RFA Burmese: Recent Episodes
RFA Burmese
Radio Free Asia (RFA) is a private, nonprofit corporation that broadcasts news and information to listeners in Asian countries where full, accurate, and timely news reports are unavailable. Radio Free Asia’s mission is to provide accurate and timely news and information to Asian countries whose governments prohibit access to a free press. Guided by the core principles of freedom of expression and opinion, RFA serves its listeners by providing information critical for informed decision-making.
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနၾကရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြ စားဝတ္ေနေရး အခက္အခဲၾကံဳေနရေၾကာင္းနဲ႔ ဒီဒုကၡသည္ေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးဖို႔ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႕ေတြကို ခြင့္ျပဳသင့္တယ္လို႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္က ေဒၚခြန္ဂ်ာကေျပာပါတယ္။
ေဒၚခြန္ဂ်ာ ကို RFA အဖြဲ႕သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နိင္ပါတယ္။
အခုုတပတ္ အစီအစဥ္မွာ ရန္ကုုန္တကၠသိုုလ္ သမိုုင္းမွန္ေဖၚထုုတ္ေရးနဲ႔႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္းပါးရွင္က ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္အပါအ၀င္ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ေၾကးရုပ္တုေတြထားရွိဖို႔ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး စီစဥ္ေနတဲ့အေပၚ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္း RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
(ဓါတ္ပံု - ေနျပည္ေတာ္၊ လယ္ေ၀းၿမိဳ႕နယ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ရုပ္တုကို ေတြ႔ရစဥ္)
၂၀၁၇ -၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း တစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ ေျမၿပိဳမႈ နဲ႔ ျမစ္ကမ္းပါးၿပိဳက်မႈ အႀကိမ္ ၅၄၀ ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။
ေရေဘးေၾကာင့္ ေျမၿပိဳတာေတြ ေရတုိက္စားမႈေၾကာင့္ ျမစ္ကမ္းပါး ၿပိဳက်တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရက စီမံေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚ လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအး ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဇူလိုင္လဆန္းမွာ က်င္းပဖို႔ လ်ာထားတဲ့ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံမွာ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြ လိုလားတဲ့ ျပည္နယ္ဖြဲ႔စည္းပံု ေရးဆြဲေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ ျပ႒ာန္းခြင့္၊ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ က အတည္ျပဳလိုတဲ့ ျပည္ေထာင္စုက ခြဲမထြက္ေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးမွာ မဟုတ္ေသးဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီတတိယအႀကိမ္ ညီလာခံမွာ ဘာေတြေဆြးေႏြးၾကမွာလဲ ဒီအေၾကာင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ဦးမ်ိဳးလြင္ အပတ္စဥ္ တင္ျပေနတဲ့ လူမႈစီးပြား ေၾကးမံုျပင္ အစီအစဥ္မွာ အခုတစ္ပတ္ အိမ္ျခံေျမ ဝန္ေဆာင္မႈ ဥပေဒၾကမ္း နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားေပးထားပါတယ္။
အခုအခါ အခ်ိန္စကၠန္႔ ႏွစ္စကၠန္႔တိုင္း ကမၻာေပၚက လူတစ္ဦးက် အိုးအိမ္စြန္႔ထြက္ေျပးေနရတယ္လို႔ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးက ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ အိုးအိမ္စြန္႔ရသူ မ်ားျပားတဲ့စာရင္းထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။
ဦးသစ္ဆင္း က တင္ျပထားပါတယ္။
Photo: Salai
မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္စက္မႈဇုန္မွာ စမ္းသပ္လည္ပတ္ေနတဲ့ ခေနာက္စိမ္း သန္႔စင္စက္ရံုႏွစ္ရံုက အနံ႔ဆိုးေတြထြက္တဲ့အေၾကာင္း ေဒသခံေတြက အႀကိမ္ႀကိမ္တင္ျပလို႔ ေလထု တိုင္းတာေရးစက္နဲ႔ သက္ဆိုင္ရာက တိုင္းတာတဲ့အခါ ေလထု ညစ္ညမ္းေနတာေတြ႔ရေပမယ့္ ခုထိ တစ္စံုတစ္ရာ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေပးတာ မရွိေသးပါဘူး။ အရင္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ရပ္နားခဲ့ၿပီး ခု အစိုးရလက္ထက္မွာ စမ္းသပ္လည္ပတ္ေနတာလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းေတြကို စက္မႈဇုန္မွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ ဦးေဇာ္ေဇာ္ဟန္ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းက အက်ဥ္းေထာင္ေတြ ရဲစခန္းအခ်ဳပ္ခန္းေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးဖို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ကို ေရာက္ရွိေနပါတယ္။
ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုအဆင့္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္နယ္အဆင့္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ပုဂၢလိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဖိတ္ၾကားတဲ့ အခမ္းအနားေတြကို တက္ေရာက္ျခင္းမျပဳဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက ညႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီး တားျမစ္လိုက္ပါတယ္။
အစိုးရအဖဲြ႔၀င္တခ်ဳိ႔ဟာ ပဲြလမ္းသဘင္ေတြ အခမ္းအနားဖြင့္ပဲြေတြ တက္ေရာက္မႈ မ်ားေနတယ္ဆုိၿပီး ေ၀ဖန္မႈေတြ ျမင့္တက္ေနခ်ိန္မွာ အခုလိုေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား သိမ္ဆည္းခံရမွဳေတြကို စိစစ္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က လမ္းညႊန္ခ်က္ ၄ခ်က္ ခ်မွတ္ေပးလိုက္ပါတယ္။
သိမ္းဆည္းခံေျမယာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဲဒီလမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာဌာနဆိုင္ရာေတြက လိုက္နာၾကမယ္ဆိုရင္ သိမ္းဆည္းခံေျမယာေတြ အျမန္ျပန္ရနိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ားသိမ္ဆည္းခံရမႈမ်ား ျပန္လည္စိစစ္ေရးေကာ္မတီ၀င္ ကိုေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ က ေျပာပါတယ္။
ကိုေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးကိုနီ လုပ္ႀကံခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အင္းစိန္ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ တရားရုံးက စဲြခ်က္တင္ဖို႔ အမိန္႔ခ်မွတ္ထားတဲ့အေပၚ ရန္ကုန္တိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္ကို ေလွ်ာက္လဲခ်က္ တင္ထားတာကို မေန႔က အမိန္႔ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္က ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ အမိန္႔ဟာ ၾကည္လင္း နဲ႔ ေအာင္၀င္းေဇာ္တုိ႔ကို စဲြဆုိထားတဲ့ ပုဒ္မေတြမွာ ေျပာင္းလဲမႈ သိပ္မရွိဘဲ ေဇယ်ာျဖိဳးကို စဲြဆုိထားတဲ့ ပုဒ္မမွာေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈရွိတယ္လို႔ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္က မေန႔က ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ အမိန္႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရွ႕ေန ဦးကိုနီ လုပ္ၾကံခံရမႈမွာ အသတ္ခံရတဲ့ အငွားယာဥ္ေမာင္း ဦးေန၀င္းရဲ့ အမႈကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ ကို ကိုေက်ာ္ေဇာဝင္း က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္တဲ့ တရားခံေတြကို အထူးဥပေဒျပ႒ာန္းၿပီး ေသဒဏ္အျပစ္ေပးဖို႔ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ေစာေဝက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ဒီကေန႔ အဆိုတင္သြင္းခဲ့ရာမွာ ရံႈးနိမ္႔သြားခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚခင္ေစာေဝကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
မိုးရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးေရာဂါဟာ ႏွစ္စဥ္ ရန္ကုန္တိုင္းမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ဧရာဝတီတိုင္းနဲ႔ မြန္ျပည္နယ္တို႔က ဒုတိယအျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈဟာ မႏွစ္ကထက္ေလ်ာ့နည္းေပမယ့္ မေပါ့ဆၾကဖို႔နဲ႔ ေသြးလြန္တုတ္ေကြးလို႔ သံသယရွိတာနဲ႔ ေဆးရံုပို႔ၾကဖို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွဴး၊ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာထြန္းျမင့္ ကေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာထြန္းျမင့္ ကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ခုတပတ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံတ၀ွမ္းမွာ အေရအတြက္ ၆ သိန္းပတ္၀န္းက်င္ရွိတဲ႔ အေျခခံပညာ ဆရာ ဆရာမေတြရဲ႔ စား၀တ္ေနေရးေျပလည္ေရးကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္းပါးရွင္ ေက်ာင္းဆရာဦးဖိုးေစာ ကိုယ္တုိင္ ေဆြးေနြး ထားပါတယ္။
ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ ၆ လ အတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါျဖစ္ပြားၿပီး ေဆးရံုတက္ရသူ အေရအတြက္ဟာ သံုးေထာင္ေက်ာ္ရွိၿပီး ၂၃ ဦး ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္၊ တနသၤာရီ နဲ႔ ဧရာ၀တီတိုင္းတို႔မွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းနဲ႔ ေသဆံုးမႈႏႈန္း အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနပါတယ္။
RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ကယားျပည္နယ္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေၾကးရုပ္ထားရွိမွာကို ကန္႔ကြက္လိုက္ၿပီး တည္ေဆာက္ေနမႈကို ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ေပးဖို႔ ကယားျပည္နယ္ လူမႈအဖြဲ႔ ၇ ဖြဲ႔က ျပည္နယ္အစိုးရဆီကို ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ၿပီး ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ကရင္နီျပည္ လူငယ္မ်ားသမဂၢက ခြန္ဘားနဒ္ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Ei Khu Reh
မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရရဲ႕ ၂ဝ၁၈-၂ဝ၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ဘတ္ဂ်က္စာရင္းေတြကို တိုင္းအစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီး ဦးေဇာ္မင္းက လႊတ္ေတာ္ထံ တင္ျပတာေနာက္က်တာေၾကာင့္ စိစစ္ခ်ိန္မရလိုက္ဘဲ အတည္ျပဳလိုက္ရတယ္လို႔ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ျပည္သူ႔ေငြစာရင္းေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးတင့္လြင္က ေျပာပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ထံ ဘတ္ဂ်က္စာရင္းတင္ျပမႈ မၾကာခဏေနာက္က်တာေၾကာင့္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒နဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး နိုင္ငံေတာ္သမၼတထံ တင္ျပထားပါတယ္။
တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ျပည္သူ႔ေငြစာရင္းေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးတင့္လြင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဓါတ္ပံု - မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္
ရခိုင္ျပည္နယ္ကို မေန႔က ေရာက္ရွိေနတဲ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ Christine Burgener ခရစ္စတင္းဘာဂီးနာ ဟာ ဒီေန႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြနဲ႔ ေက်းရြာေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။
ခရစ္စတင္းဘာဂီးနာရဲ႕ ႏွစ္ရက္တာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္အတြင္း ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ေဒသခံေတြရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
Photo: Aung Thurein
ကဗ်ာေတြေတးေတြ လွလွပပဖြဲ႕ဆိုေလ့ရွိခဲ့တဲ့ မိုးဥတုေရာက္တိုင္း နိုင္ငံတလႊား ေရေဘးသင့္ရတာဟာ သစ္ေတာျပဳန္းတီးတဲ့အတြက္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ သစ္ေတာမျပဳန္းတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း ေရၾကီးေရလွ်ံတာပဲလို႔ ေစာဒက တက္စရာရွိပါတယ္။ ဒီအတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ေရႀကီးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံ မတူညီတာေတြကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ (Ms. Christine Burgener) ခရစၥတင္းဘာဂီးနာဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမပံု နဲ႔ စစ္ေတြက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ဒီေန႔ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။
ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္ေတြကို အဓိကထား ေလ့လာေဆြးေႏြးမယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။
ခရစၥတင္းဘာဂီးနာ ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Equality Myanmar ရဲ႕ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္မွာ မေန႔ညက စတင္ၿပီး မိုးႀကီးခဲ့တာေၾကာင့္ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ေပါင္၊ မုဒံု၊ သံျဖဴဇရပ္ အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ ၆ ၿမိဳ႕ မွာ ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေပၚၿပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ဳိးသမီး ေျမြကိုက္ခံရကာ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ လတ္တေလာမွာ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြ ယာယီဖြင့္လွစ္ၿပီး လူဦးေရ ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနရပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က တင္ျပထားပါတယ္။
Photo: Hom Shin - facebook
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လက္ရွိအစိုးရအေနနဲ႔ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖုိ႔ လုိအပ္ေနေသးေၾကာင္း မသမာသူ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနေသးတဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တုိက္တြန္းထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ပညာေရးကေနထြက္လာတဲ့ ရလဒ္ေတြဟာ အလုပ္အကိုင္ေတြအတြက္ အေရးႀကီးဆံုးအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဗဟုသုတနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈကို ေကာင္းေအာင္ျပည့္ဝေအာင္ မသင္ေပးႏိုင္ခဲ့ဘူးဆိုတာနဲ႔ ပညာေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားမွာ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးေတြပါေနသလဲဆုိတာ စဥ္းစားစရာအခ်က္ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုေအာင္ႏိုင္ေက်ာ္ ေရးသားတင္ျပတဲ့ " လူမႈစီးပြားနဲ႔ လယ္ယာက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လယ္ယာေျမကို စိုက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ပဲသံုးဖို႔ဆိုၿပီး သက္ဆိုင္ရာက တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ေဆာင္ရြက္တာမွန္ေပမယ့္ ေျမျပင္ရဲ႕ လက္ေတြ႔အေနအထားကို ေသခ်ာမေလ့လာဘဲလုပ္ရင္ လယ္ယာလုပ္ငန္းကို အက်ပ္ရိုက္ေစႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းကို ေဆာင္းပါးရွင္က ဥပမာမ်ားနဲ႔ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက မွတ္တိုင္ ၆ နဲ႔ ၈ မွာ ခိုလႈံေနၾကရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ၅ ေထာင္နီးပါးကို သြားေရာက္ကူညီမယ့္ အဖဲြ႔အစည္းေတြကို မသြားၾကဖို႔နဲ႔ အကူအညီသြားေပးရင္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ ပုဒ္မ ၁၇(၁) နဲ႔ ၿငိစြန္းမွာျဖစ္ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ နယ္စပ္ေရးရာနဲ႔ လံုျခံဳေရးဝန္ႀကီးက သတိေပးစာထုတ္ျပန္တာဟာ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ေကအုိင္ေအ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူက ေျပာပါတယ္။ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အရင္က ကမၻာမွာ ဆန္တင္ပို႔မႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အခုအခါ ပဥၥမေနရာကိုေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္သူလယ္သမားအမ်ားစုရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဆန္အထြက္တိုးတက္လာဖို႔ မ်ိဳးေကာင္း မ်ိဳးသန္႔နဲ႔ နည္းပညာေတြရရွိဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဦးသစ္ဆင္က စုစည္းတင္ျပမွာပါ။
ျမန္မာႏိုင္ငံတဝွမ္း တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေရလႊမ္းမိုးမႈအႏၱရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတာမွာ မေကြးတိုင္းဟာ အဆိုးဝါးဆံုးလို႔ ေရေဘးကူညီေနတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကေျပာပါတယ္။ မေကြးတိုင္း ပြင့္ျဖဴတစ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာတင္ ေသဆံုးသူ ၂ ေယာက္ရွိၿပီး ကမ္းပါးၿပိဳက်လို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးခဲ့ရတဲ့ အိမ္ေပါင္း ၆၆ လံုးရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ေရေဘးဒုကၡသည္ေတြကိုကူညီေနတဲ့ ပြင့္ျဖဴဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကြန္ရက္က ကိုေက်ာ္ဆန္းဟန္က ေျပာပါတယ္။ ကိုေက်ာ္ဆန္းဟန္ကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Aung Myint Myat - facebook
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔အတြက္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက အဓိကျဖစ္ေပမယ့္ ျပည္သူေတြမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္လို႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုမင္းကိုနုိင္က ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာျပည္လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုမင္းကိုနုိင္ကို RFA အဖဲြ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
လက္ရွိ ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔ပါတီရဲ႕ အမည္၊ အလံနဲ႔ အမွတ္တံဆိပ္တို႔ကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ေပးဖို႔နဲ႔ အဲဒီညႊန္ၾကားခ်က္ကို ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ေပးဖို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ထံ တင္ျပခဲ့ေပမယ့္ မျပင္ဆင္ေပးႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ ရလာဒ္ပဲရခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာပါတယ္။
ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႕ပါတီရဲ႕ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သူ ဦးရဲႏုိင္ေအာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသန္႔ဇင္ဦး က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက မွတ္တိုင္ေခ်ာင္းဆိုတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းကို သြားေရာက္ကူညီေပးေနတဲ့ ဝိုင္းေမာ္ KBC အဖြဲ႔ကို ကခ်င္ျပည္နယ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေရးရာဝန္ႀကီးက ေနာက္ထပ္ၿပီး မသြားဖို႔ တားျမစ္လိုက္ပါတယ္။
ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ KBC အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေဒါက္တာဆမ္ဆြန္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကရင္နီအမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီအေနနဲ႔ NCA လက္မွတ္ထိုးၿပီး လာမယ့္ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ တက္ေရာက္ေရးဟာ နီးစပ္မႈမရွိေသးဘဲ အစိုးရနဲ႔ ဆက္လက္ညိွႏိႈင္းရမယ့္အခ်က္ေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ KNPP ဗဟိုေကာ္မတီဝင္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
KNPP ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ ခူေတာရယ္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေဖၚျပခဲ့ၾကတဲ့ ေခါင္းႀကီးပိုင္းေတြနဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ ေဆာင္းပါးေတြကို ဦးသစ္ဆင္းက ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။
အခုတပတ္မွာ ျမန္မာနဲ႔ တရုတ္ၾကားက ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီပြားရးဇုန္ တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္ မုဒံု လဝက ရံုးက အဂတိမႈ၊ ေကာ့ေသာင္းေလဆိပ္က ရဲဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႔ရဲ့ အာဏာအလြဲျပဳမႈ၊ ေရနံေခ်ာင္းေဆးရံုက ဆရာဝန္မလံုေလာက္တဲ့အေျခအေန အပါအဝင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ဦးက ေရေဘးသင့္ျပည္သူေတြရဲ့ ဒုကၡအခက္အခဲ နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ေအာင္ပန္းက လမ္းတိုးခ်ဲ႔ဖို႔ ေနအိမ္ေတြ ေစ်းဆုိင္ေတြ ဖယ္ရွားရမယ့္ ေဒသခံေတြအေၾကာင္းေတြကို နားဆင္ရမွာပါ။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ စီစဥ္တင္ဆက္ထားပါတယ္။
ျပင္ပကေလာင္ရွင္ ဦးေအာင္မိုုး၀င္း တင္ျပမယ့္ တံခါးမ်ားကိုုဖြင့္ၾကည့္ျခင္း အစီအစဥ္မွာ ခုုတပတ္ ျပည္ပဆက္ဆံမႈေတြက ေျပာင္းလဲေပးလိုုက္တဲ့ နုုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ စိတ္သေဘာထားေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။
ရာသီဥတုအေျခအေနေၾကာင့္ မဲဆြယ္စည္းရံုးဖို႔ အခက္အခဲရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေနာက္ဆုတ္ေပးဖို႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခ်ိဳ႕က ဒီေန႔ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ပုဂၢလိကသတင္းမီဒီယာေတြ ဝင္ေရာက္သတင္းရယူခြင့္ကို ကန္႔သတ္ခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုပါတီ ဥကၠ႒ ဦးေစာသန္းျမင့္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္ ပေလာင္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ နမ့္ဆန္ၿမိဳ ႔နယ္အတြင္းမွာ ၿပီးခဲတဲ့ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔ကစၿပီး မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းတာေၾကာင့္ နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္ေတြမွာ ေျမၿပိဳၿပီး ေနအိမ္ေတြပ်က္စီးမႈ ရွိေနပါတယ္။ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေျမၿပိဳမႈအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕ မဂၤလာရပ္ကြက္မွာ ေနထိုင္တဲ့ ဦးၾကားသီကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုကံသာက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - ဦးၾကားသီ
မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ ကသည္းေက်းရြာအုပ္စုမွာ မိုးႀကီးၿပီး ေျမၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ေတာင္ကမ္းပါးကုန္းေစာင္းမွာ ေနထိုင္သူ ၅ ဦး ဒီေန႔ မနက္အေစာပိုင္းက ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေစာေသာင္းတင္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Hein Zaw Thu - facebook
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ျမန္မာစာအေရးအသား တိုးတက္လာမႈ အလားအလာအေၾကာင္းကို ေဆာင္းပါးရွင္ေမစာက ကိုယ္တိုင္တင္ျပထားပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္ က်ိဳက္ထိုျမိဳ႕နယ္က ေက်ာက္မိုင္းလုပ္ငန္းေတြကို ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္က လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္း မိန္႔ထုတ္ျပန္ေပမဲ့ ဧက ၁၀၀ ရွိတဲ့ ေက်ာက္မိုင္းတမိုင္းပဲ လုပ္ငန္း ရပ္ဆိုင္းထားပါတယ္။ မြန္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ တိုင္ၾကားစာ၊ အသနားခံစာနဲ႔ အေထြေထြ ကိစၥရပ္မ်ား ေလ့လာဆန္းစစ္ေရး ေကာ္မတီက ေက်ာက္မိုင္းေတြကို မေန႔က သြားစစ္ေဆးျပီး ရြာကထြက္လာခ်ိန္မွာေတာင္ မိုင္းခြဲသံၾကားရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းေတြကို ေမာ္လျမိဳင္ျမိဳ႕ အေျခစိုက္ အလြတ္သတင္းေထာက္ ဦးေနမင္းကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
NLD အစိုးရ ၂ ႏွစ္တာကာလအတြင္း လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ အေျခအေန အစီရင္ခံစာ မိတ္ဆက္ပြဲကို လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ခြင့္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ “အသံ” အဖြဲ႔က ဇြန္လ ၁၀ ရက္ ေန႔က ထုတ္ေဝခဲ့ရာမွာ ဒီ ၂ ႏွစ္တာအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ အေျခအေနဟာ အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ထားပါတယ္။ အသံအဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ ဒါရိုက္တာ ေမာင္ေဆာင္းခ ကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ တရားမ၀င္ အလုပ္လုပ္ေနၾကသူေတြကို ေျဖေလ်ာ့ေပးတဲ့ကာလဟာ ဒီလကုန္မွာ ကုန္ဆံုးေတာ့မွာျဖစ္တာေၾကာင့္ လာမယ့္ ဇူလိုင္လဆန္းကစၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံက ဥပအေဒအတုိင္း အေရးယူတာေတြ စတင္ေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းနုိင္ငံေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြရဲ့ လက္ရွိအေျခအေန၊ သူတို႔ရဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ထိုင္းနုိင္ငံဆုိင္ရာ ျမန္မာသံရံုး အလုပ္သမားသံအရာရွိ ဦးစန္းေမာင္ဦး ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ပါတီတစ္ခုရဲ႕ အမွတ္တံဆိပ္နဲ႔ ဆင္တူေနလို႔ဆိုၿပီး စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ အလံ၊ အမွတ္အသား တံဆိပ္ နဲ႔ ရင္ထိုးတံဆိပ္တို႔ကို သိသာထင္ရွားကြဲလြဲတဲ့ ဒီဇိုင္းပံုစံနဲ႔ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့ အဆိုကို ဒီေန႔ တိုင္းလႊတ္ေတာ္မွာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာမွာ ေထာက္ခံမဲ မ်ားတဲ့အတြက္ အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ အဆိုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ၁၃ ေယာက္က ဒီေန႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး မဲခြဲခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေဆြးေႏြးရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ကေလးၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚသန္႔ေ၀ေက်ာ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ဗလေခ်ာင္းဝ သာစည္ေက်းရြာအနီး ပင္လယ္ကမ္းစပ္မွာ ပ်က္စီးေနတဲ့ စက္ေလွတစ္စီးနဲ႔အတူ ေတ႔ြရွိရတဲ့ မြတ္စလင္ ၁၀၄ ဦး ကို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ငါးခူရ ျပန္လည္လက္ခံေရးစခန္းမွာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားၿပီး စိစစ္ေနပါတယ္။
