Mongolian Language: Recent Episodes
Mongolkhelbichigten
Чи өчигдөр хэзээ унтсан бэ?
Би үүрээр гурван цагт унтсан.
Чи Матриксийг үзсэн үү?
Би Матриксийг үзээгүй. Би „Бөгжны эзэн“-г үзсэн.
Та нар хөл бөмбөг тоглох уу?
Бид хөл бөмбөг тоглохгүй.
Та нар хаана, хэнтэй хөл бөмбөг тоглодог вэ?
Бид нар хөл бөмбөг хаана ч тоглодоггүй.
Бид сагсан бөмбөг тоглодог.
Чи өнгөрсөн долоо хоногт спорт хийсэн үү?
Би спорт хийгээгүй.
Яагаад? Корона туссан уу?
Тийм, би өвчтэй байсан.
Nomin trifftauf dem Universitätsgelände zufällig den Professor Dordsch
und fragt nach seiner Verfügbarkeit!
- Та нар хөгжим битгий сонсоорой
- Та нар битгий хөгжим сонсоорой
- Та хоол битгий идээрэй
- Та битгий хоол идээрэй
- Маргааш битгий яриарай
- Битгий маргааш яриарай
- Битгий олон цаг унтаарай
- Олон цаг битгий унтаарай
- Та битгий шинэ үг цээжлээрэй
- Та шинэ үг битгий цээжлээрэй
- Та гэрийн даалгавраа битгий хийгээрэй
- Та битгий гэрийн даалгавраа хийгээрэй
- Битгий олон удаа бичээрэй
- Битгий чанга уншаарай
- Битгий хүлээгээрэй
- Бүгдээрээ сонсоорой
- Бүгдээрээ дагаад хэлээрэй
- Баяр аа, уншаарай
- Дарта нь шин үг бичээрэй
- Бүгдээрээ дахиад хэлээрэй
- За, таван минут хүлээгээрэй
- Гэрийн даалгавар хийлгээрэй
- Шины үг цээжлээрэй
- Сайхан амраарай
-Энэ эмч үү?
-Үгүй. Энэ хөгжимчин.
-Энэ хөгжимчин үү?
-Үгүй. Энэ дуучин.
-Энэ ажилчин уу?
-Үгүй. Энэ барилгачин.
-Энэ барилгачин уу?
-Үгүй. Энэ зураач.
-Энэ цагдаа юу?
-Тийм. Энэ цагдаа.
-Энэ тамирчин уу?
-Тийм. Энэ тамирчин.
-Энэ зурагчин уу?
-Тийм. Энэ зурагчин.
-Энэ багш уу?
-Тийм. Энэ багш.
-Та багш уу?
-Үгүй, би багш биш.
-Та оюутан уу?
-Тийм. Би оюутан.
-Сайн байна уу?
-Сайн. Сайн байна уу?
-Сайн. Би Болд.
-Би Саран. Чи оюутан уу?
-Тийм, би оюутан.
-Би бас оюутан. Болд оо, энэ хэн бэ?
-Энэ миний найз Төмөр. Төмөр бас оюутан.
Би өнгөрсөн зун говь явсан. Говьд анх удаа тэмээ унаж үзсэн. Би бас морь унаж чадна.
Гэхдээ би одоо тэмээ унах илүү дуртай. Тэмээ их тайван, их тэвчээртэй амьтан.
Тэмээ усгүй их олон хонож чадна. Говьд ус багатай учраас тэмээ тийм байх хэрэгтэй.
Тэмээ бас холын замд мориноос хурдан. Тэмээтэй найдвартай маш холын замын аялал хийж болно.
Тэмээний үр төлийг ботго гэдэг.Ботгоо голсон ингийг сайхан дуугаар аргадах хэрэгтэй байдаг.
Би одоо говь явах их дуртай.Бас тэмээ унах их дуртай.
Ямар гоё юм бэ?
Ямар том юм бэ?
Ямар сайхан юм бэ?
Ямар хүйтэн юм бэ?
Ямар удаан юм бэ?
Ямар сонирхолтой ном бэ?
Ямар сайн хүн бэ?
Ямар халуун юм бэ?
Ямар жижигхэн юм бэ?
Бүгдээрээ сонсоорой!
Бүгдээрээ дагаад хэлээрэй!
Баяр аа, уншаарай!
Дараа нь шинэ үг бичээрэй!
Бүгдээрээ дахиад хэлээрэй!
За, таван минут хүлээгээрэй!
Гэрийн даалгавраа хийгээрэй!
Шины үг цээжлээрэй!
Сайхан амраарай!
Тэр бол эрэгтэй хүн. Тэр дөч гаран настай. Тэр их хөгжилтэй хүн. Тэр жижигхэн онигор нүдтэй.
Тэр өндөр биш,намхан биш.
Тэр цэнхэр цамцтай, шар өмдтэй байна. Түүний бүс бор, гутал хар өнгөтэй байна.
Тэр хар үстэй, том хамартай, өтгөн хар хөмсөгтэй.
