelijkheid, maar ik denk dat hij ook daarin niet zal gesteund worden door de bevolking. Vóór de inval in 2014 was Oekraïne in twee verdeeld: de helft van de bevolking keek naar het oosten, de andere helft naar het westen. Met de inval in 2014 heeft Poetin de volledige bevolking vijandig gemaakt. Dat Rusland zou optreden om de Russische bevolking in Oekraïne te beschermen is pure fictie. De bevolking die in 2014 pro-Rusland was, was ook niet zodanig Russisch-gezind dat ze het goed vond dat Rusland het land binnenviel en een provincie afpakte. Ook in het oosten zal dus een permanente bezettingsmacht moeten ontplooid worden.”
“De zittende President Janoekovitsj is toen in 2014 plotseling het land ontvlucht en dan heeft de oppositie een regering gevormd die nauwere relaties wilde met de EU. Het associatieakkoord met de EU dat toen voorgesteld werd, ging te ver voor Poetin, waarna Rusland het land is binnengevallen. Poetin is bang dat er een samenleving zou worden opgebouwd naar West-Europees model.” (nvdr: Janoekovitsj is het land uitgevlucht nadat hij afgezet was door het parlement en er een arrestatiebevel was uitgevaardigd. In de pro-westerse media en anderzijds de meer skeptsiche heeft men het respectievelijk over ‘revolutie‘ of ‘ staatsgreep‘.)
RC: Die theorie vindt Freddy De Pauw niet geloofwaardig. De Oekraïense democratie is gecorrumpeerd door de lokale oligarchen, die de parlementairen in hun zak hebben.
SB: “Oekraïne was zeker geen goed functionerende democratie. Het is inderdaad zo dat je geen partijen hebt met op ideologieën gebaseerd programma’s, maar oligarchen die parlementairen kopen. Maar het land is sedert 2014 helemaal op Europa gericht en de visie is dat het land evolueert naar een (bestuurs)vorm zoals we die binnen de EU zien. Poetin wil dit in de wieg smoren.” (nvdr: de handel met Rusland is inderdaad in elkaar gezakt nadat in 2014 een pro-westers regime aan de macht kwam, de handel met de EU bedroeg in 2019 meer dan 40 miljard euro.)
RC: Gaat het inderdaad niet eerder over de economische controle dan over politieke systemen? Binnen de EU zelf verloopt de democratisering de laatste jaren ook niet echt vlot, denk aan Polen en vooral Hongarije.
SB: “Dat is bijzonder spijtig en we moeten binnen de EU heel waakzaam blijven. Toch denk ik dat het Poetin niet in de eerste plaats te doen is om het economische. Hij wil op het grondgebied van de Sovjet-Unie geen alternatief politiek project en het is hem ook om het prestige te doen van Rusland als grootmacht. Wij in het westen hechten daar minder waarde aan en verwachten goed bestuur, geen prestige”
RC: Dat idee heerst toch nog wel een beetje bij de Amerikanen, en dat hoor je toch ook in de retoriek van de Fransen, zelfs bij de Britten.
SB: “Zeker bij de Amerikanen, en ook in China, maar iedereen weet dat de Fransen en de Britten geen wereldspelers zijn. De enige die een strategische speler op wereldniveau kan zijn, is de EU als geheel, maar niemand denkt het aan de EU is om prestige te verzekeren. Onze bloedige geschiedenis heeft ons dat gelukkig afgeleerd.”
RC: Hoe moet het dan verder met de Europese Unie en de relatie met de NAVO? Nog meer NAVO of een meer Europees geïntegreerd militair beleid?
SB: “We moeten daar genuanceerd naar kijken. Het zou dom zijn om onze alliantie met een grootmacht als de VSA op te geven, tezelfdertijd is het dom om al onze eieren in dat Amerikaans mandje te leggen. We moeten beseffen dat voor de VSA China de belangrijkste uitdaging is. We mogen ons ook gelukkig prijzen dat Joe Biden president is. De Amerikanen zouden misschien veel minder gedaan hebben moest Trump aan de macht gebleven zijn, met zijn ‘speciale relatie’ met zijn goede vriend Vladimir. Dus het is belangrijk dat de EU een eigen militaire capaciteit uitbouwt. Niet tegen de NAVO, maar om de NAVO meer in evenwicht te brengen tot een alliantie van gelijke spelers.”
“De enige manier om dat te doen is door gebruik te maken van de mechanismen die de EU al heeft en de Europese legers veel meer ineen te schuiven, alle versnippering en geldverspilling eruit te gooien.”
RC: Er zijn (politieke) partijen die dit illusoir vinden en stellen dat we ons op de VSA moeten blijven focussen, wat de vraag doet rijzen of de belangen wel altijd gemeenschappelijk zijn. Het niet in werking stellen van Nord Stream 2 is niet direct in het economisch belang van Europa maar wel van de VSA, die nu meer (schalie)gas kunnen exporteren.
SB: “Als we ons alleen op de NAVO richten, dan blijven we 100% afhankelijk van de VSA op veiligheidsvlak. Dat is wat we van 1945 tot 1989 gedaan hebben. Toen vielen die belangen grotendeels samen, nu is dat effectief niet altijd meer zo. Voor het eerst sedert de tweede wereldoorlog is niet Europa, maar Azië voor de VSA de prioriteit. Iedereen die hier roept dat hij atlantist is, moet goed beseffen dat de andere kant daarin moet meegaan.”
“Twee zaken zijn nodig: Het buitenlands beleid moet echt één gemaakt worden. Er moet kunnen beslist worden bij meerderheid en dus moet de unanimiteitsregel afgeschaft worden. En ten tweede moet zoals gezegd de versnipperde defensie van de 27 staten samengevoegd worden. Al toen ik student was in 1998 zei iedereen dat dat moest gebeuren, en we zijn er nog altijd niet. Dus er is inderdaad een probleem. Binnen de NAVO krijgen we het echter niet opgelost door er elk apart wat meer geld tegen te smijten, want de lacunes in ons defensiesysteem zijn dusdanig dat we het zo niet gaan oplossen. Een effectieve Europese strijdmacht kan alleen gecreëerd worden door het samen te doen. “
RC: Zullen de gebeurtenissen ons ertoe brengen om wel de nodige stappen te zetten?
SB: “Dat kan in twee richtingen gaan. Er zijn er die zeggen: “Zie je wel, als het erop aankomt heb je de NAVO en de Amerikanen nodig”. Anderen zeggen juist dat Europa er niet aan te pas komt door de verdeeldheid. Het is toch niet goed dat over onze hoofden over onze veiligheid gesproken wordt door Biden en Poetin. We moeten mee aan tafel zitten, als EU. De EU en NAVO werken nu aan een strategisch document over defensie. Het is moeilijk in te schatten of er iets zal veranderen.”
RC: De Franse president Macron heeft erg zijn best gedaan om een oorlog te voorkomen. Poetin heeft dus met zijn voeten gerammeld. Is het voorstel van Macron om Rusland uit Swift te smijten realistisch, of eerder ingegeven door een gekrenkt ego?
SB: “Macron werd beter ontvangen door Poetin dan bijvoorbeeld de Britten, en hij kan tenminste zeggen dat hij het geprobeerd heeft. Dat het niet gelukt is, is niet zijn schuld maar die van Poetin. Daarom vind ik niet dat Macron er slecht uitgekomen is. We mogen blij zijn dat er binnen de EU nog politieke chefs zijn die initiatief nemen. De vraag is natuurlijk welke Europese leider de allure heeft om met Poetin aan tafel te zitten. Macron heeft die, maar het zou natuurlijk beter zijn moest hij daar zitten namens de EU en niet namens Frankrijk.” (nvdr: Minder dan een week na de inval worden zeven Russische banken door het westen uit SWIFT verbannen)
RC: U bent ook ‘senior research associate’ aan de Volksuniversiteit in Peking. Wat vindt u van de stelling dat Taiwan het volgend land is dat zal binnengevallen worden, door China dan?