အဲဒီအေျခအေနကို လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ေအာင္သူရိန္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးညွင္းၿမိဳ႕နယ္ ဟိုပင္ၿမိဳ႕ တဝိုက္မွာ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္ သံုးစြဲေနၾက သူေတြထဲက ေဆးသံုးစြဲသူ နဲ႔ လက္လီေရာင္းခ်သူေတြသာ အမ်ားဆံုး အဖမ္းခံေနရၿပီး အႀကီးစား ေရာင္းဝယ္ေနၾကသူေတြကိုေတာ့ ဖမ္းမမိတာမ်ားတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။
မိုးညွင္း နဲ႔ ဟိုပင္ၿမိဳ႕ တ၀ိုက္မွာ မူးယစ္ေဆးဝါး အႏၱရာယ္ စိုးရိမ္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဟိုပင္ၿမိဳ႕ခံ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပခြင့္မရတဲ့အတြက္ ရခိုင္ျပည္ အမ်ိဳးသား ေကာင္စီ (ANC) က ဦးေဆာင္ၿပီး အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ ပံုစံတူ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပဲြကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔ကေန ၁၂ ရက္ေန႔အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္ အမ်ဳိးသားေကာင္စီ (ANC) ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းေဇာ္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
စကၤာပူနုိင္ငံမွာ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ္နဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအြန္း္တို႔ရဲ႔ ေတြ႔ဆံုပြဲဟာ ကမၻာ႔ထိပ္တန္း သတင္းျဖစ္ၿပီး ကမၻာႀကီးျငိမ္းခ်မ္းဖို႔ဦးတည္ေနၿပီလို႔ အေကာင္းျမင္ သံုးသပ္သူေတြရွိေနေပမဲ့ သတိထားေစာင့္ၾကည့္ေနသူလည္း အမ်ားအျပားရွိေနပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ ကမၻာႀကီးကို အႀကိမ္ႀကိမ္ လွည္႔စားဘူးတဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ယံုၾကည္လို႔ ရမလားဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ဥိီးတင္ေအာင္ခိုင္ က ဆက္လက္ တင္ျပပါမယ္။
ဦးမ်ိဳးလြင္ အပတ္စဥ္ တင္ျပေနတဲ့ လူမႈစီးပြား ေၾကးမံုျပင္ အစီအစဥ္မွာ အခုတစ္ပတ္ ယာဥ္ေမာင္း လိုင္စင္အတု ျပႆနာအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားထားပါတယ္။
မုတ္သုန္ရာသီေရာက္လို႔ မိုးၿဖိဳင္ၿဖိဳင္ရြာလိုက္ရင္ နိုင္ငံတ၀န္း ေရႀကီးေရလွ်ံၿပီး လူေတြေရေဘးသင့္ရပါတယ္။ အဲဒိအခါ အလွဴရွင္ေတြ၊ ေစတနာရွင္ေတြက ေရေဘးကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရေဘးကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းဆိုတာ ႏွစ္စဥ္ လုပ္သင့္တာ မဟုတ္ဘဲ ေရႀကီးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို လူေတြ သတိမူသင့္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ေရႀကီးရတဲ့ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းခ်င္းရာေတြကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္က ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အငူေမာ္ကမ္းေျခကို စက္ေလွနဲ႔ေရာက္လာတဲ့ မြတ္စလင္ ၁၀၄ ေယာက္ကို ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ကို ပို႔ေဆာင္ ထိန္းသိမ္းထားတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ သူတို႔ကို ထိန္းသိမ္းထားတဲ့အေျခအေနနဲ႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ လက္ရွိ လံုျခံဳေရးအေျခအေနေတြကို ေမာင္ေတာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္အုန္းကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မေကြး၊ စစ္ကိုင္း၊ ဧရာဝတီနဲ႔ ရခိုင္ စတဲ့ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြမွာ လတ္တေလာ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြျဖစ္ေနၿပီး လူေတြေျပာင္းေရႊ႔ရတာ၊ စိုက္ခင္းေတြထဲ ေရ၀င္တာအျပင္ လူေသဆံုးမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထက္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းစာေမးပြဲေအာင္ခ်က္ က်ဆင္းခဲ့တဲ့ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြကို အေၾကာင္းအရင္းစိစစ္ၿပီး ျပန္လည္တင္ျပဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။
၂၀၁၈ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းစာေမးပြဲမွာ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာအေနနဲ႔ ခ်င္းျပည္နယ္ဟာ ေအာင္ခ်က္အနည္း ဆံုးျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေအာင္ခ်က္ထက္လည္း က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။
တကၠသိုလ္ဝင္တန္း စာေမးပြဲေအာင္ခ်က္ က်ဆင္းခဲ့တဲ့ အေျခအေနအေပၚ ျပန္လည္စိစစ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ လူမႈေရးဝန္ႀကီး ဦးေပါင္လြန္းမင္ထန္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ သံတြဲၿမိဳ႕မွာ မေန႔ကစလို႔ အနိမ့္ပိုင္း ေျခတံရွည္အိမ္ေတြ ၾကမ္းျပင္ထိေရာက္ေအာင္ ေရႀကီးေနၿပီး ဒီမနက္ လင္းအားႀကီးခ်ိန္ထိ ေခ်ာင္းေရတက္ေနပါတယ္။ ၂၀၀၄ က ေရအႀကီးအက်ယ္ ႀကီးခဲ့တုန္းကအတိုင္း ေရတက္ေနၿပီး ေခ်ာင္းထဲမွာ သဲစုပ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ေရစီးေၾကာင္းေတြ ေျပာင္းရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းေတြကို သံတြဲၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း ပင္တိုင္ေဆာင္းပါးရွင္ ျမတ္စုမြန္ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ - တကၠသိုလ္ေတြမွာ ေက်ာင္းေခၚခ်ိန္စည္းကမ္း၊ အပတ္စဥ္စာေမးပြဲနဲ႕ အိမ္စာကို စနစ္တက်စီစဥ္ေပးနိုင္ဖို႔လိုအပ္တာကို အေမရိကန္တကၠသိုလ္ကစနစ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး ေဆာင္းပါးရွင္ ဆရာေစာ ကိုယ္တိုင္ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလေႏွာင္းပိုင္းက ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ထဲက IDP စခန္းတခုက NVC ကတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူ အမ်ိဳးသမီးငယ္တေယာက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကိုအသြား ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။
သူဘာေၾကာင့္အဖမ္းခံရတာလဲ၊ NVC ကတ္ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြ ခရီးသြားလာလိုတဲ့အခါ ဘာေတြေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္သလဲဆိုတာေတြကို အဖမ္းခံရသူအမ်ိဳးသမီးငယ္ရဲ႕မိသားစုဝင္နဲ႔ IDP စခန္းတာဝန္ခံေတြ၊ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္ေတြကို မခက္မာ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
အသစ္ခန္႔အပ္လိုက္တဲ့ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆုိင္ရာ အထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ မစၥခရစၥတင္းရွယန္နာဘာဂနာ ဟာ မနက္ျဖန္မွာ ျမန္မာနုိင္ငံကိုေရာက္ရွိပါမယ္။ သူ႔ရဲ့ ၈ ရက္ၾကာ ျမန္မာခရီးစဥ္အတြင္း နုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္တို႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီခရီးစဥ္ကေန ျမန္မာနုိင္ငံအတြက္ ဘာေတြကို ေမွ်္ာလင့္နုိင္မလဲ။ နုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ နုိင္ငံေရးေလ့လာသူေတြရဲ့ အျမင္ေတြကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
အနည္းဆံုးအခေၾကးေငြႏႈန္းထား တစ္ရက္ ၄၈၀၀ သတ္မွတ္ၿပီးေနာက္မွာ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္က မလိုက္နာမႈေတြေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လုပ္ခလစာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ ကူညီေပးေရးေကာ္မတီထံ တိုင္ၾကားထားတဲ့ အမႈ ၂၅ မႈရွိၿပီး လက္ရွိမွာ အမႈ ၁၂ မႈကို ေျဖရွင္းေပးေနရတယ္လို႔ ေကာ္မတီအဖြဲ႕၀င္ ကိုေနလင္းေအာင္ က ေျပာပါတယ္။
ကိုေနလင္းေအာင္ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း မုန္တုိင္းငယ္အရွိန္ေၾကာင့္ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မုိးၾကီးေနတဲ့အတြက္ မေကြးတုိင္းေဒသႀကီးမွာ ကားလမ္းေရေက်ာ္တာေတြ သီးႏွံစိုက္ခင္းေတြ ေရနစ္ျမဳပ္တာေတြ ရွိေနပါတယ္။ မင္းတုန္းၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအးလိႈင္ဦးကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Aye Hlaing Oo - facebook
ေဒသခံေတြ ကန္႔ကြက္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ယာယီရပ္ဆိုင္းထားခဲ့တဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း မိုင္းကိုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဟိန္းေမတၱာ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးကုမၸဏီက တူးေဖာ္မယ့္ ေက်ာက္မီးေသြးစီမံကိန္းကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတရံုးက သက္တမ္းကုန္ခ်ိန္ ၂၀၂၀ အထိ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳဖို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလကုန္ပိုင္းက ညႊန္ၾကားလိုက္ပါ တယ္။
စီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ သယံဇာတ၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ေရးရာေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုင္းလင္းျမတ္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာျဖစ္ပြားတဲ့ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုန္းတြင္းကို ဝင္သြားေပမယ့္ ျမန္မာနိုင္ငံအႏွံ႔ မိုးဆက္လက္ရြာေနဦးမယ္လုိ႔ မ္ိုးေလ၀ဥဌာနက သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတာနဲ႔ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ကို လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ပညာရွင္ေတြက ဆက္စပ္ျပေပမယ့္ ပတ္ဝန္းက်င္၀ါဒီေတြကေတာ့ ေဂဟစနစ္ယိုယြင္းတာကို ေထာက္ျပတတ္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ စီးပြားေရး နဲ႔ လူမႈေရးက႑မ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဆိုင္ရာ ေကာ္မတီရဲ႕ စီးပြားေရး စစ္တမ္းအတြက္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ တရုတ္ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာ စိုက္ခင္းေတြကို ေကာ္မတီအဖဲြ႔၀င္ေတြက သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္။
အဲဒီ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ ကုမၸဏီ ၄ ခု ရဲ႕ တရုတ္ တစ္သွ်ဴးငွက္ေပ်ာ စုစုေပါင္း စိုက္ဧကဟာ ၁ ေသာင္းဝန္းက်င္ရွိၿပီး အားလံုးဟာ တရားမဝင္ စိုက္ပ်ိဳး လုပ္ကိုင္ေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ကြင္းဆင္းရာမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရး နဲ႔ လူမႈေရးက႑မ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဝင္း ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းက တရားမ၀င္ သစ္ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦး အပါအ၀င္ ကိုယ္စားလွယ္ ၇ ဦး နဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ကို လႊတ္ေတာ္က ဖဲြ႔စည္းလိုက္ပါတယ္။
တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ေက်ာ္ခိုင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ မခင္မ်ိဳးသြယ္ရဲ႕ " ျမန္မာ့လယ္ယာက႑" အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဒီအပတ္မွာ စိုက္ပ်ိဳးစရိတ္ေခ်းေငြစနစ္သစ္ေၾကာင့္ ေခ်းေငြမထုတ္ေတာ့ဘူးဆိုသူေတြ၊ ေခ်းေငြမထုတ္ႏိုင္တဲ့ ေတာင္သူေတြရိွေနတဲ့အတြက္ ေခ်းေငြမူဝါဒကို အျမန္ဆံုး ျပန္လည္သံုးသပ္ျပင္ဆင္သင့္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ဆယ္တန္းစာေမးပြဲရလဒ္ဟာ ကေလးေတြအတြက္ ဘ၀တစ္ခုမဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ကမၻာႀကီးမွာဘယ္ေလာက္ က်ယ္ျပန္႔႔ပီးေတာ့ ေရြးစရာေတြဘယ္ေလာက္မ်ားေနၾကတယ္ ေအာင္ျမင္္မႈကို ကိုယ့္အစြမ္းအစနဲ႔ကိုယ္ ဘယ္လိုရွာၾကတယ္ ဆိုတာကို ကေလးေတြသိေအာင္ေျပာၾကဖို႔ အခ်ိန္တန္တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ စာေမးပြဲတစ္ခုရဲ႕ရလဒ္ အတြက္နဲ႕ အဲ့ဒီ့ကေလးေတြ ဘ၀ပ်က္မတက္ခံစားရတဲ့ အခ်ိန္မ်ိဳး စနစ္မ်ိဳး ကုန္ေစခ်င္ေနၿပီဆိုတဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ရန္ကုန္တုိင္းအစုိးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးေတြအတြက္ ကားအေကာင္းစားေတြ ဝယ္ဖုိ႔ဘတ္ဂ်တ္ ထည့္သြင္းထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးနဲ႔ အေျခအတင္ ျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး အစုိးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတုိးတက္ဖုိ႔ကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့အေၾကာင္း တိုက္တြန္းထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကခ်င္ေဒသမွာ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္က စတင္ကာ တိုက္ပဲြေတြ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အတြက္ စစ္ပဲြေတြ ရပ္တန္ဖို႔နဲ႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ရည္ရြယ္ျပီး ႏွစ္စဥ္အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားေတြ ၆ ႏွစ္ဆက္တုိက္ က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ရန္ကုန္နဲ႔ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕တုိ႔မွာ က်င္းပတဲ့ အခမ္းအနားေတြ က်င္းပခြင့္မရဘဲ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ရျပီး ျမစ္ၾကီးနားမွာ က်င္းပတဲ့အခမ္းအနားကေတာ့ စစ္ေဘးေရွာင္လူငယ္ေတြရဲ႕ သရုပ္ျပေဖ်ာ္ေျဖမႈ တားျမစ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္က ေဒၚခြန္ဂ်ာကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
NCGUB ေခၚ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံ အမ်ိဳးသား ညႊန္႔ေပါင္း အစိုးရ ကို မတရားအသင္းလို႔ ေၾကညာထားရာကေန ပယ္ဖ်က္လိုက္တယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး NCGUB ရဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာ စိန္၀င္းနဲ႔ ဦးတင္ေအာင္ခုိင္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Ministry of Home Affairs, Myanmar - facebook
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္မွာ ဝန္ၾကီးေဟာင္း ဦးေအာင္မင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးစံေက်ာ္လွ၊ ရန္ကုန္တိုင္းလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးတင္ေမာင္ထြန္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚစႏၵာမင္း၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္ျမင့္၊ ဝန္ၾကီး သူရဦးေအာင္ကို၊ စာေရးဆရာ ေက်ာ္ရင္ျမင့္ စတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြ မွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္ တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းျပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
NLD အစိုးရနဲ႔ စစ္ဖက္ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ဒီကေန႔ ေတြဆံုမႈဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏို္င္ငံတကာဖိအားေပးမႈေတြ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ဖို႔နည္းလမ္းကို ပူးေပါင္းအေျဖရွာဖို႔အတြက္ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ႀကပါတယ္။ အရပ္သားအစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ဒီကေန႔ ေတြဆံုမႈကေန ရခိုင္ျပည္နယ္ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ ဘယ္လိုေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါသလဲ .. မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။ Photo: Myanmar President Office
ျမန္မာႏုိင္ငံက အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖြဲ႔ၾကီးျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးဘာသာ၊ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ၾကီးေရး အဖြဲ႔ၾကီး (မဘသ) နဲ႔ ျမန္မာသံဃာေတာ္ ၂ ပါး အပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း တစ္ဦးကို ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ အမုန္းတရား ျဖန္႔ေဝေရးသားမႈနဲ႔ FB က ပိတ္ပင္လုိက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက တင္ျပထားပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တာေမြၿမိဳ႕နယ္မွာ စစ္ပြဲေတြ ရပ္တန္႔ဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၀နဲ႔ တရားစြဲဆုိခံထားရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကို ဒီကေန႔ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးမွာ ဒုတိယအႀကိမ္ ႐ုံးထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတာင္းဆုိသူေတြကို ပုဒ္မအမ်ဳိးမ်ဳိးတပ္ၿပီး ဖမ္းဆီးေနတာဟာ ဥပေဒက ျပည္သူေတြကို ကာကြယ္တာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္သူေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့သေဘာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ မခင္စႏၵာ က ေျပာပါတယ္။
ဆႏၵျပပြဲမွာပါဝင္ခဲ့ၿပီး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ မခင္စႏၵာ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤ က ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက အစိုးရ၊လႊတ္ေတာ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအိမ္ေတာ္မွာ အစည္းအေဝးျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးကိစၥ အပါအဝင္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးအေျခအေနေတြ၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြျဖစ္ၾကတဲ့ UNHCR ၊ UNDP တို႔နဲ႔ နားလည္မႈစာ ခြ်န္လႊာေရးထိုးခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက သတင္းထုတ္ ျပန္ပါတယ္။
အဲဒီအစည္းအေဝးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးသိန္းရဲ႕ အျမင္သေဘာထားကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ၾကား သေဘာထားတင္းမာမႈေတြ မျဖစ္လာေအာင္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ဆိုတ့ဲ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြရွိေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း RFA အဖြဲ႔သူ မသင္းသီရီက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္မိုး၀င္း အပတ္စဥ္၊ စီစဥ္တင္ဆက္ေနတဲ႔ တံခါးမ်ားကို ဖြင့္ၾကည့္ျခင္း အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ တရုတ္ျပည္က ေခ်းယူမယ့္ ေငြေၾကးအကူအညီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳကို ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။
ဒီတပတ္အစီအစဥ္မွာ မေကြးတုိင္း ေရနံေခ်ာင္းတရားရံုးက အဂတိမႈအေၾကာင္း ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ေက်းရြာခ်င္းဆက္လမ္းေတြ ဆုိးရြားေနတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ သြားလာေရးခက္ခဲေနရတဲ့ အေျခအေန၊ ရန္ကုန္လိႈင္ၿမိဳ႔နယ္တြင္းက သံပန္းတံခါးလုပ္ငန္းက ဆူညံသံေတြ ေညွာ္နံ႔ေတြေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ စိတ္ဒုကၡေရာက္ရတဲ့အေၾကာင္းေတြ နားဆင္ရမွာပါ။
ရွမ္းျပည္နယ္၊ သီေပါျမိဳ႕နယ္နဲ႔ မေကြးတိုင္း၊ ပခုကၠဴျမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း မိုးႀကီးတဲ့အတြက္ ေရၾကီးေရလွ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ျပီး ေနအိမ္တခ်ိဳ႕ ေရထဲေမ်ာပါတာေတြရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဦးစီးဌာန၊ ေဘးအႏၱရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈဦးစီးဌာနက ေထာက္ပံ့မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က တင္ျပထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - ပခုကၠဴၿမိဳ႕နယ္အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန - ေဖ့စ္ဘြတ္
လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈ PACE အဖြဲ႔က လူအင္အား ၆ဝဝ ခန္႔နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၇ ခုုႏွစ္က ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ ရက္ေၾကညာၿပီး တစ္ပတ္အတြင္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ အေသးစိတ္ကို ေၾကညာခဲ့ေပမယ့္ လက္ရွိမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းေနတယ္လို႔ PACE အဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္က ေျပာပါတယ္။ စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို စံုစမ္းဖို႔အတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္သစ္တရပ္ ဖြဲ႔စည္းတာနဲ႔အတူ ဒုကၡသည္ျပန္လည္လက္ခံေရး UN လက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္လာတဲ့အေပၚ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳရဲ့ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
အစုိးရလ်ိဳ႔ဝွက္ခ်က္အက္ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံေနရတဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ နွစ္ဦးဟာ ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခံရတယ္ဆိုတာ ေပၚေပါက္လာေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အမႈကိုလိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ေရွ႔ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။ ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာေရးမွာ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုး UNHCR၊ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္ UNDP နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ႏွစ္ဖက္နားလည္မႈစာခြ်န္လႊာကို ဒီေန႔ ဇြန္လ ၆ ရက္ေန႕မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးၾကပါတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ UNHCR ရဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ Mr. Giuseppede Vincentiis ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေဒါက္တာ ေဒၚညိဳညိဳသင္းရဲ႕ " ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ဆီသို႔ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ တရားရံုးကို အမႈမ်ားမစြဲတင္ခင္ ရဲနဲ႔ ဥပေဒအရာရွိမ်ား ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္ဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။
ျပင္ပကေလာင္ရွင္ေမစာ တင္ျပတဲ့ စာ၀ိုင္းေပ၀ိုင္း စကား၀ိုင္း အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ အေျခခံပညာ အထက္တန္း ျမန္မာစာေမးခြန္းနဲ႔ ျမန္မာစာ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။
မေန႔က မိုးႀကီးခဲ့တာေၾကာင့္ စစ္ကုိင္းတုိင္း နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္တုိ႔မွာ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာေတြအတြင္း ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ျပီး ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးတစ္ဦး ေရထဲေမ်ာပါ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
Photo: Aung Myo - facebook
ေခတ္ရဲ႕လိုအပ္ခ်က္အရ ႏိုင္ငံအတြင္း ဘိလပ္ေျမစက္ရံုေတြ မ်ားျပားလာသလို စက္ရံုေဘးထြက္ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ လူမႈဘဝထိခိုက္ရတာေတြကို ျပန္လည္ကုစားဖို႔နဲ႔ သဘာဝဝန္းက်င္ ပ်က္စီးရတာေတြကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ဟာ တန္ဖိုးႀကီးလွတာေၾကာင့္ စက္ရံုေတြကရမယ့္ အက်ိဳးအျမတ္နဲ႔ ထိုက္တန္ပါ့မလား စဥ္းစားသင့္တဲ့အေၾကာင္း မခက္မာ တင္ျပထားပါတယ္။
ဦးမ်ိဳးလြင္ အပတ္စဥ္ တင္ျပေနတဲ့ လူမႈစီးပြား ေၾကးမံုျပင္ အစီအစဥ္မွာ အခုတစ္ပတ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းပံုနဲ႔ ေငြစကၠဴ ထုတ္ေ၀သင့္ မသင့္ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားေပးထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြဟာ ဒီထက္ ပိုၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာဖိ႔ုလိုသလို အဂတိလိုက္စားသူေတြကို စံျပအျဖစ္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မွသာ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ေျပာပါတယ္။
မသင္းသီရိ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႔ ဝန္ႀကီးေတြအတြက္ Ford ကားအသစ္ ၁၀ စီး ၀ယ္ယူဖို႔ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ထည့္သြင္းလ်ာထားတာနဲ႔ ၿမိဳ႔ေတာ္ဘဏ္မွာ ေငြက်ပ္ သန္း ၆၈၀၀ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမယ့္အေပၚ တုိင္းလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ၾကသလို ျပည္သူေတြၾကားမွာလည္း တိုင္းအစိုးရကို ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။
RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ဝန္ႀကီးေတြရဲ့ ျပည္ပခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္နယ္အစိုးရဘက္က ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးရတာ မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကစိစစ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဘက္က ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးတာျဖစ္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္ တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး ၃ ဦးအပါအဝင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇ ဦး အင္ဒိုးနီးရွားႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္ သြားေရာက္ခြင့္မရတဲ့ကိစၥကို အတိအက်ေျပာဖို႔ခက္တယ္လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က စီမံကိန္းနဲ႔ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး ကေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးေတြ ျပည္ပခရီးစဥ္သြားေရာက္ရာမွာ အဆင့္တူသူေတြ ဖိတ္ၾကားမွသာ သြားေရာက္ဖို႔ ညႊန္ၾကားထားတာရွိတယ္လို႔ စီမံဘ႑ာဝန္ႀကီး ဦးစိုင္းရွဲန္တစ္လံု က ေျပာပါတယ္။
ဦးစိုင္းရွဲန္တစ္လံု ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ နန္႔ဝါ နဲ႔ ဝူယန္ရြာအနီးက သစ္ေတာဧရိယာမွာ တရားမဝင္ တစ္ရွဴးငွက္ေပ်ာေတြ စိုက္ပ်ိဳးေနတဲ့အေျခအေနကို ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ဝန္ႀကီးနဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြအျပင္ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တို႔ မေန႔က သြားေရာက္ကြင္းဆင္းေလ့လာခဲ့ပါတယ္။