Тэр хэн бэ?
Монгол их халуун.
Энэ ном сонирхолтой.
Миний өрөө хүйтэн.
Би ажилтай.
Би завгүй.
VS. Present temporary
Монгол их халуун байна.
Энэ ном сонирхолтой байна.
Миний өрөө хүйтэн байна.
Би ажилтай байна.
Би завгүй байна.
Энэ монгол эмэгтэй.
Энэ эмэгтэй хар үстэй.
Энэ эмэгтэй улаан уруултай.
Энэ эмэгтэй жижигхэн хамартай.
Энэ эмэгтэй гучин есөн настай.
Энэ эмэгтэй цагаан хувцастай.
Энэ эмэгтэй тайван.
Энэ эмэгтэй оймсгүй.
Энэ эмэгтэй гуталгүй.
Энэ эмэгтэй ажилгүй.
Энэ эмэгтэй завтай.
Энэ бол миний гэр бүл. Миний аав ээж, эмээ өвөө, миний дүү Фин, миний нохой Бруно тэгээд би.
Миний аав жолооч, миний ээж сувилагч. Миний эмээ худалдагч байсан. Миний өвөө зураач.
Миний дүү 4 настай. Би 9 настай.
Миний аав хоёр эгчтэй. Миний ээж нэг ахтай. Тэгэхээр Фин бид хоёр 2 авга эгчтэй, нэг нагац ахтай.
Бруно 6 настай. Тэр их сайн нохой.
Миний нэр Амар. Би нэг ахтай, хоёр эгчтэй. Миний ах гурван балтай.
Миний хоёр эгч дөрвөн үзэгтэй. Миний аав таван машинтай. Миний ээж зургаан цүнхтэй.
Би долоон найзтай. Манай эмээ найман хүүтэй. Манай өвөө есөн охинтой.
Би арван харандаатай. Миний найз арван нэгэн номтой. Манай анги арван хоёр сандалтай.
- Сайн байна уу?
- Сайн, сайн байна уу?
- Миний нэр Болд. Таны нэр хэн бэ?
- Миний нэр Амар.
- Энэ хэн бэ?
- Энэ миний эхнэр Энхмаа.
- Сайхан танилцлаа!
- За баяртай!
- Баяртай!
Vowel harmony:
- Back vowels: А,О,У
- Front vowels: Э,Ө,Ү
- Neutral vowel: И
A word may not have both vowel groups; back and front!
УУ , ҮҮ are used in questions that have no question word.
After a word ending with long vowel or diphthong: ЮУ, ЮҮ
- Энэ ном уу, цаас уу?
- Энэ ширээ юү, сандал уу?
- Энэ дэвтэр үү, толь бичиг үү?
- Энэ харандаа юу, самбарын үзэг үү?
- Энэ Төв шуудан уу, сургууль уу?
- Энэ оюутан... , багш... ?
- Энэ анги... , сургууль ...?
- Энэ ширээ ..., сандал ...?
-
Энэ дэвтэр ...., цаас ...?
-
Quelle: Сайн байна уу? L. Tserentschunt, S. Luethy. Ulaanbaatar 2000. S. 17
дар-даар-дайр
хан-хаан-хайн
тар-таар-тайр
хаг- хааг-хайг
ор-оор-ойр
тор-тоор-тойр
үх-үүх-үйх
бах-баах-байх
тос-тоос-тойс
үс-үүс-үйс
үр-үүр-үйр
буд-бууд-буйд
цар-цаар-цайр
шар-шаар-шайр
Quelle: Lingo Lab, Bayarmaa Khalzaa Mongolian Language for Beginners, 2012, S.13
- Энэ юу вэ?
- Энэ ном.
Use the followed words instead of ном.
гэр
цаг
үзэг
цэцэг
дэвтэр
цаас
анги
ширээ
харандаа
самбар
бал
сандал
толь бичи
- а, аа, ай: ав, аав, айв
- о, оо, ой: нор, ноор, нойр
- у, уу, уй: ул, уул, уйл
- э, ээ, эй: эр, ээр, эйр
- ө, өө, -: өр, өөр
- ү, үү, үй: үл, үүл, үйл
- и, ий, -: им, ийм
Quelle: Lingo Lab, Bayarmaa Khalzaa Mongolian Language for Beginners, 2012, S.11
- а, аа, ай: ав, аав, айв
- о, оо, ой: нор, ноор, нойр
- у, уу, уй: ул, уул, уйл
- э, ээ, эй: эр, ээр, эйр
- ө, өө, -: өр, өөр
- ү, үү, үй: үл, үүл, үйл
- и, ий, -: им, ийм
Quelle: Lingo Lab, Bayarmaa Khalzaa Mongolian Language for Beginners, 2012, S.11
Hello,
The Mongolian Alphabet has 35 letters: 13 vowels, 20 consonants and two letters that do not represent independent sounds so you only hear their names.
Let's Practice the Mongolian Alphabet!
Enjoy!