رضا علیجانی، تحلیلگر سیاسی، در تحلیلی واقعبینانه از سناریوی امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا، این توافق را بیشتر «مدیریت بحران» و چرخهای معیوب ایدئولوژیک میداند تا نقطه عطفی اساسی. او با بررسی نقش نیروهای تندرو در حاکمیت و چالشهای پیش روی رابطه ملت و دولت، تأکید میکند که پایداری چنین توافقی بدون تغییر در ایدئولوژی نظام و مهار تنشهای داخلی دشوار خواهد بود. علیجانی افق دموکراسی را نه در جنگ، تحریم یا اصلاحات صندوقمحور، بلکه در رفاه مردم، تقویت جامعه مدنی و تغییر توازن قوا از طریق جنبشهای اجتماعی نافرمان مدنی جستجو میکند.