တရုတ္တစ္ရွဴးငွက္ေပ်ာေတြ တရားမဝင္ စိုက္ပ်ိဳးေနတာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြနဲ႔ တိုင္းျပည္အတြက္ ထိခိုက္ဆံုးရံႈးေနရတဲ့ အေျခအေနကို ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႔နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလဂမ္ဇယ္ဂ်ံဳး ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ႏုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရးလမ္းပြင့္လာတာနဲ႔ အမ်ားျပည္သူအတြက္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးႏုိင္တာ တိုးတက္မႈျဖစ္တယ္လို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ကိုယ္တိုင္ တင္ျပထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Ms. Christine Schraner Burgener ဟာ အခုဇြန္လလယ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္မယ္လို႔သိရပါတယ္။ သူ႔ရဲ့ ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးျမင့္သူကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ထဲက လွဖိုးေခါင္ၾကားစခန္းမွာ ျပစ္ဒဏ္က လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးထားတဲ့ မြတ္စလင္ ၆၂ ဦးထဲက ၁၀ ဦး ထြက္ေျပးသြားတာတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ရဲ့ ျပည္သူလ႔ႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလွထြန္းေက်ာ္ ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး ၃ ဦးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇ ဦးဟာ အစားအေသာက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံကို ေလ့လာေရးသြားေရာက္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ မကိုက္ညီဘူးဆိုၿပီး သြားခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။ သမၼတရံုးက ခြင့္မျပဳတာေၾကာင့္ ခရီးစဥ္မသြားေရာက္ခဲ့ရသူေတြထဲက ဝကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၊ မက္မန္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးညီနပ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစဲြရင္း ေန႔စဥ္ အနည္းဆံုး လူတစ္ဦးႏႈန္း ေသဆံုးေနတယ္လို႔ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ တိုင္းလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ေအာင္မိုး က ေျပာပါတယ္။ တုိင္းအတြင္း မူးယစ္မႈေတြကို ဖမ္းဆီးတဲ့အခါမွာလည္း သတင္းေပါက္ၾကားမႈေတြရွိေနတာေၾကာင့္ အမွန္တကယ္ ေရာင္းခ်သူေတြကို ဖမ္းမိျခင္းမရွိဘူးျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။ ဦးျမင့္ေအာင္မုိးဟာ တိုင္းအတြင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားေနမႈေတြဟာ ပဲြေတာ္ႀကီးတစ္ခုလိုျဖစ္ေနၿပီး ေရာင္း၀ယ္ေနသူေတြကို ရဲတပ္ဖဲြ႔က ကင္းေစာင့္ေပးေနသလိုျဖစ္ေနတယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္းက တုိင္းလႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။
တုိင္းလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ေအာင္မိုး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်ာခ်င္ေဆာင္ခရိုင္က ကြန္ပ်ဳတာဆက္စပ္ပစၥည္းထုတ္လုပ္တဲ့ စက္ရံု ပိတ္သိမ္းခံလိုက္ရတာေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမား ၇၀၀ နီးပါး ရွိေနပါတယ္။
အဲဒီအလုပ္သမားေတြကို နစ္နာေၾကးေပးဖို႔ အလုပ္ရွင္ဘက္က ျငင္းဆုိေနတဲ့အတြက္ ထိုင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ျမန္မာသံရံုး အလုပ္သမားအရာရွိက ဦးေဆာင္ၿပီး အလုပ္ရွင္ကို တရားစဲြဆုိဖို႔ ဆံုးျဖတ္ထားပါတယ္။
ထုိင္းႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အလုပ္သမားသံအရာရွိ ဦးစန္းေမာင္ဦး ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Labour Hittai - facebook
တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံကို လာမယ့္ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပဖို႔ အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ႏွစ္ဖက္ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ ရထားၿပီး အဲဒီညီလာခံမွာ အျငင္းပြားဖြယ္ရာျဖစ္ေနတဲ့ ျပည္နယ္ဖြဲ႔စည္းပံုေရးဆြဲေရးနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုက ခြဲမထြက္ေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ကိစၥေတြကို မေဆြးေႏြးေသးဘဲ ခ်န္လွပ္ခဲ့ဖို႔ ရွိေနပါတယ္။
PNLO နာယက ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပည္နယ္ ၄ ခု မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို လက္ရွိအစိုးရကာလအတြင္း ပိတ္သိမ္းႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးက ေျပာပါတယ္။
ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ လူရႊင္ေတာ္ေမာင္ေမတၱာနဲ႔ အဖြဲ႕သားေတြ စီစဥ္တင္ဆက္တဲ့ " အက်ိဳးေမွ်ာ္ ႏႈိးေဆာ္ပါရေစ " အသံ လႊင့္ဇာတ္လမ္း အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္မွာ "စိန္ေခၚမႈကို ရင္ဆိုင္ျခင္း" အစီအစဥ္ကို နားဆင္ရမွာပါ။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုေအာင္ႏိုင္ေက်ာ္ ေရးသားတင္ျပတဲ့ " လူမႈစီးပြားနဲ႔ လယ္ယာက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လယ္ယာဘဏ္အေနနဲ႔ ေတာင္သူေတြဆီကေန အေပါင္ယူၿပီး ေငြေခ်းတာျဖစ္တာေၾကာင့္ ေခ်းေငြပမာဏကို သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေအာင္ တိုးျမွင့္ေပးပါမွ ေတာင္သူေတြအတြက္ မွ်တမွာျဖစ္သလို လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးက႑ရဲ႕ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားလည္း မထိခိုက္မွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ အျပင္မွာျဖစ္ျဖစ္ အင္တာနက္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေလာကႀကီးဟာ အမုန္းတရားေတြကႏိုင္သြားၿပီ၊ ရန္လိုရိုင္းျပမႈေတြဖံုးသြားၿပီ၊ ရက္စက္ျခင္းေတြက ပြဲသိမ္းသြားၿပီလို႔မထင္ၾကဘဲ ေလာကကိုေကာင္းေအာင္ ေနခ်င္စရာေကာင္းေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့သူေတြ ထုနဲ႔ထည္နဲ႔ရွိတယ္ဆိုတာ ေဆာင္းပါးရွင္တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လူမႈကြန္ယက္ Facebook နဲ႔ အင္တာနက္ေတြေပၚမွာ လိမ္လည္မႈေတြ ေပါမ်ားလာတာဟာ SIM Card ေတြ ေပါမ်ားလာသလုိ ဖုန္းလုိင္း ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ တာဝန္ခံမႈ တာဝန္ယူမႈ နည္းပါးတဲ့အတြက္ SIM Card ကုမၸဏီေတြကို အစုိးရအေနနဲ႔ စိစစ္ေပးဖို႔ တုိက္တြန္းထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္လက္ခံေရးကို ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး ေဆာင္ရြက္ရျခင္းဟာ ျပည္ပဖိအားမ်ားေၾကာင္႔ မဟုတ္ဘဲ လုပ္ငန္းအစဥ္ေျပ ေခ်ာေမြေစေရးအတြက္ျဖစ္တယ္လို႔ နယူးေယာက္ျမိဳ႕ရွိ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ၾကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြန္းက ေျပာပါတယ္။ သံအမတ္ၾကီးကို ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္လက္ခံေရးကိစၥ၊ သမၼတရံုးက ေၾကညာထားတဲ့ လြတ္လပ္ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ကိစၥမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အာဆာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာက ဥပေဒပညာရွင္ေတြပါဝင္တဲ့ လြတ္လပ္ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္တစ္ခု ဖြဲ႔စည္းသြားမယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီက ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာ နႏၵာလွျမင့္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မႏၱေလးတိုင္းေဒသၾကီး ပုသိမ္ၾကီးျမိဳ႕နယ္အတြင္း နာမည္ၾကီးေနတဲ့ ဇီးအုပ္ေက်းရြာအတြင္းက မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေနအိမ္အလံုး ၂ဝ ေက်ာ္ကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က အင္အားသံုးျပီး ဒီေန႔မနက္က ဝင္ေရာက္ရွာေဖြစစ္ေဆးခဲ့ရာမွာ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းေတြအျပင္ အမႈနဲ႔ဆက္စပ္သူ ၆ ဦးကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔မနက္ ဝင္ေရာက္ရွာေဖြစစ္ေဆးမႈ အေျခအေနကို မႏၱေလးခရိုင္ရဲတပ္ဖြဲ႔ ဒုတိယရဲမွဴးၾကီး မ်ိဳးေအာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - မႏၱေလးျမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္မွာ ဒီတစ္ပတ္ ေဇကမၻာဦးခင္ေရႊ၊ ၾကံ႕ခိုင္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပါတ ီဥကၠ႒ ဦးသန္းေဌး၊ ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္၊ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးကိုကိုၾကီး၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္ တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းျပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
မႏၱေလးတိုင္း ပလိပ္ၿမိိဳ႕က ပန္ဒါအထည္အလိပ္စက္ရံုမွာ အလုပ္သမားေတြ သပိတ္ေမွာက္လို႔ အလုပ္ရွင္နဲ႔ ႏွစ္ဖက္ေျပလည္သြားတာ ၾကာၿပီျဖစ္ေပမယ့္၊ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ မဇာျခည္ဝင္းနဲ႔ ဦးခ်မ္းမိုးေအာင္တို႔ ႏွစ္ေယာက္ကို အလုပ္ျပန္မခန္႔ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မဇာျခည္ဝင္းကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နိုင္ပါၿပီ။
ေမလ ၅ ရက္ေန႔ကစတင္ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ဆန္႔က်င္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတာင္းဆိုတဲ့ဆႏၵျပပြဲေတြေၾကာင့္ ဒီကေန႔အထိ ဖမ္းဆီးၿပီးတရားစြဲဆိုခံခဲ့ရသူ ( ၄၇ ) ေယာက္၊ ေထာင္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရသူ ၃ ေယာက္နဲ႔ အမႈၿပီးဆံုးသြားသူ ၂ ေယာက္ ရွိသြားၿပီျဖစ္ၿပီး လူမႈအဖြဲအစည္းေတြက အဲဒီလိုတရားစြဲဆိုေထာင္ခ်ေနတာေတြကို ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်ေနၾကပါတယ္။ မခက္မာ ဆက္လက္တင္ျပပါလိမ့္မယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံဘက္ထြက္ေျပးသြားၾကတ့ဲသူေတြကို ျပန္လည္လက္ခံေရး အစီအစဥ္မွာ ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီေတြ ပူးေပါင္းပါဝင္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက သေဘာတူလိုက္သလို လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဴးေဖာက္မႈေတြကို စံုစမ္းဖုိ႔ ေကာ္မရွင္သစ္တစ္ခုလည္း ဖြဲ႔စည္းလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ႀကိဳဆိုတဲ့သူေတြရွိသလို စိုးရိမ္မႈေတြလည္းရွိၾကပါတယ္။ မသင္းသီရိက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။ Photo: AFP
ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံကိုေရာက္ေနတဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦးေအာင္ၾကည္နဲ႔ အဖြဲ႔ဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနျပည္ေတာ္မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲက်င္းပမယ္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က သတင္းျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဦးဟန္ညြန္႔ က ေျပာပါတယ္။
ဦးဟန္ညြန္႔ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တရုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္အပါအ၀င္ နယ္စပ္ ဝင္ထြက္ေပါက္ေတြမွာ ၿပီးခဲ့့တ့ဲရက္ပိုင္းကစၿပီး ျမန္မာဘက္ကေန တရုတ္ႏိုင္ငံကို ၀င္ေရာက္တဲ့သူေတြကို စစ္ေဆးမႈေတြ တင္းၾကပ္လာတယ္လို႔ မူဆယ္ၿမိဳ ့ခံေတြက ေျပာပါတယ္။
တရုတ္ႏိုင္ငံဘက္က နယ္စပ္စခန္းေတြမွာ စစ္ေဆးမႈ တင္းၾကပ္ေနတဲ့ အေျခအေနအေပၚ မူဆယ္ၿမိဳ႕ခံ ကိုခင္ေမာင္လြင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုကံသာ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
လာမယ့္ ဇြန္လ ၆ ရက္ေန႔စြဲနဲ႔ ဒီကေန႔ႀကိဳတင္ ျဖန္႔ခ်ိလုိက္တဲ့ Newsweek နယူးစ္ဝိခ္ အပတ္စဥ္သတင္း မဂၢဇင္းမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ေဆာင္းပါးမွာ ပါဝင္တဲ့ အခ်က္တခ်ဳိ႕ကုိ RFA အဖြဲ႔သား ဦးခင္ေမာင္စုိးက ေကာက္ႏုတ္တင္ျပပါလိမ့္မယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္က အခက္အခဲေတြ၊ ပလိပ္ၿမိဳ႕က ပန္ဒါစက္ရံုမွာ ေနစရာခက္ေနတဲ့ အလုပ္သမားတေယာက္ တရားစြဲခံရတဲ့အေၾကာင္း၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕က ရာဇဝတ္မႈကို ရဲတပ္ဖြဲ႕က တိတိက်က်အေရးမယူတဲ့ကိစ ၥအပါအဝင္ ေဒသစံုက ေပးပို႔လာတဲ့စာေတြကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္က တင္ျပထားပါတယ္။
ခုတပတ္ အေမရိကန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းအတြင္းလႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈေတြၾကား ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး ဦးေအာင္မိုးဝင္း က ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ တကၠသိုလ္ ဒီဂရီေကာလိပ္နဲ႔ ေက်ာင္းေတြမွာ ႏုုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲေတြကိုု ခြင္မျပဳဖိုု႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္နဲ႔အတူ NLD အစိုးရအဖြဲ႔စာရင္း မၿငိမ္ေသးတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ NLD ဗဟိုျပန္ႀကားေရးအဖြဲ႔ အတြင္းေရးမွဴး မံုရြာေအာင္ရွင္ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္၊
ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ျပည္ၿမိဳ႕မွာ စစ္ပြဲေတြရပ္တန္႔ဖို႔ ဆႏၵျပခဲ့သူေတြကို တရားစြဲထားတာ အျမန္ဆံုးဖ်က္သိမ္းေပးဖို႔ဆိုၿပီး ဆႏၵျပေတာင္းဆိုသူေတြထဲက ၈ ဦးကို ဒီကေန႔ ျပည္ၿမိဳ႕ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဖမ္းဆီးလိုက္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ဆႏၵျပပြဲမွာ ဝန္းရံပါဝင္ခဲ့တဲ့ ကိုေမတၱာဦးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Myit Taoo - facebook
ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔က တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ မုန္တိုင္းငယ္ရဲ႕အရွိန္နဲ႔ ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ျမိဳ႕နယ္ ၈ ျမိဳ႕နယ္မွာ ေနအိမ္ပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈေတြရွိခဲ့သလို မာန္ေအာင္ျမိဳ႕နယ္မွာ လူ ၃ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ လတ္တေလာ ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြနဲ႔ ကယ္ဆယ္ေထာက္ပ့ံေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ေဘးအႏၱရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈဦးစီးဌာန ဦးစီးအရာရွိ ဦးရဲမင္းဦး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Rakhine Fire Force - facebook
ေက်ာင္းေတြမွာလုပ္တဲ့ ေဟာေျပာပြဲ၊ စာတမ္းဖတ္ပြဲနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ ခြင့္မျပဳရဘူးဆိုတဲ့ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတယ္လို႔ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြရဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ နဲ႔ အပစ္ရပ္ NCA လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ၁၀ ဖြဲ႔ၾကားမွာ ညိွနိႈင္းဖို႔ခက္ခဲေနတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႔ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံ က်င္းပႏို္င္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရးက႑ဆိုင္ရာ အလြတ္သေဘာေဆြးေႏြးပြဲကို ဒီေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ညွိႏႈိင္းမရတဲ့ ျပႆနာေတြြ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ သေဘာထားေတြ စုစည္းႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ALP က ေစာျမရာဇာလင္း က ေျပာပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ALP က ေစာျမရာဇာလင္း ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Myo Win - facebook
တကၠသိုလ္၊ ဒီဂရီေကာလိပ္ေတြမွာ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ စာတမ္းဖတ္ပြဲ၊ ေဟာေျပာပြဲ၊ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပမယ္ဆုိရင္ သက္ဆုိင္ရာ ပါေမာကၡခ်ဳပ္၊ ေက်ာင္းအုပ္ေတြအျပင္ အဆင့္ျမင္ပညာဦးစီးဌာနကိုပါ အသိေပးၿပီး သေဘာထားမွတ္ခ်က္ယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာနက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စာတမ္းဖတ္ပြဲ၊ ေဟာေျပာပြဲ၊ ေဆြးေႏြးပြဲေတြဆိုရင္ေတာ့ က်င္းပဖို႔ ခြင့္မျပဳေၾကာင္း ပါရွိပါတယ္။
ဒီအေပၚမွာ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ရန္ကုန္စီးပြားေရး တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢက ေက်ာင္းသားေရးရာေကာ္မတီအဖြဲ႔၀င္ ကိုမင္းဟိန္းခန္႔ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Yangon University of Economics Student Union - facebook
၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြအရ တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးေတြဟာ လုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္ရာမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ အစီရင္ခံတင္ျပၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ အတည္ျပဳခ်က္ရယူၿပီးမွသာ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတရံုးက ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ မေန႔ကရက္စြဲနဲ႔ ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။
အဲဒီေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ေလ့လာသူေတြ ဥပေဒေရးရာကၽြမ္းက်င္သူေတြရဲ႕ အျမင္ေတြကို စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ဘာသာေရးအရ အနည္းစုျဖစ္တဲ့ မြတ္စလင္ေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတံုးရွင္းလင္းမွဳေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ရျပီး တုိးတက္မႈ သိပ္ၿပီးမျမင္ေတြ႔ရပါဘူးလုိ႔ အေမရိကန္အစုိးရ ႏုိင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈဆုိင္ရာ အထူးသံအမတ္ႀကီး Sam Brownback ဆမ္ ဘေရာင္းဘက္က အဂၤါေန႔ မေန႔က ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံတကာ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ကုိ ဦးခင္ေမာင္စုိးက တင္ျပထားပါတယ္။
ဦးမ်ိဳးလြင္ အပတ္စဥ္ တင္ျပေနတဲ့ လူမႈစီးပြား ေၾကးမံုျပင္ အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ နိုင္ငံျခားကုမၸဏီ ၀ီစကီ လာထုတ္မွာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
RFA အဖြဲ႔သား ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားထားပါတယ္။
ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ မုန္တိုင္းငယ္ဟာ ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသကို ဗဟိုျပဳေနၿပီး အနီေရာင္ အေရးေပၚအေျခအေန အဆင့္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ မုန္တိုင္းျဖတ္ႏိုင္တဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ အခုညေနပိုင္း ရာသီဥတုအေျခအေနနဲ႔ ေဒသခံေတြ မုန္တိုင္းအတြက္ ဘယ္လိုျပင္ဆင္ေနႀကပါသလဲ။ RFA သတင္းအဖြဲ႔သူ မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖဲြ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထားတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၃ ခုကို တုိင္းစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ရံုးကေန စစ္ေဆးၿပီး လႊတ္ေတာ္ထံတင္ျပေပးဖို႔ ဆုိတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚစႏၵာမင္းရဲ့ အဆုိကို ဒီေန႔ တုိင္းေဒသလႊတ္ေတာ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ ၄ဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ တုိင္းလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရန္ရွင္းကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ မုန္တိုင္းငယ္ဟာ ဒီေန႔ ညပိုင္းမွာ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေဒသေတြျဖစ္တဲ႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕နဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ၾကားကေန ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္ႏိုင္တယ္လို႔ မိုးေလ၀သနဲ႔ ဇလေဗဒ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မိုးဦး က ေျပာပါတယ္။
မုန္တိုင္းျဖတ္သြားခ်ိန္မွာ စစ္ေတြနဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴတို႔မွာ အျမင့္ဆံုးေလတိုက္ႏႈန္းအေနနဲ႔ တစ္နာရီကို ၄၅ မိုင္ကေန မိုင္ ၅၀ ႏႈန္းထိ တိုက္ခတ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
မိုးေလ၀သနဲ႔ ဇလေဗဒ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မိုးဦး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ပင္ေလာင္းၿမိဳ႕နယ္က တီက်စ္ေက်ာက္မီးေသြးသံုး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးစက္ရံုကို ခ်က္ခ်င္းရပ္ဆိုင္းေပးဖို႔၊ ေဒသခံလူထုရဲ့ နစ္နာမွဳေတြကို ကုစားေပးဖို႔ နဲ႔ ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔ ပအိုဝ္းလူငယ္အစည္းအရံုးက ဦးေဆာင္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ့ သေဘာထားကို မေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။
လတ္တေလာ တီက်စ္ေဒသမွာ ျဖစ္ေပၚၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒသခံ ခြန္၀င္းထိန္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ေက်ာင္းဆရာဦးဖိုးေစာ ေရးသားတင္ဆက္တဲ့ “ပညာေရးရာ ပေဒသာ” အပတ္စဥ္ပါ။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ တကၠသိုလ္ဆရာ/ဆရာမေတြမွာ တႏွစ္ပတ္လံုးအတြက္ နားရက္သတ္မွတ္ ေပးထားေပမဲ့ နားခြင့္မရေအာင္ျဖစ္ေနရတဲ့စနစ္ေၾကာင့္ အလုပ္မတြင္တာကို ေဆာင္းပါးရွင္ ကိုယ္တိုင္ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္နိုင္ငံ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႔ကို Pen American အဖြဲ႔က ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ေရာက္ရွိလာတဲ့ ဧရာဝတီသတင္းဌာနက အႀကီးတန္းသတင္းေထာက္၊ ကိုလဝီဝမ္ဟာ မႏွစ္က ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ပေလာင္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး TNLA အဖြဲ႔က ျပဳလုပ္တဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါးဖ်က္စီးတဲ့ အခမ္းအနားကို သတင္းသြားယူစဥ္မွာ မတရားသင္းဥပေဒ ၁၇-၁နဲ႔ အဖမ္းခံရသူတဥိီးျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို ျမန္မာနုိင္ငံက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးတင္ေအာင္ခိုင္ က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
အိမ္အကူလုပ္ကုိင္ရင္း မတရားနွိပ္စက္ခံရသျဖင့္ ေသဆံုးသြားတဲ့ တြံေတးၿမိဳနယ္က မကရင္မရဲ့ အမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမွန္တရားေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ၀ိုင္း၀န္ကူညီေပးမယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္ကေျပာပါတယ္။
ႏွိပ္စက္ခံရၿပီး အခြင့္ေရးခ်ိဴဳးေဖာက္ခံေနရတဲ့ အိမ္အကူအလုပ္သမားေတြအတြက္ အမိ်ဴးသားလူ႔အခြင့္ေရးေကာ္မရွင္က ဘယ္လိုအကာကြယ္ေပးတာေတြ လုပ္ေနပါသလဲ။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဴးသားလူ႔အခြင့္ေရး ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္ ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဧရာဝတီတိုင္းေဒသၾကီး သာေပါင္းျမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ တရားမဝင္သစ္လုပ္ငန္းေတြကို အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနၾကျပီး ဌာနဆိုင္ရာဝန္ထမ္းေတြကပါ ပူးေပါင္းပါဝင္ကာ လာဘ္ေပး၊ လာဘ္ယူမႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ သာေပါင္းျမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္မိုးဝါက ေျပာပါတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္မိုးဝါ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တနသၤာရီတုိင္းေဒသႀကီး ထား၀ယ္ၿမိဳ႕နယ္က ဘန္းေခ်ာင္း ေက်ာက္မီးေသြးစီမံကိန္းေၾကာင့္ ရင္ဆုိင္ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေနျပည္ေတာ္ သတၱဳတြင္းဦးစီးဌာန တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ဒီေန႔ ေတ႔ြဆံုစဥ္ ေဒသခံေတြက တင္ျပလိုက္ၿပီး စီမံကိန္းကို အၿပီးတုိင္ ရပ္ဆုိင္းေပးဖို႔လည္း အရပ္ဖက္အဖဲြ႔ေတြနဲ႔အတူ ေတာင္းဆုိလိုက္ပါတယ္။
အဲဒီေတြ႔ဆံုပဲြမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ တာကေပါအဖြဲ႔က မေနာ္ပီသေလာ ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
စီမံကိန္းနဲ႔ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ဖို႔ ဒီေန႔အမည္စာရင္း တင္သြင္းခံရတဲ့ ဦးစိုးဝင္းဟာ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားသူျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ အေျပာင္းအလဲေကာင္းေတြျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ယူဆၾကၿပီး တဖက္မွာလည္း ဦးစိုးဝင္းဟာ အသက္ ၈ဝ ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ စြမ္းေဆာင္မႈအပိုင္းမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိလာမွာကို စိုးရိမ္မႈေတြလည္း ရွိေနၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကုန္သည္မ်ားနဲ႔ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ UMFCCI ရဲ႕ ဒုဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ေလး ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဓါတ္ပံု - UMFCCI ရဲ႕ ဒုဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ေလး ကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: UMFCCI - facebook
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ ဘာသာေပါင္းစံု ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ဟာ ဒီေန႔မွာ ေဝသာလီေက်းရြာ၊ ေတာင္ၿပိဳလက္ဝဲနဲ႔ ငါးခူရ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြကို သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခရီးစဥ္မွာ ပါ၀င္တဲ့ ဦးေအးလြင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္း ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ အလြတ္သေဘာေဆြးေႏြးပြဲက ရရွိလာတဲ့ အခ်က္ေတြကို အပစ္ရပ္တိုင္းရင္းသားလက္နက္္ကိုင္အဖြဲ႔ ၁၀ ဖဲြ႔က ေခါင္းေဆာင္ေတြ ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕မွာ ဒီေန႔ကစၿပီး ႏွစ္ရက္ၾကာ ျပန္လည္ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးေနၾကပါတယ္။