SB: “China stelt zich soms zeer assertief op maar heeft, in tegenstelling met Rusland, sedert de jaren ’70 geen oorlog meer gevoerd in het buitenland. Moest China militair geweld gebruiken tegen Taiwan, dan zou dit de hele perceptie van China doen kantelen, wat de relaties met de rest van de wereld zou veranderen. Ik denk dus niet dat de Chinezen nu Taiwan gaan accapareren. Economisch gezien zijn China en Taiwan nauw verweven dus is een ingreep niet nuttig. Het probleem is dat Taiwan een symbooldossier is en dat in zo’n geval de emotie soms de bovenhand haalt.”
RC: Maar geldt hier net niet het argument dat de Taiwanese democratie gezien wordt als een bedreiging voor het Chinees politiek systeem?
SB: “Het Chinees regime is zeer populair. Er zit geen enkele Chinees te wachten tot hij bevrijd wordt door het westen. Al sedert 1949 staat in het partijprogramma dat het land weer moet verenigd worden. Het dus een symbooldossier, en daarom kan er moeilijk afstand van gedaan worden. Dat Xi Xinping dit als zijn nalatenschap zou zien, creëert een zeker risico, maar rationeel heeft China er geen belang bij, integendeel.”
RC: Is het conflict van belang voor andere gebieden? Bijvoorbeeld het conflict tussen Armenië en Azerbeidjan die door respectievelijk Rusland en NAVO-lid Turkije gesteund worden?
SB: “Belangrijk is dat er Russische troepen in Wit-Rusland zijn. In de meeste andere ex-Sovjetrepublieken zijn de regeringen nog altijd gericht op Moskou, met uitzondering van Georgië en Moldavië. Merk op dat Rusland in al die republieken haar invloed nu al moet delen met de Chinezen.”
RC: Hoe kijken de Chinezen zelf naar dit conflict?
SB: “Nogal dubbelzinnig, ze blijven vooral op de vlakte. In de stemming over de inval in de Veiligheidsraad gisteren hebben ze zich onthouden. China en Rusland zijn partners in die zin dat ze de wereld gedomineerd zien door de VSA. Anderzijds vallen hun belangen niet altijd samen. Ik denk dat de Russen geconcludeerd hebben dat ze kunnen winnen door permanente instabiliteit te creëren. De Chinezen, die meer focussen op economie, willen juist stabiliteit. Zij hebben ook geen belang bij hoge grondstoffenprijzen.”
RC: Moet het feit dat China deze flagrante schending van het internationaal recht niet afkeurt niet geïnterpreteerd worden als de facto steun?
SB: “Ik denk het niet. We kunnen niet eisen van de Chinezen dat ze Rusland veroordelen, dat zou hen in hun armen drijven. Ik zie de onthouding eerder als een signaal dat ze er helemaal niet content mee zijn.”
foto via Raf Verbeke
Johan De Troyer trekt mee aan de kar voor het opzetten van volksraadplegingen op stedelijk en provinciaal niveau, geїnspireerd door het Duits model. “De grond van de zaak is de zaak van de grond. De privatisering van de sociale woningen die minister Diependaele (N-VA, nvdr) organiseert moet een halt toegeroepen worden. “.
Johan De Troyer: “Men wil sociale woningen verkopen, maar dat kan niet zomaar, dus men pest de mensen eruit. Een voorbeeld: als een paar kamers leeg staan in een sociale woning gaat men een leegstandsbelasting heffen, waardoor de huur een stuk stijgt, tenzij de bewoners verhuizen naar een andere woonst. Een maand na de verhuis blijkt dan dat het huis te koop staat op de private markt.”
“De woningen worden verkocht onder het mom dat het te duur is om ze te renoveren. De privatisering van de sociale huurwoningen is het einddoel van N-VA minister (Matthias) Diependaele (N-VA, nvdr) en konsoorten. “
RC: Het Gents stadsbestuur verkoopt publieke gronden om sociale woningen te kunnen renoveren, dus daar heeft Diependaele niets mee te maken, en als Gent ze verkoop al evenmin.
Johan De Troyer:” Diependaele stuurt wel degelijk die vermarkting, omdat hij de fusie van de woonmaatschappijen oplegt. Het probleem zit in de manier waarop dit moet gebeuren. Woningen kunnen niet geruild worden maar moeten betaald verhandeld worden over een periode van vijf jaar. Er wordt niet meer geïnvesteerd in de woningen omdat men niet weet of men nog eigenaar zal zijn over vijf jaar. Dat verklaart ook waarom er een hoop geld dat voorzien was voor sociale woningbouw niet gebruikt werd. De minister creëert bewust onzekerheid bij de investeerders.”
“Als een overheid haar woningen verkoopt, wordt iedereen armer. Een groot aanbod aan sociale woningen zal de kost op de particuliere markt naar beneden halen en dus voorkomen dat maandelijks € 500 á 700 gevraagd wordt voor een krot. Daar moet de overheid op werken, maar dat doet deze regering opzettelijk niet omdat ze rijdt voor het grootkapitaal.”
“Mijn vader was een postbode met drie kinderen. Hij was de enige kostwinner, en met zijn inkomen betaalde hij zijn huis af, liet hij zijn kinderen studeren, en dan schoot er nog iets over om te sparen. Dat is onmogelijk geworden. Tegenwoordig moet men als ouder tienduizenden euros bijpassen om een eerste aankoop door een kind mogelijk te maken. Dat is niet meer normaal.”
Wat de vraag zal zijn bij de volksraadpleging moet nog beslist worden.
Felix/Jona (via Raf Verbeke)
Bij een volksraadpleging in Berlijn eind september 2021 stemde bijna 60% vóór het terug onder overheidscontrole brengen van 240.000 Berlijnse woningen. Dat moet gebeuren door het onteigenen van een dozijn grote private vastgoedgroepen.
85% van de Berlijners huurt. De stad heeft een traditie van een sterke publieke huurmarkt maar heeft ook een enorme schuldenlast. Om geen renovatiekosten te hoeven dragen, is Berlijn haar patrimonium beginnen verkopen aan de private sector.
Niet alleen resulteerde dit in een verschuiving van de kost van de belastingbetalers naar de huurders, de kost stijgt vooral door de privatisering, aldus Felix en Jona, twee Berlijnse actievoerders die vorige week in Gent waren: “Als je een levendige stad wil hebben, dan moet een deel van de woningen betaalbaar zijn voor mensen die de stad interessant maken. De private vastgoedsector heeft de aandeelhouderswaarde op het oog, niet de belangen van de huurders. Zolang de huurder niet verandert, blijft de huur van een pand redelijk. Het is wanneer er een nieuwe huurder instapt dat de prijs naar boven schiet. Renovaties en nieuwbouw zijn in het luxesegment en helpen dus ook niet. Ze doen niets goed voor de stad. We wilden ze weg, en met het referendum is ons dat gelukt.”
Het plan is dat de huidige eigenaars wel betaald worden, maar niet de sterk gestegen marktprijzen krijgen. De beer is echter nog niet helemaal geschoten: in principe is het referendum niet bindend. Maar met een steun van de bevolking die groter is dan die van de stedelijke coalitie kan het resultaat moeilijk aan de kant geschoven worden. Een commissie werd opgericht voor de praktische uitvoering en ten laatste binnen een jaar zou er een stemming in de Berlijnse senaat volgen.
Smedley Butler’s getuigenis
Met zijn oproep om de aanstelling van Joe Biden als president tegen te houden was Donald Trump niet de eerste in de VSA die aan een staatsgreep dacht. In 1934 planden een aantal industriëlen en bankiers om de New Deal van Roosevelt via geweld tegen te houden.
In 1934 getuigde majoor-generaal Smedley Butler voor een parlementaire commissie dat men hem gevraagd had om een militie van een half miljoen man te leiden die de regering onder druk kon zetten om zo de New Deal tegen te houden, of desnoods de regering omver te werpen. De plannen werden gesmeed in de hoogste kringen met betrokkenheid van kopstukken van General Motors, J.P. Morgan en Du Pont.
Gerald C McGuire, vertegenwoordiger van een beurshuis, was de man die Smedley Butler contacteerde met de vraag om de coup te steunen. McGuire haalde zijn inspiratie voor wat de geschiedenis ingegaan is als de ‘Business Plot‘ onder andere bij Benito Mussolini. Die had zijn fascistische militie van zwarthemden kunnen opbouwen dankzij de verpauperde en gedesillusioneerd veteranen uit de eerste wereldoorlog, en had de Italiaanse democratie gedestabiliseerd met acties zoals de Mars op Rome.