တပ္မေတာ္က လာမယ့္ တတိယအႀကိမ္ ပင္လံုညီလာခံမွာ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕ေတြဘက္က ျပည္ေထာင္စုက လံုး၀ခြဲမထြက္ပါဘူးဆိုတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္စာတမ္းကို လက္ခံသေဘာတူမွသာ တျခားအခ်က္ကို ဆက္လက္ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုၿပီး ေျပာဆိုေနတာဟာ ေရွ႕ဆက္ညွိႏႈိင္းႏုိင္ဖို႔အတြက္ အတားအဆီးျဖစ္ေနတဲ့အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ဒီေန႔ အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဒု ဥကၠ႒ ႏိုင္ဟံသာ က ေျပာပါတယ္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဒု ဥကၠ႒ ႏိုင္ဟံသာကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ မခင္မ်ိဳးသြယ္ရဲ႕ " ျမန္မာ့လယ္ယာက႑" အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ဒီတစ္ပတ္မွာ ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ မိုးစပါးေခ်းေငြအတြက္ ပံုစံ ၇ မိတၳဴကိုသာ အေပါင္ထားေငြေခ်းလိုမႈနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ NLD အစုိးရလက္ထက္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရးယူမႈေတြ စစ္ေဆးမႈေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္း စစ္ေဆးမႈ အၿပီးမွာလည္း ျပည္သူကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာခ်ျပဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္က တုိက္တြန္းထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လူငယ္ေတြဘဝမွာ ေလာကဓံနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔တဲ့အခါ သူတို႔ကို အထိုက္အသင့္ရင္ဆိုင္ေစၿပီးေတာ့ အဲဒီကေနမွ သင္ခန္းစာယူတတ္ေစဖို႔နဲ႔ မေလွ်ာ့လြန္း မတင္းလြန္းတဲ့ ပုံစံနဲ႔ကိုင္တြယ္ဖို႔လိုတဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ခ်င္းျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႔မွာ လစ္လပ္ေနတဲ့ စည္ပင္သာယာေရး၊ လွ်ပ္စစ္နဲ႔ စက္မႈလက္မႈဝန္ၾကီး ေနရာအတြက္ လက္ရွိ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ရံုး ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ဦးစိုးထက္ ကို ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးလိုက္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက မေန႔က သတင္းထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီး ခန္႔အပ္မႈနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ မေန႔က ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ ဝန္ၾကီးနာမည္စာရင္းတင္သြင္းစဥ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးကေန ထြက္လာခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲက တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မင္းတပ္ျမိဳ႕နယ္၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတိတ္ထန္း ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တရားရံုးခ်ဳပ္ ေရွ႕ေန ဦးကိုနီနဲ႔ အငွားယာဥ္ေမာင္း ကိုေနဝင္းတို႔ အသတ္ခံရတဲ႔ အမႈမွာ မေန႔က ႏွစ္ဖက္ေရွ႕ေနေတြက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ အဓိက အမႈမွာ စြဲခ်က္တင္ထားတဲ့ ပုဒ္မမ်ားျပင္ဆင္ေရးအတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုေနဝင္းရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ကို ဦးတင္ေအာင္ခိုင္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းျပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္မွာ ၾကံ႕ခိုင္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပါတီ ဥကၠ႒၊ စစ္ဆန္႔က်င္ေရးဆႏၵျပသူ ကိုေအာင္မိႈင္းဆန္း၊ ျမန္မာသတင္းမီဒီယာေကာင္စီက ကိုေဇယ်ာလိႈင္၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံရံုးက ဦးေဇာ္ေဌး စတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံတကာ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေဖၚျပခဲ့ၾကတဲ့ ေခါင္းႀကီးပိုင္းေတြနဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ ေဆာင္းပါးေတြကို ဦးသစ္ဆင္းက ေကာက္ႏႈတ္တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားခရီးသြားဧည့္သည္ က်ဆင္းသြားတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာ့ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး တင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကေန႔ျပဳလုပ္တဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ နယ္စပ္ေဒသက ဘြဲ႕ရလူငယ္ေတြအလုပ္အကိုင္ရရွိေရးအတြက္ ေမးျမန္းမႈမွာ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ ေျဖၾကားမႈဟာ တာဝန္ခံမႈ တာဝန္ယူမႈ မရွိဘူးလို႔ေျပာၿပီး ေနာင္မြန္ၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခ်န္တန္ခင္က ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။
ၾကယ္ပြင့္ျပေမးခြန္းကို ေျဖၾကားခဲ့တဲ့ လူမႈေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈကို ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ ေနာင္မြန္းၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ ၁ မဲဆႏၵနယ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခ်န္တန္ခင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔ က ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ AI က ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ARSA အဖြဲ႕က ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ရြာသူ ရြာသား ၉၉ ဦးကုိ အစုအျပဳံလုိက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအေပၚ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး က AI အဖြဲ႕ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ယုတၱိကင္းမဲ့ၿပီး ဘယ္သူကမွ ယုံၾကည္မွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဒါကာၿမဳိ႕က သတင္းစာရွင္းပြဲမွာေျပာခဲ႔ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ ႏိုင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌး ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုထက္အာကာက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရကိၡဳင့္တပ္မေတာ္ AA က အစိုးရတပ္မေတာ္က စစ္သား ၃ ေယာက္ကို သံု႔ပန္းအျဖစ္နဲ႔ ဖမ္းမိထားၿပီး သူတို႔ကို ေရွ႕ဆက္ဘယ္လိုလုပ္ေပးမယ္ဆိုတာကို မဆံုးျဖတ္ရေသးဘူးလို႔ AA အဖြဲ႕ရဲ႕ သတင္းျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ခိုင္သုခ ကေျပာပါတယ္။
ခိုင္သုခကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ Russell Senate ရံုးမွာ ၾကာသပေတးညေနက က်င္းပတဲ့ ျမန္မာ့စာနယ္ဇင္းေလာက အေျခအေနေဆြးေႏြးပြဲမွာ တက္ေရာက္ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ မင္နီဆိုးဒါးတကၠသိုလ္ လူ႔အခြင့္အေရးဘြဲ႔လြန္ေက်ာင္းသူ မအိမ့္သီရိသူကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါၿပီ။
ဒီတပတ္အစီအစဥ္မွာ က်ံဳေပ်ာ္ၿမိဳ႔နယ္တြင္း ေက်းရြာေတြမွာ အရက္ေရာင္းခ်ခြင့္ေပးထားတာေတြ၊ မံုရြာၿမိဳ႔နယ္တြင္းမွာ ေက်းရြာအုပ္စုကြဲေနတာေတြကို တေပါင္းတစည္းတည္း ျဖစ္ေစလိုတဲ့အေၾကာင္း အပါအဝင္ တရားေရးက႑က အဂတိမႈေတြအေၾကာင္း ၾကားရမွာပါ။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ဆက္ထားပါတယ္။
ဦးေအာင္မိုး၀င္း အပတ္စဥ္၊ စီစဥ္တင္ဆက္ေနတဲ့ တံခါးမ်ားကို ဖြင္႔ၾကည့္ျခင္း အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ အာေမးနီးယားနုိင္ငံ အေျခအေနနဲ႔ ယွဥ္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒုစရိုက္ က်ဴးလြန္တာနဲ႔အတူ ရာဇ၀တ္မႈေတြ ပိုျမင့္တက္လာေနပါတယ္။ ဒါေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႔စည္းရဲ့ လံုၿခံဳမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈဆိုတဲ့ဘက္ကို ဦးတည္လာေနတာမို႔ အစိုးရနဲ့အတူ တာ၀န္ရွိ အဖြဲအစည္းေတြ အျမန္ဆံုး ေျဖရွင္းဖို႔ လိုေနၿပီလို႔ေထာက္ျပေနႀကပါတယ္။ မသင္းသီရိ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ဘာသာေပါင္းစံု ပါဝင္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ Religions For Peace (Myanmar) ျငိမ္းခ်မ္းေမတၱာအဖြဲ႔က ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြ၊ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေလ့လာေတြ႔ရွိတဲ့ အခ်က္ေတြကို ျပည္သူေတြသိရွိႏိုင္ဖို႔ "ျမန္မာျပည္သူေတြထံသို႔ ေပးစာ" ဆိုတဲ့ သဝဏ္လႊာတစ္ေစာင္ကို ဒီေန႔ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မနက္ျဖန္မွာလည္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုျပီး ဒီသဝဏ္လႊာကို ေပးအပ္သြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ Religions For Peace (Myanmar) အဖြဲ႔က ဥကၠ႒ ျဖစ္သူ ဦးျမင့္ေဆြကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ေဆာ့ေလာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၃ဝဝ ေက်ာ္ကို တရုတ္ျပည္က ကားေတြနဲ႔ တရားမဝင္ သယ္ေဆာင္သြားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က စံုစမ္းမႈေတြလုပ္ေနပါတယ္။ ဒီေန႔ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ အစိုးရအဖြဲ႔ရံုးမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ခက္ေအာင္၊ ျပည္နယ္သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ သံယံဇာတဝန္ႀကီး ဦးH လေအာင္တို႔ကို ေဆာ့ေလာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလာမာေလး က သီးျခားစီ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ေဆာ့ေလာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလာမာေလးကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္၊ ရွင္မဒိန္ေက်းရြာအုပ္စု ကူေခ်ာင္းဖ်ားေက်းရြာနားမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရကိၡဳင့္တပ္မေတာ္ AA တို႔ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ကူေခ်ာင္းဖ်ားေက်းရြာကေန ဇဥ္ေဘာင္းျပင္ေက်းရြာ စာသင္ေက်ာင္း လာေရာက္ခိုလံႈေနၾကတဲ့ ေဒသခံ အေယာက္ ၆ဝ ဝန္းက်င္ဟာ ေက်ာင္းဖြင့္ခါနီးျပီ ျဖစ္တာေၾကာင့္ တစ္ျခားေနရာမွာ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ ေက်းရြာ တာဝန္ရွိသူေတြက ညိႈႏိႈင္းေနၾကပါတယ္။ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္ လူမႈကူညီေရး ပရဟိတအဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ ကုလားဂုတ္ကၽြန္း အလယ္ဆိပ္ရြာမွာ ခမရ ၅၈၇ ေျချမန္တပ္ရင္းက တပ္မေတာ္အရာရွိ ဗိုလ္ႀကီးတစ္ဦးက ေဒသခံရြာသားတစ္ေယာက္ကို ေသနတ္နဲ႔ ပစ္သတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ လမိုင္းနယ္ေျမရဲစခန္းမွာ လူသတ္မႈနဲ႔ အေရးယူေပးဖို႔ အမႈဖြင့္တုိင္ၾကားထားပါတယ္။ အဲဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရးၿမိဳ႕နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႔ ရဲမွဴး ျမင့္ဝင္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ARSA ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးၾကြအဖြဲ႔ရဲ့ အၾကမ္းဖက္ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Amnesty International အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ႀကီးက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အစီရင္ခံစာဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေပးမႈေတြအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူေတြက ျမင္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ဟာ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြကို ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္လုိက္တာပါ။ အျပည့္အစံုကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က ရခုိင္ျပည္နယ္က ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြကို အစုလုိက္ အျပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈကို နုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ AI က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့အေပၚ ႀကိဳဆိုေၾကာင္း၊ ျမန္မာနုိင္ငံအေနနဲ႔ ARSA ရဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေပၚေပါက္ေအာင္ ေရွ႕ဆက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရးဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေအာင္လွထြန္းက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစိုးရအေနနဲ႔ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေရးေတြအတြက္ ႀကိဳးစားေနေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။
ျပန္ၾကားေရး ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေအာင္လွထြန္းကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ခေမာင္းဆိပ္ေက်းရြာမွာ ဟိႏၵဴရြာသားေတြကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး ARSA အဖြဲ႔က အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႔ မေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမာင္ေတာၿမိဳ႕က ဟိႏၵဴလူမႈကူညီေရးေခါင္းေဆာင္ ဦးနီေမာလ္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းေဒသမွာ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ေဒသအာဏာပိုင္ေတြအၾကား လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ရဲ႕သဘာဝ သယံဇာတေတြ ပ်က္စီးျပဳန္းတီးေနရတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုး က ေျပာပါတယ္။
အဲဒီလိုလာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာက္မ်က္ကုမၸဏီတခ်ဳိ႕ စစ္ေဆးခံေနရတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ဖားကန္႔ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္ေတြ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုး ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွစ္ေလးလံုး ျပည္သူ႔ပါတီရဲ႕ ပါတီအမည္၊ အလံ၊ တံဆိပ္ေတြအေပၚ လူပုဂၢိဳလ္၊ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ အျခားႏိုင္ငံေရးပါတီတခ်ဳိ႕က ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ထံ ေပးပို႔ထားတဲ့ စာ ၂၀၀ ခန႔္ ရွိေနပါတယ္။ ႔
ဒါ့အျပင္ ပါတီတည္ေထာင္ခြင့္ေလွ်ာက္ထားသူေတြထဲမွာ အျခားပါတီရဲ႕ ပါတီဝင္အျဖစ္ ရွိေနေသးသူေတြပါေနတယ္ဆိုတဲ့ အျငင္းပြားမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။
အဲဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔ပါတီရဲ႕ ဒုတိယ ေခါင္းေဆာင္ ဦးရဲႏိုင္ေအာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လကစၿပီး တႏိုင္းေဒသမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA တို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ အင္ဂါးဂါး၊ နန္႔ခမ္း၊ ေကာင္ဂ်ား၊ ေအာင္ေလာ့ဒ္၊ ဆြတ္ရိယန္ နဲ႔ ဆြတ္ရာ စတဲ့ ေက်းရြာေတြက ေဒသခံေတြဟာ တႏိုင္းၿမိဳ႕က ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ေတြမွာ လာေရာက္ခိုလံႈေနၾကတာ အခုဆုိရင္ လူဦးေရ ၁၆၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိေနပါတယ္။
အဲဒီ စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္လာသူေတြဟာ စား၀တ္ေနေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ လူမႈဘ၀လံုျခံဳေရး အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အတြက္ တရား၀င္စခန္းေတြ အျမန္ဆံုးစီစဥ္ေပးဖို႔ဆိုၿပီး တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရထံ မေန႔က စာေပးပို႔ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလင္းလင္းဦး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Ulin Linu - facebook
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ ပိုၿပီးက်ဆင္းလာေနတယ္လို႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနသူေတြက သံုးသပ္ႀကပါတယ္။ ဘာေႀကာင့္ အခုလို သံုးသပ္ႀကတာပါလဲ၊ RFA ဝိုင္းေတာ္သူ မသင္းသီရိက တင္ျပထားပါတယ္။
(ဓါတ္ပံု - ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ NLD ပါတီရံုးခ်ဳပ္ေရွ႕မွာ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔က ဆႏၵျပေတာင္းဆုိသူေတြကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဖမ္းဆီးစဥ္)
မြန္ျပည္နယ္ က်ိဳက္ထိုၿမိဳ႕နယ္၊ သထံုစုေက်းရြာအုပ္စုမွာ အရင္က တႏိုင္တပိုင္ တူးေနတဲ့ ေက်ာက္မိုင္းေတြမွာ ၂၀၁၆ ေလာက္က စတင္ၿပီး ကုမၸဏီေတြ တူးေဖာ္ေနပါတယ္။ တရုတ္လူမ်ိဳး ေတြနဲ႔ အလုပ္သမားေတြ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံဦးေရထက္ လူပိုမ်ားတယ္ လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုေနမင္းေခၚ ကိုမ်ိဳးေအာင္ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(ဓါတ္ပံု - ကရင္ျပည္နယ္ ဘားအံၿမိဳ႕နယ္က လြန္းညေတာင္ ေက်ာက္မိုင္းလုပ္ငန္းခြင္ကို ေတြ႔ရစဥ္)
ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ တရားစြဲခံရ၊ ေထာင္ခ်ခံရတာဟာ ျဖစ္သင့္လားဆိုတာ ေဝဖန္ေထာက္ျပေနၾကပါတယ္။
ဒီလိုျပည္တြင္းစစ္ရဲ႕ဒဏ္ကို တိုင္းရင္းသားေဒသေတြက လူငယ္ေတြက ၿမိဳ႕ျပလူငယ္ေတြထက္ ပိုခံေနရတဲ့အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလိုခ်င္တာလို႔ Generation Wave အဖြဲ႕ရဲ႕အတြင္းေရးမွဴး မအိအိမိုးက ေျပာသလို၊ စစ္နဲ႔ေဝးတဲ့ၿမိဳ႕ျပက လူငယ္ေတြ၊ တိုးတက္တဲ့ တိုင္းျပည္ကလူငယ္ေတြနဲ႔အတူ ရင္ေဘာင္တန္းေနခ်င္ၾကတဲ့အတြက္ စစ္ပြဲေတြရပ္ရံုတင္မကပဲ၊ တကယ့္ကိုစစ္မွန္တဲ့ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုခ်င္လို႔ ဒီလႈပ္ရွားမႈေတြလုပ္ေနတာလို႔ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးသမဂၢရဲ႕ စီမံကိန္းတာဝန္ခံ ဆြတ္ဆိုင္းထြယ္ ကလည္း ေျပာပါတယ္။
RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ တင္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ မြတ္စလင္ေတြကို အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ ပို႔ေဆာင္ေရးအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေတြ ဒါကာၿမိဳ႕မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို လုိက္ပါသြားတဲ့ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရး နဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ကိုကိုႏိုင္ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Ministry of Social Welfare, Relief and Resettlement Myanmar
ကရင္ျပည္နယ္မွာ ဇြဲကပင္ေတာင္ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းကေန ေတာင္ေပၚကို ၿမိဳင္ႀကီးငူဆရာေတာ္ႀကီးက လမ္းေဖာက္လုပ္ေနတဲ့အတြက္ ေတာင္ေၾကာတဝိုက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတယ္ဆိုၿပီး ကရင္ျပည္နယ္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ျပည္နယ္အစိုးရအဖဲြ႔ထံ တင္ျပလာတာေၾကာင့္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ မေန႔က ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။
ေက်ာက္ေတာင္ေတြ အက္ေနတာကို ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ လမ္းေဖာက္လုပ္မႈကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က လမ္းေဖာက္လုပ္ေနသူေတြနဲ႔ ညွိနွိဳင္းထားယ္လို႔ ကရင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ မြန္တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီး ဦးမင္းတင္၀င္း က ေျပာပါတယ္။
၀န္ႀကီး ဦးမင္းတင္၀င္း ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႔နယ္အတြင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ဧၿပီလ ၂၆ရက္ေန႔က တရားမ၀င္ သစ္သယ္ေဆာင္လာသူႏွစ္ဦးကို ဖမ္းမိထားရာကေန ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ၿပီး ပိုင္ရွင္မဲ့အျဖစ္ ေျပာင္းလဲအမႈဖြင့္ဖို႔ စီစဥ္ခ့ဲတဲ့ကိစၥနဲ႔ဆက္စပ္ကာ ရဲတပ္ဖဲြ႔၀င္ ၅ဦးကို ရဲတရားရံုးမွာ မေန႔က စတင္စစ္ေဆးေနတာျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္က ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႔မရဲစခန္းမွာ တာ၀န္မွဴးအျဖစ္ တာ၀န္က်ခဲ့တဲ့ ဒုရဲအုပ္ ကိုကိုလင္း ရဲ့ ဇနီးျဖစ္သူ မခိုင္သဇင္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေခမဏီ၀င္း က ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဂ်ပန္၊ ၾသစေၾတးလ် စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဖမ္းဆီးရမိတဲ့ Methamphetamine စိတ္ၾကြေဆးျပားေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့ေနရာကို ေျခရာခံတဲ့အခါ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ လမ္းဆံုးတယ္လို႔ UNODC ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ ရာဇ၀တ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးရံုးက ေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံကေတာ့ မူးယစ္ေဆး၀ါး တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
Photo: Getty Images
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ေက်ာင္းဆရာဦးဖိုးေစာ ေရးသားတင္ဆက္တဲ့ ပညာေရးရာ ပေဒသာ အစီအစဥ္ပါ။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ - ပညာေရးေလာကမွာ ဝန္ထမ္းေတြ၊ ဆရာ/ဆရာမေတြအတြက္ အစီအစဥ္ဇယာ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ၊ သတ္မွတ္ရက္ေတြမရွိဘဲ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့စနစ္ကေန ပညာေရးျပကၡဒိန္ေရးဆြဲၿပီး စနစ္တက်လုပ္ကိုင္တဲ့စနစ္ဆီသြားၾကဖို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ကိုယ္တိုင္ တင္ျပထားပါတယ္။
ေမလကုန္မွာ က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံ မက်င္းပႏိုင္တာ ဘယ္လိုအေျခအေနေတြေႀကာင့္ပါလဲ။ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္၊
စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ရာထူးက ႏုတ္ထြက္စာတင္ျပထားေၾကာင္း သတင္းအပါအဝင္ NLD ပါတီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႔ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ပါတီေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေဒါက္တာမ်ိဳးညြန္ ့ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာပါတယ္။
ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ၂ ေယာက္အမႈမွာ ေထာင္ ၁ ႏွစ္ခ်ခံလိုက္ရတဲ့ ဒု-ရဲမွဴးမိုးရန္နိုင္အတြက္ စာခြ်န္လႊာတင္ဖို႔ သူ႕ေရွ႕ေနဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က အင္းစိန္ေထာင္မွာ ဒီေန႔ ေတြ႕ခြင့္ရၿပီး၊ သူ႔ျဖစ္ရပ္ကိုေမးျမန္းနိုင္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ကို သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ေတြ႕တာ အျပစ္ရွိ-မရွိ ရဲတရားသူႀကီးကေမးၿပီး၊ ေထာင္ခ်လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့ တရားရံုးမွာ ဆံုးျဖတ္သလို အမိန္႔ဖတ္ျပတာမဟုတ္ဘဲ၊ ေထာင္ကိုပို႔မွသာ ျပစ္ဒဏ္ကိုေျပာလိုက္တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားရံုးမိတၱဴ ဘယ္မွာကူးယူနိုင္မယ္ဆိုတာ ဆက္ၿပီးစံုစမ္းရဦးမယ္လို႔ ေရွ႕ေနကေျပာပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေရွ႕ေနဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံကို အခုလကုန္မွာ က်င္းပဖို႔ လ်ာထားခဲ့ေပမယ့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ အစည္းအေဝးေတြအတြက္ အခ်ိန္လံုေလာက္မႈမရွိတာေၾကာင့္ ရက္ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္ပါတယ္။
၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ က်င္းပမယ့္ ရက္သတ္မွတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ အခုလကုန္ပိုင္းမွာ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံုဖို႔ သေဘာတူ ထားတယ္လို႔ PNLO နာယက ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာ ကေျပာပါတယ္။
ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
စိုက္ပ်ိဳးေျမတိုးခ်ဲ႕တာေတြ ပိုးသတ္ေဆးသံုးတာေတြနဲ႔ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲတာေတြေၾကာင့္ ပ်ားနဲ႔ တျခား ဝတ္မႈန္ကူးေပးတဲ့ အင္းဆက္ေတြ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ေနပါတယ္။ ပ်ားေကာင္ေတြဟာ ပ်ားရည္ေပးရံု သက္သက္မဟုတ္ဘဲ ရိကၡာနဲ႔ အဟာရျဖည့္တင္းေပးတဲ့ သတၱ၀ါလည္းျဖစ္ၿပီး ဒီလို ကမၻာကို အက်ိဳးျပဳတဲ့သတၱဝါေတြ မ်ိဳးမေပ်ာက္ေအာင္ သင္ၾကားပို႔ခ်ေနတဲ့ပညာရပ္ေတြထဲ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ဗိသုကာပညာရပ္လည္း ပါ၀င္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေကအုိင္ေအနဲ႔ အစိုးရတပ္မေတာ္တုိ႔ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕ေပၚ ထြက္ေျပးေရာက္ရွိေနသူေတြကို ျမစ္ႀကီးနားခရိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအပါအ၀င္ ခရိုင္အဆင့္တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ ၾကက္ေျခနီအသင္း နဲ႔ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ မေန႔က သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။
စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို လံုျခံဳေရးယူေပးထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ညွိႏိႈင္းေပးတာေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျမစ္ႀကီးနားခရိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေခါင္လဒီး က ေျပာပါတယ္။
ဦးေခါင္လဒီး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္တဝိုက္က တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာသူေတြကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔က ေတြ႕ရစဥ္၊ Photo: Ja Seng Hkawn Maran - facebook)
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္ၿမိဳ႕ကို တအန္းလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ TNLA က ဝင္ေရာက္တုိက္ခိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ အရပ္သားေသဆုံးမႈ ရွိခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွ႕ရႈၿပီး ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြအေနနဲ႔ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကိုေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ တိုက္တြန္းထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ လူရႊင္ေတာ္ေမာင္ေမတၱာနဲ႔ အဖြဲ႔သားေတြ စီစဥ္တင္ဆက္တဲ့ " အက်ိဳးေမွ်ာ္ ႏႈိးေဆာ္ပါရေစ " အသံလႊင့္ဇာတ္လမ္း အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္မွာ "စစ္ပဲြေတြရပ္" အစီအစဥ္ကို နားဆင္ရမွာပါ။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုေအာင္ႏိုင္ေက်ာ္ ေရးသားတင္ျပတဲ့ " လူမႈစီးပြားနဲ႔ လယ္ယာက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ပဲစိုက္ေတာင္သူေတြအေနနဲ႔ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ အမွားေတြ မျဖစ္ေစဖို႔ သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြက သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္တဲ့အခါမွာ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ရွိဖို႔နဲ႔ ဘယ္လိုပဲမ်ဳိးေတြပါ စိုက္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြပါ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပသင့္တယ္လို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ က်ား/မတန္းတူအခြင့္အေရးဆိုတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ လူငယ္ေတြၾကားထဲမွာ ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္မႈေတြ အားေကာင္းလာဖို႔နဲ႔ အေျဖမွန္ကိုလည္းရွာေတြ႕ၾကဖို႔ ေဆာင္းပါးရွင္တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီရဲ႕ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ လူငယ္ညီလာခံကို လာမယ့္ ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔ကေန ၃၁ ရက္ေန႔အထိ ေနျပည္ေတာ္ ပါတီဌာနခ်ဳပ္မွာ ၃ ရက္ၾကာ က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူငယ္ညီလာခံက်င္းပဖို႔ စီစဥ္ထားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပါတီေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာ နႏၵာလွျမင့္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေျမနီကုန္းမွာ ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆႏၵျပသူမ်ားကို အင္အားသံုး ဖမ္းဆီးျခင္းဟာ ဥပေဒနဲ႔ အညီ ေဆာင္ရြက္တာမဟုတ္ဘူးလို႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေျပာပါတယ္။ တဆက္တည္း ဆႏၵျပသူေတြကို ဖမ္းဆီးခဲ့ေပမယ့္ တန္ျပန္ဆႏၵျပသူမ်ားကို ဖမ္းဆီးျခင္း မရွိတာဟာလည္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ သေဘာထားအမွန္ကို ျပသေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အာရွ လူ႔အခြင္႔အေရးေကာ္မရွင္က ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦးကို ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
၂ဝ၁၈-၂ဝ၁၉ ပညာသင္ႏွစ္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းစာေမးပြဲကို ျဖန္႔က်က္စဥ္းစားၿပီးေျဖဆိုရတဲ့ ေမးခြန္းပံုစံကို ေျပာင္းမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေက်ာင္းသားေတြ အဲဒီေျဖဆိုနည္းနဲ႔ အကၽြမ္းတဝင္ျဖစ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးႏိုင္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကဦးစီးၿပီး တကၠသိုလ္ဝင္တန္းသင္ ဆရာ၊ ဆရာမ ၄ဝဝ ေလာက္ကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ မြမ္းမံသင္တန္းေပးခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး၊ မႏၱေလး၊ ရတနာပံုတကၠသိုလ္ အဂၤလိပ္စာဌာန ကထိက ဆရာ ဦးသုတကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Myanmar Teachers' Federation - facebook
ျမန္မာေနာင္းသတင္းဌာနရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကိုေဆြဝင္း တရားစြဲခံေနရတဲ့အမႈမွာ တရားမွ်တမႈမရတဲ့ အေျခအေနရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ မေန႔က ရံုးခ်ိန္းမွာ တရားလိုကိုမျဖစ္မေနေမးရမယ့္ ေမးခြန္းေတြပယ္ခ်ခံရတယ္လို႔ ကိုေဆြဝင္းက ေျပာပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုေဆြဝင္းကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နိုင္ပါၿပီ။
မြန္ျပည္နယ္မွာ အရပ္ဖက္လူ႔မႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲလုပ္ဖို႔အတြက္ ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ ခြင့္ျပဳမိန္႔ယူရမယ္လို႔ အမိန္႔စာထုတ္ျပန္လိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းကေန ေနာက္ေၾကာင္းျပန္သလိုျဖစ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြရွိသလို ျပည္သူတင္တဲ့ အစိုးရက အာဏာရွင္စနစ္ကို က်င့္သံုးေနသလားဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြရွိေနပါတယ္။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းျပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
ကမာၻ႔ဘဏ္က ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစာင့္ၾကည့္အစီရင္ခံစာ Myanmar Economic Monitor ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ လာမယ့္ ၂၀၁၈- ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ တိုးတက္လာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားေပမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အဲဒီအစီရင္ခံစာထဲက ေထာက္ျပထားတဲ့အခ်က္ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မကိုင္တြယ္ႏိုင္ရင္ အနာဂတ္စီးပြားေရး တိုးတက္မႈအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈရွိမယ္လို႔ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ဘယ္လိုအၾကံျပဳခ်က္ေတြပါသလဲ ဆိုတာကို စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Smart Group of Companies ရဲ႕ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္လိႈင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသန္႔ဇင္ဦးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တာေမြၿမိဳ႕နယ္မွာ စစ္ပဲြေတြရပ္တန္႔ေပးဖို႔ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပမႈအတြင္း သတင္းမီဒီယာေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆုိမႈေတြရွိခဲ့ရာမွာ တာဝန္က်ရဲဝန္ထမ္းေတြက ကာကြယ္မႈ မေပးခဲ့တဲ့အတြက္ ရႈတ္ခ်ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီက ဒီေန႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
ေၾကညာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းမီဒီယာေကာင္စီရဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးေဇယ်ာလႈိင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရအဖြဲ႕က ရာႏႈန္းျပည့္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ NYDC- New Yangon Development Company Ltd. ဟာ ရန္ကုန္ျမစ္ အေနာက္ဘက္ကမ္းမွာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ပါမယ္။ ဒီျမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳး-ဆိုးက်ိဳး၊ NYDC ဘ႑ာေရးကိစၥ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဖြံ႕ျဖိဳးေရးဆိုင္ရာ စာေပေရးသားေနတဲ့ စာေရးဆရာမ ေသြး-( စစ္ကိုင္း)ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္ကထြက္ေျပးလာတဲ့ မြတ္စလင္ေတြကို ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေျခအေန၊ ရခုိင္အေရး လာေရာက္ေလ့လာသြားတဲ့ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ေတြရဲ့ ျမန္မာအေပၚသေဘာထားနဲ႔ ျမန္မာကို နုိင္ငံတကာခံုရံုး ICC တင္ဖို႔ ၾကိဳးပမ္းေနမႈ စတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး နုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံရံုး ညႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဦးေအာင္မိုး၀င္း အပတ္စဥ္၊ စီစဥ္တင္ဆက္ေနတဲ့ တံခါးမ်ားကို ဖြင္႔ၾကည္႔ျခင္း အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ စစ္ပြဲေတြက ပံုေဖၚလိုက္တဲ႔ နိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲမ်ားအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ဒီတပတ္အစီအစဥ္မွာ ဖ်ာပံုက မတရားအလုပ္ထုတ္ခံလိုက္ရတဲ့ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာၾကီးအေၾကာင္း၊ မံုရြာ အရာေတာ္က လ်ပ္စစ္ဌာနအၾကီးအကဲေတြရဲ့ အဂတိမႈေတြ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦး ေလးျမိဳ႔ျမစ္အတြင္း ေက်ာက္စရစ္တူးလုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ကမ္းပါးေတြျပိဳျပီး ေနအိမ္ေတြေမ်ာပါေတာ့မယ့္ အေျခအေန နဲ႔ မေကြးတုိင္းအတြင္း လမ္းခင္းတာေတြ အရည္အေသြးမျပည့္မီတာ စတဲ့ ရင္ဖြင့္သံေတြကို နားဆင္ရမွာပါ။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ က တင္ဆက္ထားပါတယ္။
ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ဆိပ္ကမ္းျမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ ငါးေပါင္းမႈန္႔စက္ရံုက အနံ႔ဆိုးေတြထြက္တဲ့အတြက္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာရွိတဲ့ ေဒသခံေတြ က်န္းမာေရးထိခိုက္တာေတြရွိေနလို႔ အဲဒီစက္ရံုကို ပိတ္သိမ္းေပးဖို႔ ေဒသခံ ၂ဝဝ ေက်ာ္က ခြင့္ျပဳမိန္႔တင္ျပီး မေန႔က ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကိုမင္းကိုႏိုင္ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - မင္းကိုနိုင္္ - ေဖ့စ္ဘြတ္
ပဲခူးတိုင္းေဒသၾကီး၊ နတၱလင္းျမိဳ႕မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၁၅ ရက္ေန႔က ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆုေတာင္းပြဲက်င္းပခဲ့ရာမွာ ပါဝင္ခဲ့သူေတြကို ဆုေတာင္းပြဲအျပီးမွာ နတၱလင္းျမိဳ႕မရဲစခန္းက ဖမ္းဆီးသြားၿပီး ဦးေဆာင္သူ ၃ ဦးကို ျငိမ္းစုစီဥပေဒပုဒ္မ ၁၉ နဲ႔ အမႈဖြင့္အေရးယူထားပါတယ္။ အဲဒီေန႔ကဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတဲ့အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရတဲ့အထဲမွာပါဝင္တဲ့ အေျခခံပညာေက်ာင္းသားသမဂၢ(အကသ) ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ ကိုရန္ေနာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - လျပည့္ ျပည္ - ေဖ့စ္ဘြတ္
ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရလ်ိွဳ႕ဝွက္ခ်က္ဥပေဒနဲ႔ တရားစဲြဆိုခံထားရတဲ့ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအမႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားလိုဘက္က တင္သြင္းထားတဲ့ သက္ေသ ၂၅ ဦးထဲမွာ ထြက္ဆိုဖို႔က်န္ေနေသးတဲ့ ၅ ဦးဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြျဖစ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ အမႈအတြက္ အေရးႀကီးႏိုင္တယ္လို႔ တရားစြဲခံရသူ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးဘက္က လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ တရားလိုျပသက္ေသ ၁၉ ဦးစစ္ေဆးၿပီးစီးၿပီး မေန႔က တရားသူႀကီးတစ္ဦးကို သက္ေသအျဖစ္ကေန ပယ္ဖ်က္ခဲ့ပါတယ္။ အမႈစစ္ေဆးၿပီးစီးမႈအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပည္တြင္းစက္သံုးဆီေစ်းႏႈန္းေတြဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလဆန္းပိုင္းကစၿပီး ကမၻာ့ေရနံေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ေဒၚလာေငြလဲလွယ္ႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္မူနဲ႔အတူ တစ္ရိပ္ရိပ္ျမင့္တက္လာေနပါတယ္။ ေမလဆန္းပိုင္းက ၉၂ ဓာတ္ဆီတစ္လီတာကို ၈၁ဝ က်ပ္ကေန ဒီကေန႔ ေမလ ၁၇ ရက္ေန႔ေစ်းႏႈန္းအရ တစ္လီတာကို ၈၄၅ က်ပ္အထိ ျမင့္တက္ေနသလို ၉၅ ဓာတ္ဆီ တစ္လီတာဟာလည္း ေမလဆန္းက ၈၅ဝ က်ပ္ကေန ၈၉၅ က်ပ္အထိ ျမင့္တက္ေနပါတယ္။ စက္သံုးဆီေစ်းေတြဘာေၾကာင့္ တက္ေနရသလဲဆိုတာကို ျမန္မာႏိုင္ငံစက္သံုးဆီ တင္သြင္းျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေရးအသင္းက ရံုးအဖြဲ႔မွဴး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဝင္းႏိုင္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပကေလာင္ရွင္ေမစာ တင္ျပမယ့္ စာဝိုင္းေပဝိုင္း စကားဝိုင္း အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ နိုင္ငံေရးစိတ္ဝင္စားသူတိုင္း ဖတ္သင္႔တဲ႔ ရာဇဓမၼသဂၤဟ က်မ္းအေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။
တိုင္းရင္းသားေဒသတခ်ိဳ႔မွာ အရွိန္ျမင့္လာတဲ့ တိုက္ပြဲေတြ အျမန္ရပ္ဆိုင္းဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးေတာင္းဆိုသင့္တယ္ဆုိတ့ဲ အျမင္ေတြရွိသလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လႊတ္ေတာ္ရဲ့ အခန္းက႑ဟာလည္း အားနည္းတယ္ဆိုတဲ့ ေထာက္ျပခ်က္ေတြလည္းရွိေနပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳရဲ့ အခုလိုအျမင္ေတြကိုေတာ့ မသင္းသီရိက တင္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ စစ္ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ေနတာေတြရပ္ဖို႔၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ဆံေနတဲ့ နိုင္ငံတကာအေနနဲ႔လည္း စစ္တပ္ကိုဖိအားေပးၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရန္ပံုေငြေပးေနတာကို ဆိုင္းငံ့ထားဖို႔၊ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒုကၡသည္ျပည္သူေတြကို ထိေရာက္တဲ့ အကူအညီေပးနိုင္ေအာင္ လမ္းဖြင့္ေပးဖို႕ ထိုင္းနိုင္ငံအေျခစိုက္ KWAT ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးမ်ား အစည္းအရံုးက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အဖြဲ႕ရဲ့ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး မြန္းေနလီကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တိုက္ပြဲေတြအတြင္းက ျပည္သူေတြကို အျမန္ဆံုး ကယ္ထုတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ ဦးေဆာင္ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ ေဒၚနန္ပူ၊ ဦးေဇာ္ဂ်တ္နဲ႔ ကိုလြမ္းေဇာင္းတို႔ ၃ ဦးကို ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္က ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးႀကီး မ်ိဳးမင္းဦးက အေသေရဖ်က္မႈ ပုဒ္မ ၅၀၀ နဲ႔ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွာ အမႈဖြင့္ထားပါတယ္။
တဖက္သတ္ ထိုးစစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ရြာသားေတြ ထြက္ေျပးခဲ့ရေၾကာင္း၊ ပိတ္မိေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို လမ္းေၾကာင္းဖြင့္ေပးဖို႔ဟာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ တာဝန္သာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေလယာဥ္နဲ႔ ဗံုးၾကဲျခင္း ခ်က္ခ်င္းရပ္ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္ဘက္က အမႈဖြင့္ထားတာျဖစ္တယ္လို႔ တရားစြဲခံရသူ ဦးေဇာ္ဂ်တ္ က ေျပာပါတယ္။
ဦးေဇာ္ဂ်တ္ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးေကာင္းၿမိဳ႕နယ္ မရမ္း နဲ႔ နမၼတီး ဘူတာအၾကား တစ္ေနရာ၊ ထိုပူး နဲ႔ မိုးေကာင္းဘူတာ အၾကားက ေနရာ ၃ ခု မွာ မေန႔ည သန္းေခါင္ခ်ိန္ နဲ႔ ဒီကေန႔ ေန႔လည္ပိုင္းမွာ မိုင္းခြဲ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရပါတယ္။
သံလမ္းတံတား ၃ စင္း နဲ႔ ရထားတြဲတခ်ိဳ႕ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး အမ်ားျပည္သူေတြ ခရီးသြားလာေရး အခက္အခဲနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။
မိုင္းခဲြခံရမႈေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနား နဲ႔ မႏၱေလးလမ္းပိုင္းေပၚမွာ မီးရထားခရီးစဥ္ေတြ ရပ္ဆိုင္းထားရတဲ့အေျခအေနကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ျမစ္ႀကီးနား ရံုပိုင္ခ်ဳပ္ ဦးခင္ေသာ္ ကို ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းေဒသအတြင္း အစိုးရတပ္နဲ႔ KIA တပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႔ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင္႔ ထြက္ေျပးရသူေတြကို စစ္ပြဲမ်ားအၿပီး ရြာျပန္ဖို႔ကိစၥကို အစိုးရတပ္ေတြဘက္က ခြင့္မျပဳဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ပိတ္မိဒုကၡသည္ေတြကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ဒုကၡသည္အျဖစ္ မသတ္မွတ္ဘူးလို႔လည္း ၾကားသိရလို႔ ဒုကၡသည္မ်ားအေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႔ PCG က ဦးစံေအာင္ ကို ဦးတင္ေအာင္ခိုင္ က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ ေတာင္းဆိုတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့သူေတြကို ၿငိမ္းစုစီဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံထားရတဲ့အေပၚ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
စစ္ပြဲေတြရပ္ဖို႔ေတာင္းဆိုတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ လူငယ္အမ်ားစုအပါအဝင္ တရားစြဲခံေနရ တဲ့သူ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးမွာ ၄၂ ေယာက္ရွိၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း တာေမြၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္မွာ စေနေန႔က လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ၁၇ ေယာက္တရားစြဲခံရၿပီး၊ တနဂၤေႏြက ကဗ်ာရြတ္ပြဲ မွာလည္း ၄ ေယာက္ထက္မနည္း တရားစြဲခံရပါတယ္။
၁၉၄၈ ခုႏွစ္လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ခုခ်ိန္ထိ အႏွစ္ ၇၀ ၾကာ လက္နက္ကိုင္တိုက္ေနၾကတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ရဲ႕ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးကို ေခတ္လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ မထမ္းခ်င္ေတာ့ဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ေခတ္သစ္ တစ္ခုဆီ ကမာၻ႕ေရစီးေၾကာင္းနဲ႔အတူ အားသြန္ခြန္စိုက္ကူးခတ္ခ်င္ၾကၿပီလို႔ လူငယ္ေတြကေျပာေနၾကပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ တရားစြဲခံရတဲ့ လူငယ္ေတြ၊ ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕အသံနဲ႔ လူႀကီးေတြက ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လိုသေဘာထားလဲဆိုတာကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္တင္ျပထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရက တင္ျပထားတဲ့ ၿမိဳ႕ျပ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာစီမံကိန္းေတြကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပ တာမရွိဘဲ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳခုိင္းျခင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေက်ာ္လြန္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ျမင္ေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚစႏၵာမင္း က ေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။
ေဒၚစႏၵာမင္းကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဦးမ်ိဳးလြင္ အပတ္စဥ္ တင္ျပေနတဲ႔ လူမႈစီးပြား ေၾကးမံုျပင္ အစီအစဥ္မွာ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားကို ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားေပးထားပါတယ္။
KNU တပ္မဟာ (၅) ေဒသျဖစ္တဲ့ ေခးပူးနဲ႔ လယ္မူပေလာေဒသမွာ အစိုးရတပ္မေတာ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လဆန္းပိုင္း စတင္ၿပီး လမ္းေဖာက္လုပ္မႈ၊ တပ္အင္အားတိုးခ်ဲ႕ ခ်ထားမႈေတြရွိေနေၾကာင္းနဲ႔ အဲဒီလိုေဆာင္ရြက္ေနတာဟာ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာ မဟုတ္ေၾကာင္း KNU နဲ႔ KNLA ဘက္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။
တပ္မဟာ( ၅) ေဒသအတြင္း အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ KNU တို႔ၾကားျဖစ္ေနတဲ့ လမ္းေဖာက္လုပ္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ KNUရဲ့ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ပဒိုေစာတာဒိုမူးကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္ၿမိဳ႕မွာ ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့တဲ့သူေတြထဲမွာ တရုတ္ႏုိင္ငံသား ၃ ေယာက္ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတရုတ္ႏိုင္ငံသား ၃ေယာက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံအစိုးရအၾကား ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနနဲ႔ လက္ရွိမူဆယ္ၿမိဳ႔အေျခအေနကို မူဆယ္ခရိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးလႈိင္စိုးသန္႔ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ေက်ာင္းဆရာဦးဖိုးေစာ ေရးသားတင္ဆက္တဲ့ “ပညာေရးရာ ပေဒသာ” အပတ္စဥ္ ေဆာင္းပါးကို အခုတပတ္ကစၿပီး၊ တနလၤာေန႔ညပိုင္းမွာ အပတ္စဥ္ထုတ္လႊင့္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ကိုယ္တိုင္ ရွင္းလင္းမိတ္ဆက္ထားတာကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနဟာ ရႈပ္ေထြးလာေနတဲ့ သေဘာမ်ိဴးေတြရၿပီး ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အေပၚ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြလည္း ရွိလာေနတယ္ဆိုတဲ့အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္တခ်ိဳ႔ကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
စစ္ပြဲေတြရပ္ဖို႔ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ေတာင္းဆိုၾကတဲ့လူငယ္ေတြကို အၾကမ္းဖက္ ဖမ္းဆီးတရားစြဲတာဟာ ဥပေဒနဲ႔ေရာ ရဲတပ္ဖြဲ႕လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ပါ မညီညြတ္ဘူးလို႔ ေရွ႕ေနေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။
RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ တင္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက အလုပ္သမားအားလံုးအတြက္ အနည္းဆံုးလုပ္ခလစာ တရက္ ၄၈၀၀ က်ပ္ေပးဖုိ႔ ဒီကေန႔ အတည္ျပဳထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ဒီနႈန္းထားဟာ အလုပ္သမားထုလိုအပ္ေနတဲ့ နႈန္းထားမဟုတ္တဲ့အတြက္ လက္မခံနုိင္တာေတြရွိေနသလို အစိုးရအေနနဲ႔ အလုပ္သမားေတြရဲ့ လစာနဲ႔ ကုန္ေစ်းနႈန္းကို သဟဇာတျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေထာက္ျပမႈေတြရွိေနပါတယ္။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႕ၿမိဳ႕နယ္ လံုးခင္းအုပ္စု ဝါက်ဲေမွာ္က ေတာက္ပၾကယ္ကုမၸဏီ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ဝန္ထမ္းေတြအၾကား ေမလ ၁၃ ရက္ မေန႔က အလုပ္ေစာဆင္းခိုင္းရာကေန လစာကိစၥ အေခ်အတင္ျဖစ္ၿပီး မေက်နပ္တဲ့ ဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕က အေဆာက္အဦနဲ႔ ယႏၱရားတခ်ိဳ႕ကို ည ၇ နာရီေလာက္မွာ မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးလိုက္ပါတယ္။ အေဆာက္အဦ မီးေလာင္သြားတာေၾကာင့္ ေနစရာမရွိေတာ့တဲ့ အဲဒီကုမၸဏီက ဝန္ထမ္း အေယာက္ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ဟာ ဆန္ခါရြာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမွာ ယာယီခိုလံႈေနၾကပါတယ္။ ဆန္ခါရြာက ဦးတင္လိႈင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo:Tin Hlaing - facebook
ေရမေဆးသမားေတြနဲ႔ တပိုင္တႏုိင္ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္လိုသူေတြ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေအာင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ခႏၱီးရတနာနယ္ေျမအတြင္းမွာရွိတဲ့ နန္စလင္းေခ်ာင္းဖ်ားေမွာ္က လုပ္ကြက္ေပါင္း ၃၇ဝ ေက်ာ္ကို တိုုင္းေဒသႀကီးအစိုးရက ေရာင္းခ်ေပးေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားျပည္သူသိရွိေအာင္ အစိုးရသတင္းစာကေန ထုတ္ျပန္ေၾကညာမွာျဖစ္ၿပီး အခုလ ၂၈ ရက္ေန႔ကေန ဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႔အတြင္း လုပ္ကြက္ေတြ ေလွ်ာက္ထားရမွာျဖစ္တယ္လို႔ ခႏၱီးၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းလိႈင္ဝင္းက ေျပာပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းလိႈင္ဝင္းကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာ့သစ္ေတာေတြကို ခုတ္ထြင္ျပီး ေတာထဲမွာပဲ ထုတ္လုပ္တဲ့ မီးေသြးေတြကို တရုတ္နိုင္ငံ တင္ပို႔ပံု အဆင့္ဆင့္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေျခစိုက္ Mongabay ဆိုတဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕က ေရဆံုးေရဖ်ားလိုက္စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ပါတယ္။ သူ႔နိုင္ငံမွာ သစ္ပင္တပင္ေတာင္ ခုတ္ခြင့္မရွိတဲ့ တရုတ္နိုင္ငံဟာ ျမန္မာ့သယံဇာတေတြ ရယူေနပါတယ္။ ဒါဟာလည္း တာ၀န္ရွိသူေတြ အက်င့္ပ်က္ျခစားတဲ့အတြက္လို႔ Mongabay က ေျပာတဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ သီလဝါေက်းရြာအနီးက လယ္ေျမဧက ၁ဝဝ ေပၚမွာ ဦးပိုင္ကုမၸဏီ နဲ႔ မေန႔က ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ လယ္သမား ၃ ဦးကို ဒီေန႔ အာမခံနဲ႔ လႊတ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအးျမျမမ်ိဳး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Aye Mya Mya Myo - facebook
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ Forever Group ကုမၼဏီကေန 4TV ရုပ္သံလုိင္းကေန Canal+ ဆုိၿပီးေျပာင္းလဲလုိက္ခ်ိန္မွာ ၾကည့္ရႈသူ ျပည္သူေတြကို အေလးမထားဘဲ အေၾကာင္းၾကားတာမ်ဳိး မရွိတဲ့အျပင္ တုိင္ၾကားမႈေတြ ျပဳလုပ္ခ်ိန္မွာလည္း ကတိကဝတ္ေဖာက္ဖ်က္သလုိ စားသုံးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနအေနနဲ႔လည္း ေသခ်ာကိုင္တြယ္မေျဖရွင္းပုံကို ေဆာင္းပါးရွင္တင္ျပထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ မခင္မ်ိဳးသြယ္ရဲ႕ " ျမန္မာ့လယ္ယာက႑"အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာ လယ္ယာေျမျပႆနာေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ဖုိ႔ သမၼတ ဦး၀င္းျမင္႕ရဲ႕ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒေအာက္မွာ တကယ္သက္ေရာက္ဖို႔ လိုတဲ႔အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လူငယ္ေတြရဲ႕ စုေပါင္းအားနဲ႔ စာေပေဟာေျပာပြဲ ႀကီး တစ္ခုလံုးကို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ၿပီးေအာင္ပြဲတစ္ခုရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုိင္း မူဆယ္ၿမိဳ႕မွာ ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔နဲ႔ တအာင္းအမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ေတြအၾကား ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရသူေတြ ေသဆံုးသူေတြကို မူဆယ္ကရုဏာလူမႈကူညီေရးအသင္းက မူဆယ္ေဆးရံုကို ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ဒဏ္ရာရသူေတြထဲက ၃ ဦးကို တရုတ္ႏိုင္ငံ ေရႊလီေဆးရံုကို အေရးေပၚပို႔ ေဆာင္လိုက္ရၿပီး ေနာက္ထပ္ဒဏ္ရာရသူတစ္ဦးကိုေတာ့ မႏၱေလးေဆးရံုကို ပို႔ေဆာင္ေပးလိုက္ရတယ္လုိ႔ မူဆယ္ၿမိဳ႕ ကရုဏာလူမႈကယ္ဆယ္ေရးအသင္း ဥကၠ႒ ဦးေသာင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။ ဒီကေန႔ ေန႔လည္ပိုင္းက မူဆယ္ေဆးရံုမွာေရာက္ေနတဲ့ ဦးေသာင္းထြန္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္ၿမိဳ႕ ပန္ခမ္းတံတားအနီးက ေလာင္းကစား႐ုံကို ဝင္ေရာက္တုိက္ခိုက္တဲ့ တအာင္းလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ TNLA နဲ႔ ျပည္သူ႔စစ္အဖဲြ႔ေတြ ဒီေန႔ မနက္ပိုင္းမွာ တုိက္ပဲြျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။
တအာင္းတပ္မေတာ္ရဲ႕ ေတာတြင္းယာယီစခန္းေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ျဖစ္တဲ့ ေကအုိင္ေအတုိ႔ကို တပ္မေတာ္က စဥ္ဆက္မျပတ္ လိုက္လံတုိက္ခိုက္ေနတာေတြေၾကာင့္ အေသးစားစစ္ဆင္ေရး ျပန္လည္ျပဳလုပ္တာျဖစ္တယ္လို႔ TNLA ရဲ႕ သတင္းနဲ႔ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဗုိလ္မွဴး မုိင္းအိုက္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။