Een andere inspiratie was de antiparlementaire opstand in Parijs van februari 1934, enkele weken voor een bezoek van McGuire aan de Franse hoofdstad. Bij de opstand probeerde extreem rechts de aanstelling van een nieuwe regering te verhinderen.
De samenzwering in de VS kwam tot stand onder leden van de American Liberty League een groep van reactionaire industriëlen en financiers die zich tot doel stelden om ‘het recht op ondernemen, werk en eigendom te promoten’. Hoever zij met McGuire meeggegaan zijn in de samenzwering is nooit duidelijke geworden omdat de parlementaire onderzoekscommissie de leden van de league niet heeft ondervraagd.
Deze bijdrage is grotendeels een overname van het interview op 26 januari door Democracynow met Jonathan Katz, auteur van Gangsters of Capitalism.
Sodom/Gomorra (Ziyalistix, creative commons)
De langdurige leegstand van handelspanden blijft stijgen. Volgens Eric Grietens van BBL is niet alleen de internetverkoop hiervoor verantwoordelijk, ook de verdere toename aan baanwinkels en shoppingcentra buiten de stads- en dropskernen speelt een rol. De gemeenten en hogere overheden kunnen de kar keren.
Nieuwe cijfers van het Ruimterapport Vlaanderen bevestigen de trend. Eric Grietens: “De toename van de structurele leegstand was al ingezet in de kleinere gemeenten, maar nu zien we het ook in de grotere steden. We zien dat de stijging van de leegstand gepaard gaat met de toename aan shoppingcentra buiten de kernen. Het aanbod aan winkeloppervlakte langs steenwegen is sedert 2008 verdrievoudigd tot anderhalf miljoen vierkante meter. We vragen dat de open ruimte gevrijwaard wordt van meer shoppingcentra en voor een versterking van de kernen.”
De zogenaamde Ikea-wet stimuleerde vanaf 2005 de inplanting van grote winkels door aan de gemeenten de bevoegdheid tot goedkeuring te geven. Ondertussen kwam er een ‘Winkeldecreet‘, dat de trend niet gekeerd heeft. “Het beleid van naast elkaar gelegen gemeentes is niet altijd afgestemd, en daar probeert het provinciaal initiatief ‘Baanbrekend Winkelen‘ wat aan te doen. Hier en daar werkt dat. In Herselt bijvoorbeeld, waar de leegstand sterk gedaald is.”
“Limburg scoort het slechts, met de hoogste leegstand; en daar zien we, niet toevallig, een sterke toename van het aantal shoppingcentra. Wat de steden betreft doet Gent het iets beter dan Antwerpen, met respectievelijk 12 en 17% leegstand. In Brussel zijn ze niet goed bezig: daar probeert de stad nu al oor een derde maal de ‘Mall Of Europe’ erdoor te krijgen op de Heizel, een winkelcomplex groter dan dat van Wijnegem.”
Hoe is het mogelijk dat overheden de aanleg van grote perifere winkelcentra blijven goedkeuren, ondanks de nefaste impact op de middenstand en leefbaarheid van de centra?
Eric Grietens: “Waarschijnlijk komt dit doordat de projectontwikkelaars een verhaal brengen van werkgelegenheid dat aantrekkelijk lijkt. Lokale besturen durven, kunnen of willen blijkbaar niet tegen die verkooppraatjes ingaan. Specifiek wat betreft de Mall of Europe ligt het huidig bestuur waarschijnlijk ook gebonden aan contracten die tijdens de vorige legislatuur afgesloten werden.“
Ihor Kolomoyskyi (creative commons via wikipedia)
Ziet de Russische president Poetin een democratische regering in Oekraїne als een bedreiging voor zijn eigen autocratisch regime?
“Nonsens”, aldus Freddy De Pauw van Uitpers. “Waarom zouden de Russische opposanten het Oekraїens model gaan invoeren? Ze hebben het al.”
Freddy De Pauw: “Rusland wordt terecht verweten dat het een systeem heeft van oligarchen. Wel, we zien net hetzelfde in Oekraїne. De oligarchen controleren er net zoals in Rusland ook de media. Er is minder repressie tegen opposanten, maar ze is er. Minderheden worden er dan weer meer gediscrimineerd dan in Rusland, vooral de taalminderheden. Voor een belangrijk deel van de bevolking is Russisch de moedertaal. In tegenstelling tot de Baltische staten gaat het hier niet over inwijkelingen van na de oorlog, maar over families die al honderden jaren in Oekraїne wonen. Toch werd na de ‘Maidan revolutie’ beslist dat Oekraїens de enige taal van het land moest zijn. Men vraagt dus aan een derde van de bevolking dat ze van taal verandert. Die bevolkingsgroep voelt zich gediscrimineerd, vooral in het oosten van het land.”
Hoera, censuur!
“In 2014 zijn er inderdaad in Rusland solidariteitsbetogingen geweest met de Oekraїnse protesten. Daarna is de toestand in Oekraїne helemaal niet verbeterd. De nieuwe president toen, Porosjenko, is een oligarch. Hij beloofde een anti-corruptiebeleid, maar daar is niets van in huis gekomen. De huidige president Zelensky, zelf geen oligarch maar wel ondersteund door miljardair Ihor Kolomoyskyi, won de verkiezingen in 2019 met een propere-handen-campagne die ook al stilviel na een half jaar. Erger, Zelensky laat kritische media, zoals Kiyiv Post (ondertussen blijkbaar opnieuw actief, nvdr) en Strana.ua het zwijgen opleggen. Na zijn aantreden had hij al drie Rusland-gezinde zenders laten verbieden, tot grote tevredenheid van de Westerse media. Het is toch eigenaardig dat onze media toejuichen dat media gesloten worden omdat ze tot de oppositie behoren. De Russische media zijn eenzijdig, maar je kunt toch moeilijk beweren dat de berichtgeving in onze media over Rusland en Oekraїne veelzijdig is. Hoe de zaak bekeken wordt in Moskou krijg je niet te horen, en ook de geschiedenis van de afgelopen 30 jaar die voorafgaat aan het huidig conflict wordt nooit belicht.”
Verkiezingen
“De verschillende politieke partijen staan niet voor ideologie of inhoud, maar vertegenwoordigen de belangen van bepaalde oligarchen. Men schat dat Kolomyski 80 parlementsleden controleert, Rinat Akhmetov – de rijkste man van het land – kan op honderd kamerleden rekenen. De westerse media, vooral de Noord-Amerikaanse, gaan veel te licht over de toestanden in Oekraїne.”
Boerenspion
We eindigen het gesprek met een heel ander thema waarover De Pauw zich boog: Déméter, de politiecel die de Franse overheid oprichtte om activisten die tegen de industriële landbouw ageren met alle mogelijke middelen te ‘couillonneren’, op vraag van FNSEA, de grootste boerenorganisatie. Een rechtbank oordeelde dat dit illegaal is.
Ghelamco-arena, Gent, foto: Paul Hermans, GFDL
Opnieuw komt er een vastgoeddossier uit de kast vallen waarbij het stadsbestuur de regels aanpast om de wensen van een projectontwikkelaar tegemoet te komen, deze keer Ghelamco. Tom Cochez van Apache beet zich in het dossier vast en legt uit.
Projectontwikkelaar Ghelamco is bekend van het Gents voetbalstadion maar is nu ook duidelijk geland in Antwerpen. Ghelamco-baas Paul Gheysen heeft de controle over voetbal-firma Royal Antwerp en gebruikt die om politieke invloed te verwerven via het uitdelen van aan bestuurdersposten aan N-VA-politici (Philippe Muyters, Bart Van Camp) en ook havenbaas Jacques Vandermeiren.