ဗိုလ္မွဴး မုိင္းအုိက္ေက်ာ္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကုိေအာင္သိခၤက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္ျမိဳ႕တဝိုက္ကို TNLA က ဒီေန႔မနက္ပိုင္းမွာ ဝင္ေရာက္တိုက္ခုိက္ရာကေန ျပည္သူ႔စစ္အဖဲြ႔၊ ရဲတပ္ဖဲြ႔တုိ႔နဲ႔ အျပန္အလွန္ပစ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔မနက္ ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ဒုရဲအုပ္တစ္ဦးနဲ႔ အရပ္သားျပည္သူ အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၁၉ ဦးေသဆံုးခဲ့ျပီး ၂၇ ေယာက္ ဒဏ္ရာရခဲ႔တယ္လို႔ မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ စိုင္းေက်ာ္သိန္းက ေျပာပါတယ္။ စိုင္းေက်ာ္သိန္းကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အေမရိကန္နို္င္ငံ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ သမၼတအိမ္ေတာ္ (အိမ္ျဖဴေတာ္) ေရွ႕မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စစ္ပဲြေတြရပ္ဖို႔၊ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကယ္တင္ႏိုင္ဖို႔ ကခ်င္၊ ရခိုင္၊ ခ်င္းနဲ႔ ကရင္လူမ်ိဳးေတြ မေန႔က ဆုေတာင္းပြဲျပဳလုပ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း သတင္းသြားယူတဲ့ RFA အဖဲြ႕သား ဦးခင္ေမာင္စိုးမင္းကို ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Kachin Alliance - facebook
အညာေဒသရဲ႕သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကိုထိန္းညွိေပးသလို ေဒသခံျပည္သူူေတြရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးကိုလည္း အေထာက္အကူျပဳတဲ့ ႏွစ္ရွည္ပင္ထန္းေတြကို အပင္လိုက္ခုတ္ေရာင္းတာေတြ အမ်ားအျပားရွိလာတာေၾကာင့္ သဘာဝဝန္းက်င္မ်ွေျခပ်က္စီးၿပီး ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ဆိုးဝါးလာမယ့္ အႏၱရာယ္ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထန္းပင္ေတြခတ္ုေရာင္းတာရပ္ဆိုင္းဖို႔ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ အေျခအေနေတြကို မခက္မာ ဆက္လက္တင္ျပပါလိမ့္မယ္။
၂ ႏွစ္တာျပည့္ေျမာက္လာခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD အစိုးရရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး စီးပြားေရး လူမႈေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအေပၚ သံုးသပ္ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ စုစည္းတင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ဥပေဒအရ ညီတူညီမွ် ခံစားခြင့္ဆံုးရံႈးေနတဲ့ ဘယ္လိုအမႈမ်ိဳးကိုမဆို ကူညီမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စု ဥပေဒဆိုင္ရာ အေထာက္အကူေပးေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးဥာဏ္ဝင္းကေျပာပါတယ္။
NLD ပါတီ ဗဟို အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔ဝင္ ေရွ႕ေန ဦးဥာဏ္ဝင္း ဦးေဆာင္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု ဥပေဒဆိုင္ရာ အေထာက္အကူေပးေရးအဖြဲ႔ရံုးကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ဒီကေန႔ဖြင့္လွစ္လိုက္ပါတယ္။
ဦးဥာဏ္ဝင္းကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာစာနယ္ဇင္းသမဂၢ - MJU ရဲ႕ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ႏွစ္ပတ္လည္ပြဲအခမ္းနာကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ နိုဗိုတယ္ဟိုတယ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ဥကၠဌ၊ အတြင္းေရးမွဴး၊ဘ႑ာေရးမွဴး စတဲ့အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔၀င္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ခဲ႔ပါတယ္။ သမဂၢအေၾကာင္း ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ယူထားတဲ့ ဦးေဇာ္သက္ေထြးကို RFA သတင္းေထာက္ကို ထက္အာကာ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ႔ စစ္ပြဲေတြ ရပ္စဲဖို႔နဲ႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔အတြက္ မနက္ျဖန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လူထုလမ္းေလွ်ာက္ခ်ီတက္ပြဲကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ခြင့္ျပဳခ်က္မေပးေပမဲ့ ဆက္လုပ္သြားမယ္လို႔ ဦးေဆာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။
ျငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေလွ်ာက္ခ်ီတက္ပြဲ ဦးေဆာင္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မသဥၨာရႊန္းလဲ့ရည္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
၄၅ ႀကိမ္ေျမာက္ အစၥလာမ္မစ္ ကူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး OIC အဖြဲ႔ရဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားအစည္းေ၀းက ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ဒါကာေၾကညာခ်က္ထဲက လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဴးေဖာက္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက လက္မခံေႀကာင္း တုံ႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပသနာနဲ႔ကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ ဖိအားေပးတာမ်ိဳးထက္ ပူးေပါင္းညွိႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြလည္းရွိေနပါတယ္။ မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
KNU ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမေတြမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က စစ္အင္အားျဖည့္ေနတဲ့အတြက္ တနိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ NCA စာခ်ဳပ္ခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္ေနၿပီျဖစ္လို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ NCA လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းေလွ်ာက္လွမ္းဖို႔ကို အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့လာၿပီလို႔ KNLA ကရင့္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ ဗဟိုစစ္ဌာနခ်ဳပ္က ဒီေန႔ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ KNLA ဗဟိုစစ္ဌာနခ်ဳပ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ပဒိုမန္းမန္းကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္မုိးဝင္းတင္ျပေနတဲ့ တံခါးမ်ားကုိ ဖြင့္ၾကည့္ျခင္း အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ အာဖဂန္နစၥတန္ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ လက္ရွိျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနကုိ ခ်ိန္ထုိးေဆြးေႏြး တင္ျပထားပါတယ္။
RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ အပတ္စဥ္တင္ျပေနတဲ့ RFA ေသာတရွင္ ေပးစာက႑ နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတပတ္မွာေတာ့ ဟုမၼလင္းအခ်ဳပ္ထဲမွာ ႏွိပ္စက္ခံရလို႔ ေသသြားတဲ့ အက်ဥ္းသားတေယာက္ အေၾကာင္း၊ ဖားကန္႔က ဆင္ေခါင္းေတာင္အႏၱရာယ္ရွိေနတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ေဒသစံုက ေပးပို႔လာတဲ့စာေတြ တင္ျပထားပါတယ္။
ေမလ ၉ ရက္ေန႔ မေန႔ညေနပိုင္းက ေလျပင္းတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ကနီၿမိဳ႕နယ္၊ ကင္းေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းက ေနအိမ္အလံုးေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ေစတီႏွစ္ဆူ ထိခိုက္ပ်က္ဆီးခဲ့ပါတယ္။ ေနအိမ္ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေဒသခံေတြကို ဒီေန႔သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ကနီၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းထြန္းဝင္းကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Tun Tun Win - facebook
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ NVC ကတ္ ကိုင္ထားသူေတြအေနနဲ႔ ပံုစံ (၄) ကို ျဖည္႔စြက္ေလ်ာက္ထားၿပီး ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ ခရီးသြားလာခြင့္ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပည္နယ္လူ၀င္မႈႀကီးႀကပ္ေရး ဦးစီးမွဴဳး ဦးေအာင္မင္းက ေျပာပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ထြက္ေျပးသြားႀကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရး ေနာက္ဆံုးအေျခအေနအျပင္ NVC ကတ္ကိုင္ထားသူေတြ ခရီးသြားလာခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဦးေအာင္မင္း ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရိုက္တာသတင္းေထာက္ေတြရဲ့အမႈမွာ အမွန္အတိုင္းထြက္ဆိုတဲ့ ဒုရဲမွဴးမိုးရန္နိုင္ကို ျပည္ထဲေရးက ျပစ္ဒဏ္ခ်ထားတဲ့ကိစၥအတြက္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအခန္း (၈) မွာျပဌာန္းထားတဲ့အတိုင္း စာခြ်န္ေတာ္တက္နိုင္ဖို႔ သူ႕ရဲ့ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ကႀကိဳးစား ေနပါတယ္။ ဒီအတြက္ ဦးမိုးရန္နိုင္နဲ႔ေတြ႕ဖို႔ ဒီေန႔ေထာင္ကို သြားၿပီးခြင့္ေတာင္းေပမယ့္ အက်ဥ္းဦးစီးက ေတြ႕ခြင့္မေပးေသး ဘူးလို႕ဆိုပါတယ္။
ဒီလို ေရွ႕ေနနဲ႔ အမႈသည္ကို ေတြ႕ခြင့္မေပးတဲ့ အက်ဥ္းဦးစီးရဲ့လုပ္ရပ္ဟာ ဖြဲ႕စည္းပံုပါျပဌာန္းခ်က္ေရာ၊ အက်ဥ္းဦးစီးလက္စြဲနဲ႔ ပါဆန္႕က်င္ေနတယ္လို႔လဲေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေရွ႕ေနဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္ ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေဒါက္တာ ေဒၚညိဳညိဳသင္းရဲ႕ " ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ဆီသို႔ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ရဲ႕ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ေတြကို ေရာက္ရွိဖို႔ တရားမၽွတမႈကို လက္လွမ္းမီျခင္းဟာ ကနဦးလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။
ျပင္ပကေလာင္ရွင္ေမစာ တင္ျပမယ့္ “စာ၀ိုင္းေပ၀ိုင္း စကား၀ိုင္း” အစီအစဥ္မွာ ခုတပတ္ ဆရာျမင္႔သန္းရဲ႕ ျမန္မာမိန္းမ စာေရးသူတို႔၏ အေရးအသားအခ်ဳိ႕ စာအုပ္အေၾကာင္း တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အစိုးရတပ္မေတာ္ နဲ႔ ေကအိုင္ေအတို႔ရဲ႕ စစ္ေရးပဋိပကၡေတြအတြင္း ယာယီကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြမွာ ခိုလံႈေနသူေတြနဲ႔ ပိတ္မိေနသူေတြကို ျပည္နယ္ ၾကက္ေျခနီအသင္းက ကူညီေထာက္ပံ့ေနပါတယ္။ မန္ဝယ္၊ နမၼတီး၊ တႏိုင္း-ေအာင္လြတ္ဒ္၊ အင္ဂ်န္းယန္၊ ခ်ီေဖြ၊ စတဲ့ ေဒသေတြဘက္ကို ဧၿပီလ ၁၉ ရက္ေန႔ကစၿပီး ေျမျပင္ကြင္းဆင္းကာ ကူညီေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ၾကက္ေျခနီ ႀကီးၾကပ္မႈ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးဂဲနက္စ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က မေန႔က ေမလ ၈ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။
လာမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ KIO/ KIA ကို ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္က ထိုးစစ္ဆင္ တုိက္ခိုက္ေနတဲ့အတြက္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ ျဖစ္တဲ့ တအာင္းလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ TNLA၊ ရကိၡဳင့္တပ္မေတာ္ AA၊ ကိုးကန္႔တပ္မေတာ္ MNDAA တို႔က ေကအုိင္အိုကို စစ္ေရး ႏုိင္ငံေရးအရ ၀န္းရံသြားမယ္လို႔ မေန႔က ရက္စဲြနဲ႔ သေဘာထားေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။
TNLA သတင္းျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ဗုိလ္မွဴး မုိင္းအိုက္ေက်ာ္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီတပတ္အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စာၾကည့္တိုက္ယဥ္ေက်းမႈ ျပန္လည္ထြန္းကားလာေအာင္ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္သင့္သလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားေပးထားပါတယ္။
မႏၱေလးတိုင္း ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပင္စာရြာနဲ႔ သေျပေရရြာက လယ္ယာေျမျပႆနာေၾကာင့္ အဖမ္းခံေနရတဲ့ ေတာင္သူ ၉ ေယာက္ တိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ေတာင္သူ ၁၃ ေယာက္ အမႈဟာ ၂ ႏွစ္နီးပါးၾကာၿပီျဖစ္ေပမယ့္၊ တရားရံုးက ဆံုးျဖတ္ခ်က္မေပးနုိင္ေသးဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒီလိုအခ်ိန္ၾကာျမင့္ေအာင္ တရားရင္ဆိုင္ရတဲ့အတြက္ ေတာင္သူလယ္သမားေတြရဲ႕ ဘဝေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးထိခိုက္ေနၿပီလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေတာင္သူ ကိုမင္းသူကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကုိေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ေတာေတာင္ေတြထဲ ပိတ္မိေနတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ NLD ပါတီေျပာခြင့္ရသူ ေဒါက္တာ မ်ိဳးညြန္႔ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဥေရာပေရာက္ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္ေတြ ေတြ႔ဆံုၿပီး ဘာသာေရးနဲ႔၊ ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းေတြ ေဆြးေႏြးၿပီး ဆက္လက္ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ ‘ဥေရာပလူငယ္ဗုဒၶဘာသာဖိုရမ္’ ကို ဇူလိုင္လအတြင္း ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံမွာ က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပေရာက္ ဗုဒၶဘာသာလူငယ္ေတြရဲ႕ ပညာနဲ႔ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြမွာ ျပန္လည္အသံုးျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္တယ္လို႔ ဖိုရမ္ကို ဦးေဆာင္စီစဥ္သူ ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံ၊ ဓမၼအရိပ္သာသနာျပဳေက်ာင္းတိုက္၊ ပဓာန နာယကဆရာေတာ္ ဦးကုသလသာမိက မိန္႔ၾကားပါတယ္။
ဆရာေတာ္ ဦးကုသလသာမိကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း ေလ်ွာက္ထားပါတယ္။
၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၉ ရက္ေန႔က ပုသိမ္ဟိုတယ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမွာ ကျပခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲေတြ အလိုမရွိေၾကာင္း ျပဇာတ္ကို လူမႈကြန္ရက္မွာ Live လႊင့္ခဲ့တဲ့ ဦးထြန္းထြန္းဦးကို တပ္မေတာ္ဘက္က ပုဒ္မ ၆၆ ဃ နဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတဲ့အမႈကို မေန႔က ေထာင္ဒဏ္ ၃ လ အမိန္႔ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။
အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တစ္နိုင္ငံလံုးမွာ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ ဃ နဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတဲ့ အမႈေတြကို စာရင္းျပဳစုေနတဲ့ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔-အသံအဖြဲ႔က ေမာင္ေဆာင္းခ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီကယ္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံရံုးတို႔က လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးထံ ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၅ ရက္နဲ႔ ၆ ရက္ေန႔ေတြမွာ ျမစ္ႀကီးနားနဲ႔ နမၼတီးၿမိဳ႕ေတြကို သြားေရာက္ၿပီး စစ္ေဘးတိမ္းေရွာင္လာသူေတြကို ေတြ႔ဆံုခဲ့သလို တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း က်န္ရွိေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ကယ္ထုတ္ေရးအတြက္လည္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္နယ္ သံလြင္ အထက္ပိုင္း မိုင္းတံုေရကာတာ စီမံခ်က္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အရင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၀ ကတည္းက တရုတ္ကုမၸဏီေတြနဲ႔ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါတယ္။ ကန္႔ကြက္သူေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိ္တဲ့ၾကားကပဲ ေရကာတာတည္ေဆာက္ဖို႔ တရုတ္ႏိုင္ငံသားေတြ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
“ေသာတရွင္ေတြရယ္၊ လမ္းဆံုရယ္၊ ဂ်မ္းဘံုရယ္ လွမ္းခဲ့ၾကတဲ့ အတိတ္လမ္းကုိ လည္ျပန္ၾကည့္လုိက္ေတာ့ ပီတိျဖစ္ခ်က္ မက်န္ဘူး” တဲ့။ အေသးစိတ္ကုိ ဆက္လက္နားဆင္ႏုိင္ၾကပါတယ္။
မြန္အမ်ိဳးသားအဆင့္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲကေန ၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံမွာ ေဆြးေႏြးနိုင္မယ့္ မြန္တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ သေဘာထား အခ်က္အလက္ေတြရရွိခဲ့ၿပီလို႔ သိရပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်င္းပေရးေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး မင္းေအာင္ထူး ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ့ ျမန္မာနုိင္ငံဆိုင္ရာ အထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ ဆြစ္ဇာလန္ ၀ါရင့္အမ်ဳိးသမီးသံအမတ္ႀကီး Christine Schraner Burgener ကို ခန္႔အပ္ျခင္းအေပၚ ျမန္မာအစိုးရ က သေဘာတူ လက္ခံလိုက္ျပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးအၾကံေပးပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အစိုးရတပ္မေတာ္ နဲ႔ ေကအိုင္ေအတို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္ေဘးဒါဏ္ခံေနရတဲ့ မန္ဝယ္ ( လိုင္ေနာင္းခူ ) ရြာသားေတြကို ေဘးကင္းရာေတြမွာ ေနရာခ်ထားေပးႏိုင္ၿပီဆိုမွသာ မေနာကြင္းမွာ စုေဝးေနတဲ့ ကခ်င္လူငယ္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ သပိတ္စခန္းကို ရုပ္သိမ္းမွာလို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ မန္ဝယ္ေဒသဘက္က ရြာသား အေယာက္ ၁ ရာေက်ာ္ကို အစိုးရ နဲ႔ တပ္မေတာ္ပူးေပါင္းၿပီး သြားေရာက္ ေခၚေဆာင္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၊ စီတာပူရပ္ကြက္ မေနာကြင္းမွာ စုရံုးၿပီး ေတာင္းဆိုေနၾကသူေတြထဲက ကခ်င္လူငယ္ တာဝန္ခံတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မဆြတ္ဆိုင္းထြယ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖဲြ႔က အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မယ့္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တုိင္းလႊတ္ေတာ္ထံ ႀကိဳတင္အသိေပးလုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ဒီေန႔ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ ေထာက္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၂၁ ခုႏွစ္အထိ ၃ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔က အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားတဲ့ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းအစီရင္ခံစာကို အစိုးရအဖြဲ႔က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊႊတ္ေတာ္ထံ ဒီေန႔ တင္သြင္းရာမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ေဆြးေႏြးမႈမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ် ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အားနည္းတာ၊ ေႏွာင့္ေႏွးတာေတြေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ ဝန္ႀကီးေနရာ ၃ ခုကို အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတထံ တင္ျပထားတယ္လို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးဇိုဘဲြက ေျပာပါတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးဇိုဘြဲကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: Salai Isaac Khen - facebook
ျမန္မာေတြ အသိနည္းေပမဲ့ ကမၻာလွည့္ေတြဟာ ျမန္မာ့ကမ္းရိုးတန္းက dive site ဆိုတဲ့ေရေအာက္က ပန္းျခံေတြကို လာရွဳစားၾကပါတယ္။ ေရေအာက္ပန္းျခံ သတ္မွတ္ပံု သတ္မွတ္နည္း၊ ေရေအာက္က သႏၱာေက်ာက္တန္းေတြဟာ ကမၻာႀကီးအတြက္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ၈၀ % ထုတ္ေပးတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ကမၻာမွာ ဒါေတြ မပ်က္စီးေအာင္ထိန္းသိမ္းသလို ျမန္မာနိုင္ငံမွာလည္း ထိန္းသိမ္းသင့္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ ၁၀၀ ေက်ာ္ဟာ ေနရပ္ျပန္လိုတာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးမ်ားရံုးက တဆင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာမွာ မနက္ျဖန္ကစတင္ၿပီး ျမဝတီနယ္စပ္ဂိတ္ကေနတဆင့္ ျပည္တြင္းကို ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကရင္ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ KRC ဥကၠဌ ေရာဘတ္ေထြး ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ လူရႊင္ေတာ္ေမာင္ေမတၱာနဲ႔ အဖြဲ႕သားေတြ စီစဥ္တင္ဆက္တဲ့ " အက်ိဳးေမွ်ာ္ ႏႈိးေဆာ္ပါရေစ " အသံ လႊင့္ဇာတ္လမ္း အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္မွာ "အုန္းမႈတ္ေအာက္က ဖား" အစီအစဥ္ကို နားဆင္ရမွာပါ။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ လယ္ယာက႑အတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ သက္ရွိအရင္းအျမစ္ေတြျဖစ္တဲ့ ကၽြဲႏြားေတြကိုျပည္တြင္းမွာသာ ထိန္းသိမ္းေမြးျမဴထားသင့္ျပီး ပုိလွ်ံမွသာ အေကာင္ေရအကန္႔အသတ္နဲ ့ႏိုင္ငံျခားကုိ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာနားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုေအာင္ႏိုင္ေက်ာ္ ေရးသားတင္ျပတဲ့ " လူမႈစီးပြားနဲ႔ လယ္ယာက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ဆန္စပါးက႑ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ ျပည္ပတင္ပို႔တာလည္း မထိခိုက္ေစ၊ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာလည္း ေစ်းေတြထိုးတက္တာမျဖစ္ဖို႔ ျပည္တြင္းစားသံုးမႈ၊ ပိုလွ်ံမႈနဲ႔ ျပည္ပတင္ပို႔မႈ ပမာဏအခ်ဳိးအစားမွ်တေအာင္ လုပ္ဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လူငယ္ေတြေက်ာင္းၿပီးတဲ့အခါမွာ သင္တန္းေတြဆက္တက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္ခြင္ထဲကိုတန္း၀င္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္သက္ရာကိုလုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ ေပ်ာ္ရြင္ဖို႔နဲ႔ ေအာင္လက္မွတ္ရဖို႔သက္သက္ သင္တန္းေတြတက္တာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ေၾကာင္းနဲ႔ လက္တေလာ မိဘေတြၾကြားလို႔မေကာင္းတဲ့အလုပ္ျဖစ္ေနပါေစ တစ္ခ်ိန္မွာရရွိလာမယ့္ရင့္က်တ္မႈကို ဘာနဲ႔မလဲႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေက်ာက္စိမ္းေဒသ ဆိပ္မူေက်းရြာအုပ္စု ေ၀ွခါေက်းရြာထဲက ေက်ာက္စိမ္းသစ္ရြက္ကုမၸဏီလုပ္ကြက္ မေန႔က ၿပိဳက်ခဲ့ပါတယ္။ ေျမၿပိဳတဲ့အထဲ ပါသြားသူေတြကို ရွာေဖြေနရာကေန ရာသီဥတုဆုိးဝါးလာတာေၾကာင့္ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ရပ္နားလိုက္တယ္လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စုိးက ေျပာပါတယ္။ ဦးတင့္စိုးကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဓါတ္ပံု - ေမွာ္မင္းသား - ေဖ့စ္ဘြတ္
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေက်ာက္စိမ္းေမွာ္မွာ ေျမၿပိဳလို႔ မၾကာခဏ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးေနတာေတြ၊ ႏွစ္ရွည္ထိမ္းသိမ္းထားရမယ့္ တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ေက်ာက္ေတြကို ေရတိုအတြင္း အထိန္းအကြပ္မဲ့ ထုတ္လုပ္ေနတာေတြကို ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္မလဲဆိုတာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ေျဖရွင္းရမယ့္ျပႆနာႀကီးတရပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္းကို တရုတ္လူမ်ိဳးေတြ အထြတ္အျမတ္ထား သံုးစြဲၾကတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ေက်ာက္စိမ္းဆိုတာ သီးႏွံလို စိုက္ပ်ိဳးလိုက္ ရိတ္သိမ္းေရာင္းခ်လိုက္ဆိုတာမ်ိဳး လုပ္လို႔ရတဲ့ ထုတ္ကုန္မဟုတ္ပဲ သဘာဝ သယံဇာတျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေနာင္လာေနာက္သား သားစဥ္ေျမးဆက္အထိ ေရရွည္စားသံုးနိုင္ေအာင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေစခ်င္ေနၾကတဲ့သူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္စိမ္းကို ေရရွည္ထိန္းသိမ္းထုတ္လုပ္နိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ၊ အသက္အႏၱရာယ္ေတြ ၾကံဳေနရတာကိုေရာ ဘယ္လိုကာကြယ္ၾကမလဲဆိုတာ အစိုးရအေနနဲ႔ ဥပေဒသစ္တခု ျပဌာန္းၿပီး၊ အဲဒီဥပေဒအတုိင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေအာင္ၾကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက တိုက္ပြဲေတြေႀကာင့္ ေတာေတာင္ေတြထဲ ပိတ္မိေနတဲ့ ေဒသခံျပည္သူေတြကို ကယ္ထုတ္ႏိုင္ေရးမွာ ဘယ္လိုအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ိဳးနဲ႔မွ ၾကန္႔ၾကာေအာင္လုပ္တာကို လက္မခံႏိုင္ဘူးဆိုတ့ဲ အျမင္နဲ႔ေထာက္ျပခ်က္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြ ေဘးလြတ္ရာ ကယ္ထုတ္ႏိုင္ေရးအေပၚ CSOs လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။
‘ဆုိရွယ္မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔’ ကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက ဖြဲ႔စည္းေပးလိုက္ၿပီး ဆိုရွယ္မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးေပၚရန္ပံုေငြထဲကေန က်ပ္သန္း ၆,၄ဝဝ ေက်ာ္ဖိုးအသံုးျပဳခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီအသင္းဖြဲ႔စည္းၿပီး အဲဒီေလာက္ေငြပမာဏသံုးစြဲခဲ့တာဟာ ဆိုရွယ္မီဒီယာ၊ အထူးသျဖင့္ ေဖ့စ္ဘြတ္သံုးစြဲသူေတြအတြက္ တကယ္အက်ိဳးရွိပါသလား။ မခက္မာ ဆက္လက္တင္ျပေပးပါ့မယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ မန္လြယ္ရြာက စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို သြားေရာက္ကယ္တင္ၾကမယ့္အဖြဲ႔ေတြကို ေျမာက္ပိုင္းတုိုင္းတိုင္းမွဴးရဲ႕ အမိန္႔အရ ဒုကၡသည္ေတြကို ေခၚေဆာင္ခြင့္မျပဳဘူးဆိုတဲ့အတြက္ ကာမိုင္းၿမိဳ႕အေရာက္မွာ ျပန္လည္ညိွႏိႈင္းေနတယ္လို႔ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔ထဲမွာပါတဲ့ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ KBC အသင္းတာဝန္ခံ ဆရာခါးလီ ကေျပာပါတယ္။
ကာမိုင္းၿမိဳ႕ကို ဒီကေန႔ညေနပိုင္းမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဆရာခါးလီ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA အဖြဲ႕တို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ေလာ့ဒ္ေက်းရြာကေန ထြက္ေျပးၿပီး ေတာထဲမွာ ပုန္းေရွာင္ေနရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ကယ္ထုတ္ဖို႔စီစဥ္ေနတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕က ကခ်င္ဘာသာေရးအဖြဲ႕ေတြ၊ လူမႈေရးအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ မေန႔က ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ေတာေတာင္ေတြထဲကို ထြက္ေျပးေနၾကတဲ႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို တပ္မေတာ္က ေအာင္ေလာ့ဒ္ေက်းရြာမွာ ျပန္လာေနလို႔ရၿပီျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားထားေပမယ့္ ဒီေန႔အထိ ျပန္လာေနတဲ့ သူမရွိေသးဘူးလို႔ ပိတ္မိျပည္သူမ်ား လႊတ္ေပးေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔၀င္ ေဒၚဆြတ္ဆိုင္းထြယ္ ကေျပာပါတယ္။