Tom Cochez: “Ghelamco heeft de Copernicussite aan het Kievitplein waar de VDAB zit in handen en wil er een project neerzetten van 23.000 vierkante meter, 40% meer dan de 16.000 vierkante meter die vastgelegd was in de verkoopsvoorwaarden vijftien jaar geleden. Ghelamco zou graag de zegen krijgen van de stad om die voorwaarde te kunnen negeren. Het eigenaardige is dat er op 24 december een brief klaar lag van de stad aan Ghelamco waarin stond dat de voorwaarden van de verkoop destijds nog steeds van toepassing zijn, en dat die brief niet verstuurd werd. Amper een week later zou de stad in plaats daarvan een brief sturen naar Ghelamco waarin het tegenovergestelde staat, en die dus wél groen licht geeft voor de uitbreiding van het project. De stad zal het project zelfs actief vooruithelpen. Dat zal gebeuren door het klooster en de kerk van de Provinciestraat die de stad recentelijk kocht te integreren in het Ghelamco-project.”
“Wat we zien is dat het stadsbestuur, in plaats van randvoorwaarden op te leggen aan projectontwikelaars, zelf gaat investeren in groen en andere publieke ruimte zodat de projectontwikkelaar dat niet meer moet doen. De auditeur van de Raad van State heeft in het kader van het project van de Slachthuisite al aangegeven dat dat soort praktijken niet door de beugel kunnen.”
Door het systematisch aanpassen van de bouwreglementering in het financieel voordeel van bepaalde bouwpromotoren wordt de indruk van corruptie geschapen. Terecht?
Tom Cochez: “Niet zolang de projectontwikkelaar geen faveurs doet ten voordele van mensen van het schepencollege en daar hebben we vooralsnog geen bewijzen van. De vraag blijft wel waarom de stad dit dan wel doet. Volgens schepen en burgemeester is het aanpassen van de regels nodig om aan de woonbehoefte te voorzien. Er is inderdaad behoefte aan woningen, maar al wat bijgebouwd wordt zijn appartementen in het luxesegment van meer dan vierhonderdduizend euro. Dat gaat over investeringsprojecten, niet om woningen voor de gemiddelde Antwerpenaar. Tezelfdertijd worden er minder sociale woningen bijgebouwd. “
Annick De Ridder, de verantwoordelijke schepen, beantwoordt geen vragen over de zaak.
DPG media, het bedrijf van Christian Van Thillo dat zowat de helft van de Vlaamse private media controleert, krijgt 100 miljoen euro steun in de vorm van een lening van de Europee Investeringsbank. Het geld zal gebruikt worden voor het opzetten van digitale mediaplatformen. De cheque kreeg Van Thillo van niemand minder dan Kris Peeters, voormalig Vlaams deelpremier, nu ondervoorzitter van de EIB. Tom Cochez (Apache.be) merkt op dat het daar niet bij blijft.
Tom Cochez: ” Er zal ook steun komen in het kader van het relancebeleid en ongetwijfeld zullen DPG en Mediahuis het grootste deel van die pot binnenhalen. Het argument van onze mediagroepen zelf is dat dit nodig is om te kunnen opboksen tegen de GAFAMs (de internetgiganten uit de VSA). Daar is iets voor te zeggen, maar wat we vaststellen is dat ze het zakenmodel van Google en Facebook kopiëren en de data van hun klanten verkopen.”
“Er is een lobby actief om de internetgiganten door Europa aan banden te laten leggen. Maar gaan we in plaats daarvan onze eigen Googles en Facebooks creëren die veel te machtig zijn? De mediagroepen worden hier door de overheid heel goed gesoigneerd, en hebben zo veel geld dat ze ongeveer de ganse Nederlandse krantenmarkt hebben overgenomen. De subsidiëringskraan staat wijd open voor de grote spelers, de kleintjes krijgen in het beste geval een habbekrats.”
Taizz , Jemen (foto: Apie via wikipedia)
Moestafa is een jongeman uit Taiz in Jemen. Hij werkt als hulpverlener en getuigt over de staat van zijn land waar een burgeroorlog door de omringende landen gebruikt wordt in een stijd over regionale controle.
“De buurlanden (Saoedi Arabië, VAE en Iran) en de VSA denken dat ze te winnen hebben met een voortdurende oorlog, daarom leveren de onderhandelingen die aan de gang zijn niets op. De regering van president Mansoer Hadi heeft geen controle over het land. Iran gebruikt de Houti’s en de Verenigde Arabische Emiraten hebben met de Transitional Council ook een militie gecreëerd. ”
“Door de oorlog is de economische toestand bar slecht, met de grote meerderheid van de bevolkingen in armoede. Er is ondervoeding en geen werk. De mensen willen het land uit om de miserie te ontvluchten, ik ook.”
Twee weken geleden bombardeerde de Saoedische coalitie een gevangenis met meer dan honderd burgerdoden als resultaat. Door nog een bombardement van een datacentrum op dezelfde dag, zat een groot deel van het land vijf dagen lang zonder internet en telefoonverkeer.
Kiesresultaten Oekraine 2014 (bron: Vasyl`Babych, via wikipedia)
De spanning tussen de NAVO en Rusland rond Oekraїne loopt op. Al enkele weken wordt in de westerse media gewezen op een troepenopbouw door Rusland aan de Oekraїense grens. “Een inval is imminent”. De Russen, van hun kant, voelen zich bedreigd door het oprukken van de vijandige NAVO tot aan hun grens. Ludo De Brabander van Vrede pleit voor een deëscalatie.
Ludo De Brabander: “Rusland en de NAVO zijn beiden kernmachten. Een verdere escalatie kan leiden tot een confrontatie tussen twee grootmachten. Europa moet alles uit de kast halen om te zorgen dat het niet zover komt. De spanning gaat terug tot de eerste uitbreiding van de NAVO in 1997. Op de NAVO-top in 2008 werd dan de deur opengezet voor het NAVO-lidmaatschap van Oekraїne en Georgië. Niet toevallig dat de Russen kort daarna tussenkwamen toen Georgië een opstand van nationalisten in Zuid- Ossetië wilde onderdrukken.”
“Voor de Russen is er een rode lijn: een uitbreiding van de NAVO met Oekraїne ziet het als een rechtstreekse bedreiging voor haar veiligheid, want het zou betekenen dat er een directe grens van 3.200 kilometer komt tussen het Westers militair blok en Rusland. De NAVO stelt dat elk land het recht heeft om zijn eigen veiligheidssysteem te kiezen. Stel je voor dat China een militair akkoord zou sluiten met Mexico en/of Canada… Verder moeten we ook op de Monroe-doctrine wijzen, waarbij de VSA zich het recht toeëigenen om te interveniëren in Latijns-Amerika. De VSA heeft met de Cubacrisis heel duidelijk gemaakt dat ze geen troepen van andere grootmachten in hun hemisfeer dulden.“
Neutrale staat
“Er zou een afspraak kunnen gemaakt worden dat Oekraїne tot geen van beide invloedssferen zou mogen behoren en dat het land, zoals Oostenrijk destijds, een neutrale staat zou worden. Een bufferstaat met veiligheidsgaranties voor Oekraїne, en afspraken over de aanwezigheid van troepen aan de grenzen. Nu heb je een militarisering met de Russische troepenopbouw aan de grens en anderzijds de wapenleveringen van de NAVO aan Oekraїne. Turkije heeft drones geleverd, Frankrijk pantservoertuigen, Groot-Brittannië heeft beloofd om marinebasissen te helpen bouwen. De NAVO houdt ook regelmatig manoeuvres in de buurt van de Russische grenzen.”
“Rusland heeft twee verdragsteksten voorgelegd: een verdrag met de NAVO en een verdrag met de VSA. Daarin wordt gevraagd dat de NAVO niet verder zou uitbreiden richting Rusland. De teksten bevatten ook een voorstel voor een veiligheidsarchitectuur. Die teksten lijken me een goede basis voor een akkoord. Zaken zoals het voorstel om geen raketten op te stellen in de grenszones, afspraken rond troepenopbouw. Het idee dat veiligheid ondeelbaar is: beide partijen moeten zich veilig voelen om vooruit te geraken. ”
“ In 2015 zijn de Minsk II-akkoorden afgesloten tussen Rusland, Oekraїne, Frankrijk en Groot-Brittannië. Daarin stond een staakt-het-vuren van de oorlog in Oost-Oekraїne, maar ook dat er een politiek proces moest komen om Oekraїne te decentraliseren en respect te garanderen voor de rechten van minderheden. Dat akkoord blijft dode letter. Druk op het naleven van die afspraken door beide partijen zou de zaak ook vooruit helpen.”