ေဒၚဆြတ္ဆိုင္းထြယ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာက္စိမ္းေဒသ ဆိပ္မူေက်းရြာ ေဝွခါရြာမွာ ဒီေန႔မနက္အေစာပိုင္းက ေျမစာပံုၿပိဳက်ခဲ့တဲ့အတြက္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ေသဆံုးသူ ၁၃ ဦးရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းကို ရွာေတြ႔တယ္လို႔ ဆိပ္မူေက်းရြာ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ က ေျပာပါတယ္။
ဆိပ္မူေက်းရြာ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ဦးေရႊသိန္း ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ အစိုးရ တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA အဖြဲ႔တို႔ရဲ႕ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ဒီကေန႔ သြားေရာက္ ကယ္ဆယ္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။
မေန႔ညေနပိုင္းက ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ရံုးမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာခက္ေအာင္ အပါအဝင္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီးေနာက္မွာ ဒီကေန႔ သြားေရာက္ကယ္ဆယ္ၾကမွာလို႔ ပိတ္မိျပည္သူမ်ား လႊတ္ေပးေရးေကာ္မတီက ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚနန္ပူ ကေျပာပါတယ္။
ေဒၚနန္ပူ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒအရ ၂၀၁၈ ေမလ ၂ ရက္ေန႔ထိ တရားစြဲဆိုတဲ့အမွဳေပါင္း ၁၂၅ မႈရွိတယ္လို႔ အသံ ဆိုတဲ့ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔က မွတ္တမ္းျပဳစုထားပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသံ အဖြဲ႔က အမွဳေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ကဗ်ာဆရာေမာင္ေဆာင္းခကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ အဖြဲ႕က မွတ္တမ္းျပဳစုထားပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသံ အဖြဲ႔က အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ကဗ်ာဆရာေမာင္ေဆာင္းခ ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ တိုးတက္လာဖို႔အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြလုပ္တဲ့အခါ ဒီထက္ပိုၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ ရွိဖို႔လိုမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုေရွ႔ေနမ်ားႏွင့္ ဥပေဒေထာက္ကူျပဳသူမ်ားအဖြဲ႔ဥကၠဌ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးႀကီးျမင့္က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ ေရွ႕ေန ဦးႀကီးျမင့္ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈေစ်းကြက္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္မုိးဝင္းက ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရလက္ထက္ ျမန္မာနုိင္ငံရဲ့ သတင္းစာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့ အျမင္ေတြကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ စုစည္းတင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ဒီကေန႔က်ေရာက္တဲ့ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ကို ႏိုင္ငံတကာက စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနကို အကဲျဖတ္ဖို႔ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ကမၻာတဝွမ္းမွာ က်င္းပေနၾကခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကေတာ့ ေမ်ွာ္လင့္ထားတာနဲ႔ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားတယ္လို႔ စာနယ္ဇင္းေလာကသားေတြက သံုးသပ္ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ မခက္မာ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔နဲ႔ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို အျမန္ဆံုးကယ္ထုတ္ခြင့္ရဖို႔အတြက္ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုေနသူေတြဟာ ဒီကေန႔ညေနပိုင္းမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာခက္ေအာင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုမွာျဖစ္ပါတယ္။ ပိတ္မိျပည္သူမ်ားလႊတ္ေပးေရးေကာ္မတီက ေဒၚဆြတ္ဆိုင္းထြယ္ကိုုု RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔ကစၿပီး ေလာင္ကြ်မ္းခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ လိႈ္င္သာယာၿမိဳ႕နယ္က ထိန္ပင္အမိႈက္ပံုမီးကို မေန႔က အၿပီးသတ္မီးၿငိွမ္းသတ္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမီးသတ္တပ္ဖြဲ႔က တာဝန္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီမီးေလာင္ကြ်မ္းမႈဟာ ၁၂ ရက္ၾကာခဲ့တဲ့အတြက္ ရန္ကုန္တိုင္းမွာ အၾကာဆံုးေလာင္ကြ်မ္းတဲ့ မီးေလာင္မႈလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးျမတ္သူ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: MOI Webportal Myanmar - facebook
ဒီကေန႔ ေမလ ၃ ရက္ေန႔ဟာ ကမၻာ့သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းစာလိုက္ရင္ ကမၻာ့အဆင့္မွာ က်ဆင္းသြားခဲ့ရပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ကမၻာ႔အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ က်ဆင္းသြားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အရင္က ရိုက္တာသတင္းဌာနမွာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သလို ျမန္မာႏိုင္ငံသတင္းမီဒီယာေကာင္စီရဲ႕ ဒုတိယ ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ လက္ရွိ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေအာင္လွထြန္းကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုထက္အာကာ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒုရဲမွဴးမိုးရန္ႏုိင္ကို မယံုၾကည္ရတဲ့သက္ေသအျဖစ္ တရားလိုဘက္က ေလွ်ာက္လဲခ်က္ကို ပယ္ခ်လိုက္တဲ့ တရားရံုးရဲ႕ဒီကေန႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ျမန္မာေရွ႕ေနေတြ၊ ရိုက္တာစ္သတင္းဌာနဘက္ကေရွ႕ေနေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာေရွ႕ေနေတြနဲ႔ ဒီကေန႔တရားခြင္ကို လာေရာက္နားေထာင္သူေတြအားလံုးက အသိအမွတ္ျပဳေလးစားၾကၿပီး တရားစီရင္ေရးစနစ္အတြက္ အလင္းတန္းတခုအျဖစ္ သံုးသပ္တယ္လို႔ သတင္း ေထာက္ႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။ ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္ကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေတြရဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္အၿပီး သံုးသပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြဟာ လက္ေတြ႔မက်တဲ့ အခ်က္ေတြရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြရွိသလို အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေထာက္ျပခ်က္ေတြျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြလည္းရွိေနပါတယ္။ ဒီလို မတူတဲ့ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။
ျမန္မာနုိင္ငံမွာ အဆိုးရြားဆံုးနဲ႔ လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္ေလမုန္တုိင္းၾကီး တုိက္ခတ္ခံခဲ့ရတာ ၁၀ နွစ္တင္းတင္းျပည့္လာခဲ့ပါျပီ။ မုန္တုိင္းဒဏ္ ကိုယ္တုိင္ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသူေတြကေတာ့ အဲဒီတုန္းက အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ခုထိခံစားေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။ မုန္တုိင္းဒဏ္ခံခဲ့ရသူတခ်ိဳ႔ရဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ၈၈ အေရးအခင္း သမိုင္းအေထာက္အထား ၀တၱဳဟန္မွတ္တမ္းစာအေၾကာင္း ျပင္ပကေလာင္ရွင္ ေမစာက တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္တ၀ိုက္မွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေကအုိင္ေအတုိ႔ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ ျမစ္ဆံုေဒသဘက္ ထြက္ေျပးလာသူေတြထဲက တစ္ေထာင္ေက်ာ္ကို တန္ဖရဲ ေကာင္းကင္ဘံုသခင္မ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းမွာ ေနရာခ်ထားေပးပါတယ္။ အဲဒီဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ တုိက္ပဲြေတြၾကားထဲ ပိတ္မိေနသူေတြကို အကူအညီေပးေရးကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေကာင္းကင္ဘံုသခင္မ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းရဲ႕ ေက်ာင္းထိုင္ ဖာသာရ္စတီဖင္ဆြပ္မာဆြတ္ေအာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနတဲ့ ေဒသခံေတြကို ကက္သလစ္ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ေနရာစီစဥ္ေပးဖို႔ ေခၚေဆာင္လာစဥ္)
Photo: KBC Kachin
လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္က နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းဟာ ဧရာဝတီ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚေဒသကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့လို႔ လူေပါင္း တစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ ေသေၾကခဲ့ကာ မိသားစုလိုက္ ေပ်ာက္ဆံုးကုန္တာ၊ ေနအိမ္အေဆာက္အဦးေတြ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးခဲ့တဲ့ သမိုင္းျဖစ္ရပ္ဆိုးႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္တာကာလအတြင္း အခုလို အျဖစ္ဆိုးမ်ိဳးေတြ ျပန္မျဖစ္ေအာင္ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးၿပီလဲဆိုတာ ပညာရွင္ေတြရဲ႕သေဘာထားေတြကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
Photo: AFP
ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ/ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ SSPP/SSA နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္က တာဝန္ရွိသူေတြဟာ SSPP ဌာနခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ဝမ္ဟိုင္းမွာ မေန႔ကေန ဒီေန႔အထိ ႏွစ္ရက္ၾကာေတြ႔ဆံုၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္ စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲအဆင္ေျပတဲ့အတြက္ လက္မွတ္ေရးထိုးႏုိင္ဖို႔ အလားအလာေကာင္းတယ္လို႔ ေတြ႔ဆံုပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ ဥကၠဌ ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္း က ေျပာပါတယ္။ ဦးစိုင္းအိုက္ေပါင္းကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ကဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ႔ တုိက္ပြဲမ်ားနဲ႔ အရပ္သားမ်ား ထြက္ေျပးေနၾကရတဲ့အေပၚမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင္႔အေရးကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ယန္ဟီးလီက စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုပါတယ္။ လက္ရွိမွာတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ပိတ္မိသူေတြရွိေနသလို ၂၀၁၁ခုႏွစ္ကထဲက ထြက္ေျပးလာသူေတြေနထိုင္တဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြအတြက္ ရိကၡာေတြလည္း အသြားအလာအပိတ္ခံေနရပါတယ္။ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္လက္တင္ျပပါမယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာအေရးေလ့လာဖို႔ ျမန္မာနုိင္ငံကိုေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဟာ သူတို႔ေတြ႕ရွိခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဒီေန႔ညေန ၆ နာရီေလာက္ကစၿပီး သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီမွာ လံုျခံဳေရးေကာင္စီဥကၠဌေဟာင္း ပီရူးနုိင္ငံသံအမတ္ႀကီးက -“ ဒုကၡသည္ေတြျပန္တဲ့အခါ သူတို႔လံုျခံဳေရးအာမခံရွိဖို႔၊ ၿပီးေတာ့ နိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုထြက္ေျပးရတဲ့ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေဖၚထုတ္ဖို႔ကိစၥေတြဟာ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ဒီကိစေတြကို က်ေနာ္တို႔ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္” လို႔ေျပာပါတယ္။
ကူဝိတ္ကိုယ္စားလွယ္ကလဲ - “ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံျဖစ္တဲ့အတြက္ ပဋိဉာဥ္ စာတမ္းကိုလိုက္နာရမွာျဖစ္သလို၊ ဒုကၡသည္ျပန္ပို႔ေရးဟာ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ ကိုက္ညီ ရပါ့မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလိုျပန္ပို႔တဲ့အလုပ္ေတြမွာလဲ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ေတြ ပါဝင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
အျမဲတမ္းအဖြဲ႕ဝင္ ၿဗိတိန္နိုင္ငံ ကိုယ္စားလွယ္က - လုံျခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ ဒီျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေရွာင္ထြက္သြားမွာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ ေတြကိုေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ မစီစဥ္ရေသးပါဘူးလို႔လည္းပါတယ္။
ဒီသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ေကာက္ႏႈတ္တင္ျပထားပါတယ္။
ဒီကေန႔ က်ေရာက္တဲ့ ေမေဒးလုိ႔ေခၚတဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလုပ္သမားေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အလုပ္သမားေတြရဲ့ ဘ၀တိုးတက္လာဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကပါတယ္။ အလုပ္သမားဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ အားနည္းခ်က္ေတြနဲအတူ လုပ္ခလစာန႔ဲ လုပ္ငန္းခြင္ေတြတြင္း ႀကံဳေနရတဲ့ အေႀကာင္း အလုပ္သမားေတြေျပာျပထားတာကိုေတာ့ မသင္းသီရိက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။
RFA ေရဒီယိုပရိသတ္ ေျပာခ်င္တာေတြ၊ သိခ်င္တာေတြ၊ သိသင့္တာေတြကို တိတိက်က် တင္ျပတတ္တဲ့ သတင္းစာဆရာေဟာင္း ဦးစိန္ေက်ာ္လိႈင္ဟာ သူ႔ဇာတိ ေတာင္သာျမိဳ႕နယ္ ၀ဲေလာင္ရြာသစ္မွာ ကြယ္လြန္သြားပါတယ္။ RFA မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခ်ိန္က ဦးစိန္ေက်ာ္လိႈင္ သတင္းတင္ျပပံုနဲ႔ သူနဲ႕ အင္တာဗ်ဴးခဲ့ဖူးသူေတြရဲ႕ အမွတ္တရ စကားတခ်ိဳ႕ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ တရားစီရင္ေရးရဲ႕ မွတ္ေက်ာက္ျဖစ္လာမယ့္ ရုိက္တာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းတခ်ိဳ႔ ဒီကေန႔ညေနပိုင္းမွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး အမုန္းစကားျပန္႔ပြားမႈေတြရွိေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္က လူ႔အဖဲြ႔အစည္းႏွစ္ခုအၾကား သင့္ျမတ္စြာေနထိုင္ႏုိင္ေရးအေပၚ သေဘာထားေတြကို ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။
ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္ေတြဟာ ဒီေန႔မနက္ပိုင္းမွာ ေမာင္ေတာမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးစခန္းေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။
ေတြ႔ဆံုရာမွာပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကြန္ရက္ ျပည္နယ္ဥကၠဌ ေဒၚညိဳေအး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ေတြဟာ မေန႔ညက ေနျပည္ေတာ္မွာ အရပ္ဖက္အဖဲြ႔ေတြ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ထြက္ေျပးသြားၾကတဲ့ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္အေရးကိစၥကို ေမးျမန္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္မွာ အဖြဲ႔ဝင္ ဦးေအးလြင္က မိုးရာသီမွာ ဒုကၡသည္ေတြ အခက္အခဲေတြႀကံဳမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းျပန္ႏိုင္ေရး ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေျဖေလ်ာ့ေပးဖို႔နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကလည္း ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ခိုင္ခံ့တဲ့ေနရာထိုင္ခင္းေတြ စီစဥ္ေပးဖို႔ တင္ျပခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဦးေအးလြင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
နိုင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ အမိႈက္ကေန စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္နိုင္၊ အမိႈက္ကို ျပန္သံုးႏိုင္၊ ေျမေဆြး ထုတ္လုပ္နိုင္ စတာေတြဟာ အမိႈက္ေတြကို စည္းကမ္းတက် ခြဲျခားပစ္တတ္တဲ့အေလ့ရွိလို႔ ေအာင္ျမင္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုက စည္းကမ္းတက် အမိႈက္ပစ္တတ္ဖို႔အျပင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကလည္း စနစ္တက် စီမံခန္႔ခြဲတတ္ဖို႔လိုတာကို ထိန္ပင္အမိႈက္ပံုက သင္ခန္းစာေပးလိုက္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ အရွိန္ျမင့္လာေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြေႀကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္ေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕က သံုးသပ္ၾကပါတယ္၊ မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။
“ဒီၾကားထဲ ေခတ္ေဟာင္းအလြမ္းသမားတသုိက္ကရွိေသး၊ ဒီ ရဲႀကီးဂလုိလုပ္တာ ဘယ္က ေဒၚလာရထားလုိ႔တုန္း” တဲ့။ အေသးစိတ္ကုိ ဆက္လက္နားဆင္ႏုိင္ၾကပါတယ္။
ျမစ္ဆံုေက်းရြာအုပ္စု ေဂြေထာင္ေက်းရြာမွာ ပိတ္မိေနတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ၈ဝဝ ခန္႔ကို မေန႔ညက ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ေပၚကို ေခၚေဆာင္လာႏိုင္ခဲ့ၿပီး တျခားေနရာေတြမွာ ပိတ္မိေနသူေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေဒါက္တာဆမ္ဆြန္ က ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာဆမ္ဆြန္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: KBC KACHIN - facebook
ျမန္မာေတြအသိနည္းေသးတဲ့ dive site ဆိုတဲ့ ေရေအာက္ပန္းျခံကို မွတ္တမ္းဓာတ္ပံုနဲ႔ ဗီြဒီယိုရိုက္ကူးသူတဦးရဲ႕ မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕နဲ႔ ငပလီကမ္းေျခကို ျပည္တြင္းခရီးသြားေတြ အေရာက္မ်ားလာတာနဲ႔ အမွ် အမိႈက္သရိုက္ ပိုမ်ားလာတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ေကအုိင္ေအနဲ႔ အစိုးရတပ္မေတာ္တုိ႔ရဲ႕ တုိက္ပြဲေတြအတြင္း ပိတ္မိေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို အျမန္ဆံုးလႊတ္ေပးဖို႔အတြက္ "ပိတ္မိ ျပည္သူမ်ား လႊတ္ေပးေရးေကာ္မတီ" က ဦးေဆာင္ၿပီး မနက္ျဖန္မွာ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုသြားမွာ ျဖစ္သလို ႏွစ္ပတ္ၾကာ သပိတ္စခန္းဖြင့္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး "ပိတ္မိျပည္သူမ်ား လႊတ္ေပးေရးေကာ္မတီ" က ေဒၚနန္ပူ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္က ရြာသားေတြကို ေတြ႕ရစဥ္)
Photo: Hkun Awng Nlam Facebook
ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ ျမစ္ဆံုေဒသက တန္ဖရဲရြာမွာေရာက္ေနတဲ့ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္က စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို မေန႔က ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္က လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ျဖန္႔ေဝခဲ့သလို ဗ်ဴဟာမွဴးက လာေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့တယ္လို႔ ဒုကၡသည္ေတြက ေျပာပါတယ္။
အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ ဇြတ္မိုင္ရြာကေန တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္တစ္ဦးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္တဝိုက္က တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာသူေတြကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔က ေတြ႕ရစဥ္) Photo: Ja Seng Hkawn Maran - facebook
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ မခင္မ်ိဳးသြယ္ရဲ႕ " ျမန္မာ့လယ္ယာက႑"အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။အခုတစ္ပတ္မွာသိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမျပႆနာေတြေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ေျမသိမ္းရာမွာပါ၀င္ေနသူေတြကိုထပ္တလဲလဲေကာ္မတီေတြမွာပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ေရစုန္ေမွ်ာႏိုင္တဲ႔လုပ္ငန္းစဥ္လိုျဖစ္သြားႏိုင္တာေၾကာင့္ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔လိုတဲ့အေၾကာင္းေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားသားေတြကို ဦးစားေပးေလးစားလြန္းအားႀကီးတာေတြ ႏုိင္ငံျခားသားဆုိရင္ အဆင့္အတန္းျမင့္တယ္လုိ႔ထင္ေနတာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံသူ ႏုိင္ငံသားထက္ ႏုိင္ငံျခားသားကို အထင္ႀကီးတဲ့ စိတ္ေတြေလွ်ာ့ၾကဖုိ႔နဲ႔ အတုယူစရာရွိတာကိုသာ ေလးစားအတုယူၾကပါလုိ႔ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္လုပ္ရပ္ေတြဟာ ေက်ာင္းထဲ၊ အရပ္ထဲကေန တစ္မ်ိဳးသားလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့အလုပ္ေတြမွာပါ သက္ေရာက္မႈရွိတာျဖစ္လို႔ ဘယ္ကိစၥမဆိုပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ဆန္ဆန္စဥ္းစားၿပီးလုပ္ရင္ေတာ့ ပေရာဖက္ရွင္နယ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ရလဒ္ကိုရမွာျဖစ္ၿပီးအေပ်ာ္တမ္းဆန္တဲ့စဥ္းစားပံုနဲ႔ဆုိရင္ေတာ့ အေပ်ာ္တမ္းဆန္တဲ့ရလဒ္ပဲရမယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ေမလ ၁ ရက္ေန႔ကေန ၅ ရက္ေန႔အထိက်င္းပမယ့္ ရခိုင္လူငယ္ညီလာခံကို ရခိုင္တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ေတြအားလံုးကို ဖိတ္ေခၚဖို႔ဆႏၵရိွၾကေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးျပႆနာေတြေၾကာင့္ ကမန္နဲ႔ မာရမာႀကီး တိုင္းရင္းသားေတြ ညီလာခံကို ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္လို႔ မရႏိုင္တဲ့အေျခအေနမ်ိဳးနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း RFA သတင္းေထာက္ ကိုမင္းသိန္းေအာင္ က တင္ျပထားပါတယ္။ Photo: Arakan Youth Conference, သတင္းထုတ္ျပန္ေရး ႏွင့္ျပန္ႀကားေရး- facebook
ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA တို႔ရဲ႕ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ကို ဒီေန႔အထိ ထြက္ေျပးလာၾကသူ ၁၅ဝဝ ေက်ာ္ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ ဇြတ္မိုင္ရြာကေန ထြက္ေျပးလာသူတစ္ဦးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းၿပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ တပ္မေတာ္က KIA ကိုထိုးစစ္ဆင္ေနတဲ့အတြက္ စစ္ပြဲေတြဆက္ၿပီးျဖစ္ေနလိမ့္ဦးမယ္လို႔ KIA ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူက RFA ကို ေျပာပါတယ္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး အမွန္တကယ္လိုေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြကို လက္နက္ခ်ခိုင္းတာ၊ စစ္နဲ႔အျမစ္ျဖတ္ေခ်မႈန္းတာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူးကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါၿပီ။ Photo: AFP
လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ ထိန္ပင္အမိႈက္ပံုမီးေလာင္တဲ့အတြက္ ေဆးရံုမွာ အတြင္းလူနာအျဖစ္ တက္ေရာက္ကုသေနသူေတြရဲ႕ေသြးထဲမွာ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ဓါတ္ ပါဝင္မႈပမာဏမ်ားေနတယ္လို႔ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ကာဗြန္မိုေနာက္ဆိုဒ္ ပမာဏမ်ားမ်ားကို အခ်ိန္ၾကာၾကာရႈမိသူဟာ အသက္ေသဆံုးသည္အထိ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္သလို အဲဒါဟာ ဓါတ္ေငြ႔ျဖစ္တဲ့အတြက္ မ်က္ႏွာဖံုးစြပ္ကိုလည္း ထိုးေဖာက္ၿပီး အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းထဲ ဝင္ေရာက္ႏိုင္တာမို႔ အဲဒီမီးခိုးေငြ႔မရွိရာေနရာကို ေရွာင္ရွားေနထိုင္ျခင္းဟာ အေကာင္းဆံုးပါပဲလို႔ နားႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းအထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာဝင္းထြန္းကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္ဟာ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ အေျခအေနျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ျပႆနာအတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ခရီးစဥ္တစ္ခုျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။
(၂ဝ၁၇ ၾသဂုတ္လ ၃ဝ ရက္ေန႔က ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအေဝးျပဳလုပ္စဥ္။)
(UN Photo/Manuel Elias)
ကရင္နီအမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီ KNPP နဲ႔ အစိုးရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္တို႔ ကယားျပည္နယ္၊ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မွာ ႏွစ္ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးပြဲၿပီးစီးခဲ့ေပမယ့္ လတ္တေလာ KNPP က တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။
KNPP ရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး( ၂) ခူးဒယ္နီယယ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္တဝိုက္က KIA အဖြဲ႕ တပ္ရင္း ၄ တပ္စြဲထားတဲ့ေဒသမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA တို႔ ဒီေန႔အထိ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနတာေၾကာင့္ အဲဒီအနီးနားေဒသ ရြာေပါင္း ၂၀ နီးပါးက ေဒသခံ တစ္ေထာင္နီးပါးဟာ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ဘက္ကို ထြက္ေျပးလာၾကပါတယ္။
အဲဒီစစ္ေဘးေရွာင္ေတြကို ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕အထက္ဘက္မွာရွိတဲ့ ျမစ္ဆံုအနီးက တန္ဖရဲရြာမွာ ႏွစ္ဖြဲ႔ခြဲၿပီး ေနရာခ်ထားေပးရတယ္လို႔ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ေပးေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ဒီမိုကေရစီပါတီက ေျပာပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ဒီမိုကေရစီပါတီ ဥကၠဌ ေဒါက္တာတူးဂ်ာကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
နယ္ျခားမဲ့ သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ RSF က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္စာရင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ မနွစ္ကထက္ ပိုၿပီးက်ဆင္းသြားခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီေရးေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ႔ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းသြားခဲ့တဲ့အေပၚ သတင္းစာနယ္ဇင္းသမားေတြရဲ့ အျမင္ေတြကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ စုစည္းတင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိူင္ငံရဲ့ သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့အထိ က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ပဲရစ္အေျခစိုက္ RSF လို႔ေခၚတဲ့ နယ္ျခားမဲ့ သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔က အာရွနဲ႔ ဖိစိဖိတ္ေရးရာ တာ၀န္ခံ Deniel Bastard ( ဒန္နီရယ္ ဘာစတာ) က သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။ RSF အဖြဲ႔ႀကီးက ဘာေႀကာင့္ အခုလို သံုးသပ္လိုက္တာပါလဲ?
Deniel Bastard ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ျမင္းျခံခရိုင္ တလုတ္ၿမိဳ႕က လယ္ေျမေတြပံုစံ (၇) ရဖို႔ ေငြေပးေနရတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ သပိတ္က်င္းၿမိဳ႕နယ္ တြင္းငယ္က လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးရံုးကိစၥေတြ၊ နယ္စပ္ေဒသေတြက မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ အက်င့္ပ်က္ဝန္ထမ္းေတြအေၾကာင္း ေသာတရွင္ေတြေျပာျပတာကို RFA အဖြဲ႔သား ကုိေနရိန္ေက်ာ္က တင္ျပထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ကမၻာတလႊား ဘဏ္မဟုတ္တဲ့ ဘဏ္ေတြအေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္မုိးဝင္းက တင္ျပထားပါတယ္။
တပ္မေတာ္ရဲ့ထိုးစစ္ေၾကာင့္ ဧရာဝတီျမစ္ဆံုတန္ဖဲရြာနားကို စစ္ေျပးဒုကၡသည္ရာခ်ီေရာက္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေဒသခံျပည္သူေတြရာနဲ႕ခ်ီထြက္ေျပးရၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ဆံုနားက တန္ဖဲရြာတဝိုက္ ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာခိုလႈံေနရ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဇြပ္မိုင္ယန္ရြာမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က လက္နက္ၾကီးေတြနဲ႔ ပစ္တဲ့အတြက္ ေဒသခံျပည္သူေတြက ေၾကာက္လန္႔ၿပီး ထြက္ေျပးလာၾကတာလို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ဒီမိုကေရစီပါတီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးတူးေရာ္က RFA ကိုေျပာပါတယ္။
မေန႔ညနဲ႔ဒီေန႔မနက္မွာ ဧရာဝတီျမစ္ကို ေဖါင္ေတြနဲ႔ကူးၿပီး ထြက္ေျပးလာတဲ့သူ ၈၀၀ ေလာက္ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သူတို႔စားေသာက္ေနထိုင္ေရးကို ခရစ္ယာန္ဘာသာေရးဂိုဏ္းေပါင္းစံုနဲ႔ လူမႈေရး၊ နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕တခ်ိဳ႕ ကူညီေနတယ္လို႔သိရပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ဒီမိုကေရစီပါတီရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး ဦးတူးေရာ္ ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ၂ ေယာက္နဲ႔အတူ တရားရုံးမွာ သက္ေသထြက္ဆို္ခဲ့တဲ့ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္တို႔ကို စစ္ေဆးေနတဲ့အမႈကို အမွန္တရားအတိုင္း တရားမွ်တမႈရွိေစဖို႔ အရပ္ဖက္လူမႈအဖဲြ႔ေတြ စုေပါင္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္သမၼ ဦးဝင္းျမင့္ထံကို ဒီကေန႔ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအိတ္ဖြင့္ေပးစာထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး COMREG အဖဲြ႔က ကိုသတိုးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္ေဇာဝင္း ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ ထိန္ပင္အမိႈက္ပုံမွာ မီးသတ္ေနရတဲ့ မီးသတ္ရဲေဘာ္ေတြ၊ တပ္မေတာ္သားေတြ၊ ရဲတပ္သားေတြ မီးခုိးမႊန္ရင္ ကုသေပးဖို႔ ဌာနဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြက လူနာတင္ယာဥ္ေတြနဲ႔ ကူညီေပးေနသလို ပရဟိတအဖဲြ႔ေတြက ေရႊ႕ေျပာင္းေဆးကုသယာဥ္ေတြနဲ႔ ကူညီေပးေနတဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ မီးၿငိွမ္းသတ္ေနရတဲ့သူေတြကို ပရဟိတအေနနဲ႔ကူညီေပးေနတဲ႔ ကိုထိန္ဝင္းေနာင္ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ KNPP တို႔ရဲ႕ တရားဝင္ ေဆြးေႏြးပြဲ ဒီေန႔ ပထမေန႔မွာ အရင္က KNPP နဲ႔ အစိုးရၾကား သေဘာတူထားတဲ့ ျပည္နယ္အဆင့္နဲ႔ ေဒသအဆင့္ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးကိစၥေတြခိုင္မာဖို႔ကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ KNPP အဖြဲ႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးေကာ္မတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ နဲနယ္ပလိုး ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ Photo: KnIC - facebook
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားေနတဲ့ ၇ ႏွစ္ၾကာစစ္ပြဲအတြင္း လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ေသဆံုးမႈအတြက္ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အစိုးရတပ္မေတာ္ကို ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံုရံုး ICC တင္ဖို႔ ကခ်င္အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္း ၃၂ ခုက ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
အဲဒီလို ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္တဲ့အဖြဲ႕ေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္က ေဒၚခြန္ဂ်ာ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္းက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖဲ႔ြရဲ့ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတုိင္ေတြကို ေရာက္ရွိဖို႔ တရားမွ်တမႈကို လက္လွမ္းမီျခင္းဟာ ကနဦးလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ျပည္သူ ပိုမိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုတဲ့ ကတိက၀တ္ကို အခုထက္ထင္သာျမင္သာရွိေအာင္ ေဖာ္ျပဖို႔ ေဆာင္းပါးရွင္ ေဒါက္တာ ညိဳညိဳသင္း က တင္ျပထားပါတယ္။
(၅) ရက္နီးပါးခန္႔ရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ ထိန္ပင္အမိႈက္ပံုမီးေၾကာင့္ လိႈင္သာယာအပါ၀င္ အနီး၀င္းက်င္က ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ မီးခိုးေငြ႔ေတြနဲ႔ ဆိုး၀ါးတဲ့ ေညွာ္နဲ႔ေတြေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္လာေနတဲ့အထိ ႀကံဳေနႀကရပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ KNPP ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္တို႔ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕မွာ ၂ ရက္ၾကာ တရားဝင္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၾကမယ့္အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ KNPP ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ ေျပာခြင့္ရသူ နဲနယ္ပလိုး ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Peace Commission - facebook
ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးအမႈမွာ တရားလိုျပ သက္ေသအျဖစ္ ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္နိုင္ကို မယံုၾကည္ရတဲ့ သက္ေသအျဖစ္ ေၾကညာေပးဖို႔ တရားရံုးကို အစိုးရေရွ႕ေနေတြက ေလွ်ာက္ထားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရားရံုးမွာ ဒီေန႔ ႏွစ္ဖက္ေရွ႕ေနေတြ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးၾကပါတယ္။
အမႈအေျခအေနကို ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ၂ ဦးရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(တရားလိုသက္ေသ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္ ကို အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၀ ရကေ္န႔က ေတြ႕ရစဥ္ )
လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ ထိန္ပင္အမိႈက္ပံု မီးေလာင္မႈကို မီးသတ္တပ္ဖဲြ႔၀င္အင္အား ၃၀၀ ေလာက္နဲ႔ ၿငိမ္းသတ္ေနရၿပီး မီးသတ္သမားတခ်ိဳ႕ကို ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးေနရတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိတယ္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ဌာနခ်ဳပ္ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦး၀င္းႏုိင္က ေျပာပါတယ္။
ဦး၀င္းႏုိင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအေျခအေနအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။
ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဖတ္ၾကားထားပါတယ္။
မြန္ျပည္နယ္မွာ ဒီႏွစ္အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၄ ၿမိဳ႕နယ္က ေက်းရြာ ၄၀ေက်ာ္ ေရရွားပါးမႈနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ႏိုင္ၿပီး အဲဒီၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲမွာ ေရရွားပါးမႈအႏၱရာယ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေရအခက္အခဲရွိသူေတြအေနနဲ႔ ေက်းလက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဦးစီးဌာနရံုးကို ဖုန္းဆက္အကူအညီ ေတာင္းခံႏိုင္ၿပီး ေရရွည္စီမံကိန္းအေနနဲ႔ေတာ့ ေက်းရြာေတြမွာ မိုးေရေလွာင္ကန္ႀကီးေတြ တည္ေဆာက္ၿပီး ေရေတြကို သိုေလွာင္သြားမယ္လို႔ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ ေက်းလက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဦးစီးဌာန ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးမွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္လတ္က ေျပာပါတယ္။
ဦးေက်ာ္ေက်ာ္လတ္ကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(ေက်းရြာတစ္ရြာမွာ ေဒသခံေတြကိုု ေရမ်ားျဖန္႔ေဝေပးေနစဥ္)
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက NVC နုိင္ငံသားစိစစ္ေရး သက္ေသခံကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားသူေတြကို နုိင္ငံအတြင္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခြင့္ျပဳမယ့္ အစီအစဥ္ကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ဒီအစီအစဥ္ေၾကာင့္ နုိင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုျခံဳေရး ထိခိုက္မႈေတြရွိလာမွာကို စိုးရိမ္ေၾကာင္း နုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာပါတယ္။
RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက NVC (National Verification Card) သက္ေသခံကတ္ျပား ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြကို ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ျပဳလိုက္တာ၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ျပဳမယ္ဆိုတာေတြဟာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါအခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတယ္လို႔ NLD ပါတီရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ ေဒါက္တာမ်ိဳးညြန္႔ က ေျပာပါတယ္။
ေဒါက္တာမ်ိဳးညြန္႔ ကို မသင္းသီရိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႔နယ္အတြင္း အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ ေကအုိင္ေအတုိ႔ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကတဲ့ ေဒသခံ တစ္ေထာင္ေလာက္ဟာ နမၼတီးကခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ ခိုလႈံေနၾကပါတယ္။
ထြက္ေျပးခိုလႈံေနၾကသူေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္ လူမႈေရးဝန္ႀကီး ဦးေဆာင္ၿပီး ဆန္၊ အေရးေပၚရိကၡာ နဲ႔ အေျခခံသံုးပစၥည္းေတြကို ဒီကေန႔ လွဴဒါန္းခဲ့ၾကပါတယ္။
ကူညီကယ္ဆယ္ေရးမွာ လိုက္ပါခဲ့တဲ့ နမၼတီးၿမိဳ႔မိၿမိဳ႔ဖ ဦးဝင္းဘို ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳမင္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
သားေယာက်္ားေလးပဲလိုလားတာမို႔ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယနဲ႔ တရုတ္နိုင္ငံမွာ အမ်ိဳးသားဦးေရ မ်ားၿပီး ဇနီး ရွာရခက္တာေတြဟာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြကို ဂယက္လာရိုက္ခတ္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ရဲစည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒ ၁၆ (ခ)နဲ႔ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံေနရတဲ့ ဒုရဲမွဴး မုိးရန္ႏုိင္ဟာ အျပစ္မရွိဘဲ မတရားဖမ္းဆီးခံရတာျဖစ္ေၾကာင္း ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚတူးတူးက ေျပာပါတယ္။ ဒုရဲမႈးဖမ္းဆီးခံရတဲ့ အေျခအေန အပါအဝင္ လက္ရွိမိသားစု ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေဒၚတူးတူး ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ႏိုုင္ငံေတာ္အစိုုးရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ေယာက္ရဲ့ အမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္သူကိုမွ ကာကြယ္မေနပဲ အမွန္တရားကို အေျခခံဆံုးျဖတ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီး၊ ဒါမွသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ေရး ဂုဏ္သိကၡာရွိမွာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိ တင္ျပထားပါတယ္။
“ေဘာ္ဒါႀကီးခမ်ာ ဝန္ႀကီးကေတာ္ကုိ သနားၿပီး လုိက္ငုိရေတာ့မလား၊ အေဟာင္းေတြကုိေဇာကပ္ၿပီး အေတာမသတ္ေအာင္ အေမာဇာတ္ခင္းေနရေကာင္းလားလုိ႔ ေအာ္ၿပီး ဟားလုိက္ရယ္လုိက္ရေတာ့မလား၊ ဘာလုပ္ရမွန္းကုိ မသိေတာ့ဘူး” တဲ့။ အေသးစိတ္ကုိ ဆက္လက္နားဆင္ႏုိင္ၾကပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေကအုိင္ေအ နဲ႔ အစိုးရတပ္မေတာ္တုိ႔ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေတာေတာင္ေတြထဲ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ ႏွစ္ေထာင္နီးပါးကို ကယ္ထုတ္ႏုိင္ေရးအတြက္ အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ ကခ်င္ခရစ္ယာန္ဂိုဏ္းေပါင္းစံုက ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ညွိႏႈိင္းမႈ မေအာင္ျမင္ဘူးလို႔ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ KBC က ေဒါက္တာ ဆမ္ဆြန္က ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာ ဆမ္ဆြန္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: Hkun Awng Nlam - Facebook
လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က ဧရိယာစတုရန္းဧက ၃ဝဝ ခန္႔ရွိတဲ့ ထိန္ပင္အမိႈက္ပံုဟာ ဧၿပီ ၂၁ ရက္ေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းက စၿပီးေလာင္ေနတဲ့ မီးကို မီးသတ္ယာဥ္ ၁၂ စီး၊ ေရသည္ယာဥ္ ၄ စီးနဲ႔ ၿငိွမ္းသတ္ေနၿပီး အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနရွိၿပီလို႔ တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးျမတ္မင္းသူက ေျပာပါတယ္။ ဦးျမတ္မင္းသူကို RFA သတင္းေထာက္ မဇာဏီထြဏ္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ကစလို႔ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္သံုးလာၿပီး ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေဆြးေျမ႕မသြားဘဲ ပင္လယ္သမုဒၵရာေတြမွာ အမိႈက္ပံုသြားျဖစ္တဲ့ ပလတ္စတစ္ေတြ သံုးေနတာေလွ်ာ့ခ်တဲ့နိုင္ငံေတြ စာရင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ မပါ၀င္ပါဘူး။ ကိုယ္တိုင္သစ္မခုတ္ေပမယ့္ သစ္ပင္စိုက္တဲ့ စိတ္မ်ိဳးနဲ႔ ကိုယ္တိုင္သံုးေနတဲ့ ပလတ္စတစ္ကို ေလွ်ာ့သံုးနိုင္တဲ့အေၾကာင္း ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က တင္ျပထားပါတယ္။
ရဲစည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒ ၁၆(ခ)နဲ႔ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ဒုတိယရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္ ကို စစ္ေဆးမႈၿပီးစီးၿပီ ျဖစ္တာေၾကာင့္ သူ႔ကိုထိန္းသိမ္းထားတဲ့ အမွတ္(၈) လံုျခံဳေရးရဲတပ္ရင္း၊ ရဲအခ်ဳပ္မွာ မိသားစုဝင္ေတြ တရားဝင္ လာေရာက္ေတြ႔ဆံုႏိုင္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ သတင္းနဲ႔ျပန္ၾကားေရးက တာ၀န္ရွိသူ ရဲမွဴးႀကီး မ်ိဳးသူစိုး က ေျပာပါတယ္။
ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္ကို ရဲတရားရံုးက စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာမွာ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေျဖဆိုခဲ့တယ္လို႔ စစ္ေဆးေပၚေပါက္တဲ့အတြက္ လက္ရွိမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဌာနခ်ဳပ္က အျပစ္ေပးဖို႔ သံုးသပ္ေနတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ရဲမွဴးႀကီး မ်ိဳးသူစိုး ကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(တရားလိုသက္ေသ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္ ကို အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၀ ရကေ္န႔က ေတြ႕ရစဥ္)
အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ NCA လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြၾကားက မေျပလည္မႈေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႏို္င္ငံေရး က႑နဲ႔ လံုျခံဳေရးက႑ဆုိင္ရာ အလြတ္သေဘာေဆြးေႏြးပဲြေတြကို ဧၿပီလ ၂၀ နဲ႔ ၂၁ ရက္ေန႔ေတြမွာ ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။
ႏို္င္ငံေရး က႑ဆိုင္ရာ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးေရး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ KNU ဒုတိယဥကၠဌ ပဒိုေစာကြယ္ထူး၀င္း ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုသီဟထြန္း က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ နမၼတီးၿမိဳ႕ ကဆုန္႔ေဒသမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလ ၁၈ ရက္ေန႔ေလာက္ကစၿပီး အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ KIA တုိ႔အၾကား တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနပါတယ္။ နမၼတီးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ကဆုန္႔နဲ႔ ဆြတ္ယန္ရြာေတြက ဒုကၡသည္ ၈၀၀ ေလာက္ဟာ ေဘးလြတ္ရာထြက္ေျပးေနၾကရၿပီး သူတို႔ကို နမၼတီးၿမိဳ႕ေပၚက ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ ဒီကေန႔ ေနရာခ်ထားေပးလိုက္တယ္လို႔ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ေဒါက္တာ ဆမ္ဆြန္က ေျပာပါတယ္။
ေဒါက္တာ ဆမ္ဆြန္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
Photo: KBC KACHIN - facebook
ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ လူရႊင္ေတာ္ေမာင္ေမတၱာနဲ႔ အဖြဲ႕သားေတြ စီစဥ္တင္ဆက္တဲ့ " အက်ိဳးေမွ်ာ္ ႏႈိးေဆာ္ပါရေစ " အသံ လႊင့္ဇာတ္လမ္း အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္မွာ "စံုလံုးကန္းျခင္းမဟုတ္ပါ" အစီအစဥ္ကို နားဆင္ရမွာပါ။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုစံနီဦးရဲ႕ "အလြဲအမွားမ်ားနဲ႔ တိုးမိတိုက္မိ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ တရားဝင္ေဆးကုသခြင့္ လုိင္စင္မရွိဘဲ ေဆးဝါးကုသေနတဲ့သူေတြကို အေရးယူေပးဖုိ႔ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္မွာ အဆုိ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့တာဟာ ျပည္သူကတင္ေျမႇာက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ မဲေပးခဲ့တဲ့ ျပည္သူေတြကို ေစတနာမထားၾကေတာ့ဘဲ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားလုပ္ေနတဲ့ ေဒါက္တာ ရမ္းကုေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္သြားၾကတာလားဆုိတာ ေဆာင္းပါးရွင္း တင္ျပထားတာကို နားဆင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုိမင္းကိုႏိုင္ရဲ႕ " ပ်ိဳးခင္းေဘးက ေတးသံက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ ငယ္ရြယ္ႏုနယ္ေသးတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားေတြမွာ စာနာစိတ္ဆိုတဲ့တရားကို မရွိမျဖစ္ထည့္ေပးၾကဖို႔ သင္ခန္းစားေတြ ျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ သင္ေပးၾကဖို႔လိုတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပထားတာ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ကိုေအာင္ႏိုင္ေက်ာ္ ေရးသားတင္ျပတဲ့ " လူမႈစီးပြားနဲ႔ လယ္ယာက႑ " အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတစ္ပတ္မွာ ေခ်းေငြရဲ႕ အတိုးႏႈန္းကိုေလွ်ာ့ခ်တာထက္ ေခ်းေငြပမာဏ တိုးျမွင့္ေပးတာ၊ ေခ်းေငြသက္တမ္း တိုးျမွင့္ေပးတာဟာ လယ္သမားေတြအတြက္ ပိုမိုအက်ဳိးရွိေစတဲ့အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပထားတာကို နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔က ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ တရားရံုးမွာ ထြက္ဆုိခဲ့တဲ့ တရားလိုျပ သက္ေသ ဒုရဲမႈး မိုးရန္ႏိုင္နဲ႔ သူရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြကို ဥပေဒနဲ႔အညီ ကာကြယ္ေပးဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ထံ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေသာေရွ႕ေနမ်ားအသင္းက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေသာေရွ႕ေနမ်ားအသင္းရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးသိန္းသန္းဦးကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဆီးခဲ့တာလို႔ မေန႔က တရားရံုးမွာ ထြက္ဆုိခဲ့တဲ့ ဒုရဲမွဴး မုိးရန္ႏုိင္ရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြကို ေနျပည္ေတာ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔အိမ္ယာ လုိင္းခန္းကေန ဒီေန႔မနက္က ေျပာင္းေရႊ႕ခုိင္းတယ္လို႔ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏုိင္ရဲ႕ ညီျဖစ္သူ ကိုရဲဝင္းႏုိင္က ေျပာပါတယ္။ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံေနရတဲ့ ဒုရဲမွဴး မုိးရန္ႏုိင္ကုိလည္း အမွတ္ ၈ ရဲတပ္ရင္းကေန မေန႔ညကတည္းက တျခားေနရာကို ေျပာင္းေရႊ႕လုိက္ၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒုရဲမွဴး မုိးရန္ႏုိင္ရဲ႕ ညီျဖစ္သူ ကိုရဲဝင္းႏုိင္ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးရဲ႕ အမႈမွာ ပါ၀င္ေနသူ ဒု ရဲမွဴး မိုးရန္နိုင္ ကို သတင္းေထာက္ေတြက ေမးျမန္းစဥ္မွာ ဒီအမႈဟာ ေထာင္ဖမ္းတဲ့အမႈျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီေျပာဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင္႔အေရး ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ဒီအမႈမွာ ေနာက္ကြယ္က ေစခိုင္းသူကို ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင္႔အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္သင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဦးေရာဘတ္ဆန္းေအာင္ကို ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေသာၾကာေန႔တိုင္း RFA ျမန္မာပိုင္းကေန အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ “မွတ္မွတ္သားသား စကားမ်ား” အစီအစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရးနယ္ထဲက လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေျပာၾကားၾကတဲ့အထဲက စိတ္ဝင္စားစရာ ေျပာၾကားခ်က္တခ်ိဳ႕ကို လက္လွမ္းမီသေရြ႕ စုစည္းၿပီး RFA အဖြဲ႔သား ကိုေက်ာ္မင္းထြန္းက တင္ျပထားပါတယ္။
ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ဟာ နိုင္ငံတကာမိခင္ေျမကမၻာေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝ သယံဇာတ ေပါၾကြယ္ဝတယ္ဆိုတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တကယ္တမ္းေတာ့ သယံဇာတက်ိန္စာသင့္ေနတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ကမၻာလံုးၾကံဳေနရတဲ့ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈမွာေရာ၊ သဘာဝထိန္းသိမ္းေရးမွာပါ သစ္ေတာက႑ အေရးႀကီးပံုကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္က တင္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ Facebook လူမႈကြန္ရက္မွာ အမုန္းစကားေတြ၊ အၾကမ္းဖက္ဖို႔ လံႈ႔ေဆာ္တာေတြကို ႏိုင္ႏိုင္ နင္းနင္း ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အရွိန္ျမွင့္အားထုတ္ေဆာင္ရြက္ပါမယ္လို႔ Facebook ရဲ႕ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ Mark Zukerberg က အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာဆိုသလို သူ႔ဆီအိပ္ဖြင့္ေပးစာပို႔ခဲ့တဲ့ ျမန္မာလူမႈအဖြဲ႔အစည္း ၆ ခုဆီ ကိုယ္တိုင္စာျပန္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သူေျပာတဲ့အတိုင္း မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရင္ သူေျပာသလို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျဖစ္သည္အထိ ဆက္လက္တြန္းအားေပးသြားမယ္လို႔ ျမန္မာလူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာပါတယ္။ မခက္မာ ဆက္လက္တင္ျပပါလိမ့္မယ္။
ရုိက္တာသတင္းေထာက္ ကိုဝလံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ တရားလိုျပသက္ေသ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္က အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာလိုက္တဲ့အေပၚ တန္ဖိုးထား ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳတယ္လို႔ သတင္းသမားေတြက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ အခုလို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဆီးဖို႔ အမိန္ေပးခဲ့သူေတြ တာဝန္ရွိသူေတြကို ဘယ္လိုဆက္ၿပီး အေရးယူမလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည္႔ဖိုလိုမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းသမားေတြရဲ႕ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို မသင္းသီရိက ဆက္ေျပာျပေပးမွာပါ။
ဓါတ္ပံု - (တရားလိုသက္ေသ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္ ကို အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၀ ရကေ္န႔က ေတြ႕ရစဥ္)
အင္းဒင္ေက်းရြာ လူသတ္မႈကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့ ႐ုိက္တာသတင္းေထာက္ ၂ ဦးကို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္မွာ မွန္ကန္ေၾကာင္း တရားလိုျပသက္ေသ ဒုရဲမွဴး မိုးရန္နုိင္က ဒီကေန႔ တရားရံုးမွာ ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီထြက္ဆိုခ်က္ကို မယံုၾကည္ထိုက္တဲ့ သက္ေသအျဖစ္ ေၾကညာေပးဖုိ႔ ဥပေဒအရာရွိက ေလွ်ာက္ထားေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းေထာက္ ၂ ဦးရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ေဒသခံေတြကို တပ္မေတာ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရက မိမိေနထိုင္ရာကို ျပန္လာၾကဖို႔ ေျပာထားေပမယ့္လည္း ေဒသခံေတြ ျပန္မလာရဲၾကေသးဘူးလို႔ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေပးေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသမီးကြန္ရက္အဖဲြ႕က ေျပာပါတယ္။
ထြက္ေျပးၾကတဲ့ ေထာင္ခ်ီတဲ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြအေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္အမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ရက္အဖြဲ႔တည္ေထာင္သူ ေဒၚနန္ပူ ကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ႏိုင္ငံသားစိစစ္မႈသက္ေသခံကတ္ျပား ( National Verification Card - NVC) ကတ္ ကိုင္ဆိုင္ထားသူေတြကို တစ္ႏိုင္ငံလံုးလြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ ျပဳထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက မေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ NRPC ရံုးမွာျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနရသူေတြကေတာ့ အဲဒီအေၾကာင္းကို ဘယ္သူကမွ လာေရာက္အသိေပးတာမ်ိဳးမရွိေသးဘဲ သတင္းမီဒီယာေတြမွာေဖာ္ျပမွသာ သိရတာျဖစ္ၿပီး တကယ္လို႔ သြားလာခြင့္ျပဳခဲ့ရင္လည္း ဘယ္သူမွမသြားရဲဘူးလို႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ သကၠယ္ျပင္စခန္းမွာေနထိုင္တဲ့ ဦးတင္လိႈင္ က ေျပာပါတယ္။
ဦးတင္လိႈင္ ကို RFA သတင္ေထာက္ ကိုသန္႔ဇင္ဦး က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္က အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္မွာ ေဖ့စ္ဘြတ္တည္ေထာင္သူ မာ့ခ္ဇူကာဘတ္ ၾကားနာစစ္ေဆးခံခဲ့စဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ေဖ့စ္ဘြတ္သံုးစြဲသူေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ့္ကိစၥ ၃ ရပ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျဖစ္ေအာင္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ဆက္လက္တြန္းအားေပးသြားမယ္လို႔ ေဖ့စ္ဘြတ္ကို အိပ္ဖြင့္ေပးစာေပးပို႔ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ ၆ ဖြဲ႔ထဲက တစ္ဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ Burma Monitor အဖြဲ႔ရဲ႕ စီမံကိန္းတာဝန္ခံ ကိုျမတ္သူက ေျပာပါတယ္။ ကိုျမတ္သူကို မခက္မာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဒီတပတ္မွာေတာ့ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေၾကးနီစက္ရံုမွာ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကို ႏွစ္တိုးလစာ ပံုမွန္မေပးတာ၊ ျမန္မာေတြ လုပ္နိုင္တဲ့အလုပ္ေနရာေတြမွာ တရုတ္အလုပ္သမားေတြ ခန္႔ထားတာေတြ နားဆင္ရမယ့္အျပင္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ကုမၸဏီတခုက အစုရွယ္ယာရွင္ေတြကို လိမ္လည္ထားတဲ့ကိစၥေတြအေၾကာင္း RFA အဖြဲ႔သား ကုိေနရိန္ေက်ာ္ က တင္ျပထားပါတယ္။
အခုတစ္ပတ္မွာေတာ့ က်ဴးဘားသမၼတသစ္ ေရြးခ်ယ္ပြဲနဲ႔ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနကုိ ျပင္ပေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္မုိးဝင္း က ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တနုိင္းၿမိဳ႔နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္နဲ႔ KIA တို႔ရဲ့တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္မွာျပန္ဖို႔ ျပည္နယ္အစိုးရ နဲ႔ တပ္မေတာ္က ကူညီေဆာင္ရြက္ေနတယ္ဆိုေပမဲ့ ဒီဒုကၡသည္ေတြေနရပ္ျပန္ေရးက အခက္အခဲေတြရွိေနတယ္လို႔ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ တာဝန္ခံ ဖာသာ ဗင္းဆင့္က ေျပာပါတယ္။ ဖာသာ ဗင့္းဆင့္ကို RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
၂၀၀၅ ခုကတည္းကစၿပီး ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္လည္ပတ္တဲ့ တီက်စ္ေက်ာက္မီးေသြးဓါတ္အားေပးစက္ရုံကို အႀကီးစားျပင္ဆင္ဖို႔ ပိတ္ထားၿပီး မႏွစ္က ဧျပီမွာ တႏွစ္ျပန္လည္စမ္းသပ္လည္ပတ္ပါတယ္။ မီးခိုးအထြက္နည္းသြားတာကလြဲလို႔ တႏွစ္အတြင္း ဘာမွ မထူးျခားတဲ့အျပင္ လည္ပတ္သံဆူညံလို႔ ေဒသခံေတြ စက္ရံုအျပင္ဘက္စုရံုးၿပီး ကန္႔ကြက္ရတဲ့အထိ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ ပင္ေလာင္းၿမိဳ႕နယ္ တီက်စ္ရြာ ေဒသခံ စိုင္းတူး ကို ေဒၚစမ္းစမ္းတင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တနိုင္းၿမိဳ႕နယ္က ေအာင္ေလာ့ရြာနဲ႔ အျခားရြာ ၂ ရြာက စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ျပည္သူေတြ ကိုယ့္ရြာကိုယ္ျပန္လာေနလို႔ရၿပီဆိုၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က မေန႔က တနိုင္းၿမိဳ႕ေပၚမွာ လိုက္ၿပီးေၾကညာခဲ့ပါတယ္။
ဒီလိုေၾကညာတာကို ၿမိဳ႕ေပၚက အကူအညီေပးေနတဲ့သူေတြက ေတာထဲမွာပုန္းေနတဲ့ျပည္သူေတြကို အသိေပးခ်င္ေပမယ့္ အဆက္အသြယ္မရဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တနိုင္းၿမိဳ႕က ခရစ္ယာန္ဘာသာေရးဆရာ ဆရာေနာ္ေတာင္ကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရခိုင္မွာ NVC (National Verification Card) သက္ေသခံကတ္ျပား ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြကို တားျမစ္ထားတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ေပးလိုက္ၿပီလို႔ လူမႈ၀န္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအး ကေျပာပါတယ္။ ဒီခြင့္ျပဳခ်က္အေပၚ ႀကိဳဆိုတဲ့သူရွိသလို ေစာင့္ႀကည္ဖို႔လိုမယ္ဆိုတ့ဲ အျမင္ေတြလည္းွရိွေနပါတယ္၊ မသင္းသီရိ ဆက္ေျပာျပမွာပါ။
ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဖိတ္ေခၚေနတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ NCA လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းသြားမွသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ လမ္းစျမင္ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ခက္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥေတြအပါအဝင္ ေဒသအတြင္း လူမႈစီးပြားနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ခက္ေအာင္ ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္မ်ိဳးမင္း က ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။
ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံကို ၂ ၇က္ၾကာခရီးစဥ္အျဖစ္ မနက္ျဖန္သြားေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပႆနာေႀကာင့္ ဥေရာပနဲ႔ အေနာက္ႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ့ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ နည္းပါးးလာတဲ့အခ်ိန္ အေရွေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြရဲ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ပိုၿပီးရရွိဖို႔အတႊြက္ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ဗီယက္နမ္အစိုးရနဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကို အေလးထားေဆြးေႏြးႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ႀကပါတယ္။ မသင္းသီရိ က ဆက္လက္တင္ျပထားပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာ အသိုင္းအဝိုင္းအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို မဟာဗ်ဴဟာခ် က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို ကုလသမဂၢက နာမည္ပ်က္စာရင္းထဲမွာ ထည့္သြင္းလိုက္တဲ့အေပၚ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရေၾကာင္းနဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ့ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ သံသယရွိစရာျဖစ္ေနေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြက ေထာက္ျပေနၾကပါတယ္။ RFA အဖြဲ႔သူ မခင္ခင္အိ တင္ျပထားတာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။
ျပင္ပကေလာင္ရွင္ ေမစာ တင္ျပမယ့္ စာ၀ိုင္းေပ၀ိုင္း စကား၀ိုင္း အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုတပတ္မွာ လူငယ္ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္းပါး ေဟာင္းတပုဒ္ကို ကိုးကားၿပီး တင္ျပထားပါတယ္။
စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕နယ္ ေရႊျပည္ေအးၿမိဳ႕သစ္မွာ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေန႔ မေန႔က ညီအစ္ကိုႏွစ္ေယာက္ကို ေရႊျပည္ေအးရဲတပ္ဖြဲ႕ ဒုတပ္ၾကပ္တစ္ဦးက ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အဲဒီအရပ္သားႏွစ္ဦးဟာ ဦးေခါင္းထိမွန္ဒဏ္ရာနဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
ဥပေဒေၾကာင္းအရ ေသဆုံးသူဘက္ အပါအ၀င္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္အတြက္ပါ အမွန္တရားျဖစ္ေစဖုိ႔ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးမ်ဳိးၫြန္႔က ေျပာပါတယ္။
ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးမ်ဳိးၫြန္႔ကို RFA သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္သိခၤက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ေတြကို သူတို႔အိမ္ေတြကေန စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေစဖို႔အတြက္ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈကို နည္းဗ်ဴဟာတစ္ရပ္အေနနဲ႔ အသံုးျပဳခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြပါ၀င္တဲ့ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာဟာ အေထာက္အထား မခိုင္လံုတဲ့ စြပ္စြဲေျပာၾကားခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ျဖစ္လာတာလို႔ သမၼတရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌး က ေျပာပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို တင္ျပတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြရိွတယ္ဆိုၿပီး နာမည္ပ်က္စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
သမၼတရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးကို RFA သတင္းေထာက္ မသီရိမင္းဇင္ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ေလာ့ေက်းရြာမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေကအိုင္ေအတို႔ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ပိတ္မိေနတဲ႔ ေဒသခံ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကို အျမန္ဆံုးလြတ္ေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ကခ်င္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကြန္ရက္အဖြဲ႔က မေန႔က စာေပးပို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
လက္ရွိ တိုက္ပြဲၾကားမွာ ပိတ္မိေနတဲ႔ ေဒသခံေတြရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကြန္ရက္အဖြဲ႔ တည္ေထာင္သူ ေဒၚနန္ပူကို RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
(ကခ်င္ျပည္နယ္က စစ္ေျပးဒုကၡသည္တခ်ိဳ႕ကို ေတြ႔ရစဥ္)