Geen uitbreiding
Er zouden destijds toezeggingen gebeurd zijn door de NAVO om niet uit te breiden. Klopt dit, en komt de NAVO haar afspraken niet na? Ludo De Brabander: “Om de hereniging van Duitsland mogelijk te maken, moest de Sovjet-Unie overhaald worden om haar troepen uit Oost-Duitsland weg te halen. Toen is er een reeks afspraken gemaakt die nooit formeel op papier gezet en ondertekend zijn. Die zijn verzameld op het National Security Archive. Daaruit blijkt dat verschillende westerse leiders beloofden om de NAVO-grenzen geen duim op te schuiven naar het oosten. De grote fout van Gorbatsjov is dat hij in zijn naïviteit die beloftes niet heeft laten vastleggen. De tijdsgeest was toen anders. Zelfs binnen de NAVO werden na het verdwijnen van het Warschaupact vragen gesteld over het nut van de NAVO. Niemand had gedacht dat de NAVO zich zou kunnen heruitvinden als mondiale militaire organisatie met enorme geostrategische ambities en territoriale uitbreiding.”
Lailuma Sadid is een Afghaanse journaliste die in Brussel belandde, er nog altijd woont en werkt, en vooral voor vrouwenrechten opkomt.
In 2002, dus na de val van het Taliban-regime, was ze de eerste Afghaanse vrouw die weigerde een hoofddoek te dragen op TV. “Het was niet gemakkelijk. De mentaliteit van de Afghaanse mannen en maatschappij in het algemeen, blijft een probleem. Maar nu is de tijd voor verandering gekomen. Indien nu niet, wanneer dan wel? Ik blijft voor gelijkheid, vrijheid en gerechtigheid vechten. De oorlog in Afghanistan duurt nu al 42 jaar en in die jaren heb ik 35 familieleden verloren, waaronder mijn vader. Miljoenen families hebben hetzelfde meegemaakt. Dat is onaanvaardbaar. Hoelang gaat dit nog duren?”
Lailuma Sadid is een hevige tegenstander van de Taliban en staat sceptisch tegenover de onderhandelingen die Noorwegen nu start met de nieuwe machthebbers: “De meerderheid van de bevolking is tegen de erkenning van het regime. Dagelijks worden er vrouwen en jongeren die demonstreren gearresteerd en vermoord. De Taliban zijn niet veranderd en zullen nooit veranderen. Het was een vergissing van de VSA om in 2018 onderhandelingen met hen aan te vatten. De extremistische Haqqani-fractie heeft de macht van de Taliban-regering in handen. De Haqqani-leider is minister van binnenlandse zaken. De VN had tien miljoen dollar beloofd aan wie zijn adres kon leveren. Ik begrijp niet hoe de wereld dit zomaar laat passeren.”
(nvdr: het gaat hier over Sirajuddin Haqqani. Er is inderdaad een prijs op zijn hoofd gezet, maar door de VSA, niet de VN).
Verder stelt Sadid dat IS en de Taliban samenwerken. Feiten wijzen in de andere richting: kort na de verovering werden een aantal aanslagen gepleegd die opgeëist werden door IS, en lieten de Taliban weten dat ze een IS-leider had geëxecuteerd.
Foto: ŠJů (cs:ŠJů) via wikimedia commons
De mobiliteit in Praag is twee verhalen. Enerzijds is de verkeerscongestie in de Tsjechische hoofdstad is zo mogelijk nog erger dan die in Brussel en Antwerpen, anderzijds is er een uitgebreid, goed werkend en stipt openbaar vervoer.
Het resultaat van een combinatie van een ver verleden van overheidsplanning gevolgd door decennia van vrije markt politiek, corruptie en politieke conflicten tussen lokaal en nationaal niveau. Fred Stoobants legt uit.
foto: RC
Met het Toekomstverbond dat in maart 2017 afsloten werd, engageerden de overheid en de toenmalige actiegroepen zich ertoe om samen een aantal zaken te verwezenlijken. De actiegroep Recht op Lucht vraagt om het engagement om tot een modal shift te komen van onder het stof te halen.
De modal shift moet de mobiliteit van de Antwerpse regio minder afhankelijk maken van de auto.
Marlies Lenaerts van Recht op Lucht: “We zijn nu bijna vijf jaar na de ondertekening van het Toekomstverbond en constateren dat van het engagement rond de modal shift niets te merken valt in de stad. Nochtans is dat met een aantal eenvoudige en weinig omstreden maatregels te realiseren. Het zou nuttig zijn om het Toekomstverbond te evalueren op elk van de vijf engagementen. De (Oosterweelwerken aan) de ring van de stad is een machine die dendert maar de modal shift wordt stiefmoederlijk behandelt en een aantal leden van het Toekomstverbond wil er ook gewoon niet aan werken.”
Inge Salden (Recht op Lucht): “Het gaat dan in de eerste plaats over de stad Antwerpen die tegenwerkt en blijft parkeerplaatsen aanleggen, wat enkel tot een toename van het autoverkeer zal leiden. Nu de Oosterweelwerken even gestaakt zijn, is het moment gekomen op eens opnieuw naar de andere zaken van het Toekomstverbond te kijken.”
Marlies Lenaerts: “Het is choquerend om vast te stellen hoe de overheid nu iemand in de burgerbeweging naar voor schuift om het Oosterweelproject vooruit te stuwen. Dat is de taak van de overheid zelf en bovendien moet ze de rest van de in het Toekomstverbond aangegane engagementen nakomen.
We hebben de indruk dat de stad de mol is onder de leden van het Toekomstverbond: een partij die de modal shift écht niet onderschrijft. Bij elke heraanleg is de focus de aanleg van parkings en de doorstroming van het autoverkeer. In andere steden durft men wél het aantal parkeerplaatsen in het centrum te verminderen. Er zou ook nog veel meer moeten geïnvesteerd worden in parkings aan de rand van de stad.”
Inge Salden: “Schepen Koen Kennis is ook heel duidelijk over die visie. De invasie van het stadscentrum door Hollandse automobilisten (ten gevolge van de lockdown bij de noorderburen) leidde tot woede bij de bewoners maar werd door Kennis met schouderophalen onthaald. Volgens hem is dat normaal en moeten auto’s tot in het centrum kunnen blijven rijden.”
Marlies Lenaerts: ” We erkennen het belang van de auto voor zelfstandigen, mindervaliden, het vervoer van grote stukken … Die mensen moeten overal met de auto geraken. Een groot aandeel van het autoverkeer bestaat echter uit mensen die een alternatief hebben.”
Inge Salden: “Er moet dringend werk gemaakt worden van beter openbaar vervoer, tot ‘s nachts. Anderzijds moet het verminderen van het aantal parkeerplaatsen in de eerste plaats gericht zijn op de niet-bewoners.”
Marlies Lenaerts: “Dat zal het probleem niet helemaal oplossen, want momenteel zijn er meer parkeerkaarten voor bewoners dan plaatsen. Men deelt vandaag frustratie uit door parkeerkaarten te geven voor plaatsen op het openbaar domein die er niet zijn. De voorstellen die we hebben, zijn gekende oplossingen die in andere steden toegepast worden en Antwerpen weigert in de praktijk te brengen. Zaken zoals het STOP-principe, het invoeren van wijkcirculatieplannen, investeren in openbaar vervoer, enzovoort.”
Lenaerts beaamt de stelling van Thomas Goorden dat de Vervoersregio en het Routeplan 2030 dood zijn: “Het Routeplan 2030 is hét instrument om de modal shift te halen. We zijn nu vijf jaar verder en de druk van het autoverkeer op de stad wordt alleen maar groter. Waar gaan we eigenlijk heen en wat stelt dat initiatief nog voor?“
foto: RC
**De afgelopen weken kwam het PFAS-schandaal in een stroomversnelling: op 18 december waarschuwde Thomas Goorden dat er een uitspraak van de Raad van State in de lucht hing die een impact kon hebben op het Oosterweel-project. Een week later oordeelde de auditeur van de Raad inderdaad dat Greenpeace en de burgerbeweging Grondrecht gelijk hadden, waarna het overheidsbedrijf BAM/Lantis de werken op linkeroever moest stilleggen. Niet voor lang, want gisteren kondigde BAM/Lantis aan dat de werken ‘mogelijk volgende maand weer op volle snelheid’ zullen zitten.
We bellen met Eva Frooninckx van Grondrecht voor een stand van zaken.**
Eva Frooninckx: “De wet verplicht BAM/Lantis om technische verslagen op te stellen; het technisch verslag dat ze in november indienden was in strijd met de milieuwetgeving. Het plan was namelijk om de vervuilde grond over de kilometers lange werfzone te verplaatsen, met daardoor een risico op verspreiding van PFOS/PFAS. De Raad van State heeft geoordeeld dat het niet wettig is om gans de Oosterweel-projectzone als één werf te beschouwen. BAM/ Lantis moest dus ophouden met het verplaatsen van grote volumes vervuilde grond over lange afstanden naar de zogenaamde ‘veiligheidsberm’ op de 3M-site. Die berm is een strook van anderhalve kilometer lang, meters hoog en breed, zogezegd om inbrekers tegen te houden. Tijdens de zitting gaf de auditeur aan dat de ‘veiligheidsberm’ een classificatie is die onterecht gecreëerd was om het terrein niet te moeten laten goedkeuren als stortplaats. Hij stelde dat de zwaarder vervuilde gronden moeten beschouwd worden als afval zoals bepaald in het Materialendecreet.”
70μg/kg
“De Commissie Grondverzet, a.k.a. de Commissie Vrancken (die groen licht gaf, nvdr), heeft in minder dan drie weken een wetenschappelijk rapport moeten afleveren en we stellen vragen bij de tijdsdruk op de Commissie. Verder heeft de Commissie haar werk moeten doen vóór de resultaten van het grootschalig bloedonderzoek bij achthonderd buurtbewoners bekend waren. Uit dat onderzoek bleek dat negentig procent van de onderzochte mensen met een verhoogd gezondheidsrisico zit en dat verdere blootstelling moet vermeden worden. Dat is relevante informatie die de Commissie Vrancken niet had toen ze haar werk deed en concludeerde dat men goed bezig was. Tenslotte heeft mijnheer Vrancken zelf verduidelijkt dat het in vraag stellen van de vervuilingsnorm, de zogenaamde ‘veilige waarde’ van 70 microgram PFOS per kilo grond, niet tot de opdracht behoorde van de Commissie. Net met die norm hebben we een probleem.”
Herstart
“Voor ons is het niet duidelijk wat BAM/Lantis nu gaat doen. Zo hebben ze het over ‘zwaar vervuilde’ en ‘minder vervuilde’ grond, zonder concrete waarden aan die vervuiling te koppelen. Er wordt ook aangegeven dat het probleem van de ‘veiligheidsberm’ opgelost is, terwijl het op de lange baan geschoven wordt. Bovendien is de ‘veiligheidsberm’ niet ons enig probleem. We vragen dat er eindelijk werk gemaakt wordt van een allesomvattend saneringsplan voor de hele regio, gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten. Daarvoor kijken we naar 3M en de (andere) Vlaamse overheden. BAM/Lantis draagt ook verantwoordelijkheid als ze in de vervuilde grond graaft, ze verwerkt en opbergt. Niet alleen omdat er een risico is op verspreiding in dat proces maar ook omdat dit de maximale sanering door 3M hypothekeert.”
“Er zullen nu nieuwe verslagen komen. Ik hoop dat we inzage krijgen. De vraag is gesteld of de Oosterweel-werken wel voldoen aan het Europees kader van de POP verordening (Persistente Organische Verontreinigende stoffen). De respons op die vraag zou kunnen bevestigen dat de PFOS-grond als afval moet geklasseerd worden.”
Bond Beter Leefmilieu waarschuwt ervoor dat de overheid eraan denkt om het probleem te doen verdwijnen door de wet aan te passen.
Eva Frooninckx: ” De overheid is nu aan het onderzoeken of er nog andere werven zijn die geïmpacteerd worden door het arrest van de Raad van State. Volgens mij zal dat wel meevallen. Als dat zo is, en er is alleen een impact op Oosterweel en één of twee andere werven, dan is er onvoldoende reden om de wetten te gaan veranderen. Werken moeten uitgevoerd worden volgens de wet, de wet moet niet aangepast worden voor projecten.”
foto Leen
Een 35 -tal gezinnen in voormalige OCMW-woningen naast dienstencentrum Essenhof worden uit hun huis gezet om plaats te maken voor tijdelijke bewoning voor andere kwetsbare groepen. Deze omzetting van woningen met sociale huurtarieven naar precaire noodwoningen vindt niet enkel plaats in het complex rond de Essenstraat-Dambruggestraat, maar kadert in een ruimer verhaal. Het idee van het creëren van crisiswoningen is op zich goed, maar dat dit ten koste moet gaan van andere sociale huurders is op z’n minst gezegd jammer.
“Eerst kregen de bewoners één voor één een opzegbrief (de eerste brieven vielen in juli 2020 in de bus). Pas toen hier enige ongerustheid over bestond en een aantal mondige bewoners erop aandrongen, kwam de schepen van sociale zaken T. Meeuws begin maart 2021 langs voor een eenzijdig info-bezoek.” Johan de Greef, bezorgde buurtbewoner uit de Essenstraat in de Antwerpse seefhoek, organiseerde samen met bewoners en omwonenden van het Essenhof een vijftal bijeenkomsten waarop de belangrijkste vragen zouden worden gebundeld om mee te nemen in een overleg met de instanties. “Van een participatie-moment, al was het maar om de mogelijkheden op de woonmarkt te verkennen en (eindelijk) de begeleiding op een gestructureerde en participatieve manier aan te vatten, was geen sprake.” Nog later, onder toenemende druk en na schriftelijke vragen, werd de kwestie voorgelegd aan de gemeenteraad. “Op het eerste zicht valt iets te zeggen voor het standpunt dat in deze de perspectieven van verhuurder en huurder niet te verzoenen zijn en inspraak geen uitweg biedt. Uit de voorafgaande gesprekken die wij als buren voerden met de bewoners bleek evenwel dat minstens een deel van hen bereid is om mee te denken aan mogelijke oplossingen en trajecten, dat een deel van hen zelfs bereid is te verhuizen mits de nodige begeleiding en alternatieven worden voorzien. Bovendien hadden zij graag greep op het traject dat hierin gevolgd wordt. Het is dan ook bijzonder jammer dat dergelijk participatietraject van meet af aan in de kiem werd gesmoord en dat pas aan het eind van de rit en onder druk een verzoeningsprocedure via de vrederechter nodig wordt.”
Johan schreef hierover een opiniestuk in De Wereld Morgen: “woonbeleid stad Antwerpen: machtsvertoon rond een woonladder met doorgezaagde sporten:”
“In zijn zoektocht in het eigen patrimonium stuit de stad op een contingent ‘precaire woningen’. Het betreft onder andere woningen die begin deze eeuw met SIF-middelen werden gebouwd en als sociale woningen werden aangekondigd en vergund. Ze worden ook wel beschreven als aanvulling bij het aanbod van de sociale huisvestingsmaatschappijen. De omschrijving als ‘precaire woningen’ gebeurde pas later, in 2013, bij het begin van de vorige legislatuur.Het vorige stadsbestuur voorzag nog contracten van onbepaalde duur voor gezinnen die op korte termijn geen woning vonden of toegewezen kregen. Binnen het huidige stadsbestuur wordt ook deze buffer tussen de crisiswoningen en de woningen van sociale huisvestingsmaatschappijen en sociale verhuurkantoren weggehaald in het kader van de zogenaamde doorstroming. Dat de inwonende gezinnen intussen niet doorstroomden naar een andere woning wordt volledig op hun conto geschreven. Bij het dagen van de huurder voor de verzoeningsprocedure stelt de stad als verhuurder zelfs dat “de huurders de woning niet willen verlaten”, terwijl hier veeleer de mogelijkheid tot vinden van een alternatief problematisch is: het aanbod aan sociale woningen is veel te laag. De huidige bewoners van onder andere het Essenhof vinden er geen plek. Ook toekomstige rechthebbende bewoners zullen er hun gading niet vinden. De vraag is maar of een huurpremie hier of een huursubsidie daar zoden aan de dijk zal brengen in een markt waar bovendien ook tal van uitsluitingsmechanismen spelen die niet van nabij worden opgevolgd en gesanctioneerd.
Voor meer info, kijk ook op de website van de woonzaak.
foto Leen
Op de eerste dag van het jaar blikken we samen met Tony Van Montfoort van de Belangenvereniging Antwerpse Druggebruikers, activist en gebruiker, terug op enkele decennia drugs- en daklozenbeleid in Antwerpen. Er is nog heel wat werk aan de winkel. Sinds 1999 wordt er al gepleit voor het opzetten van gebruikersruimtes. In 2001 werd persoonlijk drugsgebruik uit het strafrecht gehaald in de nieuwe drugswet. Het opende perspectief, maar de verwachte vooruitgang in het beleid bleef uit. In 2007 kwam er eindelijk uitspraak in de zaak tegen Trekt Uw Plant vzw, die jarenlang gecriminaliseerd werd. Deze vereniging had de bedoeling om de teelt van cannabis, voor het eigen gebruik van haar meerderjarige leden, gezamenlijk te organiseren. Met deze uitspraak negeerden het Openbaar Ministerie én de rechtbank het politieke besluit om bezit en teelt van cannabis voor eigen gebruik niet meer te vervolgen. Dat besluit werd genomen na 8 jaar van politieke discussies en maatschappelijk debat. Het gaat hier dan ook om een politieke uitspraak.
Op de website van INPUD, International Network of People Who Use Drugs, kan je de video Taking back what’s ours zien, waar Tony aan participeert.
Een andere interessante organisatie uit Nederland is Mainline. Hun magazine richt zich primair op mensen die, samenhangend met het druggebruik, problemen op verschillende leefgebieden ervaren en daardoor in de marge van de samenleving (dreigen te) raken en/of mensen die door middelengebruik (aanzienlijke) gezondheidsrisico’s lopen. Ze geven ook trainingen, verrichten veldwerk en zetten peer-2-peer projecten op poten.
In Antwerpen heb je het succesvolle Hepatitis C project met Dr. Stefan Bourgeois in het Stuivenbergziekenhuis. Het HVC-management project werd zelfs bekroond met een award voor één van de 10 ‘best practice models’ wereldwijd. Het is een samenwerking met C-buddy, spuitenruil en MSOC dat inzet op screening en behandeling van Hepatitis-C bij druggebruikers.
Een testlabo voor drugs is in Vlaanderen nog steeds ondenkbaar. Ooit was er wel de (ex-) gebruikersgroep Breakline die op feestjes de boodschap verspreiden je XTC-pil eerst in tweeën te breken en een kleine dosis uit te testen. Omdat drugstests op parties bij wet verboden zijn, was dat de enige manier om overdosissen terug te dringen. Vandaag zien we enkel in Brussel zo’n labo.
Het toedienen van Naloxon door niet-medisch-geschoolden, zoals bijvoorbeeld in de daklozen- en nachtopvang om sterfte door overdosis te voorkomen, is nog één van die dossiers die blijven hangen in een juridisch kluwen.
Harm reduction als ruimere visie heeft nog veel veld te winnen op het huidige war on drugs beleid.
“Harmreductionbenaderingen zijn praktisch, haalbaar, doeltreffend en kosteneffectief. Harm reduction als combinatie-interventie is niet enkel een pragmatische, uit noden gegroeide strategie, maar is tevens een evidence based strategie. Harm reduction is een verbintenis om beleid te maken en om praktijk te baseren op het sterkste bewijsmateriaal dat beschikbaar is. De meeste harmreductionbenaderingen zijn goedkoop, eenvoudig te implementeren en hebben een grote impact op de gezondheid van het individu en de gemeenschap. In een periode waar er nooit voldoende middelen zijn, worden de te behalen doelstellingen gemaximaliseerd en is er een voorkeur voor lage kosten/hoge impact projecten boven hoge kosten/lage impact interventies” (bron: dossier harm reduction VAD, Windelinckx Tessa, 2005).
foto: Leen
De rechtbank van eerste aanleg van Antwerpen verklaarde de milieustakingsvordering van Grondrecht, Greenpeace en Thomas Goorden ontvangkelijk. We bellen Thomas Goorden.
Thomas Goorden: “De zaak had twee componenten: bewarende maatregels op korte termijn en een milieustakingsvordering op langere termijn. Een milieustakingsvordering is niet opschortend en men kan dus doorwerken. Wel moet de schade achteraf hersteld worden, wat in dit geval niet voor te stellen is dat het zal gebeuren. Daarom vragen we die ‘bewarende maatregels’. Concreet vragen we dat het rapport van Karl Vrancken, met aanbevelingen voor BAM/Lantis, op de letter wordt uitgevoerd. Eigenlijk is dat een rommelwerk dat op enkele weken geschreven is en duidelijk meegeschreven werd door BAM/Lantis zelf. De rechter zegt in zijn vonnis dat de aanbevelingen van Vrancken niet toegepast kunnen worden omdat ze te vaag zijn, wat aantoont dat het niet echt over aanbevelingen ging, wat de werkelijke waarde van het werk van de Commissie Vrancken aantoont.”
“Concreet zijn nu zes partijen betrokken bij de zaak. Naast wijzelf gaat het over 3M, BAM/Lantis, de Vlaamse Overheid, Antwerpen en Zwijndrecht. Zwijndrecht volgt ons voor een stuk maar alle anderen trekken aan hetzelfde zeel. In de rechtzaak zitten wij met één advocaat, de advocaat met een voetbalploeg van 11 advocaten. “
“Het probleem zit bij de 70 microgram-PFAS norm die Bam/Lantis hanteert en die helemaal verouderd is. Tot 70 microgram kan vervuilde grond binnen de werfzone onbehandeld en niet afgedekt getransporteerd worden, kunnen er bermen mee gevuld worden enzovoort. BAM heeft de werfzone opzettelijk heel groot gemaakt, de nog meer vervuilde grond wordt ingepakt en opgeslagen op 3M. Die site wordt daarmee een klasse 1 stort maar is daar helemaal niet voor vergund.”
Raad van State
“Tijdens de pleidooien zeiden de tegenpartijen dat ze een nieuw technisch verslag hadden met een beschrijving hoe de zaak zal worden aangepakt. Een dergelijk verslag is een administratief document waarmee we naar de Raad van State kunnen trekken om te wijzen dat het slecht is: De verkeerde bodemnormen die gebruikt worden, de werkzones zijn verkeerd opgesteld, enzovoort. Tot nu toe kon dat niet. Je moet wachten op een nieuwe actie van de overheid om ertegen te kunnen in beroep gaan. Dat is dus het geval met dit verslag. Ze moesten het opstellen en hebben dit gedaan, maar nu kunnen we het door de rechter meteen laten natrekken. We stellen dat dat verslag zou moeten geschrapt worden, wat betekent dat BAM/Lantis wél moet stoppen met werken. We willen dat men stopt met de onzorgvuldige en gevaarlijke vervuilende handelingen die ze stellen. Het gaat over een hoogdringende procedure. De trage procedure van de milieustakinsgvordering is voorbijgestoken door de snelle procedure bij de Raad van State.Het verschil tussen beide is de vraag wat BAM/Lantis al uitgevoerd heeft op het moment dat de uitspraak valt. ”
Corruptie
“Het echte nieuws van vrijdag is dus niet zozeer de uitspraak over de milieustakingsvordering maar de procedure bij de Raad van State. Dit zou de twede keer zijn op korte termijn dat het Antwerps stadsbestuur door de Raad van State op de vingers getikt wordt. Onlangs stelde de RvS ook dat praktijk om bouwbedrijven zelf hun Ruimtelijk UitvoeringsPlan (RUP) te laten bestellen en betalen illegaal is. Het is een wettelijke vorm van corruptie. Daar stopt het niet: onlangs werd het Kattewilg 2.0 project op linkeroever goedgekeurd. Dat hangt samen met Oosterweel. Het RUP werd besteld door een dochteronderneming van Ghelamco. Vorige week bleek dat de directeur van de administratie Omgeving, van N-VA signatuur, tot de raad van bestuur van FC Antwerp is toegetreden. FC Antwerp is ook in handen van de Ghelamco. Voormalig Vlaams deelprenier Philippe Muyters (N-VA) en Jacques Vandermeiren, CEO van de haven van Antwerpen, zitten ook in de raad van bestuur van Antwerp. Het is ongelooflijk dat een projectontwikkellaar via een voetbalploeg met alle sleutelpersonen van allerlei andere dossiers kan gaan samenzitten.”
“In Antwerpen worden twee beleidsdomeinen gedomineerd door N-VA: alles wat met vergunningen en vastgoed te maken heeft. Van milieuminister, over deputatie tot schepenen,en ook in de vastgoedsector zelf. De mobiliteit van de Antwerpse regio die onder controle zit van Antwerps schepen Koen Kennis, ook N-VA, zit vast. Het ‘Routeplan 2030’ is en farce, Kennis trekt dat helemaal naar zicht toe: er worden plannen voorgesteld en dan zie je dat het kabinet van Kennis, of Kennis zelf, dat aanpassen of verwerpen zonder overleg met de partners. Aangezien er geen echte burgerbewegingen meer deelnemen en alleen nog meelopers en adminsitratie bij het proces betrokken zijn is het dood. Koen Kennis bepaalt hoe het met de mobiliteit gaat, zonder inspraak en zonder onderbouwing. En het resultaat is ernaar: het is een soepje.”
Ondertussen in de PFOS Commisie
“In de parlementaire PFOS commissie worden nu wel wat lastiger vragen gesteld, maar vooral naar 3M. Alles wat over Oosterweel gaat ligt heel moeilijk, men gaat bijvoorbeeld direct in de verdediging als het over de bodemnormen gaat en zegt dat ze wel ok zijn. Er zullen nu vragen gesteld worden over politieke verantwoordelijkheid. Dat gaat tot een onwaarschijnlijk politiek theater leiden met Joke Schauvlieghe en Ben Weyts, en weinig resultaat. Echte resultaten zullen van burgers en rechtzaken moeten komen.”
Bron: https://www.milieurapport.be/milieudata/kernset
**Vlaams minister van milieu Zuhal Demir wil de geplande kernuitstap tegenhouden door de bouw van een vervangende gascentrale in Vilvoorde te blokkeren onder het argument van bezorgdheid over stikstofvervuiling.
Er is wel degelijk een stikstofprobleem in Vlaanderen. Met Jan Ramaekers van Natuurpunt gaan we na waar de angel echt zit.**
Het milieu in Vlaanderen kreunt onder de stikstofvervuiling door ammoniak (NH3) en stikstofoxides (NOx). Met 96 duizend ton per jaar is de uitstoot van NOx het hoogst, maar ammoniak is nog schadelijker en daarom, ondanks de lagere uitstoot van 43 duizend ton, toch meer belastend voor het milieu.
“Er zijn waarschijnlijk wel oplossingen, maar dan moet men verder kijken dan naar de centrale alleen en ook naar de andere vervuilers in de buurt.”
95 percent
NOx worden gevormd tijdens verbranding terwijl ammoniak ontstaat bij biologische processen. Dat verklaart meteen waarom de bijdrage aan de vervuiling van verschillende economische sectoren sterk varieert: NOx wordt in de eerste plaats door wegverkeer veroorzaakt, gevolgd door industrie (inclusief de energiesector). Ammoniakuitstoot is bijna helemaal een aan de veeteelt gebonden zaak.
Er staat een PAS of ‘Programmatische Aanpak Stikstof’ klaar om de stikstofuitstoot naar beneden te brengen. Jos Ramaekers van Natuurpunt: “De trend voor verkeer en industrie is dalend. Het is vooral de landbouwsector waarvoor de uitstoot al een jaar of zeven niet langer daalt”.
In principe stoten elektriciteitscentrales geen ammoniak uit, wel NOx. Om de NOx-uitstoot te beperken, worden de rookgassen door een installatie geleid die 80% van de NOx omzet naar onschadelijk stikstof. In dat proces wordt ammoniak gevormd als bijproduct. Dat verklaart waarom de centrale van Vilvoorde ongeveer 70 ton ammoniak zal uitstoten per jaar. Zuhal Demir merkt op dat de ammoniakuitstoot van Vilvoorde veel hoger is dan die van een typische stal, die jaarlijks slechts 8 ton uitstoot, maar vermeldt niet dat er duizenden stallen zijn tegenover enkele centrales. De uitstoot van de centrale van Vilvoorde zal 0,2% vertegenwoordigen van de totale Vlaamse ammoniakuitstoot, de landbouw 95%.
Oplossing voor Vilvoorde
Jos Ramaekers: “De ammoniakvervuiling heeft een historische achtergrond. In veel gevallen gaat het over streken met arme grond. Door het gebrek aan goede landbouwgrond is men zich op de veehouderij gaan concentreren met stallen die niet in verhouding staan tot de grootte van de percelen waarop ze staan, met als gevolg voedselimport en mestoverschot. Aangezien de sector echter gewone melk en vlees produceren, moeten ze concurreren op een wereldmarkt, en daardoor zijn de marges extreem laag geworden. Het is niet normaal dat een ei tegenwoordig niet meer kost dan 50 jaar geleden, ondanks de inflatie. Men zal toch moeten gaan kijken naar een hoogwaardigere productie voor de lokale markt.”
Toch betekent dit niet dat de ammoniakuitstoot van de centrale in Vilvoorde irrelevant is. “Er is een natuurgebied in de buurt van de Vilvoordse locatie, en ammoniak slaat neer in de nabije omgeving. Mogelijk kan Engie dit oplossen door de andere vervuilers te helpen om hun uitstoot te verminderen, of een aantal landbouwers uit te kopen, alhoewel dat zelfs niet altijd nodig zou zijn. De industriële speler zou de modernisering van de stal kunnen bekostigen, of het herstel van de natuur. Er zijn waarschijnlijk wel oplossingen, maar dan moet men breder kijken dan dan naar de centrale alleen.”
Stikstofarrest
“Het is momenteel mogelijk om overal in Vlaanderen een stal met kippen of varkens te plaatsen, waardoor er een diffuse ammoniakuitstoot is die tot een veralgemeend hoog niveau zorgt. De stallen zitten ook in de buurt van natuurgebieden.”
OP 25 januari 2021 werd het ‘stikstofarrest’ geveld. In 2014 werd een tijdelijke wet gecreëerd om de stikstofvervuiling te regelen. Die wetgeving werd in het stikstofarrest door de Raad van Vergunning verworpen. De tijdelijke wet liet vervuilers (lees boerderijen) onbeperkt toe, en stelde dat de vervuiling genegeerd kon worden zolang de nieuwe ammoniakbron niet meer dan 5% van de totale vervuiling vertegenwoordigde. De Europese regelgeving bepaalt echter dat er een kap moet gezet worden op de totale uitstoot. Het is nu de bedoeling om de 50 grootste (landbouw-)bedrijven in de buurt van natuurgebieden te sluiten en om de uitstootrechten van de bedrijven te verminderen.
Fijn stof
Jos Ramaekers: “De Europese wetgeving rond op natuurgebieden biedt een houvast en is dwingend. Maar er is natuurlijk ook een directe impact van de stikstofvervuiling op de menselijke gezondheid, onder andere omdat ze fijn stof veroorzaakt. Er zijn rapporten die aantonen dat wonen in de buurt van veehouderij niet gezond is. In Nederland moet een veehouderij op minstens 200 meter van woningen liggen. Bij ons is er een afstandsregel voor windmolens, die géén fijn stof veroorzaken, maar niet voor veestallen, en dat ligt ook politiek niet op tafel.”
“Best gaat men voor een strenge aanpak die veel effect heeft, mogelijk moeilijk is, maar wel duidelijkheid verschaft. Als dat niet gebeurt, dan is er een risico dat men de landbouwers investeringen laat doen die dan binnen vijf jaar onvoldoende blijken. Natuurpunt denkt dat er best meer dan 50 landbouwbedrijven gesloten worden, met goede compensatie voor de boeren. Niet zij zijn in de fout gegaan, wel de overheid, die veel te laks geweest is